Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο: Γιώργος Κωνσταντίνου – Λίμνη Αγίου Λουκά, Αμμόχωστος.
Ο Γελαδάρης – Cattle Egret (Bubulcus ibis) είναι ένας μικρόσωμος ερωδιός της οικογένειας Ardeidae και ένα από τα πιο χαρακτηριστικά υδρόβια πουλιά της Κύπρου. Η Λίμνη Αγίου Λουκά στην Αμμόχωστο αποτελεί σημαντικό βιότοπο για το είδος και είναι γνωστή ως περιοχή όπου οι Γελαδάρηδες φωλιάζουν αποικιακά. Η BirdLife Cyprus αναφέρει συγκεκριμένα τη Λίμνη Αγίου Λουκά μεταξύ των περιοχών της Κύπρου όπου απαντά το είδος και χαρακτηρίζει τον Γελαδάρη ως περαστικό μετανάστη, χειμερινό επισκέπτη και μόνιμο αναπαραγόμενο είδος.
Το δεκάλεπτο ντοκιμαντέρ που παρουσιάζεται σε αυτή την ανάρτηση καταγράφει τη φωλεοποίηση των Γελαδάρηδων στη Λίμνη Αγίου Λουκά, προσφέροντας εικόνες από μία από τις πιο εντυπωσιακές αναπαραγωγικές συγκεντρώσεις υδρόβιων πουλιών της Κύπρου.
Ο Γελαδάρης
Ο Bubulcus ibis ανήκει στους ερωδιούς, αλλά η οικολογία του διαφέρει αισθητά από εκείνη πολλών συγγενικών ειδών. Έχει μήκος περίπου 45–52 εκατοστά και είναι σχετικά κοντόχοντρος, με κοντύτερο λαιμό και ράμφος σε σύγκριση με άλλους λευκούς ερωδιούς.
Εκτός αναπαραγωγικής περιόδου το πτέρωμά του φαίνεται κυρίως λευκό. Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, όμως, οι ενήλικες αποκτούν χαρακτηριστικούς κιτρινωπούς έως πορτοκαλοκαστανούς χρωματισμούς στο κεφάλι, τον λαιμό, το στήθος και τη ράχη.
Ένας ερωδιός που ακολουθεί τα ζώα
Ένα από τα γνωστότερα χαρακτηριστικά του Γελαδάρη είναι η στενή σχέση του με τα μεγάλα φυτοφάγα ζώα. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους ερωδιούς που αναζητούν την τροφή τους κυρίως μέσα ή δίπλα στο νερό, ο Γελαδάρης περνά μεγάλο μέρος της ημέρας σε χωράφια και βοσκοτόπια.
Στην Κύπρο παρατηρείται συχνά κοντά σε βοοειδή, πρόβατα και κατσίκες. Καθώς τα ζώα κινούνται μέσα στη βλάστηση, αναγκάζουν έντομα και άλλα μικρά ζώα να μετακινηθούν, προσφέροντας στους Γελαδάρηδες εύκολες ευκαιρίες τροφοληψίας. Η BirdLife Cyprus αναφέρει ότι το είδος τρέφεται με ασπόνδυλα και συναντάται τόσο σε υγροτόπους όσο και σε χωράφια κοντά σε κοπάδια.
Αποικιακή φωλεοποίηση
Ο Γελαδάρης είναι κοινωνικό είδος και κατά την αναπαραγωγή μπορεί να σχηματίζει πυκνές αποικίες. Οι φωλιές κατασκευάζονται πάνω σε θάμνους και δέντρα μέσα ή κοντά σε υγροτόπους.
Σε μία τέτοια αποικία δημιουργείται συνεχής δραστηριότητα. Ενήλικα πουλιά πηγαινοέρχονται μεταφέροντας υλικό για τις φωλιές ή τροφή για τους νεοσσούς, ενώ τα νεαρά περιμένουν τους γονείς τους μέσα στις φωλιές.
