Translate

Showing posts with label George and Fani Konstantinou. Show all posts
Showing posts with label George and Fani Konstantinou. Show all posts

Friday, 10 July 2026

Η ακραία φιλοζωία, η άγνοια της οικολογίας και η διατήρηση των ειδών- Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 8/7/2026

 See also


Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020



ΠΟΛΙΤΗΣ NEWS


Δημοσιεύθηκε 8 Ιουλίου 2026 09:45


Η αγάπη προς τα ζώα αποτελεί αναμφίβολα μια από τις πιο όμορφες εκφράσεις του ανθρώπινου πολιτισμού. Η προστασία των αδέσποτων σκύλων και γάτων, η περίθαλψη τραυματισμένων ζώων και η υπεύθυνη υιοθεσία είναι πράξεις που αξίζουν σεβασμό και ενίσχυση. Ωστόσο, όταν η φιλοζωία μετατρέπεται σε ακραία και μονοδιάστατη στάση, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι αρχές της οικολογίας και της διατήρησης της βιοποικιλότητας, μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα τόσο για την άγρια ζωή όσο και για τα ίδια τα ζώα που υποτίθεται ότι προστατεύει. Οι σκύλοι και οι γάτες δεν αποτελούν φυσικά είδη της άγριας πανίδας της Κύπρου. Πρόκειται για εξημερωμένα είδη που εισήχθησαν στο νησί από τον άνθρωπο πριν από χιλιάδες χρόνια και η παρουσία τους στο φυσικό περιβάλλον οφείλεται αποκλειστικά στην ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως μέσω εγκατάλειψης κατοικίδιων και ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής. Ως ξενικά εξημερωμένα είδη, δεν αποτελούν φυσικό στοιχείο των κυπριακών οικοσυστημάτων και, όταν δημιουργούν ανεξέλεγκτους πληθυσμούς, μπορούν να διαταράξουν σοβαρά την ισορροπία της βιοποικιλότητας. Οι ελεύθεροι ή αδέσποτοι γάτοι αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θηρευτές μικρών ζώων σε παγκόσμιο επίπεδο. Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορούν να εξοντώνουν τεράστιους αριθμούς πτηνών, σαυρών, μικρών θηλαστικών και άλλων οργανισμών κάθε χρόνο. 

Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα έντονο σε νησιά, όπως η Κύπρος, όπου πολλά είδη έχουν εξελιχθεί χωρίς φυσικούς θηρευτές και είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. Σπάνια ενδημικά είδη, μικρά μεταναστευτικά πουλιά, νεοσσοί και ερπετά αποτελούν εύκολη λεία για γάτες που κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα στο φυσικό περιβάλλον. Αντίστοιχα, οι αδέσποτοι σκύλοι, όταν σχηματίζουν αγέλες, παύουν να συμπεριφέρονται ως κατοικίδια και λειτουργούν ως άγριοι θηρευτές. Στην Κύπρο έχουν καταγραφεί περιστατικά κατά τα οποία αγέλες αδέσποτων σκύλων επιτίθονται και κατασπαράζουν το ενδημικό αγρινό (Ovis gmelini ophion), ένα από τα σημαντικότερα προστατευόμενα είδη της κυπριακής πανίδας και εθνικό σύμβολο του νησιού. Παρόμοιες επιθέσεις έχουν καταγραφεί και σε λαγούς, χελώνες, φωλιές πτηνών και άλλα άγρια ζώα, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα.

Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο σοβαρή επειδή στην Κύπρο δεν υπάρχουν μεγάλοι φυσικοί θηρευτές που να μπορούν να ελέγχουν τους πληθυσμούς των αδέσποτων σκύλων. Ως αποτέλεσμα, η διαχείρισή τους εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τον άνθρωπο. Εάν οι πληθυσμοί τους αφεθούν ανεξέλεγκτοι και δεν εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέτρα διαχείρισης, οι αγέλες μπορούν να αυξηθούν σημαντικά και να επεκταθούν σε ολοένα περισσότερες δασικές και ορεινές περιοχές, προκαλώντας ολοένα μεγαλύτερες απώλειες στην άγρια πανίδα. Σε ένα νησί με μεγάλο αριθμό ενδημικών και προστατευόμενων ειδών, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να έχει σοβαρές οικολογικές συνέπειες.

Παρά τα γεγονότα αυτά, κάθε φορά που τίθεται το ζήτημα της αποτελεσματικής διαχείρισης των αδέσποτων αγελών, εμφανίζονται έντονες αντιδράσεις από ακραίους φιλόζωους και ορισμένες φιλοζωικές ομάδες, οι οποίες απορρίπτουν λόγο άγνοιας ακόμη και τη συζήτηση για δραστικά μέτρα, χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε θανάτωση εγκληματική. Αναμφίβολα, η θανάτωση ζώων δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί την πρώτη επιλογή. Προηγούνται πάντοτε η πρόληψη, οι στειρώσεις, η περισυλλογή, οι υιοθεσίες και η υπεύθυνη διαχείριση των αδέσποτων πληθυσμών. Όμως, όταν όλες οι διαθέσιμες λύσεις έχουν αποτύχει και μια ανεξέλεγκτη αγέλη συνεχίζει να εξοντώνει προστατευόμενα ή απειλούμενα είδη, η πολιτεία καλείται να προστατεύσει και την άγρια πανίδα. Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι αν αγαπάμε τους σκύλους ή όχι, αλλά αν θεωρούμε ότι η ζωή ενός αδέσποτου άγριου σκύλου αξίζει περισσότερο από τη ζωή ενός ενδημικού είδους που απειλείται με εξαφάνιση.

