Tuesday, 14 June 2016

Tο κατεχόμενο χωριό Άγιος Αμβρόσιος


See also

Το εκκλησάκι του Αγίου Δημητριανού στα κατεχόμενα χωριά Χάρτζια - Άγιος Αμβρόσιος


Η Μονή της Παναγίας Μελανδρύνας στα κατεχόμενα χωριά Άγιος Αμβρόσιος και Καλογραία - The Monastery of Panagia Melandryna in Turkish occupied Agios Amvrosios





Κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Κερύνειας, 160 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, 24 χλ. ανατολικά της Κερύνειας. Φαίνεται νάναι κτισμένο πάνω στα θεμέλια κάποιου αρχαίου οικισμού. Τα διοικητικά σύνορα του χωριού εκτείνονται από τον Πενταδάκτυλο μέχρι τη θάλασσα. Σ' αυτή την έκταση με το γραφικό τοπίο της, καλλιεργείτο πριν την εισβολή η ελιά, η χαρουπιά, τα σιτηρά (σιτάρι και κριθάρι) και τα κτηνοτροφικά φυτά. Ιδιαίτερα ήταν ανεπτυγμένη η συγκαλιέργεια χαρουπιών-ελιών-σιτηρών. Το χωριό ήταν γνωστό για την καλλιέργεια των βερύκοκων, που καλλιεργούνταν στις νησίδες των αρδευόμενων εκτάσεων. Στην καταγραφή φυλλοβόλων και οπωροφόρων δέντρων του 1971 κατεγράφησαν στον Αγιο Αμβρόσιο αχλαδιές, ροδακινιές, δαμασκηνιές, συκιές, αμυγδαλιές, καρυδιές, ροδιές, μηλιές και πολλά άλλα οπωροφόρα. Εντυπωσιακός όμως ήταν ο αριθμός των χρυσομηλιών που ανέρχονταν σε 10.625 δέντρα. Η έκταση που κάλυπταν τα φυλλοβόλα δένδρα ανερχόταν σε 531 σκάλες. Ανεπτυγμένη ήταν και η κτηνοτροφία, μια και στο χωριό εκτρέφονταν κάπου 5.000 αιγοπρόβατα.Η παράκτια τοποθεσία του Αγίου Αμβροσίου συνέβαλε στην περιορισμένη ανάπτυξη της αλιείας. Στο χωριό είχε κατασκευαστεί αλιευτικό καταφύγιο, που ήταν συνέχεια των άλλων ψαρολίμανων και αλιευτικών καταφυγίων του Βαβυλά, της Λαπήθου, του Καραβά, της Κερύνειας, της Ακανθού και του Δαυλού.

Η ανασφάλεια από τις πειρατικές επιδρομές, ιδιαίτερα τις αραβικές, συνέβαλε στο χτίσιμο του οικισμού μακριά από την παραλία. Αυτό ισχύει για πολλούς άλλους οικισμούς, τόσο της παράκτιας πεδιάδας της Κερύνειας, όσο και της Κύπρου ολόκληρης.

Το χωριό γνώρισε μια αλματώδη πληθυσμιακή ανάπτυξη από το 1881 μέχρι το 1946. Ο πληθυσμός του, από 481 κατοίκους το 1881 αυξήθηκε στους 764 το 1901, στους 1.113 το 1921, στους 1.367 το 1931 και στους 1.779 το 1946. Άνκαι το 1960 ο πληθυσμός μειώθηκε κάπως, το 1973 άρχισε πάλι να αυξάνεται. Στην τελευταία απογραφή του 1973, ένα χρόνο πριν την εισβολή, ο πληθυσμός του Αγίου Αμβροσίου ήταν 1.543 κάτοικοι.

Η μαγευτική τοποθεσία του χωριού μεταξύ βουνού και θάλασσας, η συγκοινωνιακή του θέση μεταξύ δυτικής και ανατολικής επαρχίας της Κερύνειας και η γειτνίαση του με το βυζαντινό μοναστήρι του Αντιφωνητή, προμήνυαν μία λαμπρή τουριστική ανάπτυξη. Ενοικιαζόμενα σπίτια προσφέρονταν πριν την εισβολή σε τακτικούς επισκέπτες και σε ξένους περιηγητές.

Πολύ κοντά στο χωριό βρίσκονται τρία μοναστήρια, το γνωστό μοναστήρι του Αντιφωνητή στα νοτιανατολικά, της Υπάτης στα νότια-νοτιο-ανατολικά και της Μελαδρύνας στα ανατολικά.

Η επιβλητική σύγχρονη εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον άγιο Αμβρόσιο. Τόσο ο Jeffery όσο και ο Γκάννις γράφουν για δάπεδα οικοδομών βυζαντινής περιόδου που περισώθηκαν σε διάφορα μέρη του οικισμού. Επίσης ο Γ.Σ. Φραγκούδης και ο Α. Σακελλαρίου, ο μεν πρώτος στο βιβλίο του Κύπρος, που εκδόθηκε το 1890, ο δε δεύτερος στο έργο του τα Κυπριακά που εκδόθηκε επίσης το 1890, μιλούν για ερείπια αρχαίων πόλεων ή πολιχνίων που βρίσκονται μεταξύ Αγίου Επικτήτου και Αγίου Αμβροσίου. Πρόκειται, όπως γράφουν, για τα ερείπια στο Τρουλί, το Βασίλειο και το Λιμενάρι. Αί τρεις δε αύται θέσεις παρά την θάλασσα κείμεναι απετέλουν σκοπιάς κατά των πειρατών των συχνά προσβαλόντων τα παράλια ταύτα μέρη της νήσου, ή ήσαν ακροπόλεις αρχαίων πολιχνίων, άτινα όλως κατεστρέφησαν. (Α. Σακελλαρίου Τα Κυπριακά)

Το χωριό βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη Μακαρία, η οποία φαίνεται σημειωμένη σε χάρτη του Κλαύδιου Πτολεμαίου και για την οποία ελάχιστα είναι γνωστά.
Πηγή http://www.keryniaek.com/index.php?pageid=17&lang=gr

Photos 12/6/2016 by George Konstantinou 



No comments:

Post a Comment