See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Birds of Cyprus - ORGANIZED LINKS - Πουλία της Κύπρου - ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙΚεντρική πύλη προς όλους τους οργανωμένους καταλόγους και τις θεματικές ενότητες για τα πουλιά. / Central gateway to all organized bird catalogues and themed bird sections.List of Birds of Cyprus - ORGANIZED CHECKLIST - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου – ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣΑναλυτικός οργανωμένος κατάλογος των ειδών πουλιών της Κύπρου. / Detailed organized checklist of the bird species of Cyprus.
Η πρώτη αναφορά στην Κύπρο και η παρουσία δύο ατόμων τον Οκτώβριο του 2026. The first report in Cyprus and the presence of two individuals in October 2026
Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Ο Τρυγγίτης (Calidris subruficollis), γνωστός στα αγγλικά ως Buff-breasted Sandpiper, είναι μικρό μεταναστευτικό παρυδάτιο πουλί της οικογένειας Scolopacidae. Ξεχωρίζει για το θερμό κιτρινωπό καστανό χρώμα του, τα κίτρινα πόδια, το κοντό ράμφος και την προτίμησή του σε ανοιχτές εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση. Η εμφάνιση δύο ατόμων στην Κύπρο τον Οκτώβριο του 2026 αποτέλεσε εξαιρετικά ασυνήθιστο ορνιθολογικό γεγονός.
Ονομασία και ταξινομική θέση
Η αποδεκτή επιστημονική ονομασία είναι ** Calidris subruficollis (Vieillot, 1819). Σε παλαιότερη βιβλιογραφία εμφανίζεται συχνά ως ** Tryngites subruficollis, ενώ η αρχική επιστημονική περιγραφή έγινε με την ονομασία Tringa subruficollis.
Η μεταφορά του στο γένος Calidris συνδέεται με την αναθεώρηση των συγγενικών σχέσεων των σκαλιδρών βάσει μοριακών δεδομένων. Θεωρείται μονοτυπικό είδος, χωρίς αναγνωρισμένα υποείδη. Η ελληνική ονομασία Τρυγγίτης χρησιμοποιείται στον κατάλογο της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.
Περιγραφή και αναγνώριση
Έχει μήκος περίπου 18–20 εκατοστά και βάρος 46–78 γραμμάρια. Διαθέτει στρογγυλεμένο κεφάλι, μεγάλο σκούρο μάτι, λεπτό και σχετικά κοντό μαύρο ράμφος και μακριά κιτρινωπά πόδια.
Το πρόσωπο, ο λαιμός και το στήθος έχουν θερμή ωχροκάστανη απόχρωση. Η ράχη και οι φτερούγες παρουσιάζουν σκουρόχρωμα κέντρα στα φτερά και ανοιχτόχρωμα περιθώρια, σχηματίζοντας φολιδωτό σχέδιο, ιδιαίτερα έντονο στα νεαρά. Στην πτήση ξεχωρίζει η φωτεινή, κυρίως λευκή κάτω επιφάνεια των φτερούγων.
Τα δύο φύλα έχουν παρόμοιο πτέρωμα. Τα νεαρά εμφανίζουν πιο ευδιάκριτο φολιδωτό σχέδιο και μικρές σκούρες κηλίδες στα πλάγια του στήθους.
Διάκριση από παρόμοια είδη
Μπορεί να συγχέεται με νεαρό Μαχητή (Calidris pugnax), ο οποίος επίσης παρουσιάζει θερμούς ωχρούς χρωματισμούς. Ο Μαχητής, όμως, είναι συνήθως ψηλότερος, με μακρύτερο ράμφος και διαφορετικές αναλογίες κεφαλιού και σώματος.
Για την αναγνώριση του Τρυγγίτη αξιολογείται ο συνδυασμός του κοντού ράμφους, του μεγάλου ματιού, των κίτρινων ποδιών, του σχετικά ομοιόμορφου ωχρού στήθους και της όρθιας στάσης.
Παγκόσμια εξάπλωση
Αναπαράγεται στην υψηλή Αρκτική, κυρίως στην Αλάσκα και στον βόρειο Καναδά, αλλά και στη βορειοανατολική Σιβηρία, περιλαμβανομένων της νήσου Βράνγκελ και τμημάτων της Τσουκότκα.
Κατά τη μη αναπαραγωγική περίοδο μετακινείται στη Νότια Αμερική, ιδιαίτερα στην Αργεντινή, την Ουρουγουάη και τη νότια Βραζιλία. Η Κύπρος βρίσκεται πολύ έξω από την κανονική γεωγραφική του εξάπλωση.
