Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου.
Η οροσειρά του Τροόδους
Η οροσειρά του Τροόδους είναι η μεγαλύτερη και ψηλότερη οροσειρά της Κύπρου και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεωλογικά, οικολογικά και πολιτιστικά σύνολα του νησιού. Καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της κεντρικής και νοτιοδυτικής Κύπρου και επηρεάζει καθοριστικά το ανάγλυφο, το κλίμα, τα δάση, τη βιοποικιλότητα και τους υδάτινους πόρους του τόπου.
Ψηλότερο σημείο της Κύπρου και της οροσειράς είναι ο Όλυμπος, γνωστός επίσης ως Χιονίστρα, με υψόμετρο 1.952 μέτρα.
Συντεταγμένες Ολύμπου – Χιονίστρας:
34.941667° N, 32.866667° E
Google Maps – Όλυμπος / Χιονίστρα:
https://www.google.com/maps?q=34.941667,32.866667
Το Τρόοδος δεν είναι μία μόνο κορυφή αλλά ένα εκτεταμένο ορεινό σύστημα με κορυφές, οροπέδια, βαθιές κοιλάδες, χαράδρες, ποτάμια, πηγές και μεγάλες δασικές εκτάσεις.
Η ονομασία Τρόοδος
Η ακριβής προέλευση της ονομασίας «Τρόοδος» δεν θεωρείται οριστικά τεκμηριωμένη.
Μία ευρέως διαδεδομένη ερμηνεία συνδέει την ονομασία με τις λέξεις «τρεις οδοί», λόγω της συνάντησης σημαντικών ορεινών δρόμων στην περιοχή. Έχουν διατυπωθεί και άλλες ετυμολογικές ερμηνείες. Εφόσον δεν υπάρχει οριστική επιστημονική τεκμηρίωση για την προέλευση του ονόματος, οι διαφορετικές εκδοχές πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ερμηνείες και όχι ως βεβαιωμένα ιστορικά γεγονότα.
Γεωγραφία και ανάγλυφο
Ο ορεινός όγκος του Τροόδους κυριαρχεί στο κεντρικό και νοτιοδυτικό τμήμα της Κύπρου.
Το ανάγλυφό του μεταβάλλεται σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Στο κεντρικό και ψηλότερο τμήμα συναντώνται ομαλότερες πλαγιές και αποστρογγυλεμένες κορυφές, ενώ προς την περιφέρεια το τοπίο διακόπτεται από βαθιές κοιλάδες, απότομες πλαγιές και ένα εκτεταμένο υδρογραφικό δίκτυο.
Εκτός από τον Όλυμπο ή Χιονίστρα, χαρακτηριστικές κορυφές και υψηλές περιοχές του ευρύτερου Τροόδους είναι η Μαδαρή, η Παπούτσα, ο Τρίπυλος, ο Κύκκος και τα Κιόνια.
Η μεγάλη υψομετρική διαφορά μεταξύ των χαμηλότερων παρυφών και της κορυφής δημιουργεί μεγάλη ποικιλία μικροκλιματικών και οικολογικών συνθηκών.
Μια οροσειρά που δημιουργήθηκε στον ωκεανό
Η παγκόσμια γεωλογική σημασία του Τροόδους οφείλεται κυρίως στο περίφημο Οφιολιθικό Σύμπλεγμα του Τροόδους.
Τα πετρώματα που σήμερα σχηματίζουν μεγάλο μέρος της οροσειράς αποτελούσαν κάποτε τμήμα ωκεάνιου φλοιού και του ανώτερου μανδύα της Γης.
Το οφιολιθικό σύμπλεγμα σχηματίστηκε περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια πριν, κατά το Ανώτερο Κρητιδικό, στον χώρο της Νεοτηθύος.
Με τις πολύπλοκες τεκτονικές διεργασίες που ακολούθησαν, το οφιολιθικό σώμα ανυψώθηκε σταδιακά. Η ανάδυση του Τροόδους πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας πραγματοποιήθηκε πολύ αργότερα, ενώ η συνεχιζόμενη ανύψωση και διάβρωση αποκάλυψαν πετρώματα που σχηματίστηκαν αρχικά βαθιά κάτω από τον ωκεάνιο πυθμένα.
Το Οφιολιθικό Σύμπλεγμα του Τροόδους
Το Τρόοδος θεωρείται διεθνώς ένα από τα κλασικότερα και καλύτερα διατηρημένα παραδείγματα οφιολιθικού συμπλέγματος.