Η διατήρηση της βιοποικιλότητας απαιτεί αποφάσεις που βασίζονται στην επιστήμη, στη νομοθεσία και στη διαχείριση των οικοσυστημάτων και όχι αποκλειστικά στο συναίσθημα. Η ακραία φιλοζωία συχνά συνοδεύεται και από την ανεξέλεγκτη παροχή τροφής σε μεγάλους πληθυσμούς αδέσποτων ζώων, χωρίς παράλληλα να εφαρμόζονται προγράμματα στειρώσεων και υπεύθυνης διαχείρισης. Ως αποτέλεσμα, οι πληθυσμοί αυξάνονται συνεχώς, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο όπου γεννιούνται όλο και περισσότερα ζώα που υποφέρουν και στη συνέχεια χρειάζονται ακόμη περισσότερη φροντίδα.

Η λύση δεν είναι η ανεξέλεγκτη σίτιση, αλλά η υπεύθυνη διαχείριση μέσω στειρώσεων, καταγραφής, εμβολιασμών και υπεύθυνων υιοθεσιών. Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται μια άνιση αντιμετώπιση της ζωής των ζώων. Ενώ αφιερώνεται τεράστιο ενδιαφέρον για έναν σκύλο ή μια γάτα, η απώλεια δεκάδων άγριων πτηνών, ερπετών ή μικρών θηλαστικών θεωρείται ασήμαντη. Η οικολογία όμως δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ «συμπαθητικών» και «μη συμπαθητικών» ειδών. Κάθε οργανισμός αποτελεί κρίκο μιας πολύπλοκης τροφικής αλυσίδας και η εξαφάνιση ή η μείωση ενός είδους μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το οικοσύστημα. Η επιστήμη της διατήρησης της φύσης επιδιώκει την ισορροπία. Η προστασία των κατοικίδιων ζώων και η προστασία της άγριας ζωής δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο πλευρές της ίδιας φιλοσοφίας. Η υπεύθυνη ιδιοκτησία κατοικίδιων, η στείρωση, η αποφυγή εγκατάλειψης ζώων, ο περιορισμός των γατών σε ελεγχόμενους χώρους όταν είναι δυνατόν και η εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης των αδέσποτων μπορούν να προστατεύσουν τόσο την ευημερία των ζώων όσο και τη βιοποικιλότητα.

Η ανάγκη διαχείρισης των ανεξέλεγκτων πληθυσμών εισαγόμενων ή εξημερωμένων θηρευτών δεν αποτελεί κυπριακή ιδιαιτερότητα, αλλά διεθνή πρακτική που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες με μοναδική βιοποικιλότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αυστραλία, όπου οι άγριες (feral) γάτες θεωρούνται μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την αυτόχθονη πανίδα. Υπολογίζεται ότι σκοτώνουν δισεκατομμύρια αυτόχθονα ζώα κάθε χρόνο και έχουν συμβάλει στην εξαφάνιση δεκάδων ειδών θηλαστικών, πτηνών και ερπετών. Για τον λόγο αυτό η αυστραλιανή κυβέρνηση εφαρμόζει εδώ και χρόνια ολοκληρωμένα εθνικά προγράμματα διαχείρισης των άγριων γατών, τα οποία περιλαμβάνουν παγίδευση, περίφραξη προστατευόμενων περιοχών, αυστηρό έλεγχο των πληθυσμών και, όπου επιστημονικά κρίνεται αναγκαίο, ελεγχόμενη θανάτωση για την προστασία απειλούμενων ειδών. Οι αποφάσεις αυτές δεν λαμβάνονται από μίσος προς τις γάτες, αλλά επειδή η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Αντίστοιχα, στην Αυστραλία εφαρμόζονται προγράμματα διαχείρισης και για τους άγριους σκύλους και τα ντίνγκο (Canis dingo), όταν οι πληθυσμοί τους προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις στην κτηνοτροφία ή σε άλλες περιοχές όπου απαιτείται προστασία ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν ότι οι ανεπτυγμένες χώρες αντιμετωπίζουν τη διαχείριση των εισαγόμενων ή ανεξέλεγκτων θηρευτών ως επιστημονικό ζήτημα διατήρησης της φύσης και όχι ως συναισθηματική αντιπαράθεση.

