Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Βίντεο: Γέρι, 10/8/2014, George Konstantinou
Στις 10 Αυγούστου 2014 εμφανίστηκε η μεγαλύτερη και φωτεινότερη πανσέληνος εκείνου του έτους. Το φαινόμενο ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό, καθώς η Σελήνη βρισκόταν στο πλησιέστερο προς τη Γη σημείο της τροχιάς της σχεδόν την ίδια στιγμή κατά την οποία βρισκόταν σε φάση πανσελήνου.
Το αστρονομικό φαινόμενο καταγράφηκε σε βίντεο από το Γέρι της επαρχίας Λευκωσίας στις 10 Αυγούστου 2014 από τον George Konstantinou.
Τι είναι η υπερπανσέληνος
Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι απόλυτα κυκλική αλλά ελαφρώς ελλειπτική. Για τον λόγο αυτό, η απόσταση της Σελήνης από τη Γη μεταβάλλεται συνεχώς.
Το πλησιέστερο σημείο της σεληνιακής τροχιάς προς τη Γη ονομάζεται περίγειο, ενώ το πιο μακρινό ονομάζεται απόγειο. Όταν η φάση της πανσελήνου συμπίπτει χρονικά ή βρίσκεται πολύ κοντά με το περίγειο, η Σελήνη εμφανίζεται λίγο μεγαλύτερη και φωτεινότερη από το συνηθισμένο. Το φαινόμενο είναι ευρέως γνωστό ως υπερπανσέληνος ή «supermoon».
Ο όρος «υπερπανσέληνος» δεν αποτελεί επίσημο αστρονομικό όρο με έναν μοναδικό, αυστηρά καθορισμένο ορισμό. Στην αστρονομία το φαινόμενο περιγράφεται ακριβέστερα ως πανσέληνος κοντά στο περίγειο ή περιγειακή πανσέληνος.
Γιατί ξεχώρισε η πανσέληνος της 10ης Αυγούστου 2014
Το 2014 παρατηρήθηκαν τρεις διαδοχικές πανσέληνοι κοντά στο περίγειο: στις 12 Ιουλίου, στις 10 Αυγούστου και στις 9 Σεπτεμβρίου. Από αυτές, η πανσέληνος της 10ης Αυγούστου ήταν η πλησιέστερη και επομένως η μεγαλύτερη φαινομενικά πανσέληνος του έτους.
Σύμφωνα με τη NASA, η Σελήνη έφτασε στο πλησιέστερο περίγειο του 2014 στις 17:49 UTC, όταν η απόστασή της από τη Γη ήταν περίπου 356.896 χιλιόμετρα. Η ακριβής φάση της πανσελήνου ακολούθησε στις 18:10 UTC, μόλις περίπου 21 λεπτά αργότερα.
Στην Κύπρο, όπου τον Αύγουστο εφαρμόζεται η θερινή ώρα, οι αντίστοιχες ώρες ήταν περίπου:
- Περίγειο: 20:49
- Ακριβής πανσέληνος: 21:10
Η πολύ μικρή χρονική διαφορά μεταξύ των δύο φαινομένων ήταν ο λόγος που η συγκεκριμένη πανσέληνος θεωρήθηκε η ισχυρότερη υπερπανσέληνος του 2014.
Πόσο μεγαλύτερη και φωτεινότερη φαινόταν
Μια πανσέληνος κοντά στο περίγειο μπορεί να παρουσιάζει έως περίπου 14% μεγαλύτερη φαινόμενη διάμετρο και να είναι έως περίπου 30% φωτεινότερη από μια πανσέληνο που συμβαίνει κοντά στο απόγειο, όταν δηλαδή η Σελήνη βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς της.
Η σύγκριση αυτή γίνεται με την πανσέληνο κοντά στο απόγειο και όχι με μια συνηθισμένη μέση πανσέληνο. Η διαφορά από τη μία πανσέληνο στην επόμενη είναι συνήθως πολύ μικρότερη και δύσκολα γίνεται αντιληπτή χωρίς φωτογραφική σύγκριση ή ακριβείς μετρήσεις.
Παρόλο που η διαφορά στο πραγματικό φαινόμενο μέγεθος είναι υπαρκτή, το ανθρώπινο μάτι δεν μπορεί πάντοτε να την αντιληφθεί εύκολα όταν η Σελήνη βρίσκεται ψηλά και απομονωμένη στον ουρανό.
Η ψευδαίσθηση της Σελήνης κοντά στον ορίζοντα
Η πανσέληνος συχνά φαίνεται εντυπωσιακά μεγαλύτερη όταν ανατέλλει ή βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα. Αυτό δεν οφείλεται σε κάποια ξαφνική μεταβολή της απόστασής της, αλλά κυρίως σε ένα οπτικό και ψυχολογικό φαινόμενο γνωστό ως «ψευδαίσθηση της Σελήνης».
Όταν η Σελήνη βρίσκεται κοντά σε σπίτια, δέντρα, βουνά ή άλλα αντικείμενα του τοπίου, ο εγκέφαλος συγκρίνει το μέγεθός της με αυτά και την αντιλαμβάνεται ως πολύ μεγαλύτερη. Όταν ανεβαίνει ψηλότερα στον ουρανό και απουσιάζουν τα σημεία σύγκρισης, φαίνεται μικρότερη, παρόλο που η φαινόμενη διάμετρός της έχει μεταβληθεί ελάχιστα.
Η ατμόσφαιρα μπορεί επίσης να προσδώσει στη Σελήνη πορτοκαλί ή κοκκινωπή απόχρωση όταν βρίσκεται χαμηλά. Το φως της διασχίζει τότε μεγαλύτερο πάχος της γήινης ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα να διασκορπίζονται περισσότερο τα μικρότερα μήκη κύματος του φωτός και να κυριαρχούν οι θερμότερες αποχρώσεις.
Η πανσέληνος δεν παράγει δικό της φως
Η Σελήνη δεν είναι αυτόφωτο σώμα. Το φως που βλέπουμε είναι η ηλιακή ακτινοβολία που ανακλάται από την επιφάνειά της.
Πανσέληνος παρατηρείται όταν η Γη βρίσκεται περίπου μεταξύ του Ήλιου και της Σελήνης, χωρίς όμως τα τρία σώματα να βρίσκονται πάντοτε σε απόλυτη ευθυγράμμιση. Η πλευρά της Σελήνης που είναι στραμμένη προς τη Γη φωτίζεται τότε σχεδόν ολόκληρη από τον Ήλιο.
Όταν η ευθυγράμμιση είναι αρκετά ακριβής ώστε η Σελήνη να περάσει μέσα από τη σκιά της Γης, προκαλείται έκλειψη Σελήνης. Στις 10 Αυγούστου 2014 δεν σημειώθηκε σεληνιακή έκλειψη.
Επίδραση στις παλίρροιες
Κατά την πανσέληνο, η βαρυτική επίδραση του Ήλιου και της Σελήνης συνδυάζεται και δημιουργεί εντονότερες παλίρροιες, γνωστές ως συζυγιακές παλίρροιες. Όταν η πανσέληνος συμβαίνει κοντά στο περίγειο, η μικρότερη απόσταση της Σελήνης μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το παλιρροϊκό εύρος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε υπερπανσέληνος προκαλεί ακραία ή καταστροφικά φαινόμενα. Το πραγματικό ύψος της παλίρροιας σε κάθε περιοχή επηρεάζεται επίσης από τη μορφολογία των ακτών, το βάθος της θάλασσας, την ατμοσφαιρική πίεση, τον άνεμο και τις καιρικές συνθήκες.
Δεν συνδέεται με σεισμούς ή φυσικές καταστροφές
Κατά καιρούς διαδίδονται ισχυρισμοί ότι οι υπερπανσέληνοι προκαλούν ισχυρούς σεισμούς, ηφαιστειακές εκρήξεις ή άλλες μεγάλες φυσικές καταστροφές. Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν μια τέτοια άμεση και προβλέψιμη σχέση.
Η βαρυτική επίδραση της Σελήνης στη Γη είναι πραγματική και παρατηρείται κυρίως στις παλίρροιες. Η μικρή επιπλέον μεταβολή που προκαλείται από μια πανσέληνο κοντά στο περίγειο δεν αποτελεί αξιόπιστο μηχανισμό πρόβλεψης σεισμών ή άλλων καταστροφικών γεγονότων.
