All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Photos Nicosia 1/8/2015 by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου
Τοποθεσία φωτογραφιών: Λευκωσία, Κύπρος
Ημερομηνία φωτογραφιών: 1 Αυγούστου 2015
Το Mustha spinosula στην Κύπρο
Το Mustha spinosula (Lefebvre, 1831), γνωστό στα αγγλικά ως Mediterranean spiny stink bug, είναι ένα μεγάλο και χαρακτηριστικό ετερόπτερο της οικογένειας Pentatomidae, υποοικογένειας Pentatominae και φυλής Halyini. Πρόκειται για φυτοφάγο είδος με κυρίως ποντο-ανατολικομεσογειακή εξάπλωση, στην οποία περιλαμβάνεται και η Κύπρος.
Το γένος Mustha Amyot & Serville, 1843 περιλαμβάνει αρκετά συγγενικά είδη, μεταξύ των οποίων τα M. baranovi, M. gigantea, M. incana, M. izmirensis, M. longispinis, M. morgani, M. serrata, M. spinosula και M. vicina.
Περιγραφή
Το Mustha spinosula είναι σχετικά μεγάλο και στιβαρό Pentatomidae, με το χαρακτηριστικό ασπιδοειδές περίγραμμα των βρωμουσών. Το σώμα είναι πλατύ και πεπλατυσμένο ραχιοκοιλιακά, ενώ η επιφάνειά του παρουσιάζει σύνθετη στικτή και τραχιά εμφάνιση.
Ο γενικός χρωματισμός είναι γκριζοκάστανος έως καστανός, με πολυάριθμα μικρά σκοτεινά και ανοιχτότερα σημεία. Αυτός ο χρωματισμός λειτουργεί ως αποτελεσματική παραλλαγή όταν το έντομο βρίσκεται πάνω σε φλοιούς και κλαδιά.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι οι πλευρικές γωνίες του προνώτου, οι οποίες προεκτείνονται προς τα έξω και προσδίδουν στο έντομο την ακανθώδη εμφάνιση από την οποία προέρχεται το αγγλικό όνομα spiny stink bug.
Το μεγάλο τριγωνικό scutellum καταλαμβάνει σημαντικό μέρος της ραχιαίας επιφάνειας αλλά δεν καλύπτει ολόκληρη την κοιλιά, όπως συμβαίνει στα Scutelleridae.
Νύμφες
Οι νύμφες διαφέρουν αισθητά από τα ενήλικα επειδή δεν διαθέτουν πλήρως ανεπτυγμένα φτερά. Καθώς μεγαλώνουν, περνούν από διαδοχικά νυμφικά στάδια και τα πτερυγικά ελάσματα γίνονται σταδιακά περισσότερο εμφανή.
Η επιστημονική βιβλιογραφία περιλαμβάνει φωτογραφική τεκμηρίωση ακόμη και νύμφης τρίτου σταδίου του M. spinosula, επιτρέποντας τη σύγκριση της νεαρής μορφής με το ενήλικο.
Γιατί ονομάζονται stink bugs
Η οικογένεια Pentatomidae είναι γνωστή στα αγγλικά ως stink bugs. Πολλά μέλη της διαθέτουν οσμητικούς αδένες και μπορούν, όταν ενοχληθούν ή απειληθούν, να απελευθερώσουν δύσοσμες πτητικές ουσίες.
Η χημική αυτή άμυνα λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε αρκετούς πιθανούς θηρευτές και αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών Pentatomidae.
Διατροφή
Το Mustha spinosula είναι φυτοφάγο και πολυφάγο. Διαθέτει νύσσον-μυζητικά στοματικά μόρια, με τα οποία προσλαμβάνει φυτικά υγρά.
Ειδική βιβλιογραφία αναφέρει ότι αναπτύσσεται σε Quercus, Prunus και Crataegus, ενώ έχει επίσης συλλεχθεί πάνω σε Acacia, Cupressus και Olea.
