Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Η Charonia variegata (Lamarck, 1816), γνωστή ως Atlantic triton και στην Κύπρο ως Τρίτωνας, είναι ένα από τα μεγαλύτερα και εντυπωσιακότερα θαλάσσια γαστερόποδα της Μεσογείου. Είναι αρπακτικό σαλιγκάρι με μεγάλο, ισχυρό και χαρακτηριστικά χρωματισμένο κέλυφος. Ανήκει σήμερα στην οικογένεια Charoniidae.
Η παλαιότερη ονομασία Charonia tritonis variegata (Lamarck, 1816), που χρησιμοποιείται στον αρχικό τίτλο της ανάρτησης του 2016, δεν είναι πλέον αποδεκτή. Το MolluscaBase και το WoRMS τη θεωρούν συνώνυμο και δέχονται ως έγκυρο όνομα το Charonia variegata (Lamarck, 1816).
Περιγραφή
Ο Τρίτωνας διαθέτει μεγάλο, βαρύ και επίμηκες κέλυφος με υψηλή, μυτερή σπείρα. Το βασικό χρώμα του κελύφους είναι συνήθως κρεμ έως υπόλευκο, με καστανά, κοκκινωπά ή καστανόμαυρα σχέδια. Στο εσωτερικό του παχέος εξωτερικού χείλους υπάρχουν χαρακτηριστικές λευκές οδοντώσεις πάνω σε σκούρες καστανές κηλίδες.
Πρόκειται για πραγματικά μεγάλο γαστερόποδο. Έχουν καταγραφεί κελύφη που πλησιάζουν τα 37,5 cm, γεγονός που το κατατάσσει ανάμεσα στα μεγαλύτερα θαλάσσια σαλιγκάρια της περιοχής.
Το κέλυφος δεν είναι απλώς μεγάλο αλλά ιδιαίτερα στιβαρό. Οι έλικες είναι έντονα γλυπτοί και οι καστανές και λευκές ζώνες δημιουργούν το χαρακτηριστικό πολύχρωμο σχέδιο από το οποίο προέρχεται και η ονομασία variegata.
Το ζωντανό ζώο
Όταν κινείται, το μαλακό σώμα προβάλλει από το μεγάλο άνοιγμα του κελύφους. Το ζώο διαθέτει ισχυρό μυώδες πόδι, κεφαλή με αισθητήριες κεραίες και προβοσκίδα που χρησιμοποιείται κατά τη διατροφή.
Σε αντίθεση με την εντύπωση που μπορεί να δημιουργεί το βαρύ κέλυφός του, ο Τρίτωνας είναι ενεργός θηρευτής και όχι φυτοφάγο σαλιγκάρι. Η οικολογία του είναι στενά συνδεδεμένη με άλλα μεγάλα βενθικά ασπόνδυλα.
Διατροφή και θήρευση
Η Charonia variegata είναι σαρκοφάγο αρπακτικό γαστερόποδο. Ιδιαίτερη θέση στη διατροφή των ειδών του γένους Charonia έχουν τα εχινόδερμα, συμπεριλαμβανομένων των αστεριών της θάλασσας.
Ο Τρίτωνας πλησιάζει το θήραμά του και χρησιμοποιεί την προβοσκίδα και τη ράδουλα για να τραφεί. Η δυνατότητα των μεγάλων Charonia να θηρεύουν εχινόδερμα τους δίνει ιδιαίτερο οικολογικό ρόλο στις βενθικές κοινότητες όπου ζουν.
Ενδιαίτημα
Στην Κύπρο έχει αναφερθεί κυρίως από ρηχούς βραχώδεις βυθούς. Η έκθεση CAMP Cyprus για τη βιοποικιλότητα αναφέρει το είδος από τις περιοχές Moulia Rocks και ανατολικό Ακάμα, ενώ παραπέμπει και σε παλαιότερες κυπριακές καταγραφές που το χαρακτήριζαν κοινό, ιδιαίτερα στη βόρεια ακτή, σε ρηχούς βραχώδεις βυθούς.
Οι βραχώδεις υποθαλάσσιες περιοχές προσφέρουν τόσο καταφύγια όσο και την κατάλληλη βενθική πανίδα από την οποία εξαρτάται η διατροφή του.
Εξάπλωση
Η Charonia variegata έχει πολύ ευρεία γεωγραφική εξάπλωση. Απαντά στη Μεσόγειο Θάλασσα και σε μεγάλες περιοχές του Ατλαντικού, συμπεριλαμβανομένων της Μακαρονησίας και της δυτικής Αφρικής, ενώ υπάρχουν καταγραφές από την Καραϊβική, τον Κόλπο του Μεξικού και τις ατλαντικές ακτές της Αμερικής.
