Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Υποβρύχιες φωτογραφίες: Costas Constantinou – Ξυλοφάγου, βάθος 6 μ., 6/1/2016.
Το Pteragogus trispilus Randall, 2013 είναι μικρό θαλάσσιο ψάρι της οικογένειας Labridae, με φυσική εξάπλωση στην Ερυθρά Θάλασσα και παρουσία στην ανατολική Μεσόγειο ως ξενικός λεσσεψιανός μετανάστης. Η παρουσία του στην Κύπρο αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης εισόδου ειδών ερυθροθαλάσσιας προέλευσης στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Το FishBase καταγράφει ειδικά το είδος για την Κύπρο.
Η συγκεκριμένη καταγραφή του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou προέρχεται από τη Ξυλοφάγου, όπου το είδος φωτογραφήθηκε υποβρυχίως από τον Costas Constantinou στις 6 Ιανουαρίου 2016, σε βάθος 6 μέτρων. Η αρχική ανάρτηση το χαρακτηρίζει επίσης ως Lessepsian migrant.
Ταξινομική ιστορία και σύγχρονη ονομασία
Η ταξινομική ιστορία του είδους στη Μεσόγειο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πολλά παλαιότερα μεσογειακά άτομα είχαν αναγνωριστεί ως Pteragogus pelycus. Με τη μελέτη του Randall το 2013 έγινε σαφές ότι τα ερυθροθαλάσσια και μεσογειακά ψάρια αυτά αντιπροσωπεύουν διαφορετικό είδος, το οποίο περιγράφηκε ως Pteragogus trispilus. Το FishBase αναφέρει ρητά ότι το είδος είναι λεσσεψιανός μετανάστης στην ανατολική Μεσόγειο και ότι είχε αναφερθεί κυρίως ως P. pelycus.
Επομένως, για τις σημερινές καταγραφές της Κύπρου πρέπει να χρησιμοποιείται το Pteragogus trispilus Randall, 2013 και όχι το Pteragogus pelycus για τα συγκεκριμένα λεσσεψιανά ψάρια.
Περιγραφή
Πρόκειται για μικρό λαβρίδιο, με μέγιστο δημοσιευμένο μήκος περίπου 7,9 cm SL. Το σώμα είναι σχετικά βαθύ και συμπιεσμένο πλευρικά, ενώ το ουραίο πτερύγιο είναι στρογγυλεμένο. Η πλευρική γραμμή είναι πλήρης και κάμπτεται έντονα προς τα κάτω στο οπίσθιο μέρος του σώματος.
Ο βασικός χρωματισμός είναι ελαιοπράσινος έως καστανωπός, με πολυάριθμα λευκά και σκοτεινά σημάδια. Χαρακτηριστική είναι μια λοξή μαύρη κηλίδα στο βραγχιακό κάλυμμα, η οποία περιβάλλεται ευρέως από κίτρινο χρώμα. Πίσω από το μάτι και στον αυχένα υπάρχουν μικρά μαύρα στίγματα, ενώ η ίριδα παρουσιάζει πορτοκαλί και σκοτεινά ακτινωτά σχέδια.
Αρσενικά και θηλυκά παρουσιάζουν ορισμένες χρωματικές διαφορές. Στα ενήλικα αρσενικά το κάτω μέρος του κεφαλιού και η οπίσθια περιοχή του βραγχιακού καλύμματος μπορούν να έχουν πορτοκαλί απόχρωση. Στα θηλυκά μπορεί να υπάρχει ανοιχτόχρωμη επιμήκης ζώνη από το ρύγχος προς το οπίσθιο μέρος του σώματος.
Οι τρεις χαρακτηριστικές μαύρες κηλίδες
Το όνομα trispilus αναφέρεται στις τρεις μαύρες κηλίδες που εμφανίζονται στο πρόσθιο τμήμα του ραχιαίου πτερυγίου, μία στις τρεις πρώτες μεμβράνες των ακανθωδών ακτίνων στα αρσενικά. Στα ενήλικα θηλυκά συνήθως διακρίνονται δύο, ενώ η τρίτη μπορεί να είναι πολύ μικρή ή αμυδρή.
Αυτός ο χαρακτήρας ήταν αρκετά σημαντικός ώστε να δώσει στο είδος το επιστημονικό του όνομα.
