All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Κρεμμός της Πελλής
Ο Κρεμμός της Πελλής είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα ορεινά τοπία του Δάσους Πάφου, στις βόρειες πλαγιές του Τρυπίλλου. Βρίσκεται στη διαδρομή που συνδέει την περιοχή του Κύκκου με τον Σταυρό της Ψώκας και τον Κάμπο, μέσα σε ένα ιδιαίτερα απόκρημνο και πυκνά δασωμένο τοπίο. Το σημείο αναγνωρίζεται εύκολα από τον μεγάλο βράχο που δεσπόζει ακριβώς δίπλα στον δρόμο και τον βαθύ γκρεμό που ανοίγεται από κάτω. Δημοσιευμένες πηγές τοποθετούν τον Κρεμμό της Πελλής σε υψόμετρο περίπου 1.150 μέτρων.
Η διαδρομή προς την περιοχή περνά μέσα από το ορεινό δασικό σύμπλεγμα της Πάφου, με συνεχείς στροφές, βαθιές χαράδρες και απότομες πλαγιές. Νοτιότερα βρίσκονται τα ερείπια της Παναγίας των Ηλιακών, ενώ ολόκληρη η περιοχή συνδέεται γεωγραφικά και οικολογικά με τις δασωμένες πλαγιές του Τρυπίλλου.
Η προέλευση της ονομασίας
Η λέξη «πελλή» στην κυπριακή διάλεκτο σημαίνει «τρελή». Η ονομασία του τοπωνυμίου συνδέεται με μια παλιά τοπική παράδοση, η οποία μεταδιδόταν προφορικά και για την οποία δεν είναι γνωστή συγκεκριμένη χρονολογία.
Σύμφωνα με την παράδοση, μια νεαρή κοπέλα έβοσκε τα κατσίκια της στην περιοχή. Κάποια στιγμή κάθισε πάνω στον βράχο για να ξεκουραστεί και να ασχοληθεί με το αδράχτι της. Η σβούρα που χρησιμοποιούσε έπεσε προς τον γκρεμό και η κοπέλα προσπάθησε να την πιάσει. Στην προσπάθειά της έχασε την ισορροπία της, έπεσε στον γκρεμό και σκοτώθηκε. Οι κάτοικοι θεώρησαν την ενέργεια εξαιρετικά παράτολμη και, σύμφωνα με την παράδοση, από το περιστατικό αυτό επικράτησε η ονομασία «Κρεμμός της Πελλής».
Η ιστορία αυτή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τοπική προφορική παράδοση και όχι ως ιστορικά χρονολογημένο γεγονός, αφού οι διαθέσιμες δημοσιευμένες αναφορές δεν δίνουν ημερομηνία ούτε πρωτογενή ιστορική τεκμηρίωση για το περιστατικό.
Η αιωνόβια λατζιά – Quercus alnifolia
Ένα από τα σημαντικότερα φυσικά στοιχεία του Κρεμμού της Πελλής είναι η μεγάλη λατζιά (Quercus alnifolia), ενδημικό δέντρο της Κύπρου. Το συγκεκριμένο δέντρο είναι επίσημα καταγεγραμμένο από το Τμήμα Δασών ως δέντρο-Μνημείο της Φύσης.
Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή του Τμήματος Δασών, η λατζιά του Κρεμμού της Πελλής έχει περίμετρο κορμού 3,50 μέτρα, ύψος 10 μέτρα και καταγεγραμμένη ηλικία 200 ετών. Η επίσημη καταγραφή δίνει επίσης υψόμετρο 1.130 μέτρα για το δέντρο. Το νεότερο ανοικτό σύνολο δεδομένων του Τμήματος Δασών εμφανίζει την ηλικία ως 223 έτη, διατηρώντας περίμετρο 3,50 μ. και ύψος 10 μ.· επομένως η ηλικία πρέπει να θεωρείται εκτίμηση και όχι ακριβής χρονολόγηση.
Η Quercus alnifolia είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα ενδημικά δέντρα της Κύπρου και αποτελεί σημαντικό στοιχείο των ορεινών δασικών οικοσυστημάτων του νησιού. Η παρουσία ενός τόσο μεγάλου και παλαιού ατόμου ακριβώς στον Κρεμμό της Πελλής προσδίδει στο τοπίο πρόσθετη φυσική και οικολογική αξία.
Το φυσικό τοπίο
Ο Κρεμμός της Πελλής αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του έντονου ανάγλυφου του Δάσους Πάφου. Απότομες βραχώδεις πλαγιές, βαθιές χαράδρες και πυκνή ορεινή βλάστηση δημιουργούν ένα από τα εντυπωσιακά τοπία της περιοχής. Οι βόρειες πλαγιές του Τρυπίλλου χαρακτηρίζονται από πλούσια φυσική βλάστηση, ενώ στην ευρύτερη περιοχή απαντούν σημαντικά δασικά δέντρα, μεταξύ των οποίων λατζιές, πεύκα και κυπριακοί κέδροι.
Το σημείο αποτελεί επίσης γνωστή στάση στη διαδρομή μέσα στο Δάσος Πάφου και προσφέρει ιδιαίτερα εντυπωσιακή θέα προς τις δασωμένες πλαγιές και τις χαράδρες. Ωστόσο, ο ίδιος ο γκρεμός είναι επικίνδυνος και η προσέγγιση στην άκρη του απαιτεί μεγάλη προσοχή. Οι επισκέπτες καλούνται να παραμένουν πίσω από το προστατευτικό περιτείχισμα.