Παρατήρηση και φωτογράφιση
Η πανσέληνος μπορεί να παρατηρηθεί χωρίς ειδικό εξοπλισμό και δεν αποτελεί κίνδυνο για τα μάτια. Με κιάλια ή τηλεσκόπιο μπορούν να διακριθούν μεγάλοι κρατήρες, σκοτεινές πεδιάδες και άλλοι γεωλογικοί σχηματισμοί της σεληνιακής επιφάνειας.
Ωστόσο, κατά την ακριβή πανσέληνο το φως του Ήλιου πέφτει σχεδόν κάθετα στην ορατή πλευρά της Σελήνης. Για τον λόγο αυτό οι σκιές είναι περιορισμένες και αρκετές λεπτομέρειες του αναγλύφου δεν ξεχωρίζουν τόσο έντονα όσο στις ενδιάμεσες σεληνιακές φάσεις.
Για φωτογραφίες που συνδυάζουν τη Σελήνη με το τοπίο, οι καλύτερες στιγμές είναι συνήθως κοντά στην ανατολή της, όταν βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα. Ένας τηλεφακός μπορεί να κάνει τη Σελήνη να φαίνεται πολύ μεγάλη σε σχέση με μακρινά αντικείμενα του τοπίου. Πρόκειται για αποτέλεσμα της προοπτικής και όχι για πραγματική αύξηση του μεγέθους της.
Η καταγραφή από την Κύπρο
Το βίντεο της αρχικής ανάρτησης καταγράφηκε στο Γέρι της επαρχίας Λευκωσίας στις 10 Αυγούστου 2014 από τον George Konstantinou. Αποτυπώνει τη μεγαλύτερη πανσέληνο του 2014 όπως ήταν ορατή από την Κύπρο.
Η καταγραφή ενός τέτοιου φαινομένου αποτελεί όχι μόνο ένα όμορφο οπτικό ντοκουμέντο, αλλά και μέρος της συστηματικής παρατήρησης του φυσικού ουρανού της Κύπρου.
Google Maps – περιοχή καταγραφής: Γέρι, Κύπρος
Αστρονομικά στοιχεία
- Ουράνιο σώμα: Σελήνη
- Φαινόμενο: Πανσέληνος κοντά στο περίγειο – υπερπανσέληνος
- Ημερομηνία: 10 Αυγούστου 2014
- Περίγειο: περίπου 17:49 UTC
- Ακριβής πανσέληνος: περίπου 18:10 UTC
- Χρονική διαφορά: περίπου 21 λεπτά
- Απόσταση της Σελήνης κατά το περίγειο: περίπου 356.896 χιλιόμετρα
- Ιδιότητα: Πλησιέστερη και μεγαλύτερη φαινομενικά πανσέληνος του 2014
- Τόπος καταγραφής του βίντεο: Γέρι, Κύπρος
- Δημιουργός του βίντεο: George Konstantinou
Πηγές
- Αρχική ανάρτηση – Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou
- NASA Scientific Visualization Studio – Supermoon 2014
- NASA Science – Three Supermoons in a Row
- NASA Astronomy Picture of the Day – Surreal Moon
- NASA Science – Supermoon 2014
The Largest Supermoon of 2014 – 10 August 2014 – Video from Cyprus
Text by George Konstantinou
Video: Geri, 10 August 2014, by George Konstantinou
The largest and brightest full Moon of 2014 appeared on 10 August of that year. The phenomenon was particularly impressive because the Moon reached the closest point of its orbit to Earth almost at the same time that it entered its full phase.
The astronomical phenomenon was recorded on video at Geri in the Nicosia District on 10 August 2014 by George Konstantinou.
What is a supermoon?
The Moon’s orbit around Earth is not perfectly circular but slightly elliptical. Consequently, the distance between the Moon and Earth continuously changes.
The point in the lunar orbit closest to Earth is called perigee, while the most distant point is known as apogee. When a full Moon occurs at or close to perigee, the Moon appears slightly larger and brighter than usual. This phenomenon is widely known as a supermoon.
“Supermoon” is not an official astronomical term with a single, strictly defined meaning. In astronomy, the phenomenon is more accurately described as a full Moon near perigee or a perigean full Moon.
Why the full Moon of 10 August 2014 was exceptional
Three consecutive full Moons occurred close to perigee in 2014: on 12 July, 10 August and 9 September. Of these, the full Moon of 10 August was the closest and therefore the largest apparent full Moon of the year.