Αναγνώριση
Η αναγνώριση του P. trispilus δεν πρέπει να βασίζεται σε ένα μόνο χρωματικό γνώρισμα. Ο συνδυασμός της μαύρης κηλίδας στο βραγχιακό κάλυμμα, των χαρακτηριστικών κηλίδων στο πρόσθιο ραχιαίο πτερύγιο, του στρογγυλεμένου ουραίου πτερυγίου, της πλήρους πλευρικής γραμμής και των λεπτομερειών του χρωματισμού βοηθά στη διάκρισή του από συγγενικά είδη.
Το είδος είναι επίσης ιδιαίτερα κρυπτικό και παραμένει συχνά κοντά στον πυθμένα και ανάμεσα στη βλάστηση ή άλλες δομές του βυθού. Για τον λόγο αυτό μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητο και θεωρείται δύσκολο να φωτογραφηθεί υποβρυχίως.
Φυσική εξάπλωση
Η γνωστή φυσική εξάπλωση του είδους βρίσκεται στη δυτική περιοχή του Ινδικού Ωκεανού και ειδικότερα στην Ερυθρά Θάλασσα, με καταγραφές από τον Κόλπο της Άκαμπα και τον Κόλπο του Σουέζ.
Από την Ερυθρά Θάλασσα πέρασε στην ανατολική Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ακολουθώντας τη διαδρομή που χαρακτηρίζει τους λεσσεψιανούς μετανάστες.
Παρουσία στην ανατολική Μεσόγειο
Στην ανατολική Μεσόγειο το Pteragogus trispilus θεωρείται εισαγμένο λεσσεψιανό είδος. Η ιστορία της εξάπλωσής του περιπλέκεται από το γεγονός ότι πολλές πρώιμες μεσογειακές καταγραφές δημοσιεύθηκαν με το όνομα Pteragogus pelycus.
Η μεταγενέστερη ταξινομική διευκρίνιση επιτρέπει πλέον την ορθή απόδοση αυτών των πληθυσμών στο P. trispilus.
Παρουσία στην Κύπρο
Το FishBase διαθέτει ξεχωριστή καταχώριση του Pteragogus trispilus για την Κύπρο, επιβεβαιώνοντας την παρουσία του είδους στα κυπριακά νερά.
Η καταγραφή που παρουσιάζεται εδώ είναι ιδιαίτερα χρήσιμη ως φωτογραφική τεκμηρίωση: Ξυλοφάγου, 6/1/2016, βάθος 6 μέτρων, με υποβρύχιες φωτογραφίες του Costas Constantinou.
Το βάθος της συγκεκριμένης κυπριακής παρατήρησης είναι μικρότερο από το εύρος 9–35 m που δίνεται στο FishBase από τα δείγματα στα οποία βασίστηκαν οι δημοσιευμένες βιολογικές πληροφορίες για το είδος. Η φωτογραφική καταγραφή της Ξυλοφάγου αποτελεί επομένως χρήσιμη επιτόπια παρατήρηση από ρηχότερα νερά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αλλάζει από μόνη της το δημοσιευμένο συνολικό βαθυμετρικό εύρος του είδους.
Ενδιαίτημα
Το Pteragogus trispilus είναι βενθικό, reef-associated θαλάσσιο ψάρι. Έχει συλλεχθεί σε περιοχές με αμμώδη πυθμένα όπου υπάρχουν αποσπασμένα καφέ φύκη, μικρές κοραλλιογενείς συστάδες και βράχια.
Η κρυπτική συμπεριφορά και ο χρωματισμός του το βοηθούν να παραμένει δυσδιάκριτο μέσα σε σύνθετα βενθικά ενδιαιτήματα.
Διατροφή
Οι πληροφορίες για τη διατροφή του προέρχονται από την εξέταση του στομαχικού περιεχομένου των δειγμάτων της αρχικής περιγραφής.
Έχουν βρεθεί τρηματοφόρα (Foraminifera), μικρά γαστερόποδα και καρκινοειδή, μεταξύ των οποίων τμήμα μικρής δαγκάνας καβουριού. Σε μικρότερο άτομο βρέθηκαν επίσης υπολείμματα σχετικά μεγάλης γαρίδας. Αυτό δείχνει ότι το είδος δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε πολύ μικροσκοπική λεία αλλά μπορεί να καταναλώνει και σχετικά μεγαλύτερα βενθικά ασπόνδυλα.
