Translate

Friday, 17 February 2017

Astrhelia sp. – Miocene coral fossil from Evretou Dam, Paphos – Μειοκαινικό απολίθωμα κοραλλιού Astrhelia sp. από το Φράγμα Ευρέτου, Πάφος – Cyprus


Astrhelia Fossilized Coral is an extinct colonial coral from the Miocene Epoch of the Neogene Period. 
                                               Photos by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Φράγμα Ευρέτου, επαρχία Πάφου, Κύπρος.

Το απολιθωμένο κοράλλι που παρουσιάζεται εδώ βρέθηκε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη σύζυγό του Φανή Κωνσταντίνου στην περιοχή του Φράγματος Ευρέτου, επαρχία Πάφου. Το δείγμα έχει αναγνωριστεί ως Astrhelia sp., χωρίς προσδιορισμό σε συγκεκριμένο είδος. Οι φωτογραφίες του δείγματος είναι του Γιώργου Κωνσταντίνου.

Το Astrhelia είναι γένος απολιθωμένων αποικιακών κοραλλιών που έχει αναφερθεί από τριτογενείς αποθέσεις. Οι παλαιότερες κλασικές περιγραφές χαρακτηρίζουν τις αποικίες ως διακλαδιζόμενες, με ανάπτυξη μέσω εκβλάστησης και μικρούς κάλυκες.

Περιγραφή

Τα κοράλλια του Astrhelia σχημάτιζαν αποικίες αποτελούμενες από πολυάριθμους κοραλλίτες. Ο ασβεστιτικός σκελετός τους μπορούσε να αναπτύσσεται σε διακλαδιζόμενες μορφές, δημιουργώντας μια τρισδιάστατη αποικία.

Στις κλασικές περιγραφές του γένους αναφέρονται βαθιοί κεντρικοί κάλυκες, οδοντωτά διαφράγματα και απουσία πραγματικών pali. Η ανάπτυξη της αποικίας γινόταν με εκβλάστηση νέων κοραλλιτών.

Για το συγκεκριμένο κυπριακό δείγμα διατηρείται η αναγνώριση Astrhelia sp.. Η απόδοση σε συγκεκριμένο είδος θα απαιτούσε λεπτομερή μελέτη των μορφολογικών και μικροδομικών χαρακτηριστικών του απολιθωμένου κοραλλιού.

Τα Μειοκαινικά κοράλλια της Κύπρου

Η Κύπρος διαθέτει σημαντικό αρχείο Μειοκαινικών κοραλλιογενών οικοσυστημάτων. Η γεωλογική εξέλιξη του νησιού κατά το Μειόκαινο χαρακτηρίστηκε από σταδιακά ρηχότερες θαλάσσιες συνθήκες και την ανάπτυξη ανθρακικών αποθέσεων και υφάλων. Ο Σχηματισμός Πάχνας, ηλικίας περίπου 22–7 εκατομμυρίων ετών, περιλαμβάνει ασβεστόλιθους, ψαμμίτες, κρητίδες και μάργες που σχηματίστηκαν σε αυτά τα θαλάσσια περιβάλλοντα.

Τα Μέλη Τέρρα και Κορωνιά του Σχηματισμού Πάχνας περιλαμβάνουν υφαλογενείς ασβεστόλιθους πλούσιους σε κοράλλια και άλλα θαλάσσια απολιθώματα. Μαζί με τα κοράλλια απαντούν δίθυρα, γαστερόποδα, εχινοειδή, βρυόζωα και άλλοι οργανισμοί.

Νεότερη επιστημονική μελέτη των Μειοκαινικών υφάλων της Κύπρου έδειξε ότι οι ύφαλοι του Κατώτερου Μειοκαίνου παρουσίαζαν μεγάλη βιοποικιλότητα και αναπτύσσονταν περίπου σε βάθη 20–40 μέτρων, ενώ οι ύφαλοι του Ανώτερου Μειοκαίνου είχαν μικρότερη ποικιλότητα και αναπτύσσονταν σε ακόμη ρηχότερα νερά, κάτω περίπου από 15 μέτρα.

Η περιοχή του Φράγματος Ευρέτου

Η περιοχή του Φράγματος Ευρέτου έχει ιδιαίτερο γεωλογικό ενδιαφέρον. Γεωλογική μελέτη των Μειοκαινικών υφάλων της δυτικής Κύπρου καταγράφει εμφανίσεις του Μέλους Κορωνιά στην ανατολική πλευρά της περιοχής, με το νότιο άκρο των εμφανίσεων να φτάνει στην περιοχή του Φράγματος Ευρέτου.

Αυτό είναι σημαντικό για την κατανόηση του ευρύτερου γεωλογικού περιβάλλοντος στο οποίο βρέθηκε το απολίθωμα. Το Μέλος Κορωνιά αντιπροσωπεύει υφαλογενείς ασβεστόλιθους του Ανώτερου Μειοκαίνου, πλούσιους σε απολιθώματα οργανισμών ρηχής θάλασσας, μεταξύ των οποίων και κοράλλια.

