White-tailed lapwing -Λεύκουρη Καλημανα - Vanellus leucurus - Achna dam 19/9/2025

 

Η Λεύκουρη Καλημάνα (Vanellus leucurus) είναι ένα από τα πιο κομψά και ιδιαίτερα παρυδάτια πτηνά της οικογένειας Charadriidae, στην οποία ανήκουν επίσης οι καλημάνες, οι χαραδριοί και τα άλλα μικρόσωμα παρυδάτια είδη. Ξεχωρίζει αμέσως από τα συγγενικά της είδη χάρη στη χαρακτηριστική ολόλευκη ουρά της, από την οποία προέρχεται και η κοινή ελληνική και αγγλική ονομασία της. Αν και πρόκειται για είδος με σχετικά μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση, στην Ευρώπη εξακολουθεί να θεωρείται αρκετά σπάνιο και η εμφάνισή του προκαλεί πάντοτε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στους παρατηρητές πουλιών.

Η φυσική κατανομή της Λεύκουρης Καλημάνας εκτείνεται από τις πεδιάδες της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της νότιας Ρωσίας έως την Κασπία Θάλασσα, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, το Τουρκμενιστάν, το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και μεγάλο μέρος της Κεντρικής Ασίας. Οι μεγαλύτεροι αναπαραγωγικοί πληθυσμοί βρίσκονται στις εκτεταμένες υγροτοπικές περιοχές της νότιας Ρωσίας, του Καζακστάν και των λεκάνων των μεγάλων ποταμών της Κεντρικής Ασίας. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα μεταναστεύει κυρίως προς τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, την Αραβική Χερσόνησο, το Πακιστάν και την Ινδική Υποήπειρο, όπου διαχειμάζει σε μεγάλους υγροτόπους.

Η Λεύκουρη Καλημάνα είναι μεταναστευτικό είδος. Οι πληθυσμοί της εγκαταλείπουν τις βόρειες περιοχές αναπαραγωγής από τα τέλη Αυγούστου έως τον Οκτώβριο και επιστρέφουν την άνοιξη, συνήθως από τον Μάρτιο έως τον Απρίλιο. Κατά τη μετανάστευση χρησιμοποιεί κυρίως εσωτερικούς υγροτόπους, μεγάλες λίμνες, εκβολές ποταμών και πλημμυρισμένες πεδιάδες, αποφεύγοντας συνήθως τις ανοιχτές θαλάσσιες διαδρομές.

Στην Κύπρο, η Λεύκουρη Καλημάνα αποτελεί πολύ σπάνιο μεταναστευτικό επισκέπτη, με μικρό αριθμό επιβεβαιωμένων παρατηρήσεων σχεδόν κάθε χρόνο. Οι περισσότερες καταγραφές αφορούν μεμονωμένα άτομα ή μικρές ομάδες κατά την ανοιξιάτικη μετανάστευση, κυρίως στους σημαντικούς υγροτόπους του νησιού, όπως οι Αλυκές Λάρνακας, η λίμνη Παραλιμνίου, ο Ακρωτηριακός υγρότοπος, το φράγμα Ασπρόκρεμμου και άλλες εποχικές λίμνες και υγροτοπικές εκτάσεις. Η αναπαραγωγή της στην Κύπρο δεν έχει ποτέ επιβεβαιωθεί.

Το μήκος του σώματος κυμαίνεται από 26 έως 29 εκατοστά, ενώ το άνοιγμα των φτερών φθάνει περίπου τα 67–72 εκατοστά. Το βάρος κυμαίνεται μεταξύ 150 και 250 γραμμαρίων. Τα δύο φύλα είναι σχεδόν όμοια εξωτερικά, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη διάκρισή τους στο πεδίο.

Το φτέρωμά της είναι ιδιαίτερα κομψό και διακριτικό. Το σώμα παρουσιάζει γκριζοκάστανες αποχρώσεις με ελαφρώς πιο σκούρα ράχη, ενώ το κάτω μέρος είναι πιο ανοιχτό. Το χαρακτηριστικότερο γνώρισμα είναι η καθαρά λευκή ουρά, η οποία γίνεται ιδιαίτερα εμφανής κατά την πτήση και αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο αναγνώρισης του είδους. Τα πόδια είναι πολύ μακριά και κιτρινωπά, δίνοντάς της ιδιαίτερα κομψή εμφάνιση καθώς κινείται μέσα στα ρηχά νερά. Τα μάτια είναι σκούρα, το ράμφος λεπτό και μαύρο και η ίριδα βαθιά καστανή.

Η πτήση της είναι γρήγορη και ιδιαίτερα κομψή. Τα μακριά, σχετικά στενά φτερά της επιτρέπουν μεγάλες μεταναστευτικές αποστάσεις, ενώ η λευκή ουρά και οι χαρακτηριστικές αντιθέσεις στις πτέρυγες καθιστούν το είδος εύκολα αναγνωρίσιμο ακόμη και από μεγάλη απόσταση. Συχνά πετά σε μικρά χαλαρά σμήνη, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης.

Η Λεύκουρη Καλημάνα προτιμά ρηχούς υγροτόπους γλυκού ή υφάλμυρου νερού, πλημμυρισμένα λιβάδια, έλη, εκβολές ποταμών, λίμνες με χαμηλή βλάστηση, αρδευόμενες καλλιέργειες και εποχικά πλημμυρισμένες πεδιάδες. Αποφεύγει συνήθως τις έντονα δασωμένες περιοχές και προτιμά ανοικτά τοπία με χαμηλή βλάστηση, όπου μπορεί να εντοπίζει εύκολα θηρευτές.

Η διατροφή της αποτελείται κυρίως από έντομα, σκαθάρια, ακρίδες, προνύμφες, υδρόβια έντομα, σκουλήκια, μικρά μαλάκια, καρκινοειδή και άλλα ασπόνδυλα. Περιστασιακά καταναλώνει μικρούς σπόρους και φυτικό υλικό. Αναζητά την τροφή της περπατώντας αργά μέσα στα ρηχά νερά ή στη λάσπη, σταματώντας συχνά για να συλλέξει μικρά θηράματα από την επιφάνεια ή μέσα από το υγρό έδαφος.

Η αναπαραγωγική περίοδος αρχίζει από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος. Η φωλιά κατασκευάζεται απευθείας στο έδαφος, συνήθως σε μικρή υπερυψωμένη θέση κοντά στο νερό. Πρόκειται για μια απλή κοιλότητα επενδεδυμένη με λίγα ξερά χόρτα, λεπτά κλαδάκια ή φυτικό υλικό. Η θηλυκή γεννά συνήθως 3–4 αυγά, τα οποία έχουν χαρακτηριστικό ελαιοπράσινο ή κιτρινωπό χρώμα με σκούρες καφέ κηλίδες που εξασφαλίζουν εξαιρετικό καμουφλάζ. Η επώαση διαρκεί περίπου 24–27 ημέρες και συμμετέχουν και οι δύο γονείς.