Η πραγματική φιλοζωία δεν περιορίζεται μόνο στους σκύλους και τις γάτες. Περιλαμβάνει σεβασμό προς κάθε μορφή ζωής και αναγνώριση ότι όλα τα είδη έχουν οικολογική αξία. Μια κοινωνία που επιλέγει να προστατεύει μόνο τα είδη που αγαπά ή θεωρεί χαριτωμένα, αδιαφορώντας για την τύχη των ενδημικών και απειλούμενων οργανισμών, δεν υπηρετεί πραγματικά τη φύση. Η πραγματική οικολογική συνείδηση απαιτεί να προστατεύονται τόσο τα κατοικίδια ζώα όσο και η φυσική πανίδα του τόπου. Το αγρινό, οι αετοί, οι γύπες, οι κουκουβάγιες, οι νυχτερίδες, τα ενδημικά πουλιά, τα ερπετά, τα αμφίβια, τα έντομα και κάθε οργανισμός που αποτελεί μέρος των φυσικών οικοσυστημάτων έχουν το ίδιο δικαίωμα στην επιβίωση.

Η προστασία της βιοποικιλότητας δεν είναι θέμα συναισθήματος αλλά επιστημονικής ευθύνης απέναντι στη φύση και στις επόμενες γενιές. Μόνο όταν η φιλοζωία συνυπάρχει με την οικολογική γνώση και τον σεβασμό προς όλα τα είδη μπορεί να υπηρετήσει πραγματικά τη ζωή και τη φύση. 

Του Γιώργου Κωνσταντίνου -

*Φυσιοδίφης, συγγραφέας


Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες ,

Wednesday, 12 June 2024

Ανήλιος, το τυφλό φίδι της Κύπρου - - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 10/5/2020

See also


Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020


The eight snakes of Cyprus - Τα οκτώ είδη φιδιών τις Κύπρου





Κείμενο, φωτογραφιες, του Γιώργου Κωνσταντίνου

Στην Κύπρο συναντάμε 23 διαφορετικά είδη ερπετών. 11 είδη σαύρας, δύο είδη θαλάσσιων χελωνών, μία χελώνα γλυκού νερού και 9 είδη φιδιών. Τα φίδια τα συναντάμε από το υψόμετρο της θάλασσας μέχρι τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.
Από τα οκτώ είδη φιδιών της Κύπρου τα τρία είναι δηλητηριώδη, αλλά μόνο το ένα είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο, η φίνα. Τα δύο δηλητηριώδη που δεν είναι επικίνδυνα αποτελούν η σαΐτα και ο ξυλόδροπης, τα οποία είναι οπισθόγλυφα, δηλαδή έχουν τα δόντια τους στο πίσω μέρος του στόματός τους και με ακίνδυνο δηλητήριο για τον άνθρωπο. Ο λόγος που έχουν τα δόντια στο πίσω μέρος του στόματός τους είναι για να βάζουν το δηλητήριό τους στο θύμα τους την ώρα που το καταπίνουν και να το παραλύουν, οπόταν σε περίπτωση δαγκώματος δεν μπορούν να διοχετεύσουν το δηλητήριο.
Ένα από τα 9 φίδια που συναντούμε στην Κύπρο είναι ο Ανήλιος με το κοινό και επιστημονικό όνομα European blind snake or European worm snake – Xerotyphlops (Typhlops) vermicularis (Merrem, 1799) Τυφλίνος, Ανήλιος, σκουλικόφιδο ή Τύφλωψ ο σκωληκοειδής. Ανήκει στην οικογένεια Τυφλοπίδαι (Typhlopidae) και στο γενος Xerotyphlops.


Σε ολόκληρο τον πλανήτη συναντούμε πέραν των 200 διαφορετικών ειδών τυφλών φιδιών που ανήκουν σε αυτή την οικογένεια και σε 18 διαφορετικά γένη. Τα συναντούμε κυρίως σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές του πλανήτη. Βρίσκονται κυρίως στις τροπικές περιοχές της Αφρικής, της Ασίας, της Αμερικής και σε όλη την ηπειρωτική Αυστραλία και σε διάφορα νησιά. Να σημειώσω ότι μόνο ο ανήλιος του γένους Xerotyphlops υπάρχει στην Κύπρο και στην Ευρώπη.
Ο ανήλιος είναι κοινό είδος, δεν έχει δηλητήριο (Άγλυφο) και είναι φίδι εντελώς ακίνδυνο για τον άνθρωπο. Πρόκειται για πολύ μικρό φίδι που δεν ξεπερνά τα 30-35 εκατοστά και αποτελεί το μικρότερο φίδι της Κύπρου αλλά και ολόκληρής της Ευρώπης. Αν και κοινό είδος στην Κύπρο για τους περισσοτέρους ανθρώπους είναι άγνωστο είδος λόγο της κρυπτικής συμπεριφοράς του μέσα στο χώμα επίσης λόγο της κρυπτικής συμπεριφοράς του πολλά στοιχεία για την βιολογία αυτού του είδους παραμένουν άγνωστα με ανεπαρκείς πληροφορίες.