Η ιδιαίτερη αξία του βρίσκεται στο γεγονός ότι επιτρέπει στους γεωλόγους να εξετάζουν στην επιφάνεια της Γης μια εξαιρετικά ολοκληρωμένη ακολουθία πετρωμάτων του ωκεάνιου φλοιού και του ανώτερου μανδύα.
Στην οφιολιθική ακολουθία περιλαμβάνονται πετρώματα του ανώτερου μανδύα, πλουτώνια πετρώματα, φλεβικά πετρώματα, ηφαιστειακά πετρώματα —με χαρακτηριστικές προσκεφαλοειδείς λάβες— και υπερκείμενα ιζήματα.
Η διάβρωση και η ανύψωση έχουν αποκαλύψει βαθύτερα τμήματα της οφιολιθικής ακολουθίας κοντά στο κεντρικό και υψηλότερο τμήμα της οροσειράς.
Για τον λόγο αυτό το Τρόοδος αποτελεί ένα τεράστιο φυσικό γεωλογικό εργαστήριο και έχει συμβάλει σημαντικά στη διεθνή έρευνα για τον σχηματισμό του ωκεάνιου φλοιού και τις διαδικασίες της τεκτονικής των πλακών.
Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Τροόδους
Η διεθνής γεωλογική αξία της περιοχής αναγνωρίζεται και μέσω του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Τροόδους.
Το Γεωπάρκο καλύπτει περίπου 1.147 τετραγωνικά χιλιόμετρα, από υψόμετρα περίπου 300 μέτρων μέχρι την κορυφή της Χιονίστρας στα 1.952 μέτρα.
Περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό γεωτόπων ιδιαίτερης επιστημονικής, εκπαιδευτικής, οικολογικής και αισθητικής αξίας. Ανάμεσά τους βρίσκονται εμφανίσεις πετρωμάτων του ωκεάνιου φλοιού και του μανδύα, φλεβικά συστήματα, ηφαιστειακά πετρώματα, μεταλλοφόρες περιοχές και παλαιά μεταλλεία.
Στην έκταση του Γεωπάρκου έχουν αναγνωριστεί δεκάδες σημαντικοί γεώτοποι και αρκετά εγκαταλειμμένα μεταλλεία που μαρτυρούν τη μακρά μεταλλευτική ιστορία της Κύπρου.
Ορυκτός πλούτος και μεταλλεία
Το Οφιολιθικό Σύμπλεγμα του Τροόδους διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο.
Ιδιαίτερα σημαντικά υπήρξαν τα κοιτάσματα χαλκού, καθώς και τα κοιτάσματα χρωμίτη και χρυσοτιλικού αμιάντου. Στην περιοχή απαντούν επίσης φυσικές ορυκτές χρωστικές, όπως ούμπρες, ώχρες, σιέννες και πράσινη γη.
Η εκμετάλλευση του χαλκού στην Κύπρο έχει ιστορία χιλιάδων ετών και συνδέθηκε στενά με την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη του νησιού.
Η μεταλλευτική δραστηριότητα άφησε έντονα ίχνη στο τοπίο του Τροόδους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το παλαιό μεταλλείο αμιάντου στον Αμίαντο, όπου μετά τη διακοπή της εξόρυξης πραγματοποιούνται μεγάλης κλίμακας εργασίες περιβαλλοντικής αποκατάστασης.
Στην αποκατεστημένη περιοχή δημιουργήθηκαν μεταξύ άλλων ο Βοτανικός Κήπος Τροόδους «Α. Γ. Λεβέντης», το Κέντρο Επισκεπτών του Γεωπάρκου Τροόδους και υποδομές για τη διατήρηση και παρουσίαση της φυσικής κληρονομιάς.
Κλίμα
Το μεγάλο υψόμετρο του Τροόδους διαφοροποιεί σημαντικά τις κλιματικές συνθήκες του από τις παράκτιες και πεδινές περιοχές της Κύπρου.
Οι θερμοκρασίες μειώνονται με το υψόμετρο, ενώ οι βροχοπτώσεις είναι σημαντικά μεγαλύτερες. Στην ψηλότερη περιοχή του Τροόδους η ετήσια βροχόπτωση μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.000 χιλιοστά.
Κατά τους χειμερινούς μήνες οι ψηλότερες κορυφές δέχονται χιονοπτώσεις και η Χιονίστρα καλύπτεται συχνά από χιόνι.