Οι νεοσσοί είναι φωλεόφυγοι. Λίγες μόνο ώρες μετά την εκκόλαψη εγκαταλείπουν τη φωλιά και ακολουθούν τους γονείς τους αναζητώντας τροφή. Το προστατευτικό καστανό χνούδι τους εξασφαλίζει εξαιρετική απόκρυψη μέσα στη βλάστηση, ενώ σε περίπτωση κινδύνου παραμένουν εντελώς ακίνητοι μέχρι να απομακρυνθεί ο θηρευτής. Οι γονείς υπερασπίζονται επιθετικά την περιοχή φωλεοποίησης πραγματοποιώντας εντυπωσιακές επιθέσεις εναντίον πιθανών εισβολέων.

Η κοινωνική συμπεριφορά της ποικίλλει ανάλογα με την εποχή. Κατά την αναπαραγωγή τα ζευγάρια είναι έντονα εδαφικά. Αντίθετα, κατά τη μετανάστευση και τη διαχείμαση σχηματίζονται μικρές ομάδες ή χαλαρά σμήνη που τρέφονται μαζί σε κατάλληλους υγροτόπους. Συχνά συνυπάρχει με άλλα παρυδάτια όπως καλαμοκανάδες, αβοκέτες, καλημάνες και χαραδριούς.

Οι σημαντικότερες απειλές που αντιμετωπίζει είναι η αποξήρανση υγροτόπων, η μετατροπή φυσικών λιβαδιών σε εντατικές γεωργικές καλλιέργειες, η υπερβόσκηση, η ρύπανση των υδάτων, η κλιματική αλλαγή και η διατάραξη των περιοχών αναπαραγωγής από ανθρώπινες δραστηριότητες. Παρότι το είδος διατηρεί ακόμη σχετικά μεγάλο συνολικό πληθυσμό, η απώλεια φυσικών υγροτόπων αποτελεί τη σημαντικότερη μακροπρόθεσμη απειλή.

Η Λεύκουρη Καλημάνα συγχέεται συχνά με την κοινή Καλημάνα (Vanellus vanellus), ωστόσο διαφέρει εύκολα από την απουσία λοφίου στο κεφάλι, τη σαφώς πιο λεπτή και κομψή κατασκευή, τα πολύ μακριά κιτρινωπά πόδια και κυρίως τη χαρακτηριστική κατάλευκη ουρά που παραμένει ορατή ακόμη και σε μεγάλη απόσταση.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), η Λεύκουρη Καλημάνα (Vanellus leucurus) κατατάσσεται στην κατηγορία Ελάχιστης Ανησυχίας (Least Concern – LC), καθώς διαθέτει μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση και ο παγκόσμιος πληθυσμός της θεωρείται σταθερός, αν και σε αρκετές περιοχές παρατηρούνται τοπικές μειώσεις λόγω της συνεχιζόμενης υποβάθμισης των υγροτόπων.

Κείμενο – φωτογραφίες - video: Γιώργος Κωνσταντίνου - - Achna dam 19/9/2025

Διάλεξη στο Λύκειο Σολέας 21/1/2026 απο τον Γιώργο Κωνσταντίνου στο πλαίσιο του Προγράμματος «Σχολεία-Πρεσβευτές Πολιτισμού-Παιδιά πρεσβευτές Πολιτισμού»

 

Μια ιστορία αθόρυβη, σιωπηλή, μυστική

Μια ξεχωριστή διάλεξη στο Λύκειο Σολέας για την Προϊστορική Κύπρο μέσα από απολιθώματα

Την Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου 2026, στο Λύκειο Σολέας, πραγματοποιήθηκε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και διαφορετική διάλεξη με θέμα «Η Προϊστορία της Κύπρου μέσα από απολιθώματα». Η διάλεξη έγινε στο πλαίσιο του Προγράμματος «Σχολεία-Πρεσβευτές Πολιτισμού-Παιδιά πρεσβευτές Πολιτισμού» και απευθυνόταν σε μαθητές της Α’ Λυκείου.  Βασικό στόχο είχε να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τα νέα παιδιά, ηλικίας 15-16 ετών, σχετικά με την προϊστορία του νησιού μας, η οποία αποδεικνύει αναντίρρητα την εξελικτική πορεία της Κύπρου μας  και την άρρηκτη συνύπαρξη παρόντος και παρελθόντος: μια ιστορία αθόρυβη, σιωπηλή, μυστική η οποία ξετυλίγει το νήμα της και μας αποκαλύπτει τα μυστικά που κρύβει η κυπριακή γη μέσα στα σπλάχνα της για εκατομμύρια χρόνια. Η Ιστορία αυτή φτάνει στο φως χάρη στον κύριο Γιώργο Κωνσταντίνου.

 Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής άγρας ζωής και Πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας Φυσικής Κληρονομίας και Βιοποικιλότητας της Κύπρου. Γνήσιος λάτρης της Φύσης,  με ενεργό δράση και συμβολή στην ευαισθητοποίηση για την προστασία της κυπριακής βιοποικιλότητας. Στο ενεργητικό του έχει πολλές νέες ανακαλύψεις που αφορούν στην προϊστορική και σύγχρονη βιοποικιλότητα του τόπου μας, όπως  ένα νέο είδος προϊστορικού ελέφαντα για την Κύπρο, νέες αναφορές εντόμων, κογχυλιών και άλλων θαλάσσιων ειδών, καθώς και την επιβεβαίωση ύπαρξης νέου θηλαστικού, αυξάνοντας  έτσι τον αριθμό των θηλαστικών της Κύπρου από 30 σε 31. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι δύο νέα είδη από την κυπριακή βιοποικιλότητα φέρουν το όνομά του: το απολίθωμα γαστερόποδου Bela konstantinoui και το ισόποδο Armadillo konstantinoui. Αναφέρεται επίσης ότι στο παρόν στάδιο ετοιμάζεται ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για τη ζωή και τη δράση του κ. Γιώργου Κωνσταντίνου.

Ο  κ. Γιώργος Κωνσταντίνου παρουσίασε με μοναδικό τρόπο μέσα από τη γνήσια αγάπη και αφοσίωσή του για τη φύση, τη δημιουργία της Νήσου Κύπρου, τους πρώτους κατοίκους της, προϊστορικούς  οργανισμούς, τα πρώτα θηλαστικά, μέσα από τα ίχνη που έχουν αφήσει σε ποτάμια, φαράγγια, σπήλαια. Η αποκάλυψη της πραγματικής ηλικίας της Κύπρου και της Προϊστορίας της, η σύνδεσή της με τον περιβάλλοντα χώρο της νοτιοανατολικής Μεσογείου, αλλά και η επαφή  με τα ίδια τα απολιθώματα, ηλικίας εκατομμυρίων χρόνων, εντυπωσίασε πραγματικά τους μαθητές. Αυτό που έκανε ιδιαίτερη εντύπωση στους μαθητές ήταν η ύπαρξη ιπποποτάμων και ελεφάντων, οι οποίοι ταξίδεψαν από την Αφρικανική Ήπειρο. Τα είδη αυτά είχαν υποστεί το φαινόμενο του «νησιώτικου νανισμού», το οποίο, όπως εξήγησε ο κύριος Γιώργος Κωνσταντίνου, συμβαίνει στα νησιά για λόγους οικονομίας στη διατροφική αλυσίδα. Ίχνη τους υπάρχουν μέσα από δόντια και κόκκαλα, τα οποία είναι ενσωματωμένα σε τοίχους σπηλαίων.