Όταν τον πιάσεις στο χέρι σου δεν δοκιμάζει καν να δαγκώσει απλός πιέζει δυνατά με την σκληρή ουρά του που μοιάζει σαν κέρατο για να ξεφύγει. Διαθέτει πολύ μικρά δοντάκια στην κάτω γνάθο για να συγκρατεί τα θηράματα του. Ο ανήλιος είναι τυφλό φίδι, στην θέση των ματιών έχει δυο μαύρες κηλίδες καλυμμένες με δέρμα που χρησιμεύουν για να ανιχνεύουν το φως. Ζει κάτω από τις πέτρες και μέσα στο χώμα σε λαγούμια που ανοίγει το ίδιο. Συνήθως μετά από έντονες βροχές βγαίνει από το χώμα και κρύβετε κάτω από τις πέτρες για να μην πνιγεί. Έχει χρώμα έντονο Ρος και στην εμφάνιση μοιάζει πολύ με γαιοσκώληκα (σκουλήκι που ζει στο χώμα). Οι διαφορές του ανήλιου από τον γαιοσκώληκα είναι: ο ανήλιος είναι στεγνός, κινείτε σαν φίδι, έχει φολίδες στο σώμα και έχει τα δυο στίγματα στην θέση των ματιών ενώ ο γαιοσκώληκας είναι υγρός, δεν κινείτε σαν φίδι, δεν έχει φολίδες και μάτια.
Τρέφεται με μυρμήγκια και αβγά μυρμηγκιών αλλά πολύ πιθανών να τρέφεται και με αλλά είδη ασπόνδυλων. Το συναντάμε κυρίως σε πεδινές περιοχές. Είναι κυρίως νυκτόβιο είδος και την νύκτα βγαίνει και στην επιφάνεια αναζητώντας τροφή. Γεννά μέχρι και 8 αυγά σε λαγούμια μέσα στο χώμα.



Εκτός από την Κύπρο τον ανήλιο τον συναντούμε στα Βαλκάνια μέχρι τα Νησιά του Αιγαίου και από την Κύπρο μέχρι το Αφγανιστάν.
Φυσικοί εχθροί του ανήλιου όταν βγαίνει στην επιφάνια την νύκτα είναι οι αλεπούδες, οι γάτοι, οι σκαντζόχοιροι, οι ποντίκες και τα νυκτόβια αρπακτικά πουλιά (κουκουβάγιες). Έχω παρακολουθήσει μερικές φωλιές κουκουβάγιων τη νύχτα και ανάμεσα σε άλλα θηράματα που έφερναν στους νεοσσούς συμπεριλαμβάνονταν και αρκετοί ανήλιοι, κάτι που αποδεικνύει ότι την νύχτα βγαίνουν στο σεργιάνι.




Εχθροί του ανήλιου είναι και οι άνθρωποι που τον σκοτώνουν όπου τον βρουν λόγο ενός μύθου που λέει ότι ο ανήλιος έχει δύο κεφάλια και ότι το δάγκωμά του είναι θανατηφόρο. Πολλοί παππούδες και γονείς διηγούνται αυτούς τους γελοίους μύθους στα μικρά παιδιά τους και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στα παιδιά φοβίες τις οποίες θα τις κουβαλούν σε όλη τους τη ζωή και με τη σειρά τους θα τις μεταδώσουν στα δικά τους παιδιά. Πολλοί μάλιστα όταν διηγούνται έναν τέτοιο γελοίο μύθο για να γίνουν πιο πιστευτοί λένε ότι το συμβάν που διηγούνται το είδαν και με τα μάτια τους. Όλοι αυτοί οι γελοίοι μύθοι (και υπάρχουν πολλοί) που αφορούν πολλά είδη του τόπου μας κυκλοφορούν από γενιά σε γενιά και οι άνθρωποι τους πιστεύουν και τα σκοτώνουν. Στην ουσία όλοι αυτοί οι μύθοι δρουν εναντίον της βιοποικιλότητας του τόπου μας.
Γιώργος Κωνσταντίνου
Απο άρθρο μου στην εφημερίδα Πολίτης




Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες , , , ,

Wednesday, 20 September 2023

Cyprus naturalist at home with other animals - Cyprus Mail with George Konstantinou 17/9/2023

 

Cyprus naturalist at home with other animals

By Theo Panayides
profile main
A grand project is being planned from a small home in Geri, where an obsessive, single-minded man is trying to know everything. At least about the island, finds THEO PANAYIDES 
The small house in Geri where George Konstantinou lives with his wife Fani looks much like any other small house, albeit veiled behind a burst of bougainvillea. You’d never know what treasures lie within, nor indeed how unique its occupants are. The garden is overgrown, goldfish gleam in a murky-looking pond. Inside, the living room is bedecked with a massive collection of sea shells, including from as far afield as the Philippines. I sit in an armchair, not really noticing the two plastic jars on the floor beside me till George points them out: one of the jars holds a snake (actually a 20-cm ‘cat snake’), the other a scorpion. Fani makes us coffee, then beckons: “There’s an elephant in the corridor, if you’d like to take a look”.
The small house in Geri where George Konstantinou lives with his wife Fani looks much like any other small house, albeit veiled behind a burst of bougainvillea. You’d never know what treasures lie within, nor indeed how unique its occupants are. The garden is overgrown, goldfish gleam in a murky-looking pond. Inside, the living room is bedecked with a massive collection of sea shells, including from as far afield as the Philippines. I sit in an armchair, not really noticing the two plastic jars on the floor beside me till George points them out: one of the jars holds a snake (actually a 20-cm ‘cat snake’), the other a scorpion. Fani makes us coffee, then beckons: “There’s an elephant in the corridor, if you’d like to take a look”.