Βιότοποι
Στις περιοχές αναπαραγωγής επιλέγει σχετικά ξηρή και καλά στραγγιζόμενη τούνδρα. Κατά τη μετανάστευση και τη διαχείμαση χρησιμοποιεί κυρίως λιβάδια, βοσκοτόπους και χωράφια με χαμηλή βλάστηση.
Μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε συγκομισμένες καλλιέργειες, εκτάσεις παραγωγής χλοοτάπητα και χορτολιβαδικές επιφάνειες αεροδρομίων. Παρότι κατατάσσεται στα παρυδάτια πουλιά, δεν εξαρτάται αποκλειστικά από λασπώδεις όχθες ή ρηχά νερά.
Μετανάστευση
Είναι μετανάστης μεγάλων αποστάσεων, συνδέοντας την αρκτική τούνδρα με τα λιβάδια της Νότιας Αμερικής. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού διασχίζει τις κεντρικές πεδιάδες της Βόρειας Αμερικής. Κατά μέσο όρο, τα ενήλικα αρχίζουν τη φθινοπωρινή μετακίνησή τους νωρίτερα από τα νεαρά.
Μελέτες γεωεντοπισμού έχουν αποκαλύψει διαδοχικούς σταθμούς ανεφοδιασμού στη Βόρεια και τη Νότια Αμερική. Σε ένα παρακολουθούμενο αρσενικό καταγράφηκε μετακίνηση περίπου 5.400 χιλιομέτρων σε πέντε ημέρες, από το Τέξας προς την περιοχή Βολιβίας–Βραζιλίας. Πρόκειται για τεκμηριωμένο παράδειγμα της μεταναστευτικής του ικανότητας, όχι για σταθερή διαδρομή κάθε ατόμου.
Διατροφή και τρόπος τροφοληψίας
Τρέφεται κυρίως με έντομα και τις προνύμφες τους, όπως σκαθάρια, μύγες, κουνούπια, ακρίδες και γρύλους. Καταναλώνει επίσης αράχνες, γαιοσκώληκες και άλλα μικρά ασπόνδυλα, ενώ περιστασιακά λαμβάνει μικρές ποσότητες σπόρων.
Αναζητά την τροφή κυρίως οπτικά: περπατά γρήγορα, σταματά για λίγο και συλλαμβάνει τη λεία από την επιφάνεια του εδάφους ή τη χαμηλή βλάστηση. Συνήθως δεν βυθίζει το ράμφος βαθιά στο υπόστρωμα.
Ερωτοτροπία και αναπαραγωγική συμπεριφορά
Παρουσιάζει ιδιαίτερο σύστημα ερωτοτροπίας, γνωστό ως lek. Αρσενικά συγκεντρώνονται σε μια ευρύτερη περιοχή επίδειξης, όπου το καθένα προσπαθεί να προσελκύσει θηλυκά.
Χαρακτηριστική κίνηση είναι η ανύψωση της μίας φτερούγας, ώστε να φαίνεται η λευκή κάτω επιφάνειά της. Όταν πλησιάσει θηλυκό, το αρσενικό μπορεί να ανοίξει και τις δύο φτερούγες, να ανασηκώσει το κεφάλι και το ράμφος και να φουσκώσει το στήθος.
Δεν σχηματίζεται σταθερό ζευγάρι για την ανατροφή των μικρών. Το αρσενικό δεν συμμετέχει στην επώαση ή στη φροντίδα των νεοσσών.
Φωλιά, αυγά και επώαση
Η φωλιά κατασκευάζεται στο έδαφος από το θηλυκό, συνήθως σε σχετικά ξηρό σημείο της τούνδρας, συχνά κοντά σε νερό. Είναι ρηχή κοιλότητα, επενδυμένη με φύλλα, βρύα, λειχήνες και άλλα φυτικά υλικά.
Η γέννα περιλαμβάνει συνήθως τέσσερα αυγά. Το βασικό τους χρώμα κυμαίνεται από υπόλευκο έως ωχρό μπεζ ή ελαιομπέζ, με σκούρες καστανές κηλίδες και στίγματα, συχνά πυκνότερα προς το πλατύτερο άκρο. Ο χρωματισμός τους προσφέρει καμουφλάζ στο έδαφος.
Η επώαση γίνεται αποκλειστικά από το θηλυκό και διαρκεί περίπου 23–25 ημέρες.
