Photos at Mosfili 7/2/2018 by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Φωτογραφίες: Μοσφίλι, 7/2/2018, George Konstantinou
Οι προσκεφαλοειδείς λάβες, γνωστές διεθνώς ως pillow lavas, είναι ηφαιστειακά πετρώματα με χαρακτηριστικές σφαιρικές, ελλειψοειδείς ή λοβοειδείς μορφές που θυμίζουν μαξιλάρια. Δημιουργούνται όταν η λάβα εκχύνεται κάτω από το νερό και ψύχεται απότομα από την επαφή της με αυτό.
Στην Κύπρο συναντούμε εξαιρετικά καλά διατηρημένες εμφανίσεις προσκεφαλοειδών λαβών, κυρίως στις εξωτερικές ζώνες του Οφιολιθικού Συμπλέγματος Τροόδους. Τα πετρώματα αυτά αποτελούσαν κάποτε μέρος του ηφαιστειακού ανώτερου τμήματος αρχαίου ωκεάνιου φλοιού και σχηματίστηκαν στον πυθμένα της Νεοτηθύος πριν από περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια.
Οι εμφανίσεις τους αποτελούν αδιάψευστα γεωλογικά τεκμήρια ότι τα συγκεκριμένα πετρώματα σχηματίστηκαν κάτω από τη θάλασσα και αργότερα ανυψώθηκαν μαζί με το υπόλοιπο οφιολιθικό σύμπλεγμα, ώστε σήμερα να είναι ορατά στην ξηρά.
Οι προσκεφαλοειδείς λάβες στο Μοσφίλι
Οι φωτογραφίες της αρχικής ανάρτησης λήφθηκαν στο Μοσφίλι της Τηλλυρίας στις 7 Φεβρουαρίου 2018 από τον George Konstantinou. Στα πετρώματα διακρίνονται οι χαρακτηριστικές στρογγυλεμένες και λοβοειδείς μορφές που δημιουργήθηκαν κατά τη διαδοχική έκχυση και ψύξη της λάβας μέσα στο νερό.
Οι ακόλουθες συντεταγμένες υποδεικνύουν το χωριό Μοσφίλι και όχι το ακριβές σημείο όπου βρίσκονται οι φωτογραφημένες εμφανίσεις:
Συντεταγμένες: 35.1803, 32.6320
Google Maps – Μοσφίλι, Κύπρος
Πώς σχηματίζονται
Η δημιουργία μιας προσκεφαλοειδούς λάβας αρχίζει όταν το μάγμα φτάσει στον θαλάσσιο πυθμένα και εξέλθει μέσα στο ψυχρό νερό. Η θερμοκρασία της βασαλτικής λάβας μπορεί να ξεπερνά τους 1.000°C, ενώ το νερό του βυθού είναι πολύ ψυχρότερο.
Η εξωτερική επιφάνεια της λάβας ψύχεται σχεδόν ακαριαία και σχηματίζει έναν λεπτό, στερεό και συχνά υαλώδη φλοιό. Το εσωτερικό, όμως, παραμένει θερμό και ρευστό. Η συνεχής είσοδος νέας λάβας διογκώνει τον φλοιό, δημιουργώντας έναν στρογγυλεμένο ή επιμήκη λοβό.
Όταν η πίεση στο εσωτερικό αυξηθεί αρκετά, ο στερεοποιημένος φλοιός σπάει. Από το άνοιγμα εξέρχεται νέα ποσότητα λάβας, η οποία ψύχεται και δημιουργεί ένα δεύτερο «μαξιλάρι». Με τη συνεχή επανάληψη της διαδικασίας σχηματίζονται ολόκληρες συσσωρεύσεις αλληλοεπικαλυπτόμενων λοβών.
Οι επιμέρους σχηματισμοί έχουν συχνά διάμετρο από μερικές δεκάδες εκατοστά μέχρι περισσότερο από ένα μέτρο. Σύμφωνα με το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, οι προσκεφαλοειδείς λάβες του Τροόδους έχουν συνήθως διάμετρο περίπου 30–170 εκατοστά.
Εξωτερικός φλοιός και εσωτερικό
Η απότομη ψύξη δημιουργεί σημαντικές διαφορές ανάμεσα στην περιφέρεια και το εσωτερικό κάθε λοβού.