Αναπαραγωγή
Το Pteragogus trispilus είναι ωοτόκο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για τη βιολογία του, σχηματίζονται διακριτά ζεύγη κατά την αναπαραγωγή.
Λεπτομερείς ειδικές πληροφορίες για την εποχή αναπαραγωγής, τη γονιμότητα και την ανάπτυξη των προνυμφών του P. trispilus στην Κύπρο δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένες, επομένως δεν πρέπει να αποδίδονται στο είδος γενικές πληροφορίες άλλων Labridae σαν να αποτελούν δεδομένα από τον κυπριακό πληθυσμό.
Οικολογική σημασία της παρουσίας του στην Κύπρο
Το Pteragogus trispilus αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα της σημαντικής αλλαγής που συντελείται στη θαλάσσια πανίδα της ανατολικής Μεσογείου μέσω της λεσσεψιανής μετανάστευσης.
Η Κύπρος βρίσκεται γεωγραφικά στην ανατολική Μεσόγειο και οι καταγραφές τέτοιων ειδών έχουν ιδιαίτερη αξία για την παρακολούθηση της εξάπλωσής τους. Στην περίπτωση του P. trispilus, η κρυπτική συμπεριφορά του σημαίνει επίσης ότι η πραγματική παρουσία του μπορεί να είναι δυσκολότερο να αποτυπωθεί μόνο από περιστασιακές οπτικές παρατηρήσεις.
Κατάσταση διατήρησης
Στο FishBase το Pteragogus trispilus εμφανίζεται ως Not Evaluated (NE – Μη Αξιολογημένο) ως προς την παγκόσμια κατάσταση στην IUCN Red List. Επομένως δεν πρέπει να του αποδίδεται κατηγορία LC, VU ή άλλη κατηγορία απειλής χωρίς σχετική επίσημη αξιολόγηση.
Για τον άνθρωπο χαρακτηρίζεται ως harmless, ενώ δεν θεωρείται είδος αλιευτικού ενδιαφέροντος.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Chordata
Κλάση: Actinopterygii
Οικογένεια: Labridae
Γένος: Pteragogus
Είδος: Pteragogus trispilus Randall, 2013
Παλαιότερη λανθασμένη ταυτοποίηση μεσογειακών καταγραφών: Pteragogus pelycus
Κατάσταση στη Μεσόγειο: Ξενικό – λεσσεψιανό είδος
Κατάσταση στην Κύπρο: Ξενικό λεσσεψιανό θαλάσσιο ψάρι
IUCN: NE – Not Evaluated / Μη Αξιολογημένο
Καταγραφή άρθρου: Ξυλοφάγου, 6 μ., 6/1/2016
Φωτογράφος: Costas Constantinou
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Pteragogus trispilus (Randall, 2013) – Cyprus
FishBase – Pteragogus trispilus Randall, 2013
FishBase – Pteragogus trispilus – Cyprus
European Commission – Pteragogus trispilus species information
Text by George Konstantinou.
Underwater photos: Costas Constantinou – Xylofagou, 6 m depth, 6 January 2016.
Pteragogus trispilus Randall, 2013 is a small marine wrasse of the family Labridae, native to the Red Sea and present in the eastern Mediterranean as an alien Lessepsian migrant. Its occurrence in Cyprus forms part of the continuing introduction and spread of Red Sea species into the Mediterranean through the Suez Canal. FishBase specifically records the species from Cyprus.
The record documented by Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou comes from Xylofagou, where the fish was photographed underwater by Costas Constantinou on 6 January 2016 at a depth of 6 metres. The original post also identifies it as a Lessepsian migrant.
Taxonomic history and current name
The Mediterranean taxonomic history of this species is particularly interesting. Many earlier Mediterranean specimens were identified as Pteragogus pelycus. Following Randall's 2013 revision, the Red Sea and Mediterranean fish concerned are recognised as a different species, Pteragogus trispilus. FishBase explicitly notes that P. trispilus is a Lessepsian migrant in the eastern Mediterranean and that it was formerly reported mainly as P. pelycus.
The correct name for these populations is therefore Pteragogus trispilus Randall, 2013.
Description
This is a small wrasse, with a published maximum size of approximately 7.9 cm standard length. The body is moderately deep and laterally compressed, with a rounded caudal fin. The lateral line is complete and bends sharply downwards towards the posterior part of the body.
