Οι δύο ταραντούλες της Κύπρου. Πόσο επικίνδυνες είναι; - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 7/1/2018 - The Two Tarantulas of Cyprus: How Dangerous Are They? – By George Konstantinou

See also 

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Chaetopelma olivaceum (Carl Ludwig Koch, 1841) - Cyprus Tarantula

Cyprus tarantula - Chaetopelma karlamani Vollmer, 1997 - Κυπριακή Ταραντούλα - Endemic to Cyprus

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 7.1.2018

Κείμενο, φωτογραφίες του Γιώργου Κωνσταντίνου

Οι ταραντούλες είναι αράχνες και ανήκουν στα αρθρόποδα και στην οικογένεια Theraphosidae. Διακρίνονται από το μεγάλο τους μέγεθος, το πολύ τριχωτό τους κορμί και τα πόδια. Ανά τον κόσμο συναντούμε περίπου 900 διαφορετικά είδη ταραντούλας. Ζουν κυρίως σε ζεστά κλίματα και είναι οι μεγαλύτερες από όλες τις αράχνες του κόσμου. Είναι αρκετά διαδεδομένο το εμπόριο με αρκετά είδη ταραντούλας, καθώς υπάρχουν αρκετοί που αρέσκονται να τις έχουν κατοικίδια στα σπίτια τους. Αποτελούν φόβο και τρόμο για πολλούς ανθρώπους λόγω του μεγάλου μεγέθους που έχουν και ειδικά σε αυτούς που έχουν φοβίες με τις αράχνες.

Το μεγαλύτερο είδος από όλα είναι η ταραντούλα Γολιάθ που ζει στα τροπικά δάση της Νοτίου Αμερικής και φτάνει τα 10–12 cm σωματικό μήκος (εκτός τα πόδια), ενώ ένα άλλο είδος τρέφεται και με πουλιά. 

Μαύρη ταραντούλα με τα μωράς της. 

Η μαύρη ταραντούλα Chaetopelma olivaceum προστατεύει το σάκο με τα αυγά της 

Κυπριακή ταραντούλα
Στην Κύπρο συναντούμε δύο είδη ταραντούλας, την κυπριακή ταραντούλα Chaetopelma karlamani που είναι και ενδημική της Κύπρου, δηλαδή υπάρχει μόνο στην Κύπρο και πουθενά αλλού στον κόσμο και τη μαύρη ταραντούλα Chaetopelma olivaceum. Τη μαύρη ταραντούλα εκτός από την Κύπρο τη συναντούμε στη Μέση Ανατολή, Τουρκία, Ισραήλ και σε μερικές αφρικανικές χώρες. 

Η κυπριακή ταραντούλα Chaetopelma karlamani. 

Η ταραντούλα Chaetopelma karlamani είναι μικρότερη σε μέγεθος από την ταραντούλα Chaetopelma olivaceum και είναι πολύ πιο σπάνια από τη δεύτερη. Τα δύο είδη μοιάζουν πολύ μεταξύ τους και πολύ δύσκολα ξεχωρίζουν, μόνο με μικροσκοπική εξέταση μπορεί κάποιος να είναι βέβαιος. Τα αρσενικά είναι πάντα μικρότερα από τα θηλυκά. Πρόκειται για νυχτόβια είδη με χρώμα γκριζόμαυρο και τεράστια (σε σύγκριση με το σώμα τους) μαύρα δόντια. Σε περίπτωση που ενοχληθούν ανασηκώνονται στα πισινά τους πόδια παίρνοντας αμυντική στάση επιδεικνύοντας τα μεγάλα τους δόντια που περιτριγυρίζονται με κόκκινες τρίχες. Τρέφονται με μεγάλα έντομα όπως κατσαρίδες, σαρανταποδαρούσες, ακόμα και με μικρές σαύρες. 