Κάποιες από τις ανακαλύψεις του έχουν γίνει στην κατεχόμενη Κύπρο, σε  συλημένα και κατεστραμμένα  σπήλαια, γεγονός που μαρτυρεί για ακόμη μια φορά ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά καταστρέφεται ολοκληρωτικά και μαζί με αυτήν πολύτιμες πληροφορίες για το προϊστορικό  παρελθόν μας. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να μας θορυβήσει, γιατί η πολιτιστική  κληρονομιά, οι ρίζες ενός λαού αποτελούν την πνευματική του τροφή η οποία τον οδηγεί στην ανέλιξη, όπως ακριβώς ένα δέντρο τρέφεται μέσα από τις ρίζες του. Αν αυτές αποκοπούν, το δέντρο παύει να υπάρχει. Η γνώση του παρελθόντος είναι  απαραίτητη για την επιβίωσή του στη σύγχρονη κοινωνία. Ο τόπος  είναι ο άνθρωπος  και ο άνθρωπος είναι ο τόπος.

Η δημιουργία της ιστορικής ενσυναίσθησης, της αίσθησης του «ανήκειν» , αποτελούν τους βασικούς πυλώνες όλων των σύγχρονων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς αυτές οδηγούν στην ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών, στην ποιοτική ζωή και την καλλιέργεια της υγιούς πολιτότητας σε μια σύγχρονη πολυπολιτισμική κοινωνία.

Κάλια Φαίδωνος, Φιλόλογος

My grandson George exploring the world of Cyprus fossils. Every great naturalist begins with curiosity. What Sir David Attenborough say about this.

Sir David Attenborough, the man who brought the beauty of the natural world to millions of viewers, recently stated that he “would never have become a naturalist under today’s fossil laws.” In simple terms, strict regulations that prohibit the collection of fossils deprive children of their first encounter with the adventure of nature. In Britain, as in many other countries, “Sites of Special Scientific Interest” are strictly protected. No one may collect a fossil without a special permit, even if it is about to be destroyed by erosion or human activity. Attenborough called this a “disaster waiting to happen,” because new generations of naturalists cannot be born if they never get their hands dirty, if they never hold in their palms a fragment of the Earth’s past.

His view is not isolated. Chris Packham, also a BBC nature presenter, stressed that “young people are disconnected from nature” and warned that the countryside has turned into a forbidden place for children. “They are not watching fox cubs at dawn, they are not picking up fossils,” he said, emphasizing that experience not theory is what ignites passion. In Cyprus, the situation is similar. Legislation treats fossils solely as “cultural goods,” effectively banning their collection by individuals. Yet nature itself and human activity destroys invaluable specimens every day: in quarries, on construction sites, and during roadworks. For decades, private collectors have been rescuing fossils with personal effort and passion. They study them, preserve them, and often share them with the public. Thanks to these individuals, priceless specimens have been saved that would otherwise have been lost forever. These collectors are not enemies of science; they are its allies. The state must acknowledge their contribution and formally integrate them into the protection of Cyprus’ geological and paleontological heritage. Instead of blanket prohibitions, we need regulations that allow the rescue of fossils that would otherwise be destroyed. Because, as Attenborough said, “it is absurd not to be allowed to collect a fossil, when thousands are ground into dust for cement.” The difference is that when a child picks up a fossil, it may spark a flame that will last a lifetime. And that flame is the only thing that can secure the future of science and of nature itself. Ο σερ Ντέιβιντ Αττενμπόρο, ο άνθρωπος που έφερε σε εκατομμύρια θεατές την ομορφιά του φυσικού κόσμου, δήλωσε πρόσφατα ότι «δεν θα είχε γίνει ποτέ φυσιοδίφης με τους σημερινούς νόμους περί απολιθωμάτων». Με λίγα λόγια, οι αυστηροί κανονισμοί που απαγορεύουν τη συλλογή απολιθωμάτων στερούν από τα παιδιά την πρώτη τους επαφή με την περιπέτεια της φύσης. Η Βρετανία, όπως και πολλές άλλες χώρες, προστατεύει αυστηρά τις «Περιοχές Ειδικού Επιστημονικού Ενδιαφέροντος». Κανείς δεν μπορεί να μαζέψει ούτε ένα απολίθωμα χωρίς ειδική άδεια, ακόμα κι αν πρόκειται να καταστραφεί από διάβρωση ή ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο Αττενμπόρο μίλησε για μια «καταστροφή εν αναμονή», γιατί νέες γενιές φυσιοδιφών δεν θα γεννηθούν αν δεν βάλουν τα χέρια τους στο χώμα, αν δεν πιάσουν στα χέρια τους ένα κομμάτι του παρελθόντος. Η άποψή του δεν είναι μοναχική. Ο Κρις Πάκχαμ, επίσης παρουσιαστής της φύσης στο BBC, τόνισε ότι «οι νέοι δεν συνδέονται με τη φύση» και προειδοποίησε ότι η ύπαιθρος μετατρέπεται σε έναν απαγορευμένο χώρο για τα παιδιά. «Δεν παρατηρούν αλεπουδάκια, δεν μαζεύουν απολιθώματα», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η εμπειρία, όχι η θεωρία, είναι εκείνη που γεννάει το πάθος. Στην Κύπρο, η κατάσταση είναι παρόμοια. Η νομοθεσία αντιμετωπίζει τα απολιθώματα αποκλειστικά ως «πολιτιστικά αγαθά», απαγορεύοντας ουσιαστικά τη συλλογή τους από ιδιώτες. Ωστόσο, η ίδια η φύση αλλά και η ανθρώπινη δραστηριότητα καταστρέφουν καθημερινά ανεκτίμητα δείγματα, σε λατομεία, οικοδομικά έργα και οδοποιίες. Εδώ και δεκαετίες, υπάρχουν συλλέκτες που με προσωπικό κόπο και πάθος διασώζουν απολιθώματα, τα μελετούν και τα μοιράζονται με το κοινό. Χάρη σε αυτούς, σώθηκαν πολύτιμα δείγματα που διαφορετικά θα είχαν χαθεί για πάντα. Οι συλλέκτες αυτοί δεν είναι εχθροί της επιστήμης είναι σύμμαχοί της. Η πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει τη συμβολή τους και να τους εντάξει θεσμικά στην προστασία της γεωλογικής και παλαιοντολογικής κληρονομιάς. Αντί να απαγορεύουμε τη συλλογή, θα έπρεπε να δημιουργηθούν κανόνες που να επιτρέπουν τη διάσωση απολιθωμάτων που διαφορετικά θα καταστρέφονταν. Γιατί, όπως είπε και ο Αττενμπόρο, «να μην επιτρέπεται να μαζέψεις ένα απολίθωμα είναι παράλογο, όταν επιτρέπεται να αλεστούν χιλιάδες στα τσιμεντάδικα». Η διαφορά είναι πως ένα παιδί που θα πιάσει ένα απολίθωμα στο χέρι του ίσως ανάψει μια σπίθα που θα κρατήσει μια ζωή. Και αυτή η σπίθα είναι το μόνο που μπορεί να εξασφαλίσει το μέλλον της επιστήμης και της φύσης.