Νεοσσοί και ανάπτυξη
Οι νεοσσοί εκκολάπτονται καλυμμένοι με πούπουλο και μπορούν να περπατήσουν πολύ σύντομα. Εγκαταλείπουν τη φωλιά μέσα σε λιγότερο από μία ημέρα και αναζητούν μόνοι τους τροφή.
Το θηλυκό τούς συνοδεύει, τους προστατεύει και τους ζεσταίνει όταν χρειάζεται. Η πρώτη πτήση πραγματοποιείται περίπου 16–20 ημέρες μετά την εκκόλαψη.
Η πρώτη αναφορά στην Κύπρο και η παρουσία δύο ατόμων τον Οκτώβριο του 2026
Στις 12 Οκτωβρίου 2026, ο Anders Grey εντόπισε ένα Buff-breasted Sandpiper στο Spiros Pool της Λάρνακας. Ενημέρωσε αμέσως την ορνιθοπαρατηρητική κοινότητα, δίνοντας την ευκαιρία σε πολλούς παρατηρητές να δουν το πουλί. Η παρατήρηση αναφέρθηκε ως η πρώτη καταγραφή του είδους στην Κύπρο.
Το πρωί της 13ης Οκτωβρίου, ο Colin Richardson έφθασε στην περιοχή, εντόπισε γρήγορα το πουλί και το παρατήρησε με τηλεσκόπιο, αν και η απόσταση περιόριζε τη φωτογράφιση.
Αργότερα την ίδια ημέρα, ο Richardson και ο Pete Bromley επισκέφθηκαν το Φράγμα Κουκλιών της Αμμοχώστου. Εκεί, περίπου στις 11:30, συνάντησαν τον Mehmet Gunel, ο οποίος είχε εντοπίσει δεύτερο Buff-breasted Sandpiper.
Αρχικά διατυπώθηκε η υπόθεση ότι επρόκειτο για το ίδιο πουλί, καθώς εκείνο του Spiros Pool δεν είχε παρατηρηθεί για αρκετές ώρες και οι δύο τοποθεσίες απέχουν περίπου 30 χιλιόμετρα. Αργότερα, όμως, αναφέρθηκε ξανά παρουσία στο Spiros Pool, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για δύο διαφορετικά άτομα. Η ανακάλυψη πιστώνεται στους Anders Grey για το Spiros Pool και Mehmet Gunel για το Φράγμα Κουκλιών.
Η παρουσία τους στην Κύπρο ήταν ιδιαίτερα ασυνήθιστη, καθώς βρέθηκαν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τις κανονικές περιοχές αναπαραγωγής τους, έξω από τις συνήθεις μεταναστευτικές διαδρομές τους προς τη Νότια Αμερική. Η ακριβής προέλευση και η διαδρομή των δύο ατόμων παραμένουν άγνωστες.
Για την περιοχή δείτε επίσης τα δύο παρατηρητήρια πουλιών στο Φράγμα Κουκλιών Αμμοχώστου.
Πληθυσμός, απειλές και διατήρηση
Το είδος κατατάσσεται παγκοσμίως ως Τρωτό — Vulnerable (VU) στην Κόκκινη Λίστα της IUCN, μετά την αναβάθμιση της κατηγορίας απειλής του το 2024 από «Σχεδόν Απειλούμενο».
Στο παρελθόν υπέστη μεγάλη μείωση από την εντατική θήρευση. Σήμερα σημαντικές πιέσεις είναι η απώλεια και υποβάθμιση λιβαδιών και σταθμών μετανάστευσης, οι αλλαγές στις γεωργικές χρήσεις και οι πιθανές επιπτώσεις αγροχημικών.
Οι εκτιμήσεις του παγκόσμιου πληθυσμού παρουσιάζουν σημαντική αβεβαιότητα. Η παρακολούθησή του είναι δύσκολη λόγω της αραιής κατανομής στην Αρκτική και των εκτεταμένων μετακινήσεών του.
Η διατήρηση απαιτεί συνεργασία σε ολόκληρη τη μεταναστευτική διαδρομή. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαχείριση των λιβαδιών και βοσκοτόπων ώστε να παραμένουν κατάλληλες εκτάσεις χαμηλής βλάστησης, με περιορισμένη έκθεση σε επιβλαβείς γεωργικές πρακτικές.