profile3The elephant – unlike the snake and scorpion – isn’t real, of course; it’s around two dozen elephant fossils, arranged on the wall in the approximate shape of the beasts they once belonged to. George’s collection of fossils is even more extensive than his collection of sea shells, indeed he says it numbers in the millions – which sounds unlikely but it’s possible, given that he’s spent decades going out into Nature on a daily basis. “There are very few things in Cyprus which my eyes haven’t seen,” he tells me. A mutual friend has already mentioned how she’ll send George a photo if she sees some unusual insect in her house or garden – and he’ll invariably reply in a couple of minutes, with its Latin name and general habits.

That’s impressive, but it’s not the whole story. Knowing every species of animal, insect, bird, plant – even fish; he used to be a freediver – on the island is a huge accomplishment, then again experts exist in all walks of life. What’s amazing about George Konstantinou isn’t just his knowledge but his temperament, his personality, his obsessive nature – even to the point of being self-destructive – and the expansive scope of his ambition. The small house in Geri houses not just fossils (so many fossils “you could set up a museum of natural history of Cyprus”) and reptiles in jars, it’s also where he spends many hours on his magnum opus, an all-encompassing online encyclopaedia of our heritage and biodiversity.

He’s a doleful-looking man, naturally gruff but not unfriendly. His bushy beard is grey, flecked with yellow around the lips; his fingers are stained with tobacco. “You won’t find me even two minutes without a cigarette,” he admits, chain-smoking roll-ups while talking to me and watching National Geographic on TV. “A friend of mine shot that!” he exclaims suddenly, pointing to a clip of a blunt-nosed viper (our only dangerous snake that’s native to Cyprus) biting a heron and refusing to let go; all the big channels apparently trawl YouTube looking for clips, then email creators for permission. (One of his own nature videos, a 15-second clip, was on BBC Earth a few days ago.) It’s mid-afternoon, on a grey cloudy Thursday; any day is fine, said George over the phone, but it has to be after 12 o’clock – I’d assumed because he works in the mornings, but in fact it’s because he sleeps. “What time did I go to bed today?” he asks his wife.

“In the morning,” shrugs Fani.

profile2“8am!” he reports triumphantly. “I was working on the website. And not just last night. I’m giving you today as an example, but it’s the same every day.” He’ll work 15 hours (“20 hours, if you can believe it”) on his various projects, a bit less in winter but only because he makes up the difference by going out on field trips. It’s a life that would test the stamina even of a man in good health – but in fact George’s health isn’t good. He’s now 63; at 30 he came down with diabetes, out of nowhere and without any family history to serve as a warning – a disease which, left unchecked, gradually wears down the organs. He had his first heart attack in his early 50s. “I had another one last September which destroyed 70 per cent of my heart. I had to put in a pacemaker.”

Smoking cigarettes and pulling all-nighters doesn’t sound like the best idea for a man with a dodgy heart. Shouldn’t he be taking better care of himself? “Yeah, but I can’t,” he replies. “I want to finish what I’m doing.”

Well, isn’t he afraid of death?

“No, not at all,” he says instantly, having presumably become quite familiar with the circle of life through his forays in the natural world. (“This scene you’re seeing now, I’ve seen hundreds of times,” he says at one point, as National Geographic plays a clip of an eagle swooping down on its prey.) “I’m ready to go. I’ve seen what I’ve seen [in my life], I’m very happy. Besides, I always said to myself, ‘If I make it to 60, I’ll be happy’. I’m 63 now, so this is just gravy.”

His family (he and Fani have three kids, two sons and a daughter) may wish he were less fatalistic; then again, George also strikes me as the kind of person who won’t be moved, once he makes up his mind about something. He was always unusual, stubbornly himself – and he always had the obsession with Nature, “from the time I was born… My first solo outing was when I was two, my mum came and found me in a wet flowerbed, holding an earthworm and studying it”. He calls it a “gene”, meaning he was born with it – but in fact that’s a misnomer because nobody else in the family (originally from Taktakalas in Nicosia, which they fled after the troubles in 1963) shared his interest in flora and fauna.