Παρακολουθήστε δύο ταινίες μου με τη μαύρη ταραντούλα Chaetopelma olivaceum να επιτίθεται: 

Κανένα σοβαρό περιστατικό

Η μαύρη ταραντούλα Chaetopelma olivaceum είναι κοινό είδος στην Κύπρο και αποτελεί τη μεγαλύτερη αράχνη στην Κύπρο. Επίσης είναι η μεγαλύτερη ταραντούλα και από τα λίγα είδη ταραντούλας που συναντούμε στην Ευρώπη. Διαθέτουν δηλητήριο όπως και όλες οι αράχνες για να σκοτώνουν τα θηράματά τους. Το δηλητήριο τους δεν είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο σε περίπτωση δαγκώματος, αλλά αρκετά επώδυνο με πρήξιμο και έντονο πόνο. Μπορώ να παρομοιάσω τον πόνο του δαγκώματός της με το κέντρισμα μιας μέλισσας ή σφήκας. Φυσικά σε περίπτωση δαγκώματος το άτομο μπορεί να είναι αλλεργικό οπόταν αν παρουσιάσει άλλα συμπτώματα πρέπει να πάει αμέσως στο νοσοκομείο. Μέχρι στιγμής δεν είχαμε κανένα σοβαρό περιστατικό. Δεν επιτίθεται στον άνθρωπο εκτός αν προσπαθήσεις να την πιάσεις ή να την αγγίξεις κατά λάθος. Είναι πολύ συχνό φαινόμενο οι Κύπριοι να τις βρίσκουν μέσα στα σπίτια τους προκαλώντας τους μεγάλο φόβο, και πολύ συχνά ανεβάζουν φωτογραφίες τους (σχεδόν πάντα πολτοποιημένες) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ρωτώντας έντρομοι τι είναι. 

Μαύρη ταραντούλα σε αμυντική στάση δείχνοντας τα δόντια της. 

Σε μια τέτοια περίπτωση που θα μπει στο σπίτι είναι πολύ εύκολο να την απομακρύνουμε αναγκάζοντάς την να μπει σε ένα κουβά και κατόπιν να την απελευθερώσουνε μακριά στα χωράφια. Στην ουσία δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος από αυτές και η πιθανότητα δαγκώματος είναι εξαιρετικά σπάνια. Πολλές φορές με ήρεμες κινήσεις την έβαλα να περπατήσει πάνω μου χωρίς κανένα πρόβλημα.

Αρέσκονται να συχνάζουν και να φτιάχνουν τις φωλιές τους σε σκοτεινά μέρη (αυτός είναι ο λόγος που μπαίνουν στα σπίτια), όπως σπηλιές, τρύπες σε δόμες, υπονόμους, λάκκους, κάτω από μεγάλες πέτρες και μεγάλα αντικείμενα. Πολλές φορές τις συναντούμε στα μέρη αυτά σε αποικίες. Φτιάχνουν τη φωλιά τους μέσα σε τρύπες που τις διακοσμούν με τον ιστό τους εσωτερικά και εξωτερικά για να νιώθουν τον κραδασμό των θηραμάτων τους όταν πλησιάσουν. Ενεργοποιούνται πάντα τη νύχτα αναζητώντας την τροφή τους, ενώ τη μέρα παραμένουν στις φωλιές τους. Πολλές φορές τις βρίσκουμε τη νύχτα σε κεντρικούς δρόμους των πόλεων, καθώς βγαίνουν από τους υπονόμους. Οι ταραντούλες όπως και όλες οι αράχνες περιβάλλονται από τον εξωσκελετό που τους δίνει σκληρότητα και για να μεγαλώσουν τον αποβάλλουν δημιουργώντας άλλον πιο μεγάλο. 