Black kite or fire kite (Milvus migrans) (Boddaert, 1783) - Τσίφτης

   See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

My book entitled The birds of Cyprus in 4 volumes (A4 size) - Το βιβλίο του Γιώργου Κωνσταντίνου "Τα Πουλιά της Κύπρου"

The book, "The Birds of Cyprus" (A4 size), is now also available in English! - By George Konstantinou

Ο Τσίφτης (Milvus migrans) είναι ένα μεσαίου μεγέθους αρπακτικό πτηνό της οικογένειας Accipitridae, στην οποία ανήκουν επίσης οι αετοί, οι γερακίνες, οι σφηκιάρηδες, οι καλαμόκιρκοι, οι γύπες και οι χαρταετοί. Αποτελεί ένα από τα πλέον επιτυχημένα και διαδεδομένα αρπακτικά πτηνά του κόσμου και θεωρείται το πολυπληθέστερο είδος της οικογένειας Accipitridae. Η εξαιρετική οικολογική προσαρμοστικότητά του τού επιτρέπει να επιβιώνει σε τεράστια ποικιλία ενδιαιτημάτων, από φυσικά δάση και ορεινές περιοχές μέχρι γεωργικές εκτάσεις, υγροτόπους, ποτάμια, λίμνες, παράκτιες περιοχές, ακόμη και μέσα σε μεγάλες πόλεις, όπου εκμεταλλεύεται κάθε διαθέσιμη πηγή τροφής.

Η παγκόσμια κατανομή του είναι εξαιρετικά εκτεταμένη. Εξαπλώνεται σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη, τη Βόρεια και Υποσαχάρια Αφρική, τη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία, την Κεντρική Ασία, την Ινδική Υποήπειρο, την Κίνα, την Ιαπωνία, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Αυστραλία. Αναγνωρίζονται πέντε κύρια υποείδη: το Milvus migrans migrans, που απαντά στην Ευρώπη και τη δυτική Ασία, το M. m. lineatus της ανατολικής Ασίας, το M. m. govinda της Ινδικής Υποηπείρου, το M. m. affinis της Αυστραλίας και της Νέας Γουινέας και το M. m. formosanus της Ταϊβάν. Το αφρικανικό Yellow-billed Kite, που παλαιότερα θεωρείτο υποείδος (Milvus migrans aegyptius), σήμερα αντιμετωπίζεται από αρκετές ταξινομικές αρχές ως ξεχωριστό είδος, Milvus aegyptius, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές επιστημονικές απόψεις.

Στην Ευρώπη ο Τσίφτης είναι κυρίως μεταναστευτικό είδος. Οι περισσότεροι πληθυσμοί αναπαράγονται στην Ευρώπη και μεταναστεύουν το φθινόπωρο προς την Υποσαχάρια Αφρική, διανύοντας χιλιάδες χιλιόμετρα. Οι σημαντικότεροι μεταναστευτικοί διάδρομοι είναι ο Βόσπορος, η Ανατολική Μεσόγειος και η Διώρυγα του Σουέζ, όπου κάθε χρόνο διέρχονται δεκάδες χιλιάδες άτομα. Κατά τη μετανάστευση εκμεταλλεύεται τα θερμικά ανοδικά ρεύματα, ανεβαίνοντας σε μεγάλο ύψος και διαγράφοντας κύκλους χωρίς σχεδόν καθόλου χτυπήματα των φτερών, γεγονός που του επιτρέπει να εξοικονομεί σημαντικά ποσά ενέργειας.

Στην Κύπρο, ο Τσίφτης αποτελεί τακτικό μεταναστευτικό επισκέπτη κατά την ανοιξιάτικη και φθινοπωρινή μετανάστευση. Οι μεγαλύτεροι αριθμοί παρατηρούνται από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο και από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο, όταν άτομα που μεταναστεύουν μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής περνούν πάνω από το νησί. Περιστασιακά παρατηρούνται μεμονωμένα άτομα κατά τους θερινούς μήνες, όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες ενδείξεις αναπαραγωγής στην Κύπρο.

Το μήκος του σώματος κυμαίνεται από 48 έως 60 εκατοστά, το άνοιγμα των φτερών από 130 έως 155 εκατοστά, ενώ το βάρος κυμαίνεται μεταξύ 500 και 1.100 γραμμαρίων, με τα θηλυκά να είναι συνήθως λίγο μεγαλύτερα από τα αρσενικά. Διαθέτει λεπτό σώμα, σχετικά μικρό κεφάλι, μακριές και στενές πτέρυγες και χαρακτηριστική ελαφρώς διχαλωτή ουρά, η οποία αποτελεί σημαντικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό του είδους. Η διχάλα όμως είναι σαφώς μικρότερη από εκείνη του Ψαλιδιάρη (Milvus milvus), γεγονός που βοηθά σημαντικά στην αναγνώρισή του.

Το φτέρωμά του είναι γενικά σκούρο καστανό, με ελαφρώς πιο ανοιχτόχρωμο κεφάλι και λαιμό. Τα πρωτεύοντα φτερά παρουσιάζουν χαρακτηριστικές ανοιχτόχρωμες περιοχές όταν το πουλί παρατηρείται από κάτω κατά την πτήση. Τα μάτια είναι σκούρα καστανά, το ράμφος μαύρο με κιτρινωπή βάση και τα πόδια κίτρινα. Τα νεαρά άτομα εμφανίζουν πιο ανοιχτόχρωμο και περισσότερο ραβδωτό φτέρωμα από τα ενήλικα.

Η πτήση του είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Περνά μεγάλα χρονικά διαστήματα αιωρούμενος ψηλά στον ουρανό, χρησιμοποιώντας σχεδόν αποκλειστικά τα θερμικά ανοδικά ρεύματα. Οι κινήσεις των φτερών είναι αργές και ελάχιστες, ενώ η ουρά λειτουργεί σαν πηδάλιο, επιτρέποντάς του εξαιρετικά ακριβείς ελιγμούς ακόμη και σε πολύ μεγάλο ύψος. Κατά τη μετανάστευση σχηματίζει συχνά μεγάλα σμήνη που ανεβαίνουν κυκλικά μέσα στα θερμικά πριν συνεχίσουν την πορεία τους.

Ο Τσίφτης θεωρείται ένα από τα πλέον ευκαιριακά αρπακτικά του κόσμου. Είναι παμφάγος και παρουσιάζει τεράστια διατροφική ευελιξία. Τρέφεται με μικρά θηλαστικά, πτηνά, νεοσσούς, αυγά, ερπετά, αμφίβια, ψάρια, έντομα, ακρίδες, σκαθάρια, λιβελλούλες, καρκινοειδή, μαλάκια και μεγάλα ασπόνδυλα. Παράλληλα όμως αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό πτωματοφάγο, καταναλώνοντας νεκρά ζώα, ψοφίμια και οργανικά υπολείμματα. Συχνά παρατηρείται σε χωματερές, λιμάνια, σφαγεία και αλιευτικά καταφύγια, όπου εκμεταλλεύεται εύκολες πηγές τροφής.

