Κατάλογος κατεχομένων δήμων και κοινοτήτων της Κύπρου - List of cities, towns and villages in occupied Cyprus
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Η αρχαια πόλη των Σόλων - βασιλική - Ρωμαϊκό Θέατρο - Soli, Cyprus
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Λιμνίτης, 13 Μαΐου 2016.
Θέση και φυσικό περιβάλλον
Ο Λιμνίτης είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Τηλλυρίας, στη βορειοδυτική Κύπρο, στην επαρχία Λευκωσίας. Αναπτύσσεται στη χαμηλή κοιλάδα του ομώνυμου ποταμού, κοντά στις εκβολές του, με μέσο υψόμετρο περίπου 20 μέτρα. Από διοικητικής απόψεως, στην καταγραφή της Κυπριακής Δημοκρατίας συνδέεται με την κοινότητα Ξερόβουνου. Η περιοχή βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή από το 1974.
Το τοπίο συνδυάζει καλλιεργούμενες εκτάσεις, ποτάμια κοιλάδα και ακτή. Ο οικισμός βρίσκεται ανάμεσα στην περιοχή του Κάτω Πύργου και στην παράκτια ζώνη που οδηγεί προς τον Ποταμό του Κάμπου, τον Ξερό και το Καραβοστάσι.
Η ονομασία
Η ονομασία απαντά σε παλαιότερα κείμενα με μορφές όπως Λιμνίτης, Λιμνήτης και Λιμνῆτις. Έχει συνδεθεί με τη λέξη «λίμνη» και την παρουσία νερού, ενώ έχει προταθεί και συσχέτιση με τη λέξη «λιμήν».
Το 1958 υιοθετήθηκε από τους Τουρκοκυπρίους η ονομασία Yeşilırmak, που σημαίνει «πράσινος ποταμός». Η ελληνική ονομασία διατηρείται επίσης στις μεταγραφές Limnitis και Limnidi.
Προϊστορία και αρχαίο τοπίο
Απέναντι από την ακτή βρίσκεται η Πέτρα του Λιμνίτη, μικρή βραχονησίδα με κατάλοιπα νεολιθικής εγκατάστασης. Η έρευνά της από τη Σουηδική Αποστολή Κύπρου το 1929 αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τη μελέτη της κυπριακής προϊστορίας. Η προϊστορική εγκατάσταση στη νησίδα διακρίνεται χρονικά από τον σημερινό οικισμό.
Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται το ανάκτορο του Βουνίου και η αρχαία πόλη των Σόλων. Μαζί με τη βραχονησίδα, συγκροτούν ένα ιστορικό τοπίο με μαρτυρίες διαφορετικών περιόδων ανθρώπινης παρουσίας.
Ο Λιμνίτης στην εκκλησιαστική παράδοση
Ο Λιμνίτης συνδέεται με τον Βίο του Αγίου Αυξιβίου, πρώτου επισκόπου των Σόλων. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Αυξίβιος έφθασε από τη Ρώμη και αποβιβάστηκε στον Λιμνίτη, όπου συνάντησε τον απόστολο Μάρκο.
Η αφήγηση συνδέει την περιοχή με τις θαλάσσιες επικοινωνίες και την πρώιμη χριστιανική παράδοση των Σόλων. Η αναφορά αυτή αφορά την παλαιότερη τοποθεσία και δεν σημαίνει ότι ο νεότερος οικισμός διατηρήθηκε αδιάλειπτα στην ίδια θέση από την αρχαιότητα.
Μεσαιωνικές και βενετικές μαρτυρίες
Η αρχειακή έρευνα της ιστορικού Νάσας Παταπίου τεκμηριώνει χωριό ή μικρό αγροτικό οικισμό με την ονομασία Λιμνίτης σε πηγές από το 1441 έως περίπου το 1550.
Η Μανταλένα Lodron είχε αγοράσει το φέουδο στις 4 Σεπτεμβρίου 1516. Το 1534 ο Γαβριήλ Κορνάρος, φεουδάρχης της Αλεξανδρέττας, αγόρασε τον Λιμνίτη έναντι 488 δουκάτων. Το χωριό δεν εμφανίζεται πλέον στην απογραφή του 1565. Η ακριβής θέση του μεσαιωνικού οικισμού σε σχέση με τον σημερινό δεν έχει προσδιοριστεί με βεβαιότητα.