Ταξινομία
| Κατηγορία | Ταξινομική κατάταξη |
|---|---|
| Βασίλειο | Animalia |
| Φύλο | Chordata |
| Κλάση | Aves |
| Τάξη | Charadriiformes |
| Οικογένεια | Scolopacidae |
| Γένος | Calidris |
| Είδος | Calidris subruficollis |
| Συγγραφέας και έτος | (Vieillot, 1819) |
| Συνώνυμα | Tryngites subruficollis, Tringa subruficollis |
| Ελληνική ονομασία | Τρυγγίτης |
| Αγγλική ονομασία | Buff-breasted Sandpiper |
| Παγκόσμιο καθεστώς IUCN | Τρωτό — Vulnerable (VU) |
Πηγές
- Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία – Κατάλογος των πουλιών της Ελλάδας: ελληνική ονομασία. Hellenic Ornithological Society
- ITIS – Calidris subruficollis: ταξινομία και συνώνυμα. Report: Calidris subruficollis
- Cornell Lab of Ornithology – Αναγνώριση και Βιολογία. allaboutbirds.org
- New Zealand Birds Online – Buff-breasted Sandpiper: εξάπλωση, βιότοποι και διάκριση από παρόμοια είδη. New Zealand Birds Online
- Audubon – Buff-breasted Sandpiper: φωλεοποίηση, επώαση και ανάπτυξη νεοσσών. Audubon Field Guide
- International Wader Study Group – Μελέτη γεωεντοπισμού. waderstudygroup.org
- IUCN – Αλλαγές κατηγοριών, 2024 και BirdLife International – Αξιολόγηση και επιστημονική συζήτηση. nc.iucnredlist.org
- Western Hemisphere Shorebird Reserve Network – Ανάγκες διατήρησης. whsrn.org
- Colin Richardson – Δημόσια ανάρτηση και σχόλια για τις παρατηρήσεις της 12ης–13ης Οκτωβρίου 2026.
Buff-breasted Sandpiper – Calidris subruficollis (Vieillot, 1819) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
The Buff-breasted Sandpiper (Calidris subruficollis) is a small migratory shorebird belonging to the family Scolopacidae. It is distinguished by its warm buff coloration, yellow legs, short bill and preference for open ground with low vegetation. The appearance of two individuals in Cyprus in October 2026 was an exceptionally unusual ornithological event.
Name and taxonomic position
The accepted scientific name is ** Calidris subruficollis (Vieillot, 1819). Older literature frequently uses ** Tryngites subruficollis, while the original scientific description appeared under the name Tringa subruficollis.
Its transfer to Calidris followed revisions of sandpiper relationships based on molecular evidence. It is considered monotypic, with no recognised subspecies. The Greek name Τρυγγίτης is used in the Hellenic Ornithological Society’s checklist.
Description and identification
It measures approximately 18–20 centimetres in length and weighs 46–78 grams. It has a rounded head, a large dark eye, a slender and relatively short black bill, and long yellowish legs.
The face, neck and breast are warm buff. Dark feather centres and pale edges produce a scaly pattern on the back and wings, particularly pronounced in juveniles. The bright, predominantly white underwings are conspicuous in flight.
The sexes have similar plumage. Juveniles show more distinct scaling and small dark spots on the sides of the breast.
Distinguishing it from similar species
It can be confused with a juvenile Ruff (Calidris pugnax), which also has warm buff coloration. However, the Ruff is generally taller, with a longer bill and different head and body proportions.
Identification of the Buff-breasted Sandpiper depends on the combination of its short bill, large eye, yellow legs, relatively uniform buff breast and upright stance.
Global distribution
It breeds in the High Arctic, primarily in Alaska and northern Canada, but also in northeastern Siberia, including Wrangel Island and parts of Chukotka.
During the non-breeding season, it moves to South America, particularly Argentina, Uruguay and southern Brazil. Cyprus lies far outside its normal geographical range.
Habitats
On its breeding grounds, it selects relatively dry, well-drained tundra. During migration and the non-breeding season, it mainly uses grasslands, pastures and fields with low vegetation.
It may also occur in harvested fields, sod farms and grassy areas at airports. Although classified as a shorebird, it does not depend exclusively on muddy shores or shallow water.
Migration
It is a long-distance migrant, connecting Arctic tundra with South American grasslands. Much of the population travels through the central plains of North America. On average, adults begin their southward migration earlier than juveniles.
Geolocator studies have revealed successive refuelling stops in North and South America. One tracked male travelled approximately 5,400 kilometres in five days, from Texas towards the Bolivia–Brazil region. This is a documented example of its migratory ability, rather than a fixed route followed by every individual.
Diet and feeding behaviour
It feeds mainly on insects and their larvae, including beetles, flies, midges, grasshoppers and crickets. It also consumes spiders, earthworms and other small invertebrates, occasionally taking small quantities of seeds.