Επομένως, δεν πρόκειται για λεσσεψιανό ή πρόσφατα εισαχθέν ξενικό είδος στην Κύπρο, αλλά για φυσικό στοιχείο της μεσογειακής θαλάσσιας πανίδας.
Παρουσία στην Κύπρο
Η παρουσία του Τρίτωνα στις κυπριακές θάλασσες είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες. Η επίσημη έκθεση CAMP Cyprus – Biodiversity Concerns τον κατέγραφε ως κοινό στην Κύπρο, με ιδιαίτερη αναφορά στα Moulia Rocks και στον ανατολικό Ακάμα. Αναφέρει επίσης παλαιότερα δεδομένα του Demetropoulos (1969), σύμφωνα με τα οποία το είδος ήταν κοινό, ιδιαίτερα στη βόρεια ακτή και σε ρηχούς βραχώδεις βυθούς.
Η αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou, δημοσιευμένη στις 17 Δεκεμβρίου 2016, παρουσίαζε το είδος με την τότε χρησιμοποιούμενη ονομασία Charonia tritonis variegata.
Προστασία στην Κύπρο και τη Μεσόγειο
Ο Τρίτωνας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από πλευράς προστασίας, επειδή τα μεγάλα και εντυπωσιακά κελύφη του αποτελούσαν ανέκαθεν αντικείμενο συλλογής.
Η έκθεση CAMP Cyprus καταγράφει την Charonia tritonis variegata (= Charonia variegata) στο Παράρτημα II της Σύμβασης της Βαρκελώνης και στο Παράρτημα II της Σύμβασης της Βέρνης. Ως απειλές για το είδος στην Κύπρο αναφέρονται η συλλογή από δύτες και η απώλεια ή υποβάθμιση ενδιαιτημάτων εξαιτίας ρύπανσης και απόρριψης ιζημάτων.
Η προστασία των μεγάλων αναπαραγωγικά ώριμων ατόμων έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα ζωντανά ζώα δεν πρέπει να αφαιρούνται από τη θάλασσα για διακοσμητική χρήση του κελύφους τους.
Οικολογικός ρόλος
Ως μεγάλος βενθικός θηρευτής, η Charonia variegata αποτελεί σημαντικό μέλος των παράκτιων βραχωδών οικοσυστημάτων. Η θήρευση άλλων ασπονδύλων, και ιδιαίτερα εχινοδέρμων, σημαίνει ότι δεν αποτελεί απλώς ένα εντυπωσιακό κοχύλι αλλά έναν ενεργό οργανισμό που συμμετέχει στη λειτουργία του οικοσυστήματος.
Η παρουσία μεγάλων αρπακτικών γαστεροπόδων αποτελεί μέρος της φυσικής πολυπλοκότητας των μεσογειακών βενθικών κοινοτήτων.
Απολιθώματα στην Κύπρο
Η Charonia variegata παρουσιάζει επιπλέον παλαιοντολογικό ενδιαφέρον στην Κύπρο. Σε μεταγενέστερη καταγραφή του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou έχω καταγράψει απολιθωμένα κελύφη που αποδίδονται στο είδος από την Ποταμιά, τον Άγιο Ιωάννη Μαλούντας και το Γέρι.
Η παρουσία τόσο σύγχρονων όσο και απολιθωμένων εκπροσώπων επιτρέπει μια ενδιαφέρουσα σύνδεση ανάμεσα στη σημερινή θαλάσσια βιοποικιλότητα και στο παλαιοντολογικό αρχείο της Κύπρου. Η ακριβής ηλικία κάθε απολιθωμένου ευρήματος, όμως, πρέπει να καθορίζεται από το συγκεκριμένο γεωλογικό του πλαίσιο και δεν μπορεί να συναχθεί μόνο από την τοποθεσία.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Mollusca
Κλάση: Gastropoda
Υποκλάση: Caenogastropoda
Τάξη: Littorinimorpha
Υπεροικογένεια: Tonnoidea
Οικογένεια: Charoniidae
Γένος: Charonia
Είδος: Charonia variegata (Lamarck, 1816)
Παλαιότερη ονομασία: Charonia tritonis variegata (Lamarck, 1816) – μη αποδεκτή σήμερα
Αγγλικές ονομασίες: Atlantic triton, Atlantic triton’s trumpet
Ελληνική ονομασία: Τρίτωνας
Κατάσταση στην Κύπρο: Ιθαγενές θαλάσσιο είδος.
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Charonia variegata and fossils from Cyprus
MolluscaBase – Charonia variegata and Charonia tritonis variegata
World Register of Marine Species – Charonia variegata
Ocean Biodiversity Information System – Charonia variegata
Republic of Cyprus – CAMP Cyprus Biodiversity Report – Charonia variegata
Photos by Kostas Aristeidou
Photos by George Constantinou
Text by George Konstantinou.