Ο εξωτερικός φλοιός είναι λεπτόκοκκος και μπορεί να έχει υαλώδη υφή, επειδή η λάβα ψύχθηκε τόσο γρήγορα ώστε δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να αναπτυχθούν μεγάλοι ορυκτολογικοί κρύσταλλοι. Το εσωτερικό ψύχθηκε πιο αργά και παρουσιάζει ελαφρώς πιο χονδρόκοκκη υφή, αν και παραμένει λεπτόκοκκο ηφαιστειακό πέτρωμα.
Στο εσωτερικό μπορεί να υπάρχουν κοιλότητες, γνωστές ως φυσαλίδες ή αμυγδαλές, οι οποίες δημιουργήθηκαν από αέρια που ήταν διαλυμένα στο μάγμα. Μετά τη στερεοποίηση της λάβας, αρκετές από αυτές τις κοιλότητες πληρώθηκαν από δευτερογενή ορυκτά που μεταφέρθηκαν με υδροθερμικά διαλύματα.
Στις κυπριακές λάβες οι κοιλότητες και οι ρωγμές μπορεί να περιέχουν χαλαζία, χαλκηδόνιο, ασβεστίτη, ζεολίθους και άλλα δευτερογενή ορυκτά.
Το Οφιολιθικό Σύμπλεγμα Τροόδους
Το Οφιολιθικό Σύμπλεγμα Τροόδους αποτελεί ένα τμήμα αρχαίου ωκεάνιου φλοιού και του υποκείμενου ανώτερου μανδύα. Δημιουργήθηκε κατά το Ανώτερο Κρητιδικό, περίπου πριν από 92–82 εκατομμύρια χρόνια, μέσα στη Νεοτηθύ.
Σήμερα θεωρείται ένα από τα πληρέστερα, καλύτερα διατηρημένα και καλύτερα εκτεθειμένα οφιολιθικά συμπλέγματα. Η διαδοχή των πετρωμάτων του επιτρέπει στους γεωλόγους να μελετήσουν στην ξηρά διαδικασίες που συντελούνται συνήθως σε μεγάλα βάθη κάτω από τους ωκεανούς.
Από τα βαθύτερα προς τα ανώτερα τμήματα, η κλασική οφιολιθική ακολουθία του Τροόδους περιλαμβάνει:
- πετρώματα του ανώτερου μανδύα,
- γάββρους,
- το Σύμπλεγμα Παράλληλων Φλεβών,
- την Ομάδα Βάσης,
- τις Κατώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες,
- τις Ανώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες,
- υδροθερμικά και πελαγικά ιζήματα.
Οι προσκεφαλοειδείς λάβες αντιπροσωπεύουν το ηφαιστειακό τμήμα που σχηματίστηκε επάνω στον αρχαίο θαλάσσιο πυθμένα.
Ανώτερες και Κατώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες
Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης διακρίνει τα ηφαιστειακά πετρώματα του Τροόδους σε δύο κύριους ορίζοντες: τις Ανώτερες και τις Κατώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες. Η διάκριση βασίζεται στη σύσταση των πετρωμάτων, στο χρώμα τους και στην αναλογία μεταξύ λαβών και φλεβών.
Ανώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες
Οι Ανώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες αποτελούνται περίπου κατά 80–90% από λάβες και κατά 10–20% από φλέβες. Έχουν κυρίως βασαλτική σύσταση, συμπεριλαμβανομένων ποικιλιών ολιβινικού βασάλτη.
Πολλές εμφανίσεις έχουν κοκκινωπό εξωτερικό χρώμα λόγω της οξείδωσης των ορυκτών που περιέχουν σίδηρο.
Κατώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες
Οι Κατώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες αποτελούνται κυρίως από βασάλτες και ανδεσίτες. Η αναλογία ανάμεσα στις λάβες και τις φλέβες είναι περίπου ίση.
Μέσα σε αυτόν τον ορίζοντα εντοπίζονται πολλά από τα σημαντικά θειούχα κοιτάσματα του Τροόδους. Όσο προχωρούμε προς τα βαθύτερα τμήματα της ηφαιστειακής ακολουθίας, αυξάνεται ο αριθμός των φλεβών που τροφοδοτούσαν τις υπερκείμενες εκχύσεις.