Η συγκέντρωση πολλών ζευγαριών σε μικρή έκταση δημιουργεί ένα εξαιρετικά ζωντανό περιβάλλον, με συνεχή κίνηση και φωνές.
Η αποικία της Λίμνης Αγίου Λουκά
Η Λίμνη Αγίου Λουκά στην Αμμόχωστο είναι ιδιαίτερα σημαντική για την παρατήρηση αυτής της συμπεριφοράς. Υπάρχουν ανεξάρτητες ορνιθολογικές αναφορές που επιβεβαιώνουν τη φωλεοποίηση του Γελαδάρη στην περιοχή. Η BirdLife Cyprus αναφέρει τη λίμνη ως περιοχή παρουσίας του είδους, ενώ καταγραφή πεδίου του 2012 αναφέρει ρητά ότι στη λίμνη αναπαράγονταν τόσο Cattle Egrets όσο και Black-crowned Night Herons.
Η περιοχή της Αμμοχώστου φιλοξενεί και άλλους σημαντικούς υγροτόπους και συγκεντρώσεις ερωδιών. Οι αποικίες αυτές δείχνουν πόσο σημαντικά είναι τα ρηχά γλυκά νερά, οι καλαμιώνες, οι θάμνοι και τα δέντρα των υγροτόπων για την αναπαραγωγή των υδρόβιων πουλιών.
Το θέαμα κατά την αναπαραγωγική περίοδο
Η αποικία των Γελαδάρηδων στον Άγιο Λουκά είναι ένα από τα εντυπωσιακά φυσικά θεάματα που έχω καταγράψει στην Κύπρο.
Δεκάδες λευκά πουλιά συγκεντρώνονται στα δέντρα και στους θάμνους γύρω από το νερό. Οι φωλιές βρίσκονται κοντά η μία στην άλλη και οι γονείς βρίσκονται σε συνεχή κίνηση, αναζητώντας τροφή και επιστρέφοντας για να ταΐσουν τους νεοσσούς.
Οι νεοσσοί αντιδρούν έντονα μόλις πλησιάσει ένας γονέας με τροφή, ενώ οι συνεχείς αφίξεις και αναχωρήσεις των ενηλίκων δημιουργούν μία εικόνα αδιάκοπης δραστηριότητας.
Το δεκάλεπτο ντοκιμαντέρ αποτελεί καταγραφή αυτής ακριβώς της συμπεριφοράς και της ζωής μέσα στην αναπαραγωγική αποικία.
Φωλιά και νεοσσοί
Οι Γελαδάρηδες κατασκευάζουν σχετικά απλές φωλιές από κλαδιά. Σε αποικίες με πολλά ζευγάρια, οι φωλιές μπορεί να βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους.
Οι νεοσσοί εξαρτώνται από τους γονείς για την τροφή τους. Καθώς μεγαλώνουν γίνονται περισσότερο δραστήριοι πάνω στη φωλιά και στα γειτονικά κλαδιά, μέχρι να αποκτήσουν την ικανότητα πλήρους πτήσης και ανεξαρτησίας.
Η αποικιακή φωλεοποίηση προσφέρει ορισμένα πλεονεκτήματα, αλλά ταυτόχρονα σημαίνει ότι μία ολόκληρη αναπαραγωγική συγκέντρωση εξαρτάται από τη διατήρηση κατάλληλων δέντρων, θάμνων και υδρολογικών συνθηκών.
Η παρουσία του είδους στην Κύπρο
Ο Γελαδάρης μπορεί να παρατηρηθεί στην Κύπρο ολόχρονα. Η BirdLife Cyprus τον κατατάσσει ως passage migrant, winter visitor και resident breeder.
Αναφέρεται από τη Λίμνη Ορόκλινης, το έλος Ακρωτηρίου, το Πάρκο Αθαλάσσας, τη Λίμνη Αγίου Λουκά στην επαρχία Αμμοχώστου και παράκτιες περιοχές κατά τη μετανάστευση.