Μαύρη ταραντούλα 

Σαν ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας σε ταινία τρόμου

Μετά το ζευγάρωμα το θηλυκό μπλέκει με τον ιστό της και μέσα στη φωλιά της έναν μεταξένιο άσπρο σάκο που μοιάζει με κουκούλι, όπου και γεννά μέσα πέραν των 200 αβγών. Η αράχνη μένει συνεχώς κοντά στο κουκούλι προστατεύοντας τα αβγά μέχρι να εκκολαφθούν. Μετά την εκκόλαψη τα μικρά μένουν για ένα χρονικό διάστημα με τη μάνα τους και κατόπιν παίρνουν τον μοναχικό δρόμο τους.

Εχθροί τους είναι φυσικά ο άνθρωπος που όπου τις βρει τις σκοτώνει λόγω φόβου και άγνοιας, όπως επίσης και τα αρπαχτικά πουλιά και ένα είδος παρασιτικής σφήκας. Το είδος αυτό της παρασιτικής σφήκας ονομάζεται Tarantula hawks (Hemipepsis brunnea) της οικογένειας Pompilidae. Η θηλυκιά σφήκα ψάχνει με μανία να βρει τις ταραντούλες στα μέρη που συχνάζουν και όταν βρει μια ακολουθεί σκληρή μάχη. 

Μαύρη ταραντούλα 

Η μεγαλόσωμη σφήκα επιτίθεται στην ταραντούλα προσπαθώντας να την κεντρίσει, ενώ η ταραντούλα αμύνεται σθεναρά. Όταν κατόπιν μάχης αρκετών λεπτών η σφήκα καταφέρνει να την κεντρίσει η ταραντούλα παραλύει άλλα δεν πεθαίνει. Το δηλητήριο που διαθέτει η σφήκα την παραλύει μόνο διότι χρειάζεται την ταραντούλα ζωντανή. Κατόπιν σέρνει με κόπο την παραλυμένη ταραντούλα στη φωλιά της που βρίσκεται σε τρύπα στο έδαφος, την τοποθετεί μέσα και γεννά τις κάμπιες (προνύμφες) της με έναν ειδικό ωοθέτη μέσα στο σώμα της αράχνης. Οι κάμπιες της σφήκας τρέφονται με τη ζωντανή αράχνη μέχρι να μεταμορφωθούν σε τέλεια έντομα. Ο λόγος που η σφήκα θέλει την ταραντούλα ζωντανή είναι για να έχουν οι κάμπιες της φρέσκια τροφή μέχρι να μεγαλώσουν και μοιάζει σαν ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας σε ταινία τρόμου. 

Κυπριακή ταραντούλα Chaetopelma karlamani. 

Μαύρη ταραντούλα Chaetopelma olivaceum σε σύγκριση με το χέρι. 

Τα τεράστια δόντια της μαύρης ταραντούλας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας. 

The Two Tarantulas of Cyprus: How Dangerous Are They? – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 7 January 2018

GEORGE KONSTANTINOU, 7 January 2018

Text and photographs by George Konstantinou

Tarantulas are spiders belonging to the phylum Arthropoda and the family Theraphosidae. They are distinguished by their large size and their very hairy bodies and legs. Approximately 900 different species of tarantula are found around the world. They live mainly in warm climates and include the largest spiders in the world. The trade in several tarantula species is quite widespread, as many people enjoy keeping them as pets in their homes. Because of their large size, they inspire great fear in many people, especially those who have a phobia of spiders.

The largest species of all is the Goliath birdeater, which lives in the tropical forests of South America and reaches a body length of 10–12 centimetres, excluding the legs, while another species is known to feed even on birds.

The Cyprus tarantula

Two species of tarantula are found in Cyprus: the Cyprus tarantula, Chaetopelma karlamani, which is endemic to Cyprus—meaning that it occurs nowhere else in the world—and the black tarantula, Chaetopelma olivaceum. Apart from Cyprus, the black tarantula is also found in the Middle East, Turkey, Israel and several African countries.

