Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Κόρνος, 6/3/2016
Το παρεκκλήσι του Αγίου Αλεξάνδρου
Το παρεκκλήσι του Αγίου Αλεξάνδρου βρίσκεται έξω από τον Κόρνο, στην αριστερή πλευρά του δρόμου που οδηγεί προς τα Πυργά, μέσα στη γεωγραφική έκταση του Κόρνου. Είναι κτισμένο σε ήσυχη περιοχή με αραιά πεύκα και κυπαρίσσια και αποτελεί έναν από τους πιο ιδιαίτερους σύγχρονους ναούς της κοινότητας, επειδή συνδέεται άμεσα με την τραγωδία των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής του 1974. Ο σημερινός ναός κτίστηκε το 1995.
Η δημιουργία του ναού
Ο ναός δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της οικογένειας του μακαριστού Χριστόφορου Παπαχριστοφόρου, ο οποίος υπήρξε Οικονόμος και για χρόνια Πρόεδρος της Επιτροπής Ελληνοκυπρίων Αγνοουμένων. Η οικογένεια ανέλαβε την οικονομική προσπάθεια για την ανέγερση του παρεκκλησιού, συγκεντρώνοντας εισφορές και άλλες ενισχύσεις.
Ο Χριστόφορος Παπαχριστοφόρου είχε προσωπικά βιώσει την τραγωδία της εισβολής, καθώς ο γιος του Αλέξανδρος Παπαχριστοφόρου ήταν ένας από τους αγνοούμενους. Με επιθυμία της οικογένειας, ο ναός αφιερώθηκε στον Άγιο Αλέξανδρο, το όνομα του οποίου έφερε και ο αγνοούμενος γιος τους.
Η παλιά ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus αναφέρει επίσης ότι η πραγματοποίηση του έργου αποτέλεσε όνειρο και βαθιά επιθυμία του πατέρα Χριστόφορου και ότι το παρεκκλήσι λειτουργείτο από τον ίδιο. Ο Χριστόφορος Παπαχριστοφόρου απεβίωσε τον Φεβρουάριο του 2004.
Αφιέρωση στους αγνοουμένους του 1974
Το παρεκκλήσι δεν δημιουργήθηκε μόνο ως ένας ακόμη τόπος λατρείας, αλλά και ως χώρος μνήμης για τους Ελληνοκύπριους αγνοουμένους της τουρκικής εισβολής του 1974. Στο εσωτερικό του δυτικού τοίχου τοποθετήθηκαν οι φωτογραφίες όλων των Ελληνοκυπρίων που τότε καταγράφονταν ως αγνοούμενοι, συνολικά 1.619 πρόσωπα.
Έτσι ο χώρος αποκτά διπλό χαρακτήρα: αποτελεί αφενός ορθόδοξο χριστιανικό ναό και αφετέρου μνημειακό χώρο συλλογικής μνήμης για μία από τις πιο οδυνηρές συνέπειες της κυπριακής τραγωδίας του 1974.
Αρχιτεκτονική
Ο ναός είναι μονόκλιτος και καλύπτεται από κεραμιδοσκέπαστο ημιθόλιο. Το εσωτερικό του είναι αγιογραφημένο. Η σχετικά μικρή κλίμακα του κτίσματος και η θέση του μέσα σε αραιή πευκώδη και κυπαρισσώδη βλάστηση του προσδίδουν τον χαρακτήρα ήσυχου προσκυνηματικού παρεκκλησιού.
Η αρχιτεκτονική του δεν είναι ιστορική ή μεσαιωνική· πρόκειται για σύγχρονο εκκλησιαστικό κτίσμα του 1995, του οποίου η κυριότερη αξία βρίσκεται στη στενή σύνδεση με τη μνήμη των αγνοουμένων.