Charonia variegata (Lamarck, 1816), commonly known as the Atlantic triton or Atlantic triton’s trumpet, is one of the largest and most impressive marine gastropods occurring in the Mediterranean. It is a predatory sea snail with a large, robust and distinctively patterned shell and is currently classified in the family Charoniidae.
The older name Charonia tritonis variegata (Lamarck, 1816), used in the title of the original 2016 post, is no longer accepted. MolluscaBase and WoRMS treat it as a synonym of the currently accepted Charonia variegata (Lamarck, 1816).
Description
The Atlantic triton possesses a large, heavy and elongated shell with a high, pointed spire. Its basic colour is usually cream to whitish, decorated with brown, reddish or dark-brown markings. The thick outer lip bears characteristic white teeth internally, superimposed on darker brown patches.
It is a genuinely large gastropod, with exceptionally large shells approaching 37.5 cm in length.
The shell is strongly built, and its combination of sculpturing and contrasting cream and brown markings gives the species its distinctive appearance.
The living animal
When active, the soft body extends from the large shell aperture. The animal possesses a powerful muscular foot, sensory tentacles and a proboscis used during feeding.
Despite the apparently cumbersome shell, Charonia variegata is an active predator, not a herbivorous grazing snail.
Feeding and predation
Charonia variegata is a carnivorous predatory gastropod. Echinoderms, including sea stars, are particularly important prey among members of the genus Charonia.
The animal approaches its prey and uses its proboscis and radula during feeding. This ability to prey upon relatively large benthic invertebrates gives tritons an important ecological role within marine bottom communities.
Habitat
In Cyprus the species has been reported particularly from shallow rocky bottoms. The CAMP Cyprus biodiversity assessment records it from Moulia Rocks and the eastern Akamas, and cites earlier Cyprus observations describing it as common, especially along the northern coast on shallow rocky grounds.
Rocky underwater habitats provide shelter as well as the benthic fauna upon which this large predatory gastropod depends.
Distribution
Charonia variegata has a remarkably broad geographical distribution. It occurs in the Mediterranean Sea and large parts of the Atlantic, including Macaronesia and western Africa, with records also from the Caribbean, Gulf of Mexico and Atlantic coasts of the Americas.
It is therefore not a Lessepsian migrant or recently introduced alien species in Cyprus but a natural component of Mediterranean marine fauna.
Presence in Cyprus
The Atlantic triton has been known from Cypriot waters for decades. The official CAMP Cyprus – Biodiversity Concerns report described it as common in Cyprus, specifically recording Moulia Rocks and the eastern Akamas. It also cited Demetropoulos (1969), who reported it as common particularly along the northern coast and on shallow rocky grounds.
The original Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou post, published on 17 December 2016, presented the species under the then-used name Charonia tritonis variegata.
Protection in Cyprus and the Mediterranean
The Atlantic triton is of particular conservation interest because its exceptionally large and attractive shell has historically made it vulnerable to collection.
The CAMP Cyprus report lists Charonia tritonis variegata (= Charonia variegata) under Annex II of the Barcelona Convention and Annex II of the Bern Convention. For Cyprus it identifies collection by divers and habitat loss or degradation associated with pollution and sediment dumping among the threats to the species.
Protection of large, reproductively mature individuals is particularly important. Living animals should not be removed from the sea merely for their decorative shells.
Ecological role
As a large benthic predator, Charonia variegata is an active component of rocky coastal ecosystems. Its predation on other invertebrates, particularly echinoderms, means that it should be regarded not simply as an impressive shell but as an organism contributing to the functioning of its ecosystem.
Large predatory gastropods form part of the natural trophic complexity of Mediterranean benthic communities.
Fossils in Cyprus
Charonia variegata is also of palaeontological interest in Cyprus. In a later Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou record, I documented fossil shells attributed to this species from Potamia, Agios Ioannis Malountas and Geri.
The occurrence of both living and fossil representatives provides an interesting link between the present-day marine biodiversity and the palaeontological record of Cyprus. The precise age of any fossil specimen, however, must be established from its individual geological context and cannot be inferred from locality alone.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Mollusca
Class: Gastropoda
Subclass: Caenogastropoda
Order: Littorinimorpha
Superfamily: Tonnoidea
Family: Charoniidae
Genus: Charonia
Species: Charonia variegata (Lamarck, 1816)
Former name: Charonia tritonis variegata (Lamarck, 1816) – currently unaccepted
English common names: Atlantic triton, Atlantic triton’s trumpet
Greek common name: Τρίτωνας
Status in Cyprus: Native marine species.
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Charonia variegata and fossils from Cyprus
MolluscaBase – Charonia variegata
World Register of Marine Species – Charonia variegata
No comments:
Post a Comment