Chaetopelma karlamani is smaller than Chaetopelma olivaceum and is much rarer. The two species resemble each other closely and are extremely difficult to distinguish; certainty can be achieved only through microscopic examination. Males are always smaller than females.

They are nocturnal species, greyish-black in colour, with enormous black fangs in proportion to their bodies. When disturbed, they rise onto their hind legs and adopt a defensive posture, displaying their large fangs, which are surrounded by reddish hairs. They feed on large insects such as cockroaches, as well as centipedes and even small lizards.

Watch two of my films showing the black tarantula, Chaetopelma olivaceum, attacking:

No serious incident

The black tarantula, Chaetopelma olivaceum, is common in Cyprus and is the largest spider found on the island. It is also one of the largest tarantulas and one of the few tarantula species occurring in Europe.

Like all spiders, these tarantulas possess venom, which they use to kill their prey. Their venom is not considered dangerous to humans in the event of a bite, although the bite can be quite painful and may cause swelling and intense discomfort. I would compare the pain of its bite to the sting of a bee or wasp.

Naturally, a person who is bitten may be allergic. If additional symptoms appear, that person must go to hospital immediately. So far, there have been no serious incidents. The spider does not attack humans unless someone attempts to catch it or touches it accidentally.

It is very common for people in Cyprus to find these tarantulas inside their homes, causing considerable fear. Photographs of them—almost always after they have been crushed—are frequently posted on social media by frightened people asking what they are.

When one enters a house, it can be removed quite easily by carefully guiding it into a bucket and then releasing it in the countryside, away from the house. In reality, these spiders pose virtually no danger, and the likelihood of being bitten is extremely low. On many occasions, using calm movements, I have allowed one to walk over me without encountering any problem.

They prefer dark places, where they also construct their shelters. This is why they sometimes enter houses. They can be found in caves, holes in stone walls, drains, pits, beneath large rocks and under other large objects. They are sometimes encountered in colonies in such places.

They make their shelters inside holes, lining and surrounding them with silk. This enables them to detect the vibrations produced by prey approaching the entrance. They become active at night while searching for food, whereas during the day they remain inside their shelters. At night, they are sometimes found even on main roads in towns after emerging from drains.

Tarantulas, like all spiders, are surrounded by an exoskeleton that provides support and protection. To grow, they shed their old exoskeleton and form a new, larger one.

Like a science-fiction scenario from a horror film

After mating, the female spins a white silken sac resembling a cocoon inside her shelter and lays more than 200 eggs within it. She remains constantly beside the cocoon, protecting the eggs until they hatch. After hatching, the young remain with their mother for a period before eventually beginning their solitary lives.

Their enemies naturally include humans, who often kill them wherever they are found because of fear and ignorance. Other enemies include birds of prey and a species of parasitoid wasp.

This parasitoid wasp is known as a tarantula hawk, Hemipepsis brunnea, and belongs to the family Pompilidae. The female wasp searches persistently for tarantulas in the places they frequent. When it finds one, a fierce battle follows.

The large wasp attacks the tarantula and attempts to sting it, while the spider defends itself vigorously. After a struggle that may last several minutes, the wasp eventually succeeds in delivering its sting. The tarantula becomes paralysed but does not die. The wasp’s venom causes paralysis because it needs the tarantula to remain alive.

The wasp then laboriously drags the paralysed tarantula to its nest, which is situated in a hole in the ground. It places the spider inside and, using a specialised ovipositor, deposits its offspring on its body. The wasp larva feeds on the living spider until it develops into an adult insect.

The reason the wasp needs the tarantula to remain alive is so that its larva will have fresh food while it grows. The entire process resembles a science-fiction scenario from a horror film.

GEORGE KONSTANTINOU

George Konstantinou was born in Nicosia in 1960 and is a naturalist and researcher of Cyprus biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and president of the Association for the Protection of the Natural Heritage and Biodiversity of Cyprus. He is tirelessly active on social media in raising awareness about the environment and the biodiversity of our country.