Η ευφυΐα του είναι αξιοσημείωτη. Έχει παρατηρηθεί να κλέβει τροφή από ερωδιούς, κορμοράνους, γλάρους, γερακίνες και άλλα αρπακτικά, συμπεριφορά γνωστή ως κλεπτοπαρασιτισμός. Επιπλέον, σε αρκετές περιοχές της Αφρικής και της Αυστραλίας έχει καταγραφεί να ακολουθεί φυσικές πυρκαγιές, εκμεταλλευόμενος τα μικρά ζώα που εγκαταλείπουν πανικόβλητα τη βλάστηση. Ορισμένες μελέτες αναφέρουν ακόμη και μεταφορά αναμμένων κλαδιών ώστε να εξαπλωθεί η φωτιά σε γειτονικές περιοχές, αν και το φαινόμενο αυτό εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.

Η περίοδος αναπαραγωγής ξεκινά συνήθως από τον Μάρτιο και διαρκεί μέχρι τον Ιούνιο, ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή. Η φωλιά κατασκευάζεται κυρίως στις κορυφές ψηλών δέντρων, αλλά μπορεί επίσης να τοποθετηθεί σε βραχώδεις προεξοχές, πυλώνες ηλεκτρικού ρεύματος ή ακόμη και σε μεγάλες τεχνητές κατασκευές. Είναι ογκώδης κατασκευή από κλαδιά, η οποία επαναχρησιμοποιείται συχνά για πολλά συνεχόμενα χρόνια, εμπλουτιζόμενη κάθε χρόνο με νέο υλικό. Το εσωτερικό επενδύεται με χόρτα, φύλλα, μαλλί, τρίχες, χαρτιά, πλαστικά ή άλλα μαλακά υλικά.

Η γέννα αποτελείται συνήθως από 2–3 αυγά, σπανιότερα 1 ή 4. Η επώαση διαρκεί περίπου 30–34 ημέρες, πραγματοποιείται κυρίως από το θηλυκό, ενώ το αρσενικό αναλαμβάνει τη μεταφορά της τροφής. Οι νεοσσοί παραμένουν στη φωλιά περίπου 42–50 ημέρες, ενώ συνεχίζουν να τρέφονται από τους γονείς τους για αρκετές εβδομάδες μετά την πρώτη τους πτήση.

Εκτός της αναπαραγωγικής περιόδου ο Τσίφτης είναι ιδιαίτερα κοινωνικός. Συχνά συγκεντρώνεται σε τεράστια κοινά νυχτερινά κουρνιάσματα, όπου μπορεί να διανυκτερεύουν εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες άτομα μαζί. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται κυρίως στις περιοχές διαχείμασης της Αφρικής και της Νότιας Ασίας.

Στη φύση μπορεί να ζήσει πάνω από 20 χρόνια, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις έχουν καταγραφεί άτομα ηλικίας άνω των 25 ετών. Οι σημαντικότερες απειλές που αντιμετωπίζει είναι η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, η δευτερογενής δηλητηρίαση από φυτοφάρμακα, η ηλεκτροπληξία και οι συγκρούσεις με εναέρια καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η απώλεια κατάλληλων ενδιαιτημάτων και η ρύπανση των υγροτόπων.

Η αναγνώρισή του από τον Ψαλιδιάρη (Milvus milvus) είναι σχετικά εύκολη όταν υπάρχει εμπειρία. Ο Ψαλιδιάρης διαθέτει βαθύτερα διχαλωτή ουρά, πιο έντονα κοκκινωπό σώμα, μεγαλύτερες λευκές περιοχές στις πτέρυγες και γενικά πιο εντυπωσιακό χρωματισμό. Αντίθετα, ο Τσίφτης είναι συνολικά πιο σκούρος, με μικρότερη διχάλα στην ουρά και πιο ομοιόμορφο καστανό φτέρωμα.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), ο Τσίφτης (Milvus migrans) κατατάσσεται στην κατηγορία Ελάχιστης Ανησυχίας (Least Concern – LC), καθώς διαθέτει εξαιρετικά μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση, παγκόσμιο πληθυσμό που αριθμεί αρκετά εκατομμύρια άτομα και σταθερή συνολική τάση, παρά τις τοπικές μειώσεις που παρατηρούνται σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης και της Ασίας.

Κείμενο – φωτογραφίες - video: Γιώργος Κωνσταντίνου - Achna dam 19/9/2025

Lesser moorhen (Paragallinula angulata) - Μικρή νερόκοτα - Agia Varvara 7,11,15/4/2025 - Cyprus

  See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

My book entitled The birds of Cyprus in 4 volumes (A4 size) - Το βιβλίο του Γιώργου Κωνσταντίνου "Τα Πουλιά της Κύπρου"

The book, "The Birds of Cyprus" (A4 size), is now also available in English! - By George Konstantinou

Το Lesser moorhen - Paragallinula angulata (μικρή νερόκοτα) είναι ένα είδος πουλιού της οικογένειας Rallidae, με κύρια κατανομή στην υποσαχάρια Αφρική. Συναντάτε από τη Σενεγάλη και την Αιθιοπία έως τη Νότια Αφρική. Είναι πολύ σπάνιο εκτός Αφρικής. Η παρουσία της στην Κύπρο είναι εξαιρετικά σπάνια με μόνο μια καταγραφή τον Απρίλιο του 2025. Η μικρή νερόκοτα προτιμά υγροτόπους με γλυκό νερό, όπως έλη, λίμνες και περιοχές με πλούσια υδρόβια βλάστηση. Είναι μερικώς μεταναστευτικό είδος εντός Αφρικής, με μετακινήσεις που σχετίζονται με τις εποχιακές βροχοπτώσεις. Οι παρατηρήσεις της εκτός Αφρικής είναι πολύ σπάνιες και συνήθως αφορούν μεμονωμένα άτομα που έχουν παρεκκλίνει από τη συνήθη πορεία τους. Είναι παμφάγο υδρόβιο πτηνό που τρέφεται με φυτά, σπόρους, έντομα, προνύμφες, μικρά μαλάκια και άλλους μικροοργανισμούς σε ρηχούς υγροτόπους.Η μικρή νερόκοτα κατασκευάζει τη φωλιά της σε πυκνή υδρόβια βλάστηση, όπως καλαμιές και παπυροδάση, κοντά σε γλυκά νερά. Η φωλιά είναι μικρότερη και πιο συμπαγής από αυτή της κοινής νερόκοτας. Η γέννα αποτελείται συνήθως από 3 έως 9 αυγά, με μέσο όρο τα 5. Οι νεοσσοί είναι καλυμμένοι με μαύρο χνούδι και είναι ικανοί να κολυμπούν αμέσως μετά την εκκόλαψη. Οι γονείς τους παρέχουν φροντίδα και προστασία κατά τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους. Στην Ευρώπη υπάρχει μόνο ένα καταγεγραμμένο περιστατικό στην Ισπανία, το 2003, πιθανώς λόγω μεταφοράς με πλοίο. Ασία και Αμερική δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες παρατηρήσεις. Οι παρατηρήσεις της εκτός Αφρικής είναι πολύ σπάνιες και συνήθως αφορούν μεμονωμένα άτομα που έχουν παρεκκλίνει από τη συνήθη πορεία τους. Σύμφωνα με την IUCN, η μικρή νερόκοτα κατατάσσεται στην κατηγορία "Ελάχιστης Ανησυχίας" (Least Concern), καθώς διαθέτει ευρεία κατανομή και σταθερό πληθυσμό. 

