Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η τελευταία και μεγαλύτερη πανσέληνος του 2017 φώτισε τον ουρανό της Κύπρου το βράδυ της Κυριακής 3 Δεκεμβρίου. Δεν ήταν ένα τόσο σπάνιο ή θεαματικό φαινόμενο όσο μια ηλιακή ή σεληνιακή έκλειψη, αποτέλεσε όμως μια εξαιρετική ευκαιρία για παρατήρηση και φωτογράφιση του φυσικού δορυφόρου της Γης.
Η συγκεκριμένη πανσέληνος χαρακτηρίστηκε ως «υπερπανσέληνος», επειδή συνέπεσε χρονικά με την προσέγγιση της Σελήνης στο περίγειο, δηλαδή στο πλησιέστερο σημείο της ελλειπτικής τροχιάς της γύρω από τη Γη. Η πανσέληνος σημειώθηκε στις 15:47 UTC της 3ης Δεκεμβρίου 2017, δηλαδή στις 17:47 ώρα Κύπρου. Το περίγειο ακολούθησε στις 08:45 UTC της 4ης Δεκεμβρίου, όταν η απόσταση ανάμεσα στα κέντρα της Γης και της Σελήνης μειώθηκε περίπου στα 357.492 χιλιόμετρα.
Τι είναι η υπερπανσέληνος
Η απόσταση της Σελήνης από τη Γη δεν παραμένει σταθερή, επειδή η τροχιά της δεν είναι τέλειος κύκλος αλλά έλλειψη. Το πλησιέστερο σημείο της τροχιάς ονομάζεται περίγειο και το πιο απομακρυσμένο απόγειο. Η μέση απόσταση Γης–Σελήνης είναι περίπου 384.400 χιλιόμετρα, αλλά μεταβάλλεται αισθητά κατά τη διάρκεια κάθε σεληνιακής τροχιάς.
Όταν η πανσέληνος συμβαίνει κοντά στο περίγειο, η Σελήνη φαίνεται λίγο μεγαλύτερη και φωτεινότερη από μια συνηθισμένη πανσέληνο. Ο δημοφιλής όρος «supermoon» δεν αποτελεί αυστηρά καθορισμένο επιστημονικό όρο. Επινοήθηκε το 1979 από τον αστρολόγο Richard Nolle, ενώ στην αστρονομία το φαινόμενο περιγράφεται ακριβέστερα ως πανσέληνος κοντά στο περίγειο ή περίγεια συζυγία.
Μέγεθος και φωτεινότητα
Η υπερπανσέληνος της 3ης Δεκεμβρίου 2017 φαινόταν περίπου 7% μεγαλύτερη και 16% φωτεινότερη από μια μέση πανσέληνο. Σε σύγκριση με μια πανσέληνο κοντά στο απόγειο, η οποία ονομάζεται ανεπίσημα «μικροπανσέληνος», μπορούσε να φαίνεται έως περίπου 14% μεγαλύτερη και 30% φωτεινότερη.
Η διαφορά δεν είναι πάντοτε εύκολα αντιληπτή με γυμνό μάτι, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει μια προηγούμενη πανσέληνος για άμεση σύγκριση. Γίνεται όμως εμφανέστερη σε φωτογραφίες που έχουν ληφθεί με τον ίδιο φακό και τις ίδιες ρυθμίσεις.
Η ψευδαίσθηση της Σελήνης
Η καλύτερη στιγμή για την παρατήρηση και τη φωτογράφιση μιας υπερπανσελήνου είναι συνήθως λίγο μετά την ανατολή της. Όταν η Σελήνη βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα και συγκρίνεται οπτικά με βουνά, δέντρα ή κτίρια, φαίνεται εντυπωσιακά μεγαλύτερη. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «ψευδαίσθηση της Σελήνης» και δημιουργείται κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το μέγεθος και την απόσταση.
Η γήινη ατμόσφαιρα μπορεί επίσης να προσδώσει στη Σελήνη κιτρινωπές, πορτοκαλί ή κοκκινωπές αποχρώσεις όταν βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα. Η αλλαγή αυτή προκαλείται από τη σκέδαση του φωτός μέσα από μεγαλύτερο πάχος της ατμόσφαιρας και δεν αποτελεί αλλαγή στο πραγματικό χρώμα της σεληνιακής επιφάνειας.
Οι επόμενες υπερπανσέληνοι
Η υπερπανσέληνος της 3ης Δεκεμβρίου αποτέλεσε την πρώτη μιας ακολουθίας τριών διαδοχικών υπερπανσελήνων. Οι επόμενες εμφανίστηκαν την 1η–2α Ιανουαρίου και στις 31 Ιανουαρίου 2018. Η δεύτερη πανσέληνος του Ιανουαρίου συνέπεσε με ολική έκλειψη Σελήνης και χαρακτηρίστηκε επίσης ως «μπλε πανσέληνος», επειδή ήταν η δεύτερη πανσέληνος του ίδιου ημερολογιακού μήνα.
Οι υπερπανσέληνοι μπορούν να προκαλέσουν ελαφρώς υψηλότερες παλίρροιες λόγω της μικρότερης απόστασης της Σελήνης από τη Γη. Δεν υπάρχουν, όμως, επιστημονικά στοιχεία που να τις συνδέουν με σεισμούς, ηφαιστειακές εκρήξεις ή άλλες μεγάλες φυσικές καταστροφές.