Νεότερη εργασία για το είδος αναφέρει ένα ακόμη ευρύτερο φάσμα ξυλωδών φυτών, μεταξύ των οποίων χαρουπιά (Ceratonia siliqua), κράταιγος (Crataegus spp.), μυρτιά (Myrtus communis), πεύκα (Pinus spp.), αγριοαχλαδιά, ανατολικός πλάτανος (Platanus orientalis), λεύκες (Populus spp.), βελανιδιές (Quercus spp.), κυπαρίσσι και άρκευθοι.
Η σχέση του με διαφορετικά ξυλώδη φυτά καταδεικνύει τον πολυφάγο χαρακτήρα του είδους.
Σχέση με την ελιά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο έχει το γεγονός ότι το Mustha spinosula έχει συλλεχθεί και πάνω σε Olea.
Ωστόσο, η απλή καταγραφή ενός εντόμου πάνω σε συγκεκριμένο φυτό δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι αποτελεί σοβαρό γεωργικό εχθρό του φυτού. Επομένως δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται ως σημαντικό παράσιτο της ελιάς χωρίς ειδική τεκμηρίωση ζημιών.
Βιότοπος
Η σύνδεσή του με πολλά είδη δέντρων και θάμνων επιτρέπει στο M. spinosula να απαντά σε διαφορετικά ξυλώδη ενδιαιτήματα.
Μπορεί να συνδέεται με δασική και θαμνώδη βλάστηση, μεσογειακά οικοσυστήματα, αλλά και αγροτικά ή περισσότερο ανθρωπογενή περιβάλλοντα όπου υπάρχουν κατάλληλα φυτά.
Η παρουσία του πάνω σε βελανιδιές, κράταιγους, δαμασκηνιές και άλλα Prunus, ελιές και κυπαρίσσια είναι ιδιαίτερα συμβατή με τη βλάστηση της ανατολικής Μεσογείου.
Κύκλος ζωής
Όπως όλα τα Pentatomidae, το Mustha spinosula παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση:
αυγό → διαδοχικά νυμφικά στάδια → ενήλικο
Δεν υπάρχει στάδιο χρυσαλλίδας.
Μετά την εκκόλαψη από το αυγό εμφανίζεται η νεαρή νύμφη. Ακολουθούν διαδοχικές εκδύσεις κατά τις οποίες το σώμα μεγαλώνει και τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του ενήλικου γίνονται σταδιακά περισσότερο εμφανή.
Κατά τα τελευταία νυμφικά στάδια αναπτύσσονται εμφανή πτερυγικά ελάσματα. Με την τελική έκδυση σχηματίζεται το πλήρως πτερωτό ενήλικο.
Αναπαραγωγή
Μετά το ζευγάρωμα τα θηλυκά εναποθέτουν αυγά πάνω ή κοντά σε κατάλληλη βλάστηση. Οι νεαρές νύμφες που εκκολάπτονται αρχίζουν να τρέφονται από φυτικούς ιστούς και περνούν από τα διαδοχικά στάδια ανάπτυξης.
Τα ενήλικα διαθέτουν πλήρως ανεπτυγμένες πτέρυγες και μπορούν να μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών φυτών.
Άμυνα και καμουφλάζ
Το Mustha spinosula διαθέτει δύο αποτελεσματικές μορφές προστασίας.
Η πρώτη είναι η παραλλαγή. Ο καστανός, γκρίζος και στικτός χρωματισμός του το κάνει δύσκολο να διακριθεί πάνω σε φλοιούς και ξυλώδη βλάστηση.
Η δεύτερη είναι η χαρακτηριστική χημική άμυνα των Pentatomidae, δηλαδή η δυνατότητα παραγωγής δύσοσμων εκκρίσεων όταν το έντομο απειλείται.
Γεωγραφική εξάπλωση
Το Mustha spinosula χαρακτηρίζεται στη βιβλιογραφία ως ποντο-ανατολικομεσογειακό φυτοφάγο είδος.