Agia Varvara 7,11,15/4/2025

Κείμενο - φωτογραφιες - βιντεο Γιώργος Κωνσταντίνου

The Lesser Moorhen (Paragallinula angulata) is a member of the Rallidae family and is primarily distributed throughout sub-Saharan Africa, ranging from Senegal and Ethiopia south to South Africa. It is an exceptionally rare species outside Africa. Its occurrence in Cyprus is of particular ornithological significance, with only a single confirmed record in April 2025.

The Lesser Moorhen inhabits freshwater wetlands, including marshes, lakes, swamps, floodplains, and areas with dense emergent aquatic vegetation. It is a partially migratory species within Africa, undertaking seasonal movements that closely follow rainfall patterns and the availability of suitable wetland habitats. Records outside its normal range are extremely scarce and usually involve vagrant individuals that have deviated from their typical migration routes.

It is an omnivorous waterbird, feeding on aquatic plants, seeds, insects, insect larvae, small molluscs, crustaceans, and other aquatic invertebrates, which it forages in shallow wetlands and among dense vegetation.

The species builds its nest within thick emergent vegetation such as reeds, papyrus stands, and other marsh plants close to freshwater. The nest is generally smaller and more compact than that of the Common Moorhen. The clutch usually consists of 3–9 eggs, with an average of five. The chicks hatch covered in black down and are capable of swimming almost immediately after hatching. Both parents participate in caring for and protecting the young during their first weeks of life.

Outside Africa, the Lesser Moorhen is exceptionally rare. Europe has only one documented record, from Spain in 2003, a bird believed to have reached the country accidentally, possibly after being transported aboard a ship. There are no confirmed records from Asia or the Americas, making the Cyprus observation one of the most remarkable records of the species outside its natural range.

According to the International Union for Conservation of Nature (IUCN), the Lesser Moorhen is classified as Least Concern (LC) due to its wide distribution and stable global population.

Text - videos and photographs: George Konstantinou

Η ακραία φιλοζωία, η άγνοια της οικολογίας και η διατήρηση των ειδών- Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 8/7/2026

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Βιβλίο τα Προϊστορικά Θηλαστικά της Κύπρου - Prehistoric Mammals of Cyprus By - By George and Fani Konstantinou

Το βιβλίο Ερπετά και Αμφίβια της Κύπρου του Γιώργου Κωνσταντίνου - The book Reptiles and Amphibians of Cyprus - By George Konstantinou

My book entitled The birds of Cyprus in 4 volumes (A4 size) - Το βιβλίο του Γιώργου Κωνσταντίνου "Τα Πουλιά της Κύπρου"

The book, "The Birds of Cyprus" (A4 size), is now also available in English! - By George Konstantinou

Δίτομο βιβλίο για τη Βιοποικιλότητα της Κύπρου του Γιώργου Κωνσταντίνου

ΠΟΛΙΤΗΣ NEWS

Δημοσιεύθηκε 8 Ιουλίου 2026 09:45

Η αγάπη προς τα ζώα αποτελεί αναμφίβολα μια από τις πιο όμορφες εκφράσεις του ανθρώπινου πολιτισμού. Η προστασία των αδέσποτων σκύλων και γάτων, η περίθαλψη τραυματισμένων ζώων και η υπεύθυνη υιοθεσία είναι πράξεις που αξίζουν σεβασμό και ενίσχυση. Ωστόσο, όταν η φιλοζωία μετατρέπεται σε ακραία και μονοδιάστατη στάση, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι αρχές της οικολογίας και της διατήρησης της βιοποικιλότητας, μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα τόσο για την άγρια ζωή όσο και για τα ίδια τα ζώα που υποτίθεται ότι προστατεύει. Οι σκύλοι και οι γάτες δεν αποτελούν φυσικά είδη της άγριας πανίδας της Κύπρου. Πρόκειται για εξημερωμένα είδη που εισήχθησαν στο νησί από τον άνθρωπο πριν από χιλιάδες χρόνια και η παρουσία τους στο φυσικό περιβάλλον οφείλεται αποκλειστικά στην ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως μέσω εγκατάλειψης κατοικίδιων και ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής. Ως ξενικά εξημερωμένα είδη, δεν αποτελούν φυσικό στοιχείο των κυπριακών οικοσυστημάτων και, όταν δημιουργούν ανεξέλεγκτους πληθυσμούς, μπορούν να διαταράξουν σοβαρά την ισορροπία της βιοποικιλότητας. Οι ελεύθεροι ή αδέσποτοι γάτοι αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θηρευτές μικρών ζώων σε παγκόσμιο επίπεδο. Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορούν να εξοντώνουν τεράστιους αριθμούς πτηνών, σαυρών, μικρών θηλαστικών και άλλων οργανισμών κάθε χρόνο. 

Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα έντονο σε νησιά, όπως η Κύπρος, όπου πολλά είδη έχουν εξελιχθεί χωρίς φυσικούς θηρευτές και είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. Σπάνια ενδημικά είδη, μικρά μεταναστευτικά πουλιά, νεοσσοί και ερπετά αποτελούν εύκολη λεία για γάτες που κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα στο φυσικό περιβάλλον. Αντίστοιχα, οι αδέσποτοι σκύλοι, όταν σχηματίζουν αγέλες, παύουν να συμπεριφέρονται ως κατοικίδια και λειτουργούν ως άγριοι θηρευτές. Στην Κύπρο έχουν καταγραφεί περιστατικά κατά τα οποία αγέλες αδέσποτων σκύλων επιτίθονται και κατασπαράζουν το ενδημικό αγρινό (Ovis gmelini ophion), ένα από τα σημαντικότερα προστατευόμενα είδη της κυπριακής πανίδας και εθνικό σύμβολο του νησιού. Παρόμοιες επιθέσεις έχουν καταγραφεί και σε λαγούς, χελώνες, φωλιές πτηνών και άλλα άγρια ζώα, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα.

Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο σοβαρή επειδή στην Κύπρο δεν υπάρχουν μεγάλοι φυσικοί θηρευτές που να μπορούν να ελέγχουν τους πληθυσμούς των αδέσποτων σκύλων. Ως αποτέλεσμα, η διαχείρισή τους εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τον άνθρωπο. Εάν οι πληθυσμοί τους αφεθούν ανεξέλεγκτοι και δεν εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέτρα διαχείρισης, οι αγέλες μπορούν να αυξηθούν σημαντικά και να επεκταθούν σε ολοένα περισσότερες δασικές και ορεινές περιοχές, προκαλώντας ολοένα μεγαλύτερες απώλειες στην άγρια πανίδα. Σε ένα νησί με μεγάλο αριθμό ενδημικών και προστατευόμενων ειδών, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να έχει σοβαρές οικολογικές συνέπειες.

Παρά τα γεγονότα αυτά, κάθε φορά που τίθεται το ζήτημα της αποτελεσματικής διαχείρισης των αδέσποτων αγελών, εμφανίζονται έντονες αντιδράσεις από ακραίους φιλόζωους και ορισμένες φιλοζωικές ομάδες, οι οποίες απορρίπτουν λόγο άγνοιας ακόμη και τη συζήτηση για δραστικά μέτρα, χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε θανάτωση εγκληματική. Αναμφίβολα, η θανάτωση ζώων δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί την πρώτη επιλογή. Προηγούνται πάντοτε η πρόληψη, οι στειρώσεις, η περισυλλογή, οι υιοθεσίες και η υπεύθυνη διαχείριση των αδέσποτων πληθυσμών. Όμως, όταν όλες οι διαθέσιμες λύσεις έχουν αποτύχει και μια ανεξέλεγκτη αγέλη συνεχίζει να εξοντώνει προστατευόμενα ή απειλούμενα είδη, η πολιτεία καλείται να προστατεύσει και την άγρια πανίδα. Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι αν αγαπάμε τους σκύλους ή όχι, αλλά αν θεωρούμε ότι η ζωή ενός αδέσποτου άγριου σκύλου αξίζει περισσότερο από τη ζωή ενός ενδημικού είδους που απειλείται με εξαφάνιση.

Η διατήρηση της βιοποικιλότητας απαιτεί αποφάσεις που βασίζονται στην επιστήμη, στη νομοθεσία και στη διαχείριση των οικοσυστημάτων και όχι αποκλειστικά στο συναίσθημα. Η ακραία φιλοζωία συχνά συνοδεύεται και από την ανεξέλεγκτη παροχή τροφής σε μεγάλους πληθυσμούς αδέσποτων ζώων, χωρίς παράλληλα να εφαρμόζονται προγράμματα στειρώσεων και υπεύθυνης διαχείρισης. Ως αποτέλεσμα, οι πληθυσμοί αυξάνονται συνεχώς, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο όπου γεννιούνται όλο και περισσότερα ζώα που υποφέρουν και στη συνέχεια χρειάζονται ακόμη περισσότερη φροντίδα.

Η λύση δεν είναι η ανεξέλεγκτη σίτιση, αλλά η υπεύθυνη διαχείριση μέσω στειρώσεων, καταγραφής, εμβολιασμών και υπεύθυνων υιοθεσιών. Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται μια άνιση αντιμετώπιση της ζωής των ζώων. Ενώ αφιερώνεται τεράστιο ενδιαφέρον για έναν σκύλο ή μια γάτα, η απώλεια δεκάδων άγριων πτηνών, ερπετών ή μικρών θηλαστικών θεωρείται ασήμαντη. Η οικολογία όμως δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ «συμπαθητικών» και «μη συμπαθητικών» ειδών. Κάθε οργανισμός αποτελεί κρίκο μιας πολύπλοκης τροφικής αλυσίδας και η εξαφάνιση ή η μείωση ενός είδους μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το οικοσύστημα. Η επιστήμη της διατήρησης της φύσης επιδιώκει την ισορροπία. Η προστασία των κατοικίδιων ζώων και η προστασία της άγριας ζωής δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο πλευρές της ίδιας φιλοσοφίας. Η υπεύθυνη ιδιοκτησία κατοικίδιων, η στείρωση, η αποφυγή εγκατάλειψης ζώων, ο περιορισμός των γατών σε ελεγχόμενους χώρους όταν είναι δυνατόν και η εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης των αδέσποτων μπορούν να προστατεύσουν τόσο την ευημερία των ζώων όσο και τη βιοποικιλότητα.

Η ανάγκη διαχείρισης των ανεξέλεγκτων πληθυσμών εισαγόμενων ή εξημερωμένων θηρευτών δεν αποτελεί κυπριακή ιδιαιτερότητα, αλλά διεθνή πρακτική που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες με μοναδική βιοποικιλότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αυστραλία, όπου οι άγριες (feral) γάτες θεωρούνται μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την αυτόχθονη πανίδα. Υπολογίζεται ότι σκοτώνουν δισεκατομμύρια αυτόχθονα ζώα κάθε χρόνο και έχουν συμβάλει στην εξαφάνιση δεκάδων ειδών θηλαστικών, πτηνών και ερπετών. Για τον λόγο αυτό η αυστραλιανή κυβέρνηση εφαρμόζει εδώ και χρόνια ολοκληρωμένα εθνικά προγράμματα διαχείρισης των άγριων γατών, τα οποία περιλαμβάνουν παγίδευση, περίφραξη προστατευόμενων περιοχών, αυστηρό έλεγχο των πληθυσμών και, όπου επιστημονικά κρίνεται αναγκαίο, ελεγχόμενη θανάτωση για την προστασία απειλούμενων ειδών. Οι αποφάσεις αυτές δεν λαμβάνονται από μίσος προς τις γάτες, αλλά επειδή η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Αντίστοιχα, στην Αυστραλία εφαρμόζονται προγράμματα διαχείρισης και για τους άγριους σκύλους και τα ντίνγκο (Canis dingo), όταν οι πληθυσμοί τους προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις στην κτηνοτροφία ή σε άλλες περιοχές όπου απαιτείται προστασία ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν ότι οι ανεπτυγμένες χώρες αντιμετωπίζουν τη διαχείριση των εισαγόμενων ή ανεξέλεγκτων θηρευτών ως επιστημονικό ζήτημα διατήρησης της φύσης και όχι ως συναισθηματική αντιπαράθεση.

Η πραγματική φιλοζωία δεν περιορίζεται μόνο στους σκύλους και τις γάτες. Περιλαμβάνει σεβασμό προς κάθε μορφή ζωής και αναγνώριση ότι όλα τα είδη έχουν οικολογική αξία. Μια κοινωνία που επιλέγει να προστατεύει μόνο τα είδη που αγαπά ή θεωρεί χαριτωμένα, αδιαφορώντας για την τύχη των ενδημικών και απειλούμενων οργανισμών, δεν υπηρετεί πραγματικά τη φύση. Η πραγματική οικολογική συνείδηση απαιτεί να προστατεύονται τόσο τα κατοικίδια ζώα όσο και η φυσική πανίδα του τόπου. Το αγρινό, οι αετοί, οι γύπες, οι κουκουβάγιες, οι νυχτερίδες, τα ενδημικά πουλιά, τα ερπετά, τα αμφίβια, τα έντομα και κάθε οργανισμός που αποτελεί μέρος των φυσικών οικοσυστημάτων έχουν το ίδιο δικαίωμα στην επιβίωση.

Η προστασία της βιοποικιλότητας δεν είναι θέμα συναισθήματος αλλά επιστημονικής ευθύνης απέναντι στη φύση και στις επόμενες γενιές. Μόνο όταν η φιλοζωία συνυπάρχει με την οικολογική γνώση και τον σεβασμό προς όλα τα είδη μπορεί να υπηρετήσει πραγματικά τη ζωή και τη φύση. 

Του Γιώργου Κωνσταντίνου -

*Φυσιοδίφης, συγγραφέας

Δίτομο βιβλίο για τη Βιοποικιλότητα της Κύπρου του Γιώργου Κωνσταντίνου

 

See also

Βιβλίο τα Προϊστορικά Θηλαστικά της Κύπρου - Prehistoric Mammals of Cyprus By - By George and Fani Konstantinou

Το βιβλίο Ερπετά και Αμφίβια της Κύπρου του Γιώργου Κωνσταντίνου - The book Reptiles and Amphibians of Cyprus - By George Konstantinou

My book entitled The birds of Cyprus in 4 volumes (A4 size) - Το βιβλίο του Γιώργου Κωνσταντίνου "Τα Πουλιά της Κύπρου"

The book, "The Birds of Cyprus" (A4 size), is now also available in English! - By George Konstantinou

Νέα Έκδοση βιβλίου – Δίτομο Έργο για τη Βιοποικιλότητα της Κύπρου

Με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνω την ολοκλήρωση και κυκλοφορία του νέου μας δίτομου βιβλίου με τίτλο:

«Η Βιοποικιλότητα της Κύπρου – Μέσα από τα Μάτια του Φυσιοδίφη Γιώργου και Φανής Κωνσταντίνου».