Η σημερινή επιφάνεια στην άμεση περιοχή του φράγματος περιλαμβάνει επίσης πολύ νεότερες αλλουβιακές αποθέσεις του Ολοκαίνου. Επομένως, το γεγονός ότι το δείγμα βρέθηκε στην περιοχή του φράγματος δεν αρκεί από μόνο του για να αποδοθεί με βεβαιότητα σε συγκεκριμένο στρωματογραφικό ορίζοντα.

Το απολίθωμα από την Ευρέτου

Το συγκεκριμένο Astrhelia sp. βρέθηκε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη Φανή Κωνσταντίνου στην περιοχή του Φράγματος Ευρέτου.

Η παρουσία Μειοκαινικών κοραλλιογενών ασβεστολίθων στην ευρύτερη περιοχή της Ευρέτου συμφωνεί με την παρουσία απολιθωμένων κοραλλιών. Τα κοράλλια αυτά αποτελούν κατάλοιπα των θερμών, ρηχών θαλασσών που κάλυπταν την περιοχή κατά τη διάρκεια της πολύπλοκης γεωλογικής εξέλιξης της Κύπρου.

Χωρίς όμως ακριβή καταγραφή του στρωματογραφικού ορίζοντα του συγκεκριμένου δείγματος, δεν αποδίδεται εδώ σε συγκεκριμένο Μέλος του Σχηματισμού Πάχνας ούτε δίνεται ακριβέστερη ηλικία μόνο με βάση το σημείο εύρεσης.

Ταξινόμηση

Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Cnidaria
Κλάση: Anthozoa
Τάξη: Scleractinia
Γένος: Astrhelia
Ταυτοποίηση: Astrhelia sp.
Υλικό: Απολιθωμένο κοράλλι
Γεωλογική περίοδος: Μειόκαινο
Τοποθεσία: περιοχή Φράγματος Ευρέτου, επαρχία Πάφου, Κύπρος
Συλλέκτες: Γιώργος Κωνσταντίνου και Φανή Κωνσταντίνου

Πηγές


TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – EVRETOU DAM, PAPHOS DISTRICT, CYPRUS.

The fossil coral presented here was found by George Konstantinou and his wife Fani Konstantinou in the area of Evretou Dam, Paphos District, Cyprus. The specimen is identified as Astrhelia sp., without assignment to a particular species. The photographs of the specimen are by George Konstantinou.

Astrhelia is a genus of fossil colonial corals reported from Tertiary deposits. Classical descriptions characterise its colonies as branching structures produced through budding and composed of numerous small corallites.

Description

Astrhelia formed colonies consisting of numerous individual corallites. Their calcareous skeletons could develop into branching structures, producing a three-dimensional colonial form.

Classical descriptions of the genus mention deep central calices, denticulate septa and the absence of true pali. New corallites developed through budding as the colony grew.

The Cyprus specimen is retained as Astrhelia sp.. Assignment to a particular species would require detailed examination of the morphological and microstructural characters preserved in the fossil.

Miocene corals of Cyprus

Cyprus preserves an important record of Miocene coral-reef ecosystems. During the Miocene, progressively shallower marine conditions around the developing island favoured the deposition of carbonate sediments and the development of reefs. The Pakhna Formation, deposited approximately 22–7 million years ago, includes limestones, sandstones, chalks and marls formed within these marine environments.

The Terra and Koronia Members of the Pakhna Formation include reef limestones rich in corals and other marine fossils. Associated fossils include bivalves, gastropods, echinoids, bryozoans and other organisms.

Recent research into the Miocene reefs of Cyprus indicates that Lower Miocene coral reefs were highly diverse and developed at approximately 20–40 m water depth, whereas Upper Miocene reefs were less diverse and developed in even shallower environments, generally at depths below about 15 m.

The Evretou Dam area

The Evretou Dam area is particularly interesting geologically. Research on the Miocene reefs of western Cyprus records exposures of the Koronia Member along the eastern side of the region, with the southern extremity of these exposures extending to the Evretou Dam area.

This provides important context for the fossil. The Koronia Member consists of Upper Miocene reefal limestones rich in fossils of shallow-marine organisms, including corals.

Much younger Holocene alluvial sediments also occur around the present dam site. Therefore, the discovery of a fossil in the Evretou Dam area does not by itself establish its precise stratigraphic horizon.

The fossil from Evretou

This Astrhelia sp. specimen was found by George Konstantinou and Fani Konstantinou in the Evretou Dam area.

The occurrence of Miocene reef limestones in the wider Evretou area is consistent with the presence of fossil corals. These remains represent marine communities that inhabited the warm, shallow seas surrounding Cyprus during its complex geological development.

Without a precise record of the stratigraphic horizon from which this particular specimen originated, however, it is not assigned here to a specific member of the Pakhna Formation or given a more precise age solely on the basis of its discovery locality.

Classification

Kingdom: Animalia
Phylum: Cnidaria
Class: Anthozoa
Order: Scleractinia
Genus: Astrhelia
Identification: Astrhelia sp.
Material: Fossil coral
Geological period: Miocene
Locality: Evretou Dam area, Paphos District, Cyprus
Collectors: George Konstantinou and Fani Konstantinou

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες