Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020
Below in English
Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο του Γιώργου Κωνσταντίνου
Στην Κύπρο συναντάμε 22 διαφορετικά είδη ερπετών. 11 είδη σαυρών, δύο είδη θαλάσσιων χελωνών, μία χελώνα γλυκού νερού και οκτώ είδη φιδιών.
Τα φίδια τα συναντάμε από το υψόμετρο της θάλασσας μέχρι τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
Από τα οκτώ είδη φιδιών της Κύπρου τα τρία είναι δηλητηριώδη αλλά μόνο το ένα είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο, η φίνα.
Τους μήνες Απρίλιο και Μάιο τα φίδια είναι πιο ενεργά από όλους τους άλλους μήνες διότι ξυπνούν από τη χειμερία νάρκη αναζητώντας τροφή και ζευγάρωμα. Επίσης η ήπια θερμοκρασία των μηνών αυτών τα βοηθά να κυκλοφορούν περισσότερες ώρες, ενώ τους μήνες με πολύ ψηλές θερμοκρασίες τα φίδια κυκλοφορούν νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα.
Εάν συναντήσουμε κάποιο φίδι στους αγρούς δεν χρειάζεται να το σκοτώσουμε ή να πανικοβληθούμε. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να απομακρυνθούμε και να το αφήσουμε στην ησυχία του. Όλα τα φίδια δεν επιτίθενται στον άνθρωπο εκτός εάν νιώσουν ότι απειλείται η ζωή τους. Για να σε δαγκώσουν πρέπει να τα πιάσεις, να τα πατήσεις κατά λάθος ή να τα πλησιάσεις πολύ. Για προστασία από δαγκώματα καλό είναι όταν βρισκόμαστε στους αγρούς να φορούμε ψηλές μπότες και να προσέχουμε πού πατάμε. Όταν κάποιος πλησιάσει πολύ ένα φίδι αυτό παίρνει αμυντική στάση βγάζοντας ένα σύριγμα προειδοποιώντας σε να μην πλησιάσεις άλλο. Συνήθως όμως τα φίδια με τη θέα ενός ανθρώπου τρέπονται σε φυγή. Εάν μας δαγκώσει κάποιο φίδι και δεν ξέρουμε αν είναι δηλητηριώδης μπορούμε να κοιτάξουμε το σημείο του δαγκώματος, εάν το φίδι είναι μη δηλητηριώδης στο μέρος του δαγκώματος θα αφήσει μια κοκκινίλα σε σχήμα ρολογιού και το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να απολυμάνουμε το μέρος του δαγκώματος. Εάν το φίδι που μας δάγκωσε είναι δηλητηριώδης, δηλαδή φίνα, θα δούμε στο σημείο του δαγκώματος μία ή δύο μικρές τρύπες. Σε περίπτωση δαγκώματος από φίνα δεν πανικοβαλλόμαστε και με ήρεμες κινήσεις για να μην δώσουμε την ευκαιρία στο δηλητήριο να κυκλοφορήσει στο αίμα, δένουμε το σημείο πάνω από το δάγκωμα όχι πολύ σφικτά για να μην προκαλέσουμε προβλήματα κυκλοφορίας και πάμε στο κοντινότερο νοσοκομείο. Σε όποιο σημείο της Κύπρου και να βρισκόμαστε έχουμε αρκετό χρόνο για να μεταβούμε στο κοντινότερο νοσοκομείο.
Σε περίπτωση που θα δούμε κάποιο φίδι στην αυλή μας ή ακόμα μέσα στο σπίτι μας δεν χρειάζεται πανικός, εάν το φίδι είναι μη δηλητηριώδης και το δούμε στην αυλή του σπιτιού μας αν το αγνοήσουμε θα φύγει από μόνο του. Τα φίδια που βρίσκονται σε κατοικημένες περιοχές μπαίνουν από αυλή σε αυλή αναζητώντας τροφή. Εάν το φίδι μπει μέσα στο σπίτι πρέπει να ειδοποιήσουμε την Πυροσβεστική Υπηρεσία η οποία έχει τα τηλέφωνα ιδιωτών που αναλαμβάνουν την απομάκρυνση των φιδιών. Τα φίδια σπάνια μπαίνουν μέσα στα σπίτια. Μπαίνουν κάποτε μέσα στα σπίτια σε περίπτωση ψηλών θερμοκρασιών αναζητώντας δροσιά ή όταν το φίδι φοβηθεί με τη θέα κάποιου ανθρώπου μπορεί όταν βρει πόρτα ανοικτή να μπει μέσα.