“They thought I was nuts,” he recalls of his parents. “I’d go to school and my pockets would be full of snakes, frogs, lizards. I’d put them in my satchel, sometimes they’d escape in the classroom…” The parents never understood – even though his dad came from a village (Gerakies) and had grown up surrounded by Nature. “I might be holding something – something harmless, I mean – and they’d get scared and start yelling. Which is usually what happens with people”. This is a constant refrain in our conversation, ignorant normies who refuse to “understand the value of biodiversity, or to learn about dangerous species and when they’re dangerous” and lash out at every perceived threat, however ludicrous. “Someone sees a cockroach and starts screaming. What’s a cockroach going to do to you? This is a phobia, handed down by the parents.”

profile george's grandson
George’s grandson

Snakes are a good example, he goes on, and I sneak a glance at the plastic jar inches away from my feet. (The snake and scorpion were collected from private homes; the cops have his phone number, and will call George when someone reports an animal sighting so he can pick up the intruder and set it free during his next field trip.) Snakes are a good example of popular prejudice, he repeats: “It’s so easy! We’ve got eight or nine species, just do some research to know which ones are dangerous, look at some photos so you can recognise them. It’s easy – but they panic, and just kill whatever they see.” The irony is that only one species, the aforementioned blunt-nosed viper, actually has a poisonous bite (two others are also poisonous, but the fangs are at the back of the throat and the venom is only applied as they swallow their prey) – yet even George’s own grandpa, who again grew up in a village, had an irrational fear of serpents: “He’d see me handling a snake and say, ‘You’re going to get yourself killed one day, doing things like that’…” George shakes his head: “Ignorance!”.


Cypriots’ alienation from natural rhythms is a constant source of frustration. Snakes eat rats, so a snake goes into a garden to eat a rat – but the homeowner panics and kills the snake, meaning he then has to put down rat poison which also kills lots of other animals. Or take vultures, which are almost extinct in Cyprus (“We only have about 15 vultures now”); farmers put poison on animal carcasses to kill foxes, vultures swoop down on the carcass and are decimated en masse. “Idiocy!” fumes George. “Ignorance and lack of education. Here, for instance,” he goes on, gesturing vaguely to indicate Geri, “they found a chameleon on the road – the most harmless animal we have in Cyprus – and everyone gathered with rakes and shovels to kill it. I mean, come on.”

These are all good stories – but, again, they don’t quite capture the force of his character, or the scale of his single-mindedness. It’s not just that he knows a lot about biodiversity, it’s also that he gave up his life (and continues to do so, even at the cost of his health) in pursuit of these things. He has no use for money, he assures me, and dislikes city life at the best of times, so for many years – spurred on perhaps by the diabetes, and a sense of time running out – he’d spend almost every day exploring, taking photos, collecting fossils. He had to do it, impelled by some urge to know everything. “For instance, I wanted to see all the butterflies of Cyprus. We have 53 kinds of butterfly, I wouldn’t rest till I’d found them all… Then, for instance, orchids. We have 41 kinds of orchids, I wanted to find them all”.

Fani, whom he’d known for years (they were neighbours as kids, then got married in 1985), shared his passion – the couple also owned a pet shop, to pay the bills – though it didn’t trickle down to their children. “It was tough. I can even say they ended up hating it,” admits George. They didn’t have the ‘gene’ – but “because they were kids we had to take them with us, spending all day in the fields. They want nothing to do with it now!”. Instead, the ‘gene’ seems to have skipped a generation: George’s Facebook is full of photos of his 10-year-old grandson (also named George) who – without prompting – has been doing stuff like picking up rocks to find bugs underneath them since he was a toddler. “He’s 10 years old, but he knows everything!” Grandpa proudly shows me a photo of the younger George holding an amusium cristatum, a two-million-year-old clam fossil which the two of them recently unearthed on a trip to Dali.

Love, I suspect, keeps George going, the joy of seeing his mysterious passion confirmed by a new generation – but rage also keeps him going. “You should know one thing,” he tells me darkly: “Right now, in Cyprus, the idiots are in charge”. The idiots are everywhere, from idiots (a.k.a. hunters) who kill animals indiscriminately, for target practice, to well-paid idiots in government who show no interest in helping with his great encyclopaedia. “Idiots tend to stick together,” says George, having studied the subject extensively, “and get rid of all the smart and productive people. That’s what’s happening in Cyprus.” We also talk about the occupied areas – and again, he says gruffly, “I’m not at all political. I’m just against all the idiots”. He has no time for those who refuse to cross, indeed “we have an obligation to go, to get to know our land – and to show by our presence that we’re still here, we haven’t given it up”. He himself knows every road in the north, every nook and cranny; the website includes a definitive “list of towns and villages in occupied Cyprus”.

Ah yes, the website: his great project, though not the only project. George also has an Instagram (cyprus.wildlife.1960), a YouTube channel (the biggest one on Cyprus biodiversity, with over 1,700 videos) and separate blogs devoted to Cyprus mammals and reptiles – but he’s spent the past eight years working on the website, biodiversitycyprus.blogspot.com, especially the modest-looking ‘All About Cyprus’ link which takes you to a cornucopia of… well, everything. Birds and fungi and insects of Cyprus, isopods of Cyprus (one of which he discovered himself, its official Latin name being armadillo Konstantinoui) – but also old mills of Cyprus, caves of Cyprus, picnic sites and monuments and churches and castles and Venetian bridges of Cyprus. “You have to spend many hours,” he explains mildly, “to comprehend what I’ve done.”

It’s a funny thing about evolution, says George Konstantinou: “Everything comes from mistakes”. It’s the freaks of nature that drive a species forward – the giraffe with the long neck who gains an evolutionary advantage when other giraffes can’t reach the high branches in times of drought. George himself was always a bit of a freak, or at least an unusual specimen – yet he’s driving the species forward (the species in question being Cyprius ignoramus), his righteous rage having led to a mania for educating others on Nature and biodiversity.

