See also
Το χωριό Πλάτρες – Platres Village – Λεμεσός – Cyprus
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Ένας ναός μέσα στο ορεινό τοπίο των Πλατρών
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας Φανερωμένης βρίσκεται στις Πάνω Πλάτρες, στην επαρχία Λεμεσού, στη νότια πλευρά της οροσειράς του Τροόδους. Με την πέτρινη τοιχοποιία, τον κεραμοσκεπή τρούλο και το καμπαναριό του, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά κτίρια της κοινότητας και σημαντικό σημείο της θρησκευτικής της ζωής.
Ο σημερινός ναός εγκαινιάστηκε το 1973. Η ιστορία της λατρείας της Παναγίας Φανερωμένης στις Πλάτρες είναι, ωστόσο, παλαιότερη και συνδέεται με δύο προγενέστερους τόπους λατρείας της κοινότητας.
Το παλαιό παρεκκλήσι της Παναγίας Φανερωμένης
Σύμφωνα με το Κοινοτικό Συμβούλιο Πλατρών, η πρώτη εκκλησία της κοινότητας ήταν το μικρό παρεκκλήσι της Παναγίας Φανερωμένης, ανάμεσα στις Πάνω και τις Κάτω Πλάτρες.
Το παρεκκλήσι σώζεται σε κοντινή απόσταση από το χωριό. Πρόκειται για μονόκλιτο ναό με δίρριχτη στέγη, ο οποίος αποτελούσε παλαιότερα τον κεντρικό ναό της κοινότητας. Είναι ξεχωριστό κτίσμα από τον μεγάλο σημερινό ναό και μαρτυρεί την παλαιότερη θρησκευτική ζωή των Πλατρών.
Σύμφωνα με την κοινότητα, στο παλαιό παρεκκλήσι τελούνται λειτουργίες στις 8 Σεπτεμβρίου, εορτή του Γενεθλίου της Θεοτόκου, και την Παρασκευή της Διακαινησίμου.
Η εκκλησία του 1880
Το 1880 κτίστηκε μια νεότερη εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης πιο κοντά στις Πλάτρες. Η ανέγερσή της αντανακλά τις ανάγκες της κοινότητας κατά τον 19ο αιώνα, πριν το χωριό εξελιχθεί στο γνωστό ορεινό θέρετρο των επόμενων δεκαετιών.
Η εκκλησία του 1880 κατεδαφίστηκε αργότερα. Στη θέση της ανεγέρθηκε ο μεγαλύτερος ναός που υπάρχει σήμερα. Επομένως, το 1880 αφορά τον προγενέστερο ναό της ίδιας θέσης, ενώ το 1973 είναι το έτος των εγκαινίων του σημερινού ναού.
Ο σημερινός ναός και ο ευεργέτης του
Η ανέγερση του σημερινού Ιερού Ναού Παναγίας Φανερωμένης έγινε με δαπάνες του ευεργέτη Φρίξου Ι. Δημητρίου. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν το 1973.
Μεγαλύτερος από τον ναό που αντικατέστησε, ο σημερινός ναός εξυπηρετεί τις λειτουργικές ανάγκες της κοινότητας και αποτελεί τόπο προσευχής για κατοίκους και επισκέπτες. Η μορφή του, μέσα στο πράσινο και στο ορεινό περιβάλλον των Πλατρών, τον καθιστά εύκολα αναγνωρίσιμο.
Αρχιτεκτονική
Σύμφωνα με την Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού, ο ναός ανήκει στον σταυροειδή εγγεγραμμένο αρχιτεκτονικό τύπο. Στο κέντρο της σύνθεσης υψώνεται ο τρούλος, ο οποίος καλύπτεται με κεραμίδια και φέρει σταυρό στην κορυφή του.
Η εξωτερική τοιχοποιία είναι επενδεδυμένη με πέτρα, ενώ τα κόκκινα τούβλα που πλαισιώνουν αψίδες και ανοίγματα δημιουργούν αντίθεση με το χρώμα της. Οι κεραμοσκεπές, τα τοξωτά παράθυρα και το καμπαναριό συμπληρώνουν την εικόνα του ναού.
Η χρήση πέτρας και κεραμιδιών συνδέει το κτίριο οπτικά με το δομημένο περιβάλλον και τα υλικά που συναντώνται στην ορεινή κυπριακή αρχιτεκτονική.