Το έργο συγκεντρώνει μια πορεία δεκαετιών μέσα στον κόσμο της κυπριακής φύσης και αποτελείται από δύο τόμους μεγέθους Α4, 325 σελίδες ο κάθε τόμος. Πρόκειται για μια πλούσια συλλογή που παρουσιάζει ένα μεγάλο φάσμα από τη θαυμαστή και σπάνια βιοποικιλότητα του τόπου μας, μέσα από περισσότερα από 250 άρθρα, δημοσιεύσεις, διαλέξεις, ομιλίες, εκθέσεις και παρουσιάσεις που έχουμε πραγματοποιήσει όλα αυτά τα χρόνια.

Στις σελίδες του δίτομου βιβλίου αποτυπώνεται η ποικιλία της ζωής στην Κύπρο:

Αρθρα από τον κόσμο των εντόμων, μέχρι τα πουλιά, τα θηλαστικά, τα ερπετά και τα αμφίβια, τα θαλάσσια, τη χλωρίδα, αλλά και τα απολιθώματα που συνθέτουν τη φυσική ταυτότητα του νησιού.

Παράλληλα, το βιβλίο περιλαμβάνει και μια εκτενή παρουσίαση του έργου και της δράσης μας: δημοσιεύματα, εκθέσεις, ομιλίες, παρουσιάσεις και καταγραφές που φωτίζουν το πάθος μας για την παρατήρηση, τη φωτογράφηση και τη μελέτη της κυπριακής φύσης.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα έργο που δεν είναι απλώς μια συλλογή κειμένων, αλλά ένα ταξίδι γνώσης, εμπειρίας και αγάπης για τη βιοποικιλότητα της Κύπρου, ένα ταξίδι που μεταφέρει στον αναγνώστη την ομορφιά, τη σημασία και την ευαλωτότητα της φυσικής μας κληρονομιάς.

ISBN

Τόμος Α: 978-9925-8284-0-1

Τόμος Β: 978-9925-8284-1-8

Για πληροφορίες ή παραγγελίες:

96376823 - 96659265

fanigeorge@hotmail.com

Σας ευχαριστούμε θερμά για τη στήριξή σας και ελπίζουμε το έργο αυτό να αποτελέσει μια ακόμα πολύτιμη συμβολή στην κατανόηση, ανάδειξη και προστασία της βιοποικιλότητας της Κύπρου.

Χαρίστε γνώση, ομορφιά και αγάπη για τη φύση της Κύπρου μέσα από τα βιβλία του Γιώργου & Φανής Κωνσταντίνου.- Gift knowledge, beauty, and love for the nature of Cyprus through the books of George & Fani Konstantinou.

See also

Βιβλίο τα Προϊστορικά Θηλαστικά της Κύπρου - Prehistoric Mammals of Cyprus - By George and Fani Konstantinou

Δίτομο βιβλίο για τη Βιοποικιλότητα της Κύπρου του Γιώργου Κωνσταντίνου

Το βιβλίο Ερπετά και Αμφίβια της Κύπρου του Γιώργου Κωνσταντίνου - The book Reptiles and Amphibians of Cyprus - By George Konstantinou

My book entitled The birds of Cyprus in 4 volumes (A4 size) - Το βιβλίο του Γιώργου Κωνσταντίνου "Τα Πουλιά της Κύπρου"

The book, "The Birds of Cyprus" (A4 size), is now also available in English! - By George Konstantinou

Below in English.

Ιδανικά Δώρα – Τα Βιβλία για τη Βιοποικιλότητα της Κύπρου!

Χαρίστε κάτι πραγματικά ξεχωριστό.

Χαρίστε γνώση, ομορφιά και αγάπη για τη φύση της Κύπρου μέσα από τα βιβλία του Γιώργου & Φανής Κωνσταντίνου.

Με σειρά εκδόσεων (Size Α4) που καλύπτουν:

Τα Πουλιά της Κύπρου (4 τόμοι Greek)

The birds of Cyprus (4 τόμοι English)

Ερπετά & Αμφίβια της Κύπρου (Greek & English)

Προϊστορικά Θηλαστικά της Κύπρου (Greek & English)

Η Βιοποικιλότητα της Κύπρου – Μέσα από τα Μάτια του Φυσιοδίφη Γιώργου και Φανής Κωνσταντίνου - (2 τόμοι Greek)

Κάθε βιβλίο αποτελεί ένα μικρό θησαυρό γνώσης και φωτογραφίας, μια πολύτιμη πηγή για φυσιολάτρες, εκπαιδευτικούς, μαθητές, ερευνητές και συλλέκτες. Εκδόσεις με εκατοντάδες φωτογραφίες, Αναλυτικά κείμενα, είδη, ταυτοποιήσεις & οικολογικές πληροφορίες, Ελληνικά & Αγγλικά, ιδανικά και για φίλους του εξωτερικού, Υποστήριξη της κυπριακής φύσης, έρευνας & τεκμηρίωσης

Χαρίστε στους δικούς σας κάτι που θα κρατήσουν για μια ζωή. Ένα δώρο για όσους αγαπούν πραγματικά την Κύπρο, όχι μόνο όπως τη βλέπουμε, αλλά όπως την ανακαλύπτουμε

Παραγγελίες & Πληροφορίες:

96376823 - - 96659265

fanigeorge@hotmail.com

Μπορείτε επίσης να μου στείλετε και προσωπικό μήνυμα

Αποστολές σε όλη την Κύπρο με courier με αντικαταβολή.

✨ Ideal Gifts – Books on the Biodiversity of Cyprus! ✨🎁
Give something truly special this Christmas. 🎄

Gift knowledge, beauty, and a love for the nature of Cyprus through the books of George & Fani Konstantinou.

📚 A series of A4-size editions covering:

🦅 The Birds of Cyprus (4 volumes – Greek)
🦅 The Birds of Cyprus (4 volumes – English)

🐸 Reptiles & Amphibians of Cyprus (Greek & English)

🐚 Prehistoric Mammals of Cyprus (Greek & English)

🌿 The Biodiversity of Cyprus – Through the Eyes of Naturalists George & Fani Konstantinou
(2 volumes – Greek)

Each book is a treasure of knowledge and photography — a valuable resource for nature lovers, educators, students, researchers, and collectors.
Editions featuring hundreds of photographs, detailed texts, species descriptions, identifications, and ecological information. Available in Greek and English — ideal also for friends abroad.
By supporting these publications, you support the documentation, research, and conservation of Cyprus’s natural heritage.

🎄 Offer your loved ones a gift that will last a lifetime.
A gift for those who truly love Cyprus — not only as we see it, but as we discover it.

📬 Orders & Information:
📞 +357 96376823 - 96659265
✉️ fanigeorge@hotmail.com
💬 You may also send a private message

📦 Shipping available across Cyprus by courier, with cash on delivery.