It locates food primarily by sight: walking briskly, pausing briefly and taking prey from the ground surface or low vegetation. It generally does not probe deeply into the substrate.
Courtship and breeding behaviour
The species has a distinctive courtship system known as a lek. Males gather within a wider display area, each attempting to attract females.
A characteristic movement involves raising one wing to expose its white underside. When a female approaches, the male may spread both wings, raise its head and bill, and puff out its breast.
A lasting pair bond is not formed for raising the young. The male takes no part in incubation or chick care.
Nest, eggs and incubation
The nest is built on the ground by the female, usually in a relatively dry tundra location, often near water. It consists of a shallow depression lined with leaves, moss, lichens and other plant material.
The clutch normally contains four eggs. Their background colour ranges from whitish to buff or olive-buff, with dark brown blotches and spots, often concentrated towards the broader end. Their coloration provides camouflage against the ground.
Incubation is undertaken exclusively by the female and lasts approximately 23–25 days.
Chicks and development
The chicks hatch covered in down and can walk very soon afterwards. They leave the nest within less than a day and find their own food.
The female accompanies and protects them, providing warmth when necessary. Their first flight takes place approximately 16–20 days after hatching.
The first report in Cyprus and the presence of two individuals in October 2026
On 12 October 2026, Anders Grey discovered a Buff-breasted Sandpiper at Spiros Pool, Larnaca. He immediately alerted the birdwatching community, allowing many observers to see the bird. The sighting was reported as the first record of the species in Cyprus.
On the morning of 13 October, Colin Richardson arrived at the site, quickly located the bird and observed it through a telescope, although its distance limited photography.
Later that day, Richardson and Pete Bromley visited Kouklia Dam in Famagusta district. There, at approximately 11:30, they met Mehmet Gunel, who had discovered another Buff-breasted Sandpiper.
Initially, it was suggested that the same bird might have been involved, as the Spiros Pool individual had not been seen for several hours and the two sites are approximately 30 kilometres apart. Later, however, the bird was reported again at Spiros Pool, leading to the conclusion that two different individuals were involved. Discovery credit belongs to Anders Grey for the Spiros Pool bird and Mehmet Gunel for the Kouklia Dam bird.
Their presence in Cyprus was particularly unusual, as they were thousands of kilometres from their normal breeding grounds, outside their usual migration routes to South America. The exact origin and route of the two individuals remain unknown.
For the locality, see also the two birdwatching hides at Kouklia Dam, Famagusta.
Population, threats and conservation
The species is globally classified as Vulnerable (VU) on the IUCN Red List, following its uplisting from Near Threatened in 2024.
Historically, it suffered substantial declines through intensive hunting. Important pressures today include the loss and degradation of grasslands and migration stopovers, changes in agricultural land use and the potential effects of agricultural chemicals.
Global population estimates remain considerably uncertain. Monitoring is difficult because of its dispersed Arctic distribution and extensive movements.
Conservation requires cooperation throughout its migration route. Particularly important is the management of grasslands and pastures to retain suitable areas of short vegetation, with limited exposure to harmful agricultural practices.
Taxonomy
| Category | Classification |
|---|---|
| Kingdom | Animalia |
| Phylum | Chordata |
| Class | Aves |
| Order | Charadriiformes |
| Family | Scolopacidae |
| Genus | Calidris |
| Species | Calidris subruficollis |
| Authority | (Vieillot, 1819) |
| Synonyms | Tryngites subruficollis, Tringa subruficollis |
| Greek name | Τρυγγίτης |
| English name | Buff-breasted Sandpiper |
| Global IUCN status | Vulnerable (VU) |
Sources
- Hellenic Ornithological Society – Checklist of the birds of Greece. Hellenic Ornithological Society
- ITIS – Calidris subruficollis. Report: Calidris subruficollis
- Cornell Lab of Ornithology – Identification and Life history. allaboutbirds.org
- New Zealand Birds Online – Buff-breasted Sandpiper. New Zealand Birds Online
- Audubon – Buff-breasted Sandpiper. Audubon Field Guide
- International Wader Study Group – Geolocation migration study. waderstudygroup.org
- IUCN – Red List category changes, 2024 and BirdLife International – Assessment discussion. nc.iucnredlist.org
- Western Hemisphere Shorebird Reserve Network – Conservation needs. whsrn.org
- Colin Richardson – Public post and comments concerning the sightings of 12–13 October 2026.
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