Η Παναγία η Φανερωμένη
Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Παναγία Φανερωμένη. Η προσωνυμία «Φανερωμένη» συναντάται σε εκκλησίες και προσκυνήματα της Κύπρου και άλλων περιοχών του ελληνικού κόσμου και συνδέεται με την τιμή προς τη Θεοτόκο.
Η επανάληψη της ίδιας αφιέρωσης στο παλαιό παρεκκλήσι, στην εκκλησία του 1880 και στον σημερινό ναό φανερώνει τη συνέχεια της τιμής προς την Παναγία Φανερωμένη μέσα στη θρησκευτική ιστορία των Πλατρών.
Εορτή και εκκλησιαστική ζωή
Ο Ιερός Ναός Παναγίας Φανερωμένης πανηγυρίζει κατά την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου. Εκκλησιαστικές πηγές καταγράφουν την τέλεση πανηγυρικού εσπερινού και θείας λειτουργίας στον ναό με την ευκαιρία της μεγάλης αυτής θεομητορικής εορτής.
Ο ναός υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού. Στην εκκλησιαστική του ζωή περιλαμβάνονται θείες λειτουργίες, ακολουθίες και παρακλητικοί κανόνες. Εντός του ναού υπάρχει επίσης παρεκκλήσι του Αγίου Φιλουμένου.
Οι πιστοί μπορούν να ενημερώνονται από τη Μητρόπολη ή την εκκλησιαστική επιτροπή για το ισχύον πρόγραμμα των ακολουθιών.
Η σχέση του ναού με τις Πλάτρες
Ο ναός αποτελεί μέρος της ιστορίας και της ταυτότητας των Πλατρών. Βρίσκεται σε μια κοινότητα γνωστή για τα δάση, τα νερά, τα μονοπάτια και τη μακρά ιστορία της ως ορεινού παραθεριστικού κέντρου.
Η διαδοχή των εκκλησιών της Παναγίας Φανερωμένης συνδέει τον σημερινό οικισμό με τις παλαιότερες γενιές κατοίκων του. Παράλληλα, ο ναός παραμένει ζωντανό κέντρο λατρείας για τη σύγχρονη κοινότητα.
Άλλα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής
Στις Πλάτρες και στη γύρω περιοχή υπάρχουν και άλλα παρεκκλήσια, ανάμεσά τους το παρεκκλήσι της Παναγίας Σαμακιώτισσας και το παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου, στον δρόμο που οδηγεί προς την Τροοδίτισσα.
Κοντά στις Πλάτρες βρίσκεται η Ιερά Μονή Παναγίας Τροοδίτισσας, ένα από τα γνωστότερα μοναστήρια του Τροόδους. Στην ίδια ευρύτερη περιοχή βρίσκεται και ο εκδρομικός χώρος Ξεροκόλυμπος.
Περισσότερες εκκλησίες και μοναστήρια του νησιού παρουσιάζονται στον Οργανωμένο Κατάλογο Εκκλησιών και Μοναστηριών της Κύπρου.
Πρόσβαση και επίσκεψη
Ο ναός βρίσκεται στις Πάνω Πλάτρες, στην επαρχία Λεμεσού. Η επίσκεψη μπορεί να συνδυαστεί με περιήγηση στο χωριό και στη γύρω περιοχή του Τροόδους.
Η Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού αναφέρει για τον ναό το τηλέφωνο +357 25 421551. Για επίσκεψη ή για πληροφορίες σχετικά με τις ακολουθίες είναι χρήσιμο να προηγηθεί επικοινωνία, καθώς το πρόγραμμα ενδέχεται να αλλάζει.
Χάρτης: Αναζήτηση του Ιερού Ναού Παναγίας Φανερωμένης Πλατρών στους Χάρτες Google
Πηγές
- Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού — Ιερός Ναός Παναγίας Φανερωμένης, Πάνω Πλάτρες
- Κοινοτικό Συμβούλιο Πλατρών — Παναγία Φανερωμένη, νέος ναός
- Κοινοτικό Συμβούλιο Πλατρών — Παναγία Φανερωμένη, παλαιό παρεκκλήσι
- Εκκλησία της Κύπρου — Αναφορά στον πανηγυρίζοντα ναό κατά την εορτή της Κοιμήσεως
Panagia Faneromeni Church, Platres – Limassol District – Cyprus
Text by George Konstantinou
A church in the mountain landscape of Platres
The Church of Panagia Faneromeni stands in Pano Platres, in the Limassol District, on the southern slopes of the Troodos Mountains. With its stone walls, tiled dome and bell tower, it is one of the community’s distinctive buildings and an important centre of its religious life.