Το συνολικό μέγιστο πάχος των Ανώτερων και Κατώτερων Προσκεφαλοειδών Λαβών φτάνει περίπου το 1,5 χιλιόμετρο, αν και το όριο μεταξύ των δύο οριζόντων δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτο.
Οι φλέβες τροφοδοσίας
Οι ηφαιστειακές φλέβες που διασχίζουν τις λάβες αποτελούν τους παλαιούς διαύλους μέσα από τους οποίους το μάγμα κινούνταν προς τον θαλάσσιο πυθμένα. Μπορεί να είναι κατακόρυφες, κεκλιμένες ή ακόμη και σχεδόν οριζόντιες.
Η παρουσία περισσότερων φλεβών προς τα βαθύτερα τμήματα δείχνει την προσέγγιση προς το Σύμπλεγμα Παράλληλων Φλεβών, το οποίο αποτελούσε το πυκνό σύστημα τροφοδοσίας του αρχαίου υποθαλάσσιου ηφαιστειακού πεδίου.
Οι φλέβες δεν πρέπει να συγχέονται με τις ίδιες τις προσκεφαλοειδείς λάβες. Οι φλέβες είναι στερεοποιημένο μάγμα που γέμιζε ρωγμές και λειτουργούσε ως δίαυλος μεταφοράς. Οι προσκεφαλοειδείς λάβες είναι το προϊόν της έκχυσης του μάγματος επάνω στον θαλάσσιο πυθμένα.
Υαλοκλαστίτες
Η επαφή της θερμής λάβας με το ψυχρό νερό δεν δημιουργεί μόνο στρογγυλεμένους λοβούς. Η απότομη ψύξη μπορεί να προκαλέσει τον θρυμματισμό του ηφαιστειακού γυαλιού και τον σχηματισμό υαλοκλαστιτών.
Οι υαλοκλαστίτες αποτελούνται από γωνιώδη θραύσματα ηφαιστειακού γυαλιού και άλλου ηφαιστειακού υλικού. Μπορούν να σχηματίζονται γύρω και ανάμεσα στους λοβούς ή να αποτελούν εκτεταμένους ορίζοντες μέσα στην ηφαιστειακή ακολουθία.
Μια εξαιρετική εμφάνιση Κατώτερων Προσκεφαλοειδών Λαβών, υαλοκλαστιτών και φλεβών βρίσκεται στο φαράγγι του ποταμού Ακακίου–Μαρούλλενας, κοντά στο Καλό Χωριό Ορεινής. Η τοποθεσία αναγνωρίστηκε από τη Διεθνή Ένωση Γεωλογικών Επιστημών ως γεώτοπος διεθνούς σημασίας.
Πώς οι γεωλόγοι αναγνωρίζουν την αρχική φορά
Οι προσκεφαλοειδείς λάβες μπορούν να λειτουργήσουν ως γεωλογικοί δείκτες της αρχικής φοράς των στρωμάτων. Ακόμη και αν τα πετρώματα έχουν αργότερα ανατραπεί ή παραμορφωθεί από τεκτονικές κινήσεις, η μορφή των λοβών μπορεί να υποδείξει ποια πλευρά ήταν αρχικά προς τα επάνω.
Χρήσιμα χαρακτηριστικά είναι:
- η κυρτή και στρογγυλεμένη ανώτερη επιφάνεια,
- η στενότερη ή προσαρμοσμένη βάση που καλύπτει τους παλαιότερους λοβούς,
- η συγκέντρωση φυσαλίδων προς το αρχικό ανώτερο τμήμα,
- η αλληλοεπικάλυψη διαδοχικών λοβών.
Η ερμηνεία χρειάζεται προσοχή, επειδή η διάβρωση και οι ρωγμές μπορούν να αλλοιώσουν την αρχική μορφή.
Υδροθερμική κυκλοφορία και μεταλλοφορία
Μετά τη δημιουργία του ωκεάνιου φλοιού, το θαλασσινό νερό κυκλοφορούσε μέσα από ρωγμές και πόρους των θερμών πετρωμάτων. Θερμαινόταν σε βάθος, αντιδρούσε χημικά με τα πετρώματα και επέστρεφε στον πυθμένα μεταφέροντας διαλυμένα μέταλλα.