Για να αποτρέψουμε τα φίδια να μπαίνουν στις αυλές μας πρέπει να τις διατηρούμε καθαρές, δηλαδή να μην έχουμε άχρηστα πράγματα όπως στοίβες από πέτρες, ξύλα, χόρτα ή άλλα αντικείμενα όπου μπορούν να βρουν καταφύγιο τα ερπετά ή τα τρωκτικά. Επίσης όταν έχουμε υποστατικά με κοτόπουλα ή άλλα ζώα και πουλιά λόγω των τροφών προσελκύονται τρωκτικά που με τη σειρά τους προσελκύουν τα φίδια, επειδή τα τρωκτικά αποτελούν τροφή για τα φίδια.
Όλα τα φίδια της Κύπρου είναι προστατευόμενα από ευρωπαϊκές και κυπριακές νομοθεσίες, αλλά ο νόμος αυτός δεν εφαρμόζεται, αφού συχνά βλέπουμε στο διαδίκτυο πολλούς να ποζάρουν με σκοτωμένα φίδια (που οι ίδιοι σκότωσαν) σαν ήρωες χωρίς καμία συνέπεια.
Όλα τα ζωντανά έχουν τον σκοπό και τον ρόλο τους. Χωρίς τα φίδια θα γεμίζαμε τρωκτικά και οι ζημιές στον άνθρωπο θα ήταν ανυπολόγιστες.
Γενικά στην Κύπρο υπάρχει πολύ μεγάλη φοβία για τα φίδια με αποτέλεσμα να τα σκοτώνουν όπου τα συναντούν. Φυσικά για αυτό ευθύνονται πολλοί παράλογοι και αναληθείς μύθοι που κυκλοφορούν από γενιά σε γενιά.
Τα οκτώ είδη φιδιών που έχουμε στην Κύπρο είναι:
1. Macrovipera lebetina (blunt-nosed viper) φίνα-οχιά
Το μοναδικό επικίνδυνο για τον άνθρωπο.
Ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
2. Malpolon insignitus (Geoffroy in Savigny, 1827) σαΐττα-σαπίτης
Οπισθόγλυφο -φέρει δηλητήριο στα πίσω δόντια- ακίνδυνο για τον άνθρωπο
Ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
3. Cyprus Whip Snake - Hierophis cypriensis (Schätti, 1985) κυπριακό φίδι
Σε δασικές περιοχές του Τροόδους αλλά φαίνεται πως έχει πιο ευρεία εξάπλωση.
Ενδημικό είδος της Κύπρου. Δηλαδή ζει στην Κύπρο και πουθενά αλλού στον κόσμο.
4. Grass snake - Natrix natrix cypriaca (Linnaeus, 1758) νερόφιδο
Ενδημικό υποείδος της Κύπρου.
Είδος που απειλείται με εξαφάνιση, το συναντάμε στη λίμνη Παραλίμνιου και σε μια μικρή περιοχή στους πρόποδες του Τροόδους.
5. European cat snake (Telescopus fallax) (Fleischmann, 1831) ξυλόδροπης, αγιόφιδο
Οπισθόγλυφο -φέρει δηλητήριο στα πίσω δόντια- ακίνδυνο για τον άνθρωπο
Ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
6 Black Whip Snake (Dolichophis jugularis) - θερκό-μαύρο φίδι
Ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
7. Hemorrhois nummifer (Coin Snake ) (Reus, 1833) δρόπης
Ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
8. Typhlops vermicularis (Merrem, 1799) τυφλίνος - ανήλιος
Τυφλό φίδι που ζει κάτω από πέτρες και το χώμα και τρέφεται με αβγά μυρμηγκιών.
Το συναντάμε κυρίως σε πεδινές περιοχές.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.
What We Need to Know About the Snakes of Cyprus (Web TV) – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 8 May 2018
Important present-day safety note: The following is a faithful translation of an article published in 2018. The advice in the original text to tie the limb above a snakebite should not be followed. Current medical guidance says not to apply a tourniquet or tight bandage and not to rely on bite marks to determine whether a snake was venomous. Keep the person calm and still, immobilise the affected limb, remove rings or tight objects, and immediately call 112 for an ambulance. Do not cut or suck the wound, apply ice, or attempt to capture the snake. World Health Organization, NHS, Cyprus State Health Services Organisation
GEORGE KONSTANTINOU, 8 May 2018
Text, photographs and video by George Konstantinou
Cyprus is home to 22 different reptile species: 11 species of lizards, two species of sea turtles, one freshwater turtle and eight species of snakes.
Snakes can be found from sea level up to the highest peaks of the Troodos Mountains.
Of the eight snake species found in Cyprus, three are venomous, but only one—the blunt-nosed viper—is dangerous to humans.
During April and May, snakes are more active than in any other months because they emerge from hibernation in search of food and mates. The mild temperatures during these months also allow them to move around for longer periods. During months with very high temperatures, snakes are active early in the morning and late in the afternoon.