According to NASA, the Moon reached the closest perigee of 2014 at 17:49 UTC, when it was approximately 356,896 kilometres from Earth. The precise full Moon phase followed at 18:10 UTC, only about 21 minutes later.
In Cyprus, where daylight-saving time applies during August, the corresponding times were approximately:
- Perigee: 20:49
- Precise full Moon: 21:10
The very short interval between these two events was the reason this full Moon was considered the most significant supermoon of 2014.
How much larger and brighter did it appear?
A full Moon near perigee can have an apparent diameter up to approximately 14% greater and appear up to approximately 30% brighter than a full Moon occurring near apogee, when the Moon is at the most distant part of its orbit.
This comparison is made with an apogee full Moon, not with an average ordinary full Moon. The difference between one full Moon and the next is generally much smaller and difficult to recognise without photographic comparisons or precise measurements.
Although the difference in apparent size is real, the human eye cannot always detect it easily when the Moon is high and isolated in the sky.
The Moon illusion near the horizon
The full Moon frequently appears exceptionally large when rising or positioned close to the horizon. This is not caused by a sudden change in its distance but mainly by an optical and psychological phenomenon known as the Moon illusion.
When the Moon is seen near houses, trees, mountains or other landscape features, the brain compares its size with these objects and perceives it as much larger. Once it rises higher and reference points disappear, it appears smaller, even though its angular diameter has changed very little.
The atmosphere can also give the Moon an orange or reddish colour when it is close to the horizon. Its light must then pass through a greater thickness of Earth’s atmosphere. Shorter wavelengths are scattered more strongly, allowing the warmer colours to dominate.
The full Moon does not produce its own light
The Moon does not generate its own visible light. The light that we observe is solar radiation reflected from its surface.
A full Moon occurs when Earth is positioned approximately between the Sun and the Moon, although the three bodies are not always perfectly aligned. The lunar side facing Earth is then almost completely illuminated by the Sun.
When the alignment is sufficiently precise for the Moon to pass through Earth’s shadow, a lunar eclipse occurs. There was no lunar eclipse on 10 August 2014.
Effects on the tides
During a full Moon, the gravitational effects of the Sun and Moon combine and produce stronger spring tides. When the full Moon occurs near perigee, the Moon’s reduced distance can further increase the tidal range.
This does not mean that every supermoon produces extreme or destructive events. The actual height of the tide in each location is also affected by coastal geography, sea depth, atmospheric pressure, winds and prevailing weather conditions.
No demonstrated connection with earthquakes or natural disasters
Claims are sometimes circulated that supermoons cause powerful earthquakes, volcanic eruptions or other major natural disasters. There is no scientific evidence demonstrating such a direct and predictable relationship.
The Moon’s gravitational influence on Earth is real and is observed primarily through the tides. The small additional variation produced by a perigean full Moon does not provide a reliable mechanism for predicting earthquakes or other destructive events.
Observation and photography
A full Moon can be observed without special equipment and presents no danger to the eyes. Binoculars or a telescope reveal large craters, dark plains and other geological features on the lunar surface.
During the precise full Moon phase, however, sunlight falls almost vertically on the visible lunar surface. Shadows are therefore limited, and some surface relief is less prominent than during intermediate lunar phases.
The best opportunities to photograph the Moon together with a landscape are generally close to moonrise, when it remains low above the horizon. A telephoto lens can make the Moon appear exceptionally large compared with distant landscape features. This results from perspective and does not represent a real increase in the Moon’s size.
The recording from Cyprus
The video in the original post was recorded at Geri in the Nicosia District on 10 August 2014 by George Konstantinou. It documents the largest full Moon of 2014 as observed from Cyprus.
Recording such an event provides not only a beautiful visual document but also part of the systematic observation of Cyprus’s natural night sky.
Google Maps – recording area: Geri, Cyprus
Astronomical data
- Celestial body: Moon
- Phenomenon: Full Moon near perigee – supermoon
- Date: 10 August 2014
- Perigee: approximately 17:49 UTC
- Precise full Moon: approximately 18:10 UTC
- Interval: approximately 21 minutes
- Lunar distance at perigee: approximately 356,896 kilometres
- Distinction: Closest and largest apparent full Moon of 2014
- Video recording location: Geri, Cyprus
- Video creator: George Konstantinou
No comments:
Post a Comment