Όταν τα θερμά υδροθερμικά διαλύματα έρχονταν σε επαφή με το ψυχρό θαλασσινό νερό, τα μέταλλα κατακρημνίζονταν και δημιουργούσαν συγκεντρώσεις θειούχων ορυκτών. Με αυτή τη διαδικασία σχηματίστηκαν πολλά από τα κοιτάσματα χαλκούχων πυριτών του Τροόδους.
Τα σημαντικότερα θειούχα κοιτάσματα συνδέονται κυρίως με τις Κατώτερες Προσκεφαλοειδείς Λάβες και τα όρια των διαφορετικών ηφαιστειακών οριζόντων. Η μεταλλοφορία αυτή συνδέθηκε στενά με την ιστορία, την οικονομία και την αρχαία μεταλλευτική δραστηριότητα της Κύπρου.
Η ανύψωση από τον ωκεανό
Οι προσκεφαλοειδείς λάβες σχηματίστηκαν σε μεγάλο βάθος κάτω από τη θάλασσα, αλλά σήμερα βρίσκονται εκτεθειμένες σε βουνά, κοιλάδες, πρανή δρόμων και κοίτες ποταμών.
Η σημερινή τους θέση είναι αποτέλεσμα μακράς ακολουθίας τεκτονικών διεργασιών. Το τμήμα του αρχαίου ωκεάνιου φλοιού περιστράφηκε, ανυψώθηκε και τελικά αναδύθηκε. Η διάβρωση αφαίρεσε τα νεότερα υπερκείμενα πετρώματα και αποκάλυψε την οφιολιθική ακολουθία.
Για αυτό στην Κύπρο μπορούμε να περπατήσουμε επάνω σε πετρώματα που αποτελούσαν κάποτε τον πυθμένα ενός αρχαίου ωκεανού.
Επιστημονική και εκπαιδευτική αξία
Οι προσκεφαλοειδείς λάβες της Κύπρου έχουν μεγάλη διεθνή επιστημονική σημασία. Αποτελούν φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη:
- της δημιουργίας του ωκεάνιου φλοιού,
- της υποθαλάσσιας ηφαιστειακής δραστηριότητας,
- της διάνοιξης και εξέλιξης των ωκεανών,
- της κυκλοφορίας υδροθερμικών διαλυμάτων,
- της δημιουργίας θειούχων κοιτασμάτων,
- της τεκτονικής ανύψωσης των οφιολίθων.
Το Οφιολιθικό Σύμπλεγμα Τροόδους έχει αποτελέσει αντικείμενο χιλιάδων επιστημονικών εργασιών και συνέβαλε καθοριστικά στην κατανόηση της εξάπλωσης του θαλάσσιου πυθμένα.
Προστασία της γεωλογικής κληρονομιάς
Οι γεωλογικές εμφανίσεις αποτελούν μη ανανεώσιμα στοιχεία της φυσικής κληρονομιάς. Μόλις ένας σχηματισμός καταστραφεί από λατομεία, οδικά έργα, ανεξέλεγκτη συλλογή ή άλλες επεμβάσεις, δεν μπορεί να δημιουργηθεί ξανά σε ανθρώπινη χρονική κλίμακα.
Οι επισκέπτες πρέπει να παρατηρούν και να φωτογραφίζουν τις προσκεφαλοειδείς λάβες χωρίς να αποσπούν τμήματα από σημαντικές εμφανίσεις. Ιδιαίτερη προστασία χρειάζονται οι γεώτοποι στους οποίους διακρίνονται καθαρά οι λοβοί, οι υαλώδεις παρυφές, οι φλέβες και οι σχέσεις μεταξύ των διαφορετικών πετρωμάτων.
Γεωλογική ταξινόμηση
- Τύπος πετρώματος: Πυριγενές – ηφαιστειακό
- Τρόπος σχηματισμού: Υποθαλάσσια έκχυση λάβας
- Χαρακτηριστική μορφή: Σφαιρικοί, ελλειψοειδείς ή λοβοειδείς σχηματισμοί
- Κύρια σύσταση στην Κύπρο: Βασάλτης και ανδεσίτης
- Γεωλογική ηλικία του Οφιολιθικού Συμπλέγματος Τροόδους: Ανώτερο Κρητιδικό, περίπου 92–82 εκατομμύρια χρόνια
- Γεωλογική ενότητα: Ηφαιστειακή ακολουθία του Οφιολιθικού Συμπλέγματος Τροόδους
- Περιβάλλον σχηματισμού: Πυθμένας της Νεοτηθύος
Πηγές
The Pillow Lavas of Cyprus
Text by George Konstantinou
Photographs: Mosfili, 7 February 2018, by George Konstantinou
Pillow lavas are volcanic rocks with characteristic spherical, ellipsoidal or lobate structures resembling pillows. They form when lava is extruded beneath water and is rapidly cooled through contact with it.