Η τεκμηριωμένη εξάπλωσή του περιλαμβάνει μεταξύ άλλων Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Ελλάδα, Βόρεια Μακεδονία, Ρωσία στον Καύκασο και την ευρωπαϊκή Τουρκία, ενώ στη Βόρεια Αφρική είναι γνωστό από την Αίγυπτο. Στην Ασία έχει καταγραφεί από Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Κύπρο, Γεωργία, Ιράν, Ιράκ, Ισραήλ, Συρία, ασιατική Τουρκία και Τουρκμενιστάν.
Νεότερες καταγραφές δείχνουν επίσης επέκταση της γνωστής κατανομής του βορειότερα στην Ευρώπη.
Το Mustha spinosula στην Κύπρο
Η Κύπρος περιλαμβάνεται ρητά στην επιστημονικά τεκμηριωμένη εξάπλωση του είδους.
Επιπλέον, στο Biodiversity of Cyprus υπάρχει η δική μου φωτογραφική καταγραφή από τη Λευκωσία στις 1 Αυγούστου 2015.
Η παρουσία του στο νησί είναι βιογεωγραφικά αναμενόμενη, καθώς η Κύπρος βρίσκεται στο ανατολικό μεσογειακό τμήμα της ευρύτερης περιοχής εξάπλωσής του και διαθέτει πολλά από τα ξυλώδη φυτά με τα οποία συνδέεται.
Κατάσταση διατήρησης
Δεν υπάρχει παγκόσμια αξιολόγηση του Mustha spinosula στην IUCN Red List που να δικαιολογεί την απόδοση συγκεκριμένης κατηγορίας απειλής. Συνεπώς δεν πρέπει να του αποδοθεί αυθαίρετα κατηγορία όπως LC.
Ταξινομική ιστορία
Το είδος περιγράφηκε από τον Alexandre Lefebvre το 1831 με το αρχικό όνομα:
Halys spinosula Lefebvre, 1831.
Αργότερα μεταφέρθηκε στο γένος Mustha Amyot & Serville, 1843. Για τον λόγο αυτό ο συγγραφέας και το έτος βρίσκονται σήμερα μέσα σε παρένθεση:
Mustha spinosula (Lefebvre, 1831).
Στην παλαιότερη βιβλιογραφία υπάρχει επίσης το Mustha serrata Amyot & Serville, 1843 non Fabricius, 1794, το οποίο το Catalogue of Palaearctic Heteroptera χαρακτηρίζει ως λανθασμένη ταυτοποίηση του M. spinosula.
Αυτό είναι σημαντικό, επειδή υπάρχει ξεχωριστό έγκυρο είδος Mustha serrata (Fabricius, 1794) και δεν πρέπει να συγχέεται με το M. spinosula.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Hemiptera
Υπόταξη: Heteroptera
Infraorder: Pentatomomorpha
Υπεροικογένεια: Pentatomoidea
Οικογένεια: Pentatomidae
Υποοικογένεια: Pentatominae
Φυλή: Halyini
Γένος: Mustha Amyot & Serville, 1843
Είδος: Mustha spinosula (Lefebvre, 1831)
Αρχικός συνδυασμός: Halys spinosula Lefebvre, 1831
Πηγές
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Genus Mustha
Catalogue of Life / GBIF – Mustha spinosula
Fent et al. – A Review of the Tribe Halyini in Turkey
Rădac & Teodorescu – Mustha spinosula, distribution, biology and host plants
Biodiversity of Cyprus – Mustha spinosula – George Konstantinou, Nicosia 1/8/2015
Mediterranean Spiny Stink Bug – Mustha spinosula (Lefebvre, 1831) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Photos: George Konstantinou
Location: Nicosia, Cyprus
Date: 1 August 2015
Mustha spinosula in Cyprus
Mustha spinosula (Lefebvre, 1831), known as the Mediterranean spiny stink bug, is a large and distinctive true bug belonging to the family Pentatomidae, subfamily Pentatominae and tribe Halyini. It is a phytophagous species with a predominantly Ponto-East-Mediterranean distribution, explicitly including Cyprus.
