See also
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – 8/9/2016
Η Εκκλησία του Αγίου Νικολάου βρίσκεται στα Κάτω Στροβίλια, δυτικά της Δερύνειας, πάνω στην παλιά οδική αρτηρία που συνέδεε την Αμμόχωστο με τη Λευκωσία. Η περιοχή υπάγεται διοικητικά στη Δερύνεια και βρίσκεται μέσα στην Ανατολική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα Κάτω Στροβίλια είναι γνωστά και ως Άγιος Νικόλαος των Στροβιλιών, ονομασία που συνδέεται άμεσα με την παρουσία του ιστορικού ναού.
Η εκκλησία αποτελεί ένα από τα παλαιά εκκλησιαστικά μνημεία της ευρύτερης περιοχής της Δερύνειας και είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον παλαιότερο οικισμό των Στροβιλιών. Η ύπαρξη του ναού επιβεβαιώνεται και στον επίσημο Δεύτερο Πίνακα Αρχαίων Μνημείων, όπου καταγράφεται ως «Εκκλησία Αγίου Νικολάου – Δερύνεια».
Ιστορία και ο μεσαιωνικός οικισμός των Στροβιλιών
Τα Στροβίλια αποτελούν παλαιό τοπωνύμιο και οικισμό της περιοχής της Αμμοχώστου. Σε ιστορικά έγγραφα ο οικισμός απαντά ως Strovili και φαίνεται ότι υπήρχε ήδη κατά τη βυζαντινή και φραγκική περίοδο. Σύγχρονη ιστορική έρευνα που βασίστηκε και σε τοπικό αρχειακό υλικό αναφέρει ότι το Strovili εξελίχθηκε σε σημαντικό οικισμό κατά τη Φραγκοκρατία και ότι οι επιδρομές των Μαμελούκων το 1425 συνέβαλαν στην παρακμή του.
Ο Άγιος Νικόλαος αποτέλεσε βασικό σημείο αναφοράς για τον οικισμό. Η παλιά ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus, βασισμένη στις πληροφορίες του τότε Δήμου Δερύνειας, αναφέρει ότι στον ναό εκκλησιάζονταν οι κάτοικοι του μεσαιωνικού συνοικισμού των Στροβιλιών. Αντίστοιχη καταγραφή αναφέρει ότι ο ναός παρέμεινε κεντρικό σημείο της κοινότητας ακόμη και όταν ο ίδιος ο οικισμός είχε παρακμάσει.
Αρχιτεκτονική
Ο ναός είναι κτισμένος από ψαμμόλιθο, το χαρακτηριστικό κιτρινωπό ασβεστολιθικό οικοδομικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα στην ανατολική Κύπρο. Στην κατασκευή του διακρίνονται γοτθικά αρχιτεκτονικά μοτίβα, στοιχείο που συνδέει το κτίσμα με τη μεσαιωνική οικοδομική παράδοση της περιοχής της Αμμοχώστου.
Η χρήση γοτθικών στοιχείων είναι ιδιαίτερα αναμενόμενη στην ευρύτερη Αμμόχωστο, όπου η φραγκική και λουζινιανή αρχιτεκτονική άφησε έντονα ίχνη τόσο σε μεγάλα μνημεία όσο και σε μικρότερους επαρχιακούς ναούς.
Καταστροφή και αποκατάσταση
Νεότερη έρευνα για τα Στροβίλια αναφέρει ότι ο ναός είχε φθάσει σε κατάσταση ερειπίου και ότι στις αρχές του 20ού αιώνα άρχισε σταδιακά να αποκαθίσταται με πρωτοβουλία και εργασία οικογενειών της περιοχής. Αυτή η πληροφορία δείχνει ότι ο Άγιος Νικόλαος δεν αντιμετωπιζόταν απλώς ως ένα παλιό μνημείο, αλλά εξακολουθούσε να αποτελεί ενεργό σημείο αναφοράς για τους ανθρώπους των Στροβιλιών.
Η αποκατάσταση αυτή συνέβαλε στη διατήρηση του ναού μέχρι σήμερα και εξηγεί γιατί το κτίσμα παρουσιάζει συνδυασμό παλαιότερων αρχιτεκτονικών στοιχείων και νεότερων επεμβάσεων.
Τα Στροβίλια σήμερα
Τα Κάτω Στροβίλια βρίσκονται μέσα στην περιοχή των Βρετανικών Βάσεων και υπάγονται διοικητικά στη Δερύνεια. Τα Πάνω Στροβίλια, αντίθετα, βρίσκονται από το 1974 υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή. Η ιδιαίτερη γεωγραφική και πολιτική θέση της περιοχής έχει δημιουργήσει σύνθετες συνθήκες για τους εναπομείναντες κατοίκους της.
Παρά τις ιδιαιτερότητες αυτές, ο Άγιος Νικόλαος εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό μνημείο των Κάτω Στροβιλιών. Ακόμη και σύγχρονες αναφορές για τη ζωή της μικρής κοινότητας κάνουν λόγο για την αυλή του ναού ως χώρο όπου πραγματοποιούνται τοπικές δραστηριότητες και εορταστικός στολισμός για τους κατοίκους.