Exceptionally well-preserved exposures of pillow lavas occur in Cyprus, principally around the outer zones of the Troodos Ophiolite Complex. These rocks once formed part of the volcanic upper section of ancient oceanic crust and developed on the floor of the Neotethys Ocean approximately 90 million years ago.
Their presence provides compelling geological evidence that the rocks formed beneath the sea and were subsequently uplifted with the rest of the ophiolite complex, allowing them to be observed on land today.
The pillow lavas at Mosfili
The photographs in the original post were taken at Mosfili in the Tillyria region on 7 February 2018 by George Konstantinou. The rocks display the characteristic rounded and lobate forms created by successive extrusion and cooling of lava beneath water.
The following coordinates indicate the village of Mosfili rather than the precise location of the photographed outcrops:
Coordinates: 35.1803, 32.6320
Google Maps – Mosfili, Cyprus
How they form
The formation of pillow lava begins when magma reaches the ocean floor and is extruded into cold water. Basaltic lava may have a temperature exceeding 1,000°C, while the water at the seabed is considerably colder.
The external surface of the lava cools almost immediately, producing a thin, solid and frequently glassy skin. Its interior, however, remains hot and fluid. The continued supply of lava inflates the skin, creating a rounded or elongated lobe.
When internal pressure becomes sufficiently high, the solidified skin ruptures. A new quantity of lava emerges through the opening, cools and forms another pillow. The repeated continuation of this process creates extensive accumulations of overlapping lobes.
Individual pillows frequently range from a few tens of centimetres to more than one metre in diameter. According to the Cyprus Geological Survey Department, the pillows of the Troodos volcanic sequence commonly measure approximately 30–170 centimetres across.
Outer rind and interior
Rapid cooling creates significant differences between the margin and interior of each lobe.
The external rind is fine-grained and may have a glassy texture because the lava cooled too rapidly for large mineral crystals to develop. The interior cooled more slowly and is slightly coarser, although it remains a fine-grained volcanic rock.
The interior may contain cavities known as vesicles, which were produced by gases dissolved in the magma. Following solidification, many cavities were filled with secondary minerals carried by hydrothermal fluids.
In Cypriot lavas, the cavities and fractures may contain quartz, chalcedony, calcite, zeolites and other secondary minerals.
The Troodos Ophiolite Complex
The Troodos Ophiolite Complex represents a fragment of ancient oceanic crust and the underlying upper mantle. It formed during the Late Cretaceous, approximately 92–82 million years ago, within the Neotethys Ocean.
It is now regarded as one of the world’s most complete, best-preserved and best-exposed ophiolite complexes. Its rock sequence allows geologists to study on land processes that normally take place at great depths beneath the oceans.
From its deepest to its uppermost levels, the classic Troodos ophiolite sequence includes:
-
upper-mantle rocks,
-
gabbros,
-
the Sheeted Dyke Complex,
-
the Basal Group,
-
the Lower Pillow Lavas,
-
the Upper Pillow Lavas,
-
hydrothermal and pelagic sediments.
The pillow lavas represent the volcanic section formed upon the ancient ocean floor.
Upper and Lower Pillow Lavas
The Geological Survey Department divides the volcanic rocks of Troodos into two principal horizons: the Upper and Lower Pillow Lavas. The distinction is based on rock composition, colour and the proportion of lava to dykes.
Upper Pillow Lavas
The Upper Pillow Lavas consist of approximately 80–90% lava and 10–20% dykes. They are mainly basaltic in composition and include varieties of olivine basalt.
Many outcrops have a reddish surface colour produced by the oxidation of iron-bearing minerals.
Lower Pillow Lavas
The Lower Pillow Lavas consist mainly of basalts and andesites. Pillow lavas and dykes occur in approximately equal proportions.