Fresh individuals are predominantly olive-coloured, with numerous white and dark markings. A particularly conspicuous feature is an oblique elliptical black spot on the operculum, broadly edged with yellow. Small black spots occur behind the eye and on the nape, while the iris has orange and dark radiating markings.
Adult males and females show some differences in colour pattern. Males may have orange suffusion on the lower head and posterior operculum, while females may display a pale longitudinal stripe extending from the snout towards the caudal region.
The three diagnostic black spots
The specific name trispilus refers to the three black spots on the anterior dorsal fin, occurring on the first three spinous membranes in males. Adult females generally show two conspicuous spots, while the third may be faint or very small.
These markings were sufficiently characteristic to provide the scientific name of the species.
Identification
Identification should not rely on a single colour feature. The combination of the black opercular spot, dark spots on the anterior dorsal fin, rounded caudal fin, complete lateral line and detailed colour pattern helps distinguish P. trispilus from related species.
The species is notably cryptic, remaining close to the seabed among algae, rocks and other benthic structures. FishBase specifically notes that this behaviour makes it difficult to photograph underwater.
Native distribution
The known native range lies in the western Indian Ocean, particularly the Red Sea, including the Gulf of Aqaba and Gulf of Suez.
From the Red Sea it entered the eastern Mediterranean through the Suez Canal, following the pathway characteristic of Lessepsian migrants.
Presence in the eastern Mediterranean
In the eastern Mediterranean, Pteragogus trispilus is an introduced Lessepsian species. Its invasion history is complicated by the fact that many early Mediterranean records were published under the name Pteragogus pelycus.
Subsequent taxonomic clarification now allows these populations to be correctly recognised as P. trispilus.
Presence in Cyprus
FishBase maintains a specific Cyprus record for Pteragogus trispilus, confirming its occurrence in Cypriot waters.
The record presented here provides useful photographic documentation: Xylofagou, 6 January 2016, at 6 m depth, photographed underwater by Costas Constantinou.
This Cyprus observation is shallower than the 9–35 m range given by FishBase from published specimens. The Xylofagou photograph therefore provides a useful field observation from shallower water, without by itself redefining the species' overall published depth range.
Habitat
Pteragogus trispilus is a reef-associated marine fish. Specimens have been collected in areas with sandy bottom, detached brown algae, small coral patches and rocks.
Its cryptic behaviour and colour pattern allow it to remain inconspicuous within structurally complex benthic habitats.
Diet
Information on its diet comes from examination of stomach contents of specimens used in the original taxonomic work.
Recorded prey includes foraminiferans, small gastropods and crustaceans, including crab remains. A smaller specimen contained remains of a relatively large shrimp, demonstrating that the species is not restricted to extremely small prey.
Reproduction
Pteragogus trispilus is oviparous, and distinct pairing occurs during breeding.
Detailed species-specific information on spawning season, fecundity and larval development in Cyprus is not sufficiently documented. General reproductive information from other Labridae should therefore not be presented as if it were established specifically for the Cyprus population.
Ecological significance in Cyprus
Pteragogus trispilus is another example of the major transformation taking place in the marine fauna of the eastern Mediterranean through Lessepsian migration.
Cyprus occupies an important position in the eastern Mediterranean, making records of alien Red Sea species valuable for documenting their spread. The cryptic behaviour of P. trispilus also means that its actual presence may be more difficult to detect through occasional visual surveys alone.
Conservation status
FishBase currently lists Pteragogus trispilus as Not Evaluated (NE) for the global IUCN Red List assessment. It should therefore not be assigned LC, VU or another threat category without an official assessment.
It is considered harmless to humans and is of no significant fisheries interest.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Actinopterygii
Family: Labridae
Genus: Pteragogus
Species: Pteragogus trispilus Randall, 2013
Former Mediterranean misidentification: Pteragogus pelycus
Mediterranean status: Alien – Lessepsian species
Status in Cyprus: Alien Lessepsian marine fish
IUCN: NE – Not Evaluated
Article record: Xylofagou, 6 m, 6 January 2016
Photographer: Costas Constantinou
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Pteragogus trispilus (Randall, 2013) – Cyprus
FishBase – Pteragogus trispilus Randall, 2013
FishBase – Pteragogus trispilus – Cyprus
European Commission – Pteragogus trispilus species information
No comments:
Post a Comment