Οι αριθμοί μπορούν να είναι εντυπωσιακοί σε κατάλληλες περιοχές. Σε στοιχεία της BirdLife Cyprus από τον Μάρτιο του 2014 καταγράφηκαν περίπου 400 Γελαδάρηδες πάνω σε φωλιές σε αναπαραγωγική αποικία στο Fresh Water Lake South.
Οικολογική σημασία των υγροτόπων της Αμμοχώστου
Η Λίμνη Αγίου Λουκά δεν έχει σημασία μόνο για τον Γελαδάρη. Οι καταγραφές από την περιοχή δείχνουν παρουσία πολλών άλλων υδρόβιων και μεταναστευτικών πουλιών. Η διατήρηση τέτοιων υγροτόπων είναι σημαντική για τη φωλεοποίηση, την τροφοληψία, την ανάπαυση και τη μετανάστευση διαφορετικών ειδών.
Ιδιαίτερα για τα αποικιακά είδη, η προστασία των σημείων φωλεοποίησης από έντονη όχληση κατά την αναπαραγωγική περίοδο είναι σημαντική, καθώς μεγάλος αριθμός φωλιών και νεοσσών μπορεί να βρίσκεται συγκεντρωμένος σε πολύ μικρή έκταση.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Chordata
Κλάση: Aves
Τάξη: Pelecaniformes
Οικογένεια: Ardeidae
Είδος: Bubulcus ibis
Αγγλική κοινή ονομασία: Cattle Egret
Ελληνική/κυπριακή ονομασία: Γελαδάρης
Παρουσία στην Κύπρο: Περαστικός μετανάστης, χειμερινός επισκέπτης και μόνιμο αναπαραγόμενο είδος.
Περιοχή του ντοκιμαντέρ: Λίμνη Αγίου Λουκά, Αμμόχωστος, Κύπρος
Καταγραφή: Αναπαραγωγική αποικία / φωλεοποίηση
Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Απειλές / Πιέσεις: Δεν αποδίδεται ειδική πίεση στην αποικία του Αγίου Λουκά χωρίς συγκεκριμένη τεκμηρίωση. Η διατήρηση των υγροτοπικών θέσεων φωλεοποίησης είναι σημαντική για τα αποικιακά υδρόβια πουλιά.
Καθεστώς κινδύνου: Να αξιολογείται βάσει της τρέχουσας διεθνούς αξιολόγησης του είδους.
Καθεστώς προστασίας: Άγριο πτηνό· ισχύει το σχετικό καθεστώς προστασίας της άγριας ορνιθοπανίδας.
IUCN: Να αναφέρεται σύμφωνα με την τρέχουσα επίσημη αξιολόγηση της IUCN και όχι από παλαιότερη μη ελεγμένη πληροφορία.
Πηγές
BirdLife Cyprus – Cattle Egret
BirdLife Cyprus – Karpasia Trip, April 2019
English
Text, photos and video: George Konstantinou – Agios Loukas Lake, Famagusta.
The Cattle Egret (Bubulcus ibis), known in Cyprus as Geladaris, is a small member of the heron family Ardeidae and one of the characteristic wetland birds of Cyprus. Agios Loukas Lake in Famagusta is an important site for the species and is known to support colonial nesting Cattle Egrets. BirdLife Cyprus specifically lists Agios Loukas Lake among the locations where the species occurs and classifies the Cattle Egret in Cyprus as a passage migrant, winter visitor and resident breeder.
The ten-minute documentary presented in this post records the nesting colony of Cattle Egrets at Agios Loukas Lake, providing a close view of one of the remarkable breeding spectacles of Cyprus wetlands.
Description
The Cattle Egret is a relatively small, compact heron, measuring approximately 45–52 cm in length.
Outside the breeding season its plumage appears predominantly white. During the breeding season, adults develop distinctive yellowish to orange-buff coloration on parts of the head, breast and back.
Compared with many other herons, it has a relatively short neck and compact appearance.