“I truly believe I’ve changed people in Cyprus, for the better,” he declares, pointing to the Facebook groups he’s formed and the misinformation he’s tried to dispel. “People are beginning to learn. And once this pig-headed old generation dies out – who don’t know anything, and just kill everything – things are going to change!” A grand project, tucked away in a small house in Geri.


Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες ,

Saturday, 2 September 2023

Τα δυο δηλητηριώδη αλλά μη επικίνδυνα φίδια της Κύπρου - Εφημερίδα πολίτης 17/11/2019

See also

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 17/11/2019

Κείμενο, φωτογραφίες, του Γιώργου Κωνσταντίνου

Στην Κύπρο συναντάμε 23 διαφορετικά είδη ερπετών, 11 είδη σαυρών, δύο είδη θαλάσσιων χελωνών, μία  χελώνα γλυκού νερού και 9 είδη φιδιών.

Από τα 9 είδη φιδιών της Κύπρου τα τρία είναι δηλητηριώδη αλλά μόνο το ένα είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο, η φίνα. Τα δύο δηλητηριώδη που δεν είναι επικίνδυνα είναι, η Σαΐτα και ο Ξυλόδροπης τα οποία είναι οπισθόγλυφα, δηλαδή έχουν τα δόντια τους στο πίσω μέρος του στόματός στην πάνω σιαγόνα  και με ακίνδυνο δηλητήριο για τον άνθρωπο. Ο λόγος που έχουν τα δόντια στο πίσω μέρος του στόματός  είναι για να βάζουν το δηλητήριο τους στο θύμα τους την ώρα που το καταπίνουν. Η θέση των δοντιών είναι αρκετά πίσω στο στόμα τους οπόταν σε περίπτωση δαγκώματος δεν μπορούν να διοχετεύσουν το δηλητήριο. Σε πολύ σπάνια περίπτωση διοχέτευσης δηλητηρίου στον άνθρωπο το δηλητήριο είναι αδύνατο και ακίνδυνο και το μόνο που μπορεί να προκαλέσει είναι ελαφρό πρήξιμο στο σημείο του δαγκώματος, λίγο πόνο και μπορεί ελαφρό πυρετό. Πιθανόν προβλήματα να δημιουργηθούν σε αλλεργικά άτομα, αλλά όπως ανάφερα είναι σχεδόν αδύνατο με το δάγκωμα ενός οπισθόγλυφου φιδιού να διοχετευθεί δηλητήριο. Για να μπορέσει να σου διοχετεύσει δηλητήριο το φίδι πρέπει να χώσει κάποιος το δάχτυλο του βαθιά στο στόμα του φιδιού. Στην Κύπρο ποτέ δεν είχαμε σοβαρές επιπτώσεις από το δάγκωμα τέτοιων φιδιών. H Σαΐτα και ο Ξυλόδροπης ποτέ δεν επιτίθενται στον άνθρωπο και η μόνη περίπτωση να σε δαγκώσουν είναι να τα πατήσεις ή να τα πιάσεις κατά λάθος. Είναι φίδια σφικτήρες, δηλαδή σκοτώνουν τα θηράματα τους δια στραγγαλισμού, δαγκώνουν τα θηράματα τους και με αστραπιαίες κινήσεις τυλίγονται γύρο τους σφίγγοντας τα μέχρι να παραλύσουν, μετά αρχίζουν να τα καταπίνουν πάντα αρχίζοντας από το κεφάλι βάζοντας και μια δόση δηλητηρίου που ίσως να προετοιμάζει το γεύμα για την χώνεψη.    

European cat snake (Telescopus fallax) (Fleischmann, 1831) Ξυλόδροπης,Αγιόφιδο

Και τα δυο είδη προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 92/43/ΕΚ καθώς και από τον Κυπριακό Νόμο 153(Ι)2003.

Η Σαΐτα ή Σαπίτης με το κοινό αγγλικό όνομα Montpellier snake και το επιστημονικό όνομα Malpolon insignitus (Geoffroy in Savigny, 1827) της οικογένειας Lamprophiidae έχει ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους. Πρόκειται για κοινό είδος του τόπου μας που συνήθως αποφεύγει τις κατοικημένες περιοχές. Αυτό αποδεικνύετε από τις εκατοντάδες κλήσης της πυροσβεστικής για απομακρύνσεις φιδιών που εισβάλουν σε σπίτια. Τουλάχιστον στην επαρχεία Λευκωσίας μόνο σε μια περίπτωση το φίδι ήταν Σαΐτα. Είναι ημερόβιο φίδι που τρέφεται με σαύρες (με αγαπημένο του έδεσμα τον Κουρκουτά), πουλιά, αμφίβια, τρωκτικά και άλλα μικρά θηλαστικά ακόμα και με άλλα φίδια. 

Malpolon insignitus (Geoffroy in Savigny, 1827) Σαΐττα - Σαπίτης.