Η δημιουργία του νεότερου χωριού
Ο σημερινός Λιμνίτης δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, με μετακίνηση κατοίκων από τον Ξερόβουνο προς την παράκτια κοιλάδα. Η έρευνα του PRIO τοποθετεί την εγκατάσταση στο 1918.
Η διαμόρφωση του νεότερου χωριού πρέπει επομένως να διακρίνεται από τις παλαιότερες αναφορές της ονομασίας. Έως την απογραφή του 1960, ο πληθυσμός του καταγραφόταν μαζί με τον Ξερόβουνο και δεν υπήρχαν χωριστά απογραφικά σύνολα για τον Λιμνίτη.
Πληθυσμός και δημογραφικές μεταβολές
| Έτος | Πληθυσμός | Χαρακτήρας καταγραφής |
|---|---|---|
| 1960 | 323 | Απογραφή: 315 Τουρκοκύπριοι και 8 Ελληνοκύπριοι |
| 1971 | 543 | Καταγραφή του ερευνητή Richard Patrick |
| 1973 | 396 | Καταγραφή: όλοι Τουρκοκύπριοι |
| 2006 | 410 | Απογραφή της τουρκοκυπριακής διοίκησης |
| 2011 | 458 | Απογραφή της τουρκοκυπριακής διοίκησης |
Η καταγραφή του 1971 δεν αποτελεί την ίδια στατιστική σειρά με τις απογραφές του 1960 και του 1973. Κατά τη δεκαετία του 1960, ο Λιμνίτης δέχθηκε εκτοπισμένους Τουρκοκυπρίους από άλλους οικισμούς. Ο Patrick κατέγραψε 60 εκτοπισμένους κατοίκους το 1971. Τα στοιχεία του 2011 αναφέρουν επίσης 146 κατοικίες.
Ο ποταμός και η γεωργία
Ο ποταμός Λιμνίτης αποτελεί βασικό στοιχείο της κοιλάδας. Στο μητρώο επιφανειακών υδατικών συστημάτων του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, το υδατικό σύστημα CY2-8-A «Λιμνίτης» καταγράφεται με μήκος 33,24 χιλιομέτρων και ιστορικό τύπο μόνιμης ροής. Η ταξινόμηση αυτή αφορά τις αδιατάρακτες συνθήκες του συστήματος και δεν αποτελεί μέτρηση της σημερινής παροχής σε κάθε σημείο του.
Η κοιλάδα έχει πρόσφατες αλλουβιακές αποθέσεις και προσχωσιγενή εδάφη. Πριν από το 1974 καλλιεργούνταν εσπεριδοειδή, αμυγδαλιές και χαρουπιές. Η αρδευόμενη γεωργία παραμένει χαρακτηριστικό της περιοχής, με φράουλες, κολοκάσι και λαχανικά να αποτελούν σημαντικά προϊόντα της.
Οι φράουλες και η τοπική οικονομία
Ο Λιμνίτης είναι ιδιαίτερα γνωστός για τις φράουλές του. Η παραγωγή τους αποτελεί μέρος της ταυτότητας του χωριού και συνδέεται με το τοπικό Φεστιβάλ Φράουλας.
Η ένωση παραγωγών Yeşilırmak–Yedidalga, που δραστηριοποιείται από το 1995, συνδέει τους παραγωγούς του Λιμνίτη και του Ποταμού του Κάμπου. Η τοπική παραγωγή περιλαμβάνει επίσης εσπεριδοειδή, ελιές, χαρούπια, σύκα, σταφύλια και άλλα φρούτα. Η γεωργία, η διάθεση των προϊόντων και οι εποχικές εκδηλώσεις αποτελούν βασικές πλευρές της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.
Το οδόφραγμα Λιμνίτη
Το σημείο διέλευσης Λιμνίτη–Κάτω Πύργου άνοιξε στις 14 Οκτωβρίου 2010, ύστερα από συμφωνία των δύο κοινοτήτων και εργασίες που υποστηρίχθηκαν από τα Ηνωμένα Έθνη.