Association with livestock
One of the best-known characteristics of the Cattle Egret is its close association with grazing animals.
Rather than depending entirely on aquatic feeding, it regularly searches for food in fields and pastures. Cattle, sheep and goats disturb insects and other small animals as they walk through vegetation, allowing the egrets following them to capture exposed prey.
BirdLife Cyprus notes that the species feeds on invertebrates and can be observed both in wetlands and in fields around cattle, goats and sheep.
Colonial nesting
Cattle Egrets are highly social birds and nest communally in colonies, using bushes and trees associated with wetlands.
A breeding colony can become an extremely active environment. Adults continually arrive and depart, carrying nesting material or food, while growing chicks wait in closely spaced nests.
The resulting concentration of birds produces constant movement and vocal activity throughout the colony.
The colony at Agios Loukas Lake
Agios Loukas Lake in Famagusta provides suitable conditions for observing this behaviour.
Independent ornithological information confirms breeding by Cattle Egrets at the wetland. BirdLife Cyprus lists Agios Loukas Lake among the species' Cyprus localities, while a field account from 2012 specifically reported both Cattle Egrets and Black-crowned Night Herons breeding there.
The wetland therefore represents more than a feeding site. It has functioned as an actual breeding habitat for colonial waterbirds.
The breeding spectacle
The Cattle Egret colony at Agios Loukas is one of the impressive natural spectacles I have documented in Cyprus.
Dozens of white birds gather in the trees and bushes around the water. Nests can be closely spaced, while adults continually travel between the colony and surrounding feeding areas.
Hungry chicks become highly active as adults return with food, creating constant movement and sound within the colony.
The ten-minute documentary records this remarkable period in the annual cycle of the Cattle Egret and preserves a visual record of the nesting colony at Agios Loukas Lake.
Nest and young
Cattle Egrets construct relatively simple nests from sticks and other plant material. In a large colony, nests can be positioned close together.
The young depend entirely on their parents for food during their early development. As they grow, they become increasingly mobile around the nest and surrounding branches before eventually becoming capable of sustained flight.
Colonial breeding makes the availability of suitable nesting vegetation particularly important because many breeding pairs may depend on a relatively small area.
Cattle Egrets in Cyprus
The Cattle Egret can be observed in Cyprus throughout the year and is classified as a passage migrant, winter visitor and resident breeder.
BirdLife Cyprus lists Oroklini Lake, Akrotiri Marsh, Athalassa Park and Agios Loukas Lake in Famagusta District, as well as coastal areas during migration, among places where the species can be observed.
Breeding concentrations elsewhere on the island can also be substantial. BirdLife Cyprus records from March 2014 reported approximately 400 Cattle Egrets on nests at Fresh Water Lake South.
Importance of the Famagusta wetlands
Agios Loukas Lake is important for more than one species. Records from the area demonstrate the presence of a diverse community of wetland and migratory birds.
Wetlands such as this provide feeding, resting and breeding habitat and can be particularly important for colonial species whose nests are concentrated in relatively small areas.
Documenting these places through photography and video provides a valuable historical record of Cyprus wildlife and of the breeding sites used by its waterbirds.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Aves
Order: Pelecaniformes
Family: Ardeidae
Species: Bubulcus ibis
English common name: Cattle Egret
Cyprus/Greek name: Γελαδάρης – Geladaris
Status in Cyprus: Passage migrant, winter visitor and resident breeder.
Documentary locality: Agios Loukas Lake, Famagusta, Cyprus
Record: Breeding/nesting colony
Text, photographs and video: George Konstantinou
Threats / Pressures: No specific pressure is attributed here to the Agios Loukas colony without supporting evidence. Conservation of wetland nesting sites is important for colonial waterbirds.
Threat status: To be stated according to the current species-specific international assessment.
Protection status: Wild bird protected under the applicable framework for wild avifauna.
IUCN: To be stated from the current official IUCN assessment rather than from unchecked historical information.
No comments:
Post a Comment