Many of the important sulphide ore deposits of Troodos occur within this horizon. The abundance of dykes increases towards the deeper parts of the volcanic sequence.
The combined maximum thickness of the Upper and Lower Pillow Lava sequences is approximately 1.5 kilometres, although the boundary between the two horizons is not always clearly defined.
Feeder dykes
The volcanic dykes cutting through the lavas represent the former conduits through which magma travelled towards the ocean floor. They may be vertical, inclined or even nearly horizontal.
The increasing abundance of dykes at deeper levels marks the approach to the Sheeted Dyke Complex, which formed the dense feeder system of the ancient submarine volcanic field.
The dykes should not be confused with the pillow lavas themselves. Dykes are solidified magma that filled fractures and acted as transport conduits. Pillow lavas are the products of magma erupting onto the ocean floor.
Hyaloclastites
The contact of hot lava with cold water does not produce only rounded lobes. Rapid chilling may fragment volcanic glass and produce hyaloclastite.
Hyaloclastites consist of angular fragments of volcanic glass and other volcanic material. They may form around and between individual pillows or occur as extensive horizons within the volcanic sequence.
An exceptional exposure of Lower Pillow Lavas, hyaloclastites and dykes occurs in the Akaki–Maroullena River gorge near Kalo Chorio Oreinis. The locality has been recognised by the International Union of Geological Sciences as a geological heritage site of international importance.
Determining the original way up
Pillow lavas can serve as geological indicators of the original orientation of rock units. Even where rocks were later tilted or overturned by tectonic movements, the form of the lobes may reveal which side originally faced upwards.
Useful characteristics include:
-
a convex, rounded upper surface,
-
a narrower or moulded base resting upon older pillows,
-
vesicles concentrated towards the original upper part,
-
the overlapping arrangement of successive lobes.
Interpretation requires care because weathering, erosion and fractures may alter the original form.
Hydrothermal circulation and mineralisation
After the oceanic crust formed, seawater circulated through fractures and pores in the hot rocks. It was heated at depth, reacted chemically with the rocks and returned to the seabed carrying dissolved metals.
When the hot hydrothermal fluids mixed with cold seawater, metals precipitated and produced concentrations of sulphide minerals. Many of the cupriferous pyrite deposits of Troodos formed through this process.
The principal sulphide deposits are associated particularly with the Lower Pillow Lavas and the boundaries between volcanic horizons. This mineralisation became closely connected with the history, economy and ancient mining activity of Cyprus.
Uplift from the ocean
The pillow lavas formed at depth beneath the sea, yet today they are exposed in mountains, valleys, road cuttings and riverbeds.
Their present position resulted from a long sequence of tectonic processes. The fragment of ancient oceanic crust was rotated, uplifted and eventually emerged above sea level. Erosion removed younger overlying rocks and exposed the ophiolite sequence.
In Cyprus, we can therefore walk upon rocks that once formed the floor of an ancient ocean.
Scientific and educational importance
The pillow lavas of Cyprus are of considerable international scientific importance. They provide a natural laboratory for studying:
-
the formation of oceanic crust,
-
submarine volcanic activity,
-
the opening and evolution of oceans,
-
hydrothermal circulation,
-
the formation of sulphide ore deposits,
-
the tectonic uplift of ophiolites.
The Troodos Ophiolite Complex has been the subject of thousands of scientific publications and has contributed decisively to the understanding of seafloor spreading.
Protecting the geological heritage
Geological outcrops are non-renewable elements of the natural heritage. Once a formation has been destroyed through quarrying, road construction, uncontrolled collecting or other intervention, it cannot be recreated within a human timescale.
Visitors should observe and photograph pillow lavas without removing material from significant exposures. Particular protection is required for geosites where the lobes, glassy margins, feeder dykes and relationships between the different rocks are clearly visible.
Geological classification
-
Rock type: Igneous – volcanic
-
Formation process: Submarine extrusion of lava
-
Characteristic form: Spherical, ellipsoidal or lobate structures
-
Principal composition in Cyprus: Basalt and andesite
-
Geological age of the Troodos Ophiolite Complex: Late Cretaceous, approximately 92–82 million years
-
Geological unit: Volcanic sequence of the Troodos Ophiolite Complex
-
Formation environment: Floor of the Neotethys Ocean
Sources
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