Συντεταγμένες
Το Τμήμα Δασών δίνει για το προστατευόμενο δέντρο στον Κρεμμό της Πελλής τις συντεταγμένες 470927 – 3873478 στο σύστημα της επίσημης καταγραφής. Η μετατροπή τους σε WGS84 αντιστοιχεί περίπου σε:
35.003504, 32.681385
Google Maps – Κρεμμός της Πελλής
Οι συντεταγμένες αυτές αντιστοιχούν στην επίσημα καταγεγραμμένη αιωνόβια λατζιά του Κρεμμού της Πελλής και παρέχουν ασφαλέστερη γεωγραφική αναφορά από μη τεκμηριωμένες διαδικτυακές σημάνσεις.
Πηγές
Τμήμα Δασών Κυπριακής Δημοκρατίας – «Κυπριακά Δέντρα – Μνημεία της Φύσης».
Εθνική Πύλη Ανοικτών Δεδομένων – Τμήμα Δασών, «Μεμονωμένα Δέντρα Μνημεία της Φύσης εντός των Κρατικών Δασών».
Cyprus Alive – «Κρεμμός της Πελλής – Πού βρίσκεται και από πού προέκυψε η ονομασία».
Reporter – «Ο Κρεμμός της Πελλής».
AlphaNews – «Κρεμμός της Πελλής: Η ιστορία του και από πού πήρε το όνομά του».
Kremmos tis Pellis – Paphos Forest, Cyprus
Text by George Konstantinou.
Kremmos tis Pellis
Kremmos tis Pellis is one of the characteristic mountain landscapes of Paphos Forest, on the northern slopes of Tripylos. It lies along the route connecting the Kykkos area with Stavros tis Psokas and Kampos, in exceptionally rugged and densely forested terrain. The site is easily recognised by the enormous rock standing immediately beside the road and the deep precipice below it. Published sources place Kremmos tis Pellis at an elevation of approximately 1,150 metres.
The road passes through the mountainous forest complex of Paphos, characterised by numerous bends, deep ravines and steep wooded slopes. The ruins of Panagia ton Iliakon lie farther south, while the entire locality is geographically and ecologically associated with the forested slopes of Tripylos.
Origin of the name
The Cypriot Greek word “pelli” means “mad” or “crazy” in the feminine form. The place name is associated with an old local tradition transmitted orally through generations, for which no specific historical date is known.
According to the tradition, a young woman was tending her goats in the area. She sat on the rock to rest and work with her spindle. The spindle whorl fell towards the precipice and she attempted to retrieve it. In doing so, she lost her balance, fell into the ravine and was killed. Local people regarded her action as extraordinarily reckless and, according to the tradition, the place subsequently became known as Kremmos tis Pellis – “the Mad Woman's Cliff.”
This account should be regarded as local oral tradition, rather than a historically dated event, because the available published accounts provide neither a date nor primary historical documentation for the incident.
The centuries-old Golden Oak – Quercus alnifolia
One of the most important natural features at Kremmos tis Pellis is the large Golden Oak (Quercus alnifolia), a tree endemic to Cyprus. This particular tree is officially recorded by the Cyprus Department of Forests as a Tree Nature Monument.
According to the Department of Forests record, the Golden Oak at Kremmos tis Pellis has a trunk girth of 3.50 metres, a height of 10 metres, and a recorded age of 200 years. The official record also gives an elevation of 1,130 metres for the tree. A newer open-data record lists its age as 223 years, while retaining the same girth of 3.50 m and height of 10 m; its age should therefore be understood as an estimate rather than an exact dating.
Quercus alnifolia is one of Cyprus's characteristic endemic trees and an important component of the island's mountain forest ecosystems. The presence of such a large and old specimen at Kremmos tis Pellis adds considerable natural and ecological value to the locality.
Natural landscape
Kremmos tis Pellis is a striking example of the rugged relief of Paphos Forest. Steep rocky slopes, deep ravines and dense mountain vegetation combine to create one of the distinctive landscapes of the region. The northern slopes of Tripylos support rich natural vegetation, while important forest trees of the wider area include Golden Oaks, pines and the endemic Cyprus Cedar.
The site is also a well-known stopping point along the road through Paphos Forest, offering impressive views of the surrounding wooded slopes and ravines. The precipice itself, however, is dangerous, and approaching its edge requires great caution. Visitors are advised to remain behind the protective barrier.
Coordinates
The Cyprus Department of Forests records the protected tree at Kremmos tis Pellis at 470927 – 3873478 in the coordinate system used in its official record. Converted to WGS84, this corresponds approximately to:
35.003504, 32.681385
Google Maps – Kremmos tis Pellis
These coordinates correspond to the officially recorded centuries-old Golden Oak at Kremmos tis Pellis and provide a documented geographical reference for the locality.
Sources
Cyprus Department of Forests – “Tree Nature Monuments of Cyprus”.
Cyprus National Open Data Portal – Department of Forests, “Individual Tree Nature Monuments within State Forests”.
Cyprus Alive – “Kremmos tis Pellis”.
Reporter – “O Kremmos tis Pellis”.
AlphaNews – “Kremmos tis Pellis: its history and the origin of its name”.