If we encounter a snake in the countryside, there is no need to kill it or panic. All we need to do is move away and leave it undisturbed. Snakes do not attack humans unless they feel that their lives are threatened. For a snake to bite, someone usually has to catch it, accidentally step on it or approach it too closely.
To protect ourselves from bites while in the countryside, it is advisable to wear high boots and pay attention to where we step. When someone approaches a snake too closely, it adopts a defensive posture and hisses as a warning not to come any closer. Usually, however, snakes flee as soon as they see a person.
If a snake bites us and we do not know whether it is venomous, we can examine the bite site. According to the original article, a non-venomous snake will leave a reddish, watch-shaped mark, and the wound should be disinfected. If the snake is venomous—namely, a blunt-nosed viper—one or two small puncture marks may be visible.
The original 2018 article advised remaining calm, moving slowly to avoid accelerating the circulation of the venom, loosely tying the limb above the bite and going to the nearest hospital. The tying instruction is now outdated and must not be followed; bite marks are also not a reliable means of determining whether venom has been injected. Wherever we may be in Cyprus, we should seek urgent medical assistance and proceed to the nearest hospital.
If we see a snake in our garden or even inside our house, there is no need to panic. If the snake is non-venomous and is seen in the garden, it will leave by itself if ignored. Snakes in residential areas move from garden to garden in search of food.
If a snake enters the house, we should notify the Fire Service, which has the telephone numbers of private individuals who undertake snake removal. Snakes rarely enter houses. They may sometimes enter during periods of high temperatures while searching for a cool place. A frightened snake may also enter through an open door while attempting to escape from a person.
To discourage snakes from entering our gardens, we should keep them clean and avoid leaving unwanted materials such as piles of stones, wood, grass or other objects that could provide shelter for reptiles or rodents.
Buildings containing chickens or other animals and birds may also attract rodents because of the available food. The rodents, in turn, attract snakes because they are an important part of their diet.
All the snakes of Cyprus are protected by European and Cypriot legislation. However, this law is not enforced effectively, since we frequently see people on the internet posing like heroes beside snakes they have killed, without facing any consequences.
Every living organism has its purpose and role. Without snakes, Cyprus would become overrun with rodents, and the resulting damage to humans would be incalculable.
In general, there is a profound fear of snakes in Cyprus, resulting in people killing them wherever they encounter them. Naturally, this is partly caused by the many irrational and untrue myths passed down from generation to generation.
The eight snake species found in Cyprus
1. Blunt-nosed viper – Macrovipera lebetina – Fina, Viper
The only snake in Cyprus considered dangerous to humans.
It has a wide distribution, from coastal areas to the highest peaks of the Troodos Mountains.
2. Montpellier snake – Malpolon insignitus (Geoffroy in Savigny, 1827) – Saïtta, Sapitis
A rear-fanged snake, carrying venom in its rear teeth, but not considered dangerous to humans.
It has a wide distribution, from coastal areas to the highest peaks of the Troodos Mountains.
3. Cyprus whip snake – Hierophis cypriensis (Schätti, 1985) – Cyprus snake
It occurs in forested areas of the Troodos Mountains, although it appears to have a wider distribution.
It is endemic to Cyprus, meaning that it lives in Cyprus and nowhere else in the world.
4. Cyprus grass snake – Natrix natrix cypriaca (Linnaeus, 1758) – Water snake
An endemic subspecies of Cyprus.
It is threatened with extinction and is found at Paralimni Lake and in a small area at the foothills of the Troodos Mountains.
5. European cat snake – Telescopus fallax (Fleischmann, 1831) – Xylodropis, Agiofido
A rear-fanged snake, carrying venom in its rear teeth, but not considered dangerous to humans.
It has a wide distribution, from coastal areas to the highest peaks of the Troodos Mountains.
6. Large whip snake – Dolichophis jugularis – Therko, Black snake
It has a wide distribution, from coastal areas to the highest peaks of the Troodos Mountains.
7. Coin-marked snake – Hemorrhois nummifer (Reuss, 1833) – Dropis
It has a wide distribution, from coastal areas to the highest peaks of the Troodos Mountains.
8. Eurasian blind snake – Typhlops vermicularis (Merrem, 1799) – Tyflinos, Anilios
A blind snake that lives beneath stones and underground and feeds on ant eggs.
It is found mainly in lowland areas.
GEORGE KONSTANTINOU
George Konstantinou was born in Nicosia in 1960 and is a naturalist and researcher of Cyprus’s biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker, as well as President of the Association for the Protection of the Natural Heritage and Biodiversity of Cyprus. He is tirelessly active on social media in matters concerning the environment and the biodiversity of our country.
No comments:
Post a Comment