Στοιχεία φωτογραφίας
Η τελευταία υπερπανσέληνος του 2017, όπως φωτογραφήθηκε από την Κύπρο.
Φωτογραφία: George Konstantinou
Ημερομηνία: 3 Δεκεμβρίου 2017
Ουράνιο σώμα: Σελήνη
Φάση: Πανσέληνος
Φαινόμενο: Πανσέληνος κοντά στο περίγειο
Αστρονομικά στοιχεία
- Ουράνιο σώμα: Σελήνη
- Ημερομηνία πανσελήνου: 3 Δεκεμβρίου 2017
- Ώρα πανσελήνου: 15:47 UTC / 17:47 ώρα Κύπρου
- Ημερομηνία περιγείου: 4 Δεκεμβρίου 2017
- Ώρα περιγείου: περίπου 08:45 UTC / 10:45 ώρα Κύπρου
- Απόσταση στο περίγειο: περίπου 357.492 χιλιόμετρα
- Μέση απόσταση Γης–Σελήνης: περίπου 384.400 χιλιόμετρα
- Επιστημονικότερη περιγραφή: Πανσέληνος κοντά στο περίγειο
- Δημοφιλής ονομασία: Υπερπανσέληνος ή Supermoon
- Κατάσταση για το 2017: Τελευταία και μοναδική πλήρης υπερσελήνη του έτους
Πηγές
- NASA Science – Supermoons
- AstroPixels – Full Moon at Perigee
- Space.com – December 2017 Supermoon
- Biodiversity of Cyprus – Η τελευταία υπερπανσέληνος του 2017
Text by George Konstantinou
The last and largest full Moon of 2017 illuminated the skies of Cyprus on the evening of Sunday, 3 December. Although it was not as rare or dramatic as a solar or lunar eclipse, it provided an excellent opportunity to observe and photograph Earth’s natural satellite.
This full Moon was described as a “supermoon” because it occurred close to the Moon’s perigee—the nearest point in its elliptical orbit around Earth. The Moon became full at 15:47 UTC on 3 December 2017, corresponding to 17:47 in Cyprus. Perigee followed at approximately 08:45 UTC on 4 December, when the distance between the centres of Earth and the Moon decreased to approximately 357,492 kilometres.
What is a supermoon?
The Moon’s distance from Earth is not constant because its orbit is elliptical rather than perfectly circular. The nearest point of its orbit is called perigee, while the most distant point is called apogee. The average Earth–Moon distance is approximately 384,400 kilometres, but it changes considerably during each lunar orbit.
When a full Moon occurs close to perigee, it appears slightly larger and brighter than an average full Moon. The popular term “supermoon” has no single, strictly defined scientific meaning. It was coined in 1979 by astrologer Richard Nolle, while astronomers more accurately describe the event as a full Moon near perigee or a perigee syzygy.
Size and brightness
The full supermoon of 3 December 2017 appeared approximately 7% larger and 16% brighter than an average full Moon. Compared with a full Moon near apogee—informally called a “micromoon”—it could appear up to approximately 14% larger and 30% brighter.
The difference is not always easy to detect with the unaided eye, particularly without another full Moon available for direct comparison. It becomes more apparent in photographs taken with the same lens and camera settings.
The Moon illusion
The best time to observe and photograph a supermoon is normally shortly after moonrise. When the Moon is low on the horizon and visually compared with mountains, trees or buildings, it appears remarkably large. This phenomenon is known as the “Moon illusion” and is principally produced by the way the human brain interprets size and distance.
Earth’s atmosphere may also give the Moon yellow, orange or reddish colours when it is low above the horizon. This effect results from the scattering of light through a greater thickness of atmosphere and does not represent a change in the Moon’s actual surface colour.
The following supermoons
The supermoon of 3 December was the first in a sequence of three consecutive supermoons. The following events occurred on 1–2 January and 31 January 2018. The second full Moon of January coincided with a total lunar eclipse and was also described as a “Blue Moon” because it was the second full Moon within the same calendar month.
Supermoons can produce slightly higher tides because of the Moon’s reduced distance from Earth. There is, however, no scientific evidence linking them to earthquakes, volcanic eruptions or other major natural disasters.
Photograph details
The last full supermoon of 2017, photographed from Cyprus.
Photograph: George Konstantinou
Date: 3 December 2017
Celestial body: Moon
Phase: Full Moon
Phenomenon: Full Moon near perigee
Astronomical data
- Celestial body: Moon
- Date of full Moon: 3 December 2017
- Time of full Moon: 15:47 UTC / 17:47 Cyprus time
- Date of perigee: 4 December 2017
- Time of perigee: approximately 08:45 UTC / 10:45 Cyprus time
- Distance at perigee: approximately 357,492 kilometres
- Average Earth–Moon distance: approximately 384,400 kilometres
- More precise astronomical description: Full Moon near perigee
- Popular name: Supermoon
- Status in 2017: The last and only full supermoon of the year
Sources
- NASA Science – Supermoons
- AstroPixels – Full Moon at Perigee
- Space.com – December 2017 Supermoon
- Biodiversity of Cyprus – The Last Supermoon of 2017
No comments:
Post a Comment