Στην τελετή παρευρέθηκαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ντερβίς Έρογλου. Το άνοιγμα διευκόλυνε την επικοινωνία της Τηλλυρίας με άλλες περιοχές της Κύπρου και τις επαφές μεταξύ των κοινοτήτων. Αποτελεί σημείο διέλευσης της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, όχι διεθνές σύνορο.
Στοιχεία του οικισμού
Ονομασία: Λιμνίτης – Limnitis / Limnidi.
Τουρκική ονομασία: Yeşilırmak.
Επαρχία: Λευκωσία.
Γεωγραφική περιφέρεια: Τηλλυρία.
Διοικητική σχέση στην καταγραφή της Κυπριακής Δημοκρατίας: Κοινότητα Ξερόβουνου.
Μέσο υψόμετρο: Περίπου 20 μέτρα.
Καθεστώς περιοχής: Υπό τουρκική κατοχή από το 1974.
Χαρτογραφικό σημείο οικισμού: 35.16752, 32.73949.
Google Maps: https://www.google.com/maps?q=35.16752,32.73949
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου, 13 Μαΐου 2016.
Πηγές
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια – Λιμνίτης. polignosi.com
PRIO Cyprus Centre – Limnitis: εγκατάσταση, πληθυσμός και εκτοπισμός. prio-cyprus-displacement.net
Νάσα Παταπίου – Κορμακίτης, Λιμνίτης και Άγιος Ηλίας Καρπασίας. parathyro.politis.com.cy
Αθανάσιος Παπαγεωργίου – Επισκοπή Σόλων, Ιερά Μητρόπολις Μόρφου. Ιερά Μητρόπολις Μόρφου
Kristian Göransson, 2012 – The Swedish Cyprus Expedition. Persée
Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων – Επικαιροποίηση επιφανειακών υδατικών συστημάτων, πίνακας Λιμνίτη. moa.gov.cy
City Population – Απογραφικά στοιχεία 2006 και 2011. citypopulation.de
ΟΗΕ – Έκθεση S/2010/603 και άνοιγμα του σημείου διέλευσης. cyprusun.org
Mapcarta / OpenStreetMap – Χαρτογραφικό σημείο Λιμνίτη.
The Occupied Village of Limnitis – Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Limnitis, 13 May 2016.
Location and natural setting
Limnitis is a coastal settlement in Tylliria, northwestern Cyprus, within Nicosia District. It occupies the lower valley of the river of the same name, close to its mouth, at an average elevation of approximately 20 metres. Administratively, in the records of the Republic of Cyprus, it is associated with the community of Xerovounos. The area has been under Turkish occupation since 1974.
The landscape combines cultivated land, a river valley and the coast. The settlement lies between the Kato Pyrgos area and the coastal zone leading towards Potamos tou Kampou, Xeros and Karavostasi.
The name
The name occurs in older texts in forms including Limnitis, Limnites and Limnetis. It has been associated with the Greek word limni, meaning “lake,” and the presence of water, while a connection with limen, meaning “harbour,” has also been proposed.
In 1958, Turkish Cypriots adopted the name Yeşilırmak, meaning “green river.” The Greek name also survives in the transliterations Limnitis and Limnidi.
Prehistory and the ancient landscape
Off the coast lies Petra tou Limniti, a small rocky islet preserving the remains of a Neolithic settlement. Its investigation by the Swedish Cyprus Expedition in 1929 was an important step in the study of Cypriot prehistory. The prehistoric settlement on the islet is chronologically distinct from the present village.
The surrounding area includes Vouni Palace and the ancient city of Soli. Together with the islet, they form a historical landscape containing evidence of human presence during different periods.
Limnitis in ecclesiastical tradition
Limnitis is associated with the Life of Saint Auxibius, the first bishop of Soli. According to ecclesiastical tradition, Auxibius arrived from Rome and disembarked at Limnitis, where he met the Apostle Mark.
The account connects the area with maritime communications and the early Christian tradition of Soli. It concerns the older locality and does not imply that the modern settlement survived continuously in the same position from antiquity.