Description
Mustha spinosula is a relatively large and robust stink bug with the broad, shield-shaped body characteristic of Pentatomidae. Its dorsal surface has a complex, rough and punctate appearance.
The general coloration is greyish-brown to brown, mottled with numerous darker and paler markings. This provides effective camouflage when the insect rests on tree bark and woody vegetation.
The lateral angles of the pronotum project outwards, contributing to the distinctly spiny appearance reflected in the English common name.
The large triangular scutellum occupies a substantial part of the dorsal surface but does not cover the entire abdomen.
Nymphs
Nymphs differ conspicuously from adults because they lack fully developed wings. During successive nymphal instars, the wing pads become increasingly conspicuous.
Published scientific literature includes documentation of a third-instar nymph of M. spinosula, allowing the immature morphology to be compared directly with the adult.
Feeding and Host Plants
Mustha spinosula is a phytophagous and polyphagous insect with piercing-sucking mouthparts.
Published information reports development on Quercus, Prunus and Crataegus and collections from Acacia, Cupressus and Olea.
Additional literature reports associations with carob, myrtle, pine, wild pear, Oriental plane, poplar, oak, Italian cypress and junipers, demonstrating its association with a broad range of woody plants.
Life Cycle
Like other Pentatomidae, Mustha spinosula undergoes incomplete metamorphosis:
egg → successive nymphal instars → adult
There is no pupal stage. Nymphs grow through successive moults, with adult characteristics and wing pads becoming progressively more developed. The final moult produces the fully winged adult.
Defence and Camouflage
The species combines effective visual camouflage with the chemical defence characteristic of stink bugs.
Its mottled brown and grey coloration makes it difficult to detect against bark, while Pentatomidae possess scent glands capable of releasing defensive odorous compounds when disturbed.
Distribution
Mustha spinosula is described as a Ponto-East-Mediterranean phytophagous species.
Its documented range includes parts of southeastern Europe, the Caucasus, North Africa and western Asia. Records include Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Greece, North Macedonia, Russia, Turkey, Egypt, Armenia, Azerbaijan, Cyprus, Georgia, Iran, Iraq, Israel, Syria and Turkmenistan.
Mustha spinosula in Cyprus
Cyprus is explicitly included in the scientifically documented distribution of Mustha spinosula.
My original Biodiversity of Cyprus record documents the species photographically in Nicosia on 1 August 2015.
Conservation Status
There is no documented global IUCN Red List assessment assigning Mustha spinosula a threat category. A category such as LC should therefore not be assigned without an official assessment.
Taxonomic History
The species was originally described by Alexandre Lefebvre in 1831 as:
Halys spinosula Lefebvre, 1831.
It was subsequently transferred to Mustha Amyot & Serville, 1843, resulting in the currently accepted combination:
Mustha spinosula (Lefebvre, 1831).
The historical Mustha serrata Amyot & Serville, 1843 non Fabricius, 1794 represents a misidentification of M. spinosula and should not be confused with the valid species Mustha serrata (Fabricius, 1794).
Taxonomy
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Hemiptera
Suborder: Heteroptera
Infraorder: Pentatomomorpha
Superfamily: Pentatomoidea
Family: Pentatomidae
Subfamily: Pentatominae
Tribe: Halyini
Genus: Mustha Amyot & Serville, 1843
Species: Mustha spinosula (Lefebvre, 1831)
Original combination: Halys spinosula Lefebvre, 1831
Sources
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Genus Mustha
Catalogue of Life / GBIF – Mustha spinosula
Journal of the Entomological Research Society – Review of the Tribe Halyini
Rădac & Teodorescu – Mustha spinosula, distribution and host plants