Ο Άγιος Νικόλαος
Ο Άγιος Νικόλαος, επίσκοπος Μύρων της Λυκίας, είναι από τους πλέον τιμώμενους αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας και ιδιαίτερα συνδεδεμένος με τους ναυτικούς και τους ταξιδιώτες. Η μνήμη του εορτάζεται στις 6 Δεκεμβρίου. Η αφιέρωση του παλαιού ναού των Στροβιλιών στον Άγιο Νικόλαο είναι χαρακτηριστική μιας περιοχής που βρισκόταν κοντά στην ιστορική Αμμόχωστο και σε σημαντικές χερσαίες και θαλάσσιες οδούς.
Οι φωτογραφίες του 2016
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης λήφθηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στις 8 Σεπτεμβρίου 2016. Η ημερομηνία και η πατρότητα των φωτογραφιών καταγράφονται στην αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus.
Ταξινόμηση
Ονομασία: Εκκλησία Αγίου Νικολάου
Αγγλικά: Church of Agios Nikolaos
Τοποθεσία: Κάτω Στροβίλια, περιοχή Δερύνειας
Επαρχία: Αμμοχώστου
Διοικητική περιοχή: Δήμος Δερύνειας
Εδαφικό καθεστώς: Ανατολική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων
Τύπος μνημείου: Χριστιανικός ναός
Αρχιτεκτονικά στοιχεία: Ψαμμόλιθος, γοτθικά μοτίβα
Ιστορική σύνδεση: Μεσαιωνικός οικισμός Στροβιλιών
Αφιέρωση: Άγιος Νικόλαος, Επίσκοπος Μύρων
Εορτή: 6 Δεκεμβρίου
Καθεστώς προστασίας: Καταγεγραμμένο Αρχαίο Μνημείο
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 8/9/2016
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – Εκκλησία Αγίου Νικολάου στη Δερύνεια
Cyprus Highlights – Saint Nicholas Church at Deryneia, πηγή Δήμος Δερύνειας
CyLaw – Δεύτερος Πίνακας Αρχαίων Μνημείων
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – 8 SEPTEMBER 2016
The Church of Agios Nikolaos stands at Kato Strovilia, west of Deryneia, beside the old road connecting Famagusta with Nicosia. The area falls administratively within Deryneia and lies inside the Eastern Sovereign Base Area of the United Kingdom. Kato Strovilia is also known as Agios Nikolaos of Strovilia, a name directly associated with the historic church.
The church is one of the historic ecclesiastical monuments of the wider Deryneia area and is closely connected with the former settlement of Strovilia. Its existence is also confirmed by the official Second Schedule of Ancient Monuments, where it is listed as the Church of Agios Nikolaos, Deryneia.
History and the medieval settlement of Strovilia
Strovilia is an old place-name and settlement in the Famagusta region. Historical records refer to the settlement as Strovili, and modern research indicates that it existed during the Byzantine and Frankish periods. Research based partly on local archival material records that Strovili prospered under Frankish rule and that the Mamluk raids of 1425 contributed to its decline.
Agios Nikolaos served as an important focal point for the settlement. The original Biodiversity of Cyprus post, drawing on information from the Municipality of Deryneia, records that the church was used by the inhabitants of the medieval settlement of Strovilia.
Architecture
The church is constructed of sandstone, the characteristic yellowish building stone widely used in eastern Cyprus. Its masonry incorporates Gothic architectural motifs, linking the monument to the medieval architectural traditions of the Famagusta region.
Such Gothic influence is particularly characteristic of the broader Famagusta region, where Frankish and Lusignan architecture left a strong imprint on both monumental buildings and smaller rural churches.
Ruin and restoration
Recent research on Strovilia records that the church had at one stage fallen into ruin and was gradually restored in the early twentieth century through the efforts of local families. This indicates that Agios Nikolaos continued to function not merely as an old monument but as a living point of reference for the people of Strovilia.
The restoration helped preserve the building and explains the coexistence of older architectural fabric with later interventions.
Strovilia today
Kato Strovilia lies within the British Sovereign Base Area and falls administratively within Deryneia, while Pano Strovilia has been under Turkish military occupation since 1974. The unusual geopolitical setting has created complex conditions for the small number of residents who have remained in the area.
Agios Nikolaos nevertheless continues to serve as an important landmark of Kato Strovilia. Modern reports on the small community still refer to the church courtyard as a place used for local community activities and seasonal decorations.
Saint Nicholas
Saint Nicholas, Bishop of Myra in Lycia, is one of the most widely venerated saints of the Orthodox Church and is especially associated with sailors and travellers. His feast is celebrated on 6 December. The dedication of the historic church of Strovilia to Saint Nicholas is particularly appropriate for a locality situated close to historic Famagusta and to important land and maritime routes.
The photographs of 2016
The photographs accompanying this article were taken by George Konstantinou on 8 September 2016. Both the photographer and date are explicitly recorded in the original Biodiversity of Cyprus post.
Classification
Name: Church of Agios Nikolaos
Greek name: Εκκλησία Αγίου Νικολάου
Location: Kato Strovilia, Deryneia area
District: Famagusta
Administrative area: Municipality of Deryneia
Territorial status: Eastern Sovereign Base Area
Type: Christian church
Architectural features: Sandstone construction with Gothic motifs
Historical association: Medieval settlement of Strovilia
Dedication: Saint Nicholas, Bishop of Myra
Feast day: 6 December
Protection status: Listed Ancient Monument
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 8 September 2016
Sources
Biodiversity of Cyprus – Church of Agios Nikolaos at Deryneia
Cyprus Highlights – Saint Nicholas Church at Deryneia, source Municipality of Deryneia
CyLaw – Second Schedule of Ancient Monuments