Ο σταυρός και η επιγραφή
Στη δυτική πλευρά του πλακόστρωτου που περιβάλλει τον ναό υπάρχει σταυρός τοποθετημένος πάνω σε πέτρινη κολώνα. Η επιγραφή του αναφέρεται στους 1.619 αγνοουμένους και στα γεγονότα που άρχισαν στις 20 Ιουλίου 1974. Η ίδια επιγραφή έχει αποδοθεί επίσης στα αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά, γεγονός που δείχνει την πρόθεση ο χώρος να λειτουργεί και ως σημείο ενημέρωσης ξένων επισκεπτών για το ζήτημα των αγνοουμένων.
Λατρευτική και μνημονική λειτουργία
Στον ναό τελείται Θεία Λειτουργία και δέηση υπέρ των αγνοουμένων. Η επίσημη σελίδα του Δημοτικού Διαμερίσματος Κόρνου αναφέρει ότι η λειτουργία και η δέηση τελούνταν κάθε Σάββατο από τις 9:00 έως τις 11:00 το πρωί.
Η Εκκλησία της Κύπρου καταγράφει επίσης επίσημα τον Ιερό Ναό Αγίου Αλεξάνδρου, παρά τα Πυργά, στην Ιερά Μητρόπολη Τριμυθούντος, με εφημέριο που ορίζεται εκ περιτροπής από τη Μητρόπολη.
Θέση
Το παρεκκλήσι βρίσκεται στον δρόμο Κόρνου–Πυργών, σε περιοχή που ανήκει γεωγραφικά στον Κόρνο. Η θέση του εμφανίζεται σήμερα στις σύγχρονες χαρτογραφικές υπηρεσίες ως Ιερός Ναός Αγίου Αλεξάνδρου, με Plus Code WCG8+9X6, Kornos 7640, Cyprus.
Google Maps:
Ιερός Ναός Αγίου Αλεξάνδρου – Κόρνος
Δεν παραθέτω αριθμητικές συντεταγμένες επειδή δεν βρήκα δεύτερη αξιόπιστη πηγή που να δημοσιεύει με σαφήνεια ακριβές latitude/longitude για τον συγκεκριμένο ναό. Το Plus Code και η ονομαστική χαρτογραφική καταχώριση όμως οδηγούν ακριβώς στη θέση του.
Φωτογραφική καταγραφή
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης λήφθηκαν στον Κόρνο στις 6 Μαρτίου 2016 από τον Γιώργο Κωνσταντίνου.
Ταξινόμηση
Ονομασία: Παρεκκλήσι / Ιερός Ναός Αγίου Αλεξάνδρου
Αφιέρωση: Άγιος Αλέξανδρος
Τύπος: Ορθόδοξο χριστιανικό παρεκκλήσι – προσκυνηματικός και μνημονικός ναός
Τοποθεσία: Κόρνος, προς Πυργά
Επαρχία: Λάρνακα
Χώρα: Κύπρος
Έτος ανέγερσης: 1995
Κτήτορες / πρωτοβουλία: οικογένεια Χριστόφορου Παπαχριστοφόρου
Ιδιαίτερη αφιέρωση: μνήμη των Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής του 1974
Πρόσωπο με το οποίο συνδέεται η ονομασία: Αλέξανδρος Παπαχριστοφόρου, αγνοούμενος γιος της οικογένειας
Αρχιτεκτονικός τύπος: μονόκλιτος ναός με κεραμιδοσκέπαστο ημιθόλιο
Εσωτερικός διάκοσμος: αγιογραφημένος
Φωτογραφίες αγνοουμένων: 1.619, σύμφωνα με την ιστορική καταγραφή του ναού
Εκκλησιαστική δικαιοδοσία: Ιερά Μητρόπολη Τριμυθούντος
Plus Code: WCG8+9X6
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 6/3/2016
Πηγές
Δήμος Λευκάρων – Δημοτικό Διαμέρισμα Κόρνου – Εκκλησίες
Εκκλησία της Κύπρου – Ναοί / Ενορίες Ιεράς Μητροπόλεως Τριμυθούντος
Biodiversity of Cyprus – Το παρεκκλήσι του Αγίου Αλεξάνδρου στον Κόρνο
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Kornos, 6/3/2016
Chapel of Agios Alexandros
The Chapel of Agios Alexandros stands outside Kornos, on the left-hand side of the road leading towards Pyrga, within the geographical area of Kornos. It is set in quiet surroundings with scattered pine and cypress trees and is one of the community's most distinctive modern churches because of its direct association with the tragedy of the missing persons following the Turkish invasion of Cyprus in 1974. The present church was built in 1995.
Establishment of the chapel
The church was created through the initiative of the family of the late Christoforos Papachristoforou, an Economos and long-serving President of the Committee of Greek Cypriot Missing Persons. His family undertook the effort to finance the construction of the chapel through contributions and other forms of support.
Christoforos Papachristoforou had personally experienced the tragedy of the invasion because his son, Alexandros Papachristoforou, was among the missing. At the family's request, the church was dedicated to Agios Alexandros, the saint whose name was shared by their missing son.
The original Biodiversity of Cyprus article also records that the completion of the chapel fulfilled a deeply held wish of Father Christoforos and that he served the chapel himself. He died in February 2004.
Dedication to the missing persons of 1974
The chapel was not created simply as another place of worship but also as a memorial to the Greek Cypriot missing persons of the 1974 Turkish invasion. Photographs of all the Greek Cypriots then officially recorded as missing, a total of 1,619 people, were mounted on the interior western wall.
The building consequently has a dual character: it is an Orthodox Christian place of worship and at the same time a memorial space preserving collective memory of one of the most painful consequences of the events of 1974.
Architecture
The church is single-aisled and covered by a tiled semi-vault. Its interior is decorated with wall paintings. The modest scale of the building and its setting among scattered pines and cypresses give it the character of a quiet pilgrimage chapel.
It is not a medieval or historic church but a modern ecclesiastical building erected in 1995, whose principal significance lies in its association with the missing persons.
The cross and inscription
On the western side of the paved area surrounding the church stands a cross mounted on a stone column. Its inscription refers to the 1,619 missing persons and to the events beginning on 20 July 1974. The same message is also presented in English, French and German, demonstrating the intention that the site should also inform international visitors about the missing-persons issue.
Religious and commemorative function
A Divine Liturgy and prayers for the missing persons are held at the church. The official page of the Kornos Municipal District states that a service and prayer for the missing were held every Saturday from 9:00 to 11:00 a.m.
The Church of Cyprus also officially lists the Church of Agios Alexandros near Pyrga under the Holy Metropolis of Trimythountos, with a priest assigned on a rotating basis by the Metropolis.
Location
The chapel stands along the Kornos–Pyrga road, within the geographical territory of Kornos. Modern mapping services list the location as Ιερός Ναός Αγίου Αλεξάνδρου, with Plus Code WCG8+9X6, Kornos 7640, Cyprus.
Google Maps:
Church of Agios Alexandros – Kornos
I have not included numerical latitude and longitude because I did not find a second reliable source publishing exact coordinates for this specific church. The Plus Code and named map entry, however, identify the exact mapped location.
Photographic record
The photographs accompanying this article were taken at Kornos on 6 March 2016 by George Konstantinou.
Classification
Name: Chapel / Church of Agios Alexandros
Dedication: Agios Alexandros
Type: Orthodox Christian chapel – pilgrimage and memorial church
Location: Kornos, towards Pyrga
District: Larnaca
Country: Cyprus
Year of construction: 1995
Founding initiative: family of Christoforos Papachristoforou
Special dedication: memory of the Greek Cypriot missing persons of the 1974 Turkish invasion
Person associated with the dedication: Alexandros Papachristoforou, the family's missing son
Architectural type: single-aisled church with tiled semi-vault
Interior: decorated with wall paintings
Photographs of missing persons: 1,619 according to the historical record of the church
Ecclesiastical jurisdiction: Holy Metropolis of Trimythountos
Plus Code: WCG8+9X6
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 6/3/2016
Sources
Municipality of Lefkara – Kornos Municipal District – Churches
Church of Cyprus – Churches / Parishes of the Holy Metropolis of Trimythountos
Biodiversity of Cyprus – Chapel of Agios Alexandros at Kornos
Waze – Church of Agios Alexandros