Malpolon insignitus (Geoffroy in Savigny, 1827) Σαΐττα - Σαπίτης.

Γίνετε αρκετά μεγάλο και μπορεί να ξεπεράσει και τα δύο μέτρα σε μήκος, αλλά πολύ σπάνια θα δούμε ένα τέτοιο μεγάλο φίδι λόγο του ανελέητου σκοτωμού τους από τους ανθρώπους. Όταν είναι σε νεαρή ηλικία το χρώμα του είναι καφέ με μικρά άσπρα στίγματα και άσπρα σχέδια στο κεφάλι, ενώ τα ενήλικα έχουν γκριζωπό ομοιόμορφο προς ελαιοπράσινο χρώμα με ασπροκίτρινο το κάτω μέρος του σώματος τους. Πρόκειται για πολύ γρήγορο φίδι εξ ου και το όνομα Σαΐτα. Διαθέτη αναρριχητικές, κυνηγητικές  και κολυμβητικές ικανότητες. Χαρακτηριστική είναι η στάση που παίρνει όταν νιώσει κάποιο θόρυβο ή όταν θέλει να δει καλύτερά, ανασηκώνει το κεφάλι της ψηλά σαν κόπρα μέχρι και το ένα τρίτο του σώματος της. Όταν νοιώσει ότι απειλείτε συρίζει δυνατά για να φοβίσει και να προειδοποιήσει αυτόν που την πλησιάζει. Ζευγαρώνει την άνοιξη και γεννά το καλοκαίρι αναλόγως του μεγέθους της από 5 μέχρι και 20 αυγά που εκκολάπτονται με την θερμοκρασία του περιβάλλοντός μετά από περίπου δυο μήνες (φθινόπωρο). Εκτός από την Κύπρο την συναντούμε στην Βόρεια Αφρική, Ελλάδα, Δυτική Ασία από την Τουρκία και τα μεσογειακά παράλια της Μέσης Ανατολής μέχρι το Ιράν.  

European cat snake (Telescopus fallax) (Fleischmann, 1831) Ξυλόδροπης,Αγιόφιδο

Ο Ξυλόδροπης ή  Αγιόφιδο με το κοινό αγγλικό όνομα European cat snake και επιστημονικό όνομα  Telescopus fallax cyprianus (Fleischmann, 1831) της οικογένειας Κολουβρίδες (Colubridae) έχει και αυτό ευρεία εξάπλωση από τα παράλια μέχρι και τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους. Αποτελεί ενδημικό υποείδος της Κύπρου και είναι  το δεύτερο μικρότερο σε μήκος φίδι του τόπου μας, με μήκος από 80 μέχρι 100 εκατοστά. Πρόκειται για κυρίως νυκτόβιο φίδι που τρέφεται με σαύρες, νεοσσούς και μικρά θηλαστικά. Είναι κοινό είδος του τόπου μας και αρκετά πιο κοινό στην επαρχεία Πάφου. Είναι εξαιρετικός αναρριχητής και αναρριχάται πάνω σε ξερολιθιές (δόμες), τοίχους και κορμούς αναζητώντας την αγαπημένη του τροφή που είναι οι σαύρες.  Όταν νοιώσει ότι απειλείτε παρά το μικρό του μέγεθος συρίζει δυνατά για να φοβίσει και να προειδοποιήσει αυτόν που τον πλησιάζει. Είναι νωχελικό, αργοκίνητο φίδι με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να το πλησιάζουν εύκολα και να το σκοτώνουν. Οι κόρες των ματιών του έχουν σχήμα σχισμής η οποίες διαστέλλονται το βράδυ για να διευκολύνουν τη νυχτερινή όραση του όπως και η φίνα. Διαθέτει σώμα γκρίζου-μπεζ χρώματος με σκούρες καφέ μπάρες τοποθετημένες κατ’ εναλλαγή στο πάνω μέρος της πλάτης του που μοιάζουν επίσης με την φίνα και για αυτό πολλοί το συνεχίζουν με την επικίνδυνη οχιά και το σκοτώνουν.  Ζευγαρώνει την άνοιξη και γεννά το καλοκαίρι αναλόγως του μεγέθους της από 5 μέχρι και 10 αυγά που εκκολάπτονται με την θερμοκρασία του περιβάλλοντός μετά από περίπου δυο μήνες (φθινόπωρο).  Εκτός από την Κύπρο το συναντούμε στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, Δυτική Ασία από την Τουρκία και τα μεσογειακά παράλια της Μέσης Ανατολής μέχρι το Ιράν.

Οι κυριότεροι εχθροί των δυο αυτών φιδιών είναι όπως πάντα ο άνθρωπος που τα σκοτώνει όπου τα βρει, τα αρπαχτικά πουλιά, οι αλεπούδες και τα άλλα φίδια.

Malpolon insignitus (Geoffroy in Savigny, 1827) Σαΐττα - Σαπίτης.


European cat snake (Telescopus fallax) (Fleischmann, 1831) Ξυλόδροπης,Αγιόφιδο,

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 




Αναρτήθηκε από στις No comments:
Ετικέτες , ,
Subscribe to: Posts (Atom)