The present church was inaugurated in 1973. The history of devotion to Panagia Faneromeni in Platres, however, is older and is connected with two earlier places of worship used by the community.
The old chapel of Panagia Faneromeni
According to the Platres Community Council, the first church of the community was the small Chapel of Panagia Faneromeni, between Pano Platres and Kato Platres.
The chapel survives a short distance from the village. It is a single-aisled building with a pitched roof and formerly served as the community’s main church. It is a separate building from the large present-day church and bears witness to the earlier religious life of Platres.
According to the community, services are held in the old chapel on 8 September, the feast of the Nativity of the Mother of God, and on the Friday of Bright Week.
The church of 1880
In 1880, a newer church of Panagia Faneromeni was built closer to Platres. Its construction reflects the needs of the community during the nineteenth century, before the village developed into the well-known mountain resort of the following decades.
The 1880 church was later demolished. The larger church that stands today was built on the same site. Thus, 1880 refers to the preceding church on that site, while 1973 is the year in which the present church was inaugurated.
The present church and its benefactor
The present Church of Panagia Faneromeni was built at the expense of the benefactor Phrixos I. Demetriou. It was inaugurated in 1973.
Larger than the church it replaced, the present building serves the worship needs of the community and provides a place of prayer for residents and visitors. Its appearance amid the greenery and mountain landscape of Platres makes it readily recognisable.
Architecture
According to the Holy Metropolis of Limassol, the church belongs to the cross-in-square architectural type. At the centre of the composition rises a tiled dome crowned by a cross.
The exterior walls are faced with stone, while red bricks framing the arches and openings contrast with the colour of the stone. Tiled roofs, arched windows and the bell tower complete the appearance of the church.
The use of stone and roof tiles visually connects the building with the built environment and materials found in the architecture of mountainous Cyprus.
Panagia Faneromeni
The church is dedicated to Panagia Faneromeni, the Virgin Mary. The title “Faneromeni” is found at churches and places of pilgrimage in Cyprus and other parts of the Greek-speaking world and is associated with devotion to the Mother of God.
The same dedication at the old chapel, the church of 1880 and the present church reflects the continuity of devotion to Panagia Faneromeni throughout the religious history of Platres.
Feast and church life
The Church of Panagia Faneromeni celebrates the feast of the Dormition of the Mother of God on 15 August. Ecclesiastical sources record festive vespers and divine liturgy at the church for this major feast.
The church belongs to the Holy Metropolis of Limassol. Its religious life includes divine liturgies, services and supplicatory canons. A chapel dedicated to Saint Philoumenos is also located within the church.
Worshippers can contact the Metropolis or the church committee for the current schedule of services.
The church and Platres
The church is part of the history and identity of Platres. It stands in a community known for its forests, waters, walking trails and long history as a mountain holiday resort.
The succession of churches dedicated to Panagia Faneromeni connects today’s settlement with earlier generations of its inhabitants. At the same time, the church remains an active centre of worship for the present community.
Other religious monuments in the area
Platres and its surroundings have other chapels, including the chapel of Panagia Samakiotissa and the chapel of Saint Nicholas, on the road leading towards Trooditissa.
Near Platres is Trooditissa Monastery, one of the best-known monasteries in the Troodos Mountains. The Xerokolympos Picnic Site is also located in the wider area.
More of the island’s churches and monasteries are presented in the Organized Catalogue of Churches and Monasteries of Cyprus.
Access and visiting
The church is in Pano Platres, in the Limassol District. A visit can be combined with a tour of the village and the surrounding Troodos area.
The Holy Metropolis of Limassol gives the church’s telephone number as +357 25 421551. Visitors wishing to enter the church or attend a service can contact it beforehand, as the schedule may change.
Map: Search for Panagia Faneromeni Church, Platres, on Google Maps