Medieval and Venetian records
Archival research by the historian Nasa Patapiou documents a village or small rural settlement named Limnitis in sources dating from 1441 to approximately 1550.
Maddalena Lodron purchased the fief on 4 September 1516. In 1534, Gabriel Cornaro, lord of Alexandretta, purchased Limnitis for 488 ducats. The village no longer appears in the census of 1565. The exact position of the medieval settlement in relation to the modern village has not been established with certainty.
Establishment of the modern village
Present-day Limnitis developed in the early twentieth century, when residents moved from Xerovounos into the coastal valley. PRIO’s research dates the settlement to 1918.
The formation of the modern village must therefore be distinguished from older references to the name. Before the 1960 census, its inhabitants were counted together with Xerovounos, and no separate census totals existed for Limnitis.
Population and demographic changes
| Year | Population | Type of record |
|---|---|---|
| 1960 | 323 | Census: 315 Turkish Cypriots and 8 Greek Cypriots |
| 1971 | 543 | Record by researcher Richard Patrick |
| 1973 | 396 | Record: all Turkish Cypriots |
| 2006 | 410 | Census conducted by the Turkish Cypriot administration |
| 2011 | 458 | Census conducted by the Turkish Cypriot administration |
The 1971 record does not belong to the same statistical series as the 1960 and 1973 censuses. During the 1960s, Limnitis received displaced Turkish Cypriots from other settlements. Patrick recorded 60 displaced residents in 1971. The 2011 figures also list 146 dwellings.
The river and agriculture
The Limnitis River is a defining feature of the valley. In the Water Development Department’s register of surface water bodies, CY2-8-A “Limnitis” is recorded as 33.24 kilometres long, with a historical perennial-flow classification. This classification refers to undisturbed conditions and does not constitute a measurement of present-day discharge at every point.
The valley contains recent alluvial deposits and alluvial soils. Before 1974, citrus trees, almond trees and carob trees were cultivated. Irrigated agriculture remains characteristic of the area, with strawberries, colocasia and vegetables among its important products.
Strawberries and the local economy
Limnitis is particularly well known for its strawberries. Their cultivation forms part of the village’s identity and is associated with the local Strawberry Festival.
The Yeşilırmak–Yedidalga producers’ association, active since 1995, connects growers in Limnitis and Potamos tou Kampou. Local production also includes citrus fruit, olives, carobs, figs, grapes and other fruit. Agriculture, the sale of produce and seasonal events are important aspects of economic and social life.
The Limnitis crossing
The Limnitis–Kato Pyrgos crossing opened on 14 October 2010, following an agreement between the two communities and construction work supported by the United Nations.
The opening ceremony was attended by the President of the Republic of Cyprus, Demetris Christofias, and the Turkish Cypriot leader, Derviş Eroğlu. Its opening facilitated communication between Tylliria and other parts of Cyprus, as well as contact between the communities. It is a crossing of the ceasefire line, rather than an international border.
Settlement details
Name: Limnitis / Limnidi – Λιμνίτης.
Turkish name: Yeşilırmak.
District: Nicosia.
Geographical region: Tylliria.
Administrative association in Republic of Cyprus records: Community of Xerovounos.
Average elevation: Approximately 20 metres.
Status of the area: Under Turkish occupation since 1974.
Mapped settlement location: 35.16752, 32.73949.
Google Maps: https://www.google.com/maps?q=35.16752,32.73949
Photographs: George Konstantinou, 13 May 2016.
Sources
Great Cyprus Encyclopaedia – Limnitis.
PRIO Cyprus Centre – Limnitis: settlement, population and displacement.
Nasa Patapiou – Kormakitis, Limnitis and Agios Ilias, Karpasia.
Athanasios Papageorghiou – Bishopric of Soli, Holy Metropolis of Morphou.
Kristian Göransson, 2012 – The Swedish Cyprus Expedition.
Water Development Department – Updated delineation of surface water bodies, Limnitis entry.
City Population – Census figures for 2006 and 2011..
United Nations – Report S/2010/603 and opening of the crossing.
Mapcarta / OpenStreetMap – Limnitis location.