Οι διαφορετικές θερμοκρασίες, η βροχόπτωση, η υγρασία, το υψόμετρο και το ιδιαίτερο γεωλογικό υπόστρωμα δημιουργούν μια εξαιρετικά μεγάλη ποικιλία οικοτόπων.
Δάση και βλάστηση
Οι μεγάλες δασικές εκτάσεις αποτελούν ένα από τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά του Τροόδους.
Στα χαμηλότερα και μεσαία υψόμετρα κυριαρχεί σε πολλές περιοχές η τραχεία πεύκη (Pinus brutia).
Σε μεγαλύτερα υψόμετρα και ιδιαίτερα προς την περιοχή της Χιονίστρας εμφανίζεται η μαύρη πεύκη (Pinus nigra subsp. pallasiana), σχηματίζοντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα ορεινά δασικά οικοσυστήματα της Κύπρου.
Η ενδημική λατζιά (Quercus alnifolia) αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο της βλάστησης του Τροόδους και σχηματίζει εκτεταμένες συστάδες ή εμφανίζεται μαζί με πεύκα.
Στα μεγαλύτερα υψόμετρα απαντούν επίσης αρκεύθοι, όπως ο Juniperus foetidissima, καθώς και άλλα φυτά προσαρμοσμένα στις ψυχρότερες και ιδιαίτερες εδαφικές συνθήκες της περιοχής.
Κατά μήκος ποταμών και ρεμάτων αναπτύσσεται διαφορετική βλάστηση με πλατάνια (Platanus orientalis), σκλήθρα (Alnus orientalis) και άλλα υγρόφιλα είδη.
Ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ενδημισμού της Κύπρου
Η οροσειρά του Τροόδους αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα φυτικού ενδημισμού ολόκληρης της Κύπρου.
Σύμφωνα με το Τμήμα Δασών, στην οροσειρά του Τροόδους απαντούν 102 ενδημικά είδη και υποείδη, που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 70% των ενδημικών φυτών της Κύπρου σύμφωνα με τα στοιχεία της συγκεκριμένης καταγραφής. Από αυτά, 47 είναι τοπικά ενδημικά, δηλαδή η φυσική τους εξάπλωση περιορίζεται στην οροσειρά του Τροόδους.
Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά ενδημικά φυτά της οροσειράς περιλαμβάνονται η λατζιά (Quercus alnifolia), ο κυπριακός κέδρος (Cedrus brevifolia), το Crocus cyprius, το Onosma troodi, το Nepeta troodi και άλλα σπάνια ή τοπικά φυτά.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η χλωρίδα γύρω από τις ψηλότερες κορυφές, όπου το υψόμετρο, το κλίμα και τα σερπεντινικά πετρώματα έχουν δημιουργήσει εξειδικευμένους οικοτόπους.
Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους
Το Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους προστατεύει ένα από τα σημαντικότερα τμήματα της οροσειράς.
Στο Πάρκο έχουν καταγραφεί περισσότερα από 750 είδη φυτών. Από αυτά, 72 είναι ενδημικά της Κύπρου, ενώ 12 απαντούν αποκλειστικά στο Πάρκο, δηλαδή δεν φύονται φυσικά πουθενά αλλού στον κόσμο.
Ορισμένα φυτά έχουν ονομασίες που συνδέονται άμεσα με το Τρόοδος, όπως Alyssum troodi, Nepeta troodi και Onosma troodi.
Στα ψηλότερα τμήματα του Πάρκου υπάρχουν επίσης αιωνόβιες μαύρες πεύκες και αρκεύθοι. Ορισμένα δέντρα έχουν ηλικία πολλών εκατοντάδων ετών και προστατεύονται λόγω της μεγάλης οικολογικής και επιστημονικής τους αξίας.
Πανίδα
Τα δάση, οι βραχώδεις κορυφές, οι κοιλάδες, τα ποτάμια και οι διαφορετικές ζώνες βλάστησης του Τροόδους προσφέρουν καταφύγιο σε μεγάλο αριθμό ζώων.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το Δάσος Πάφου, το οποίο αποτελεί τον κύριο βιότοπο του κυπριακού αγρινού.
Στην ευρύτερη οροσειρά απαντούν επίσης αλεπούδες, λαγοί, νυχτερίδες και άλλα θηλαστικά, καθώς και μεγάλη ποικιλία πουλιών, ερπετών, ασπονδύλων και άλλων οργανισμών.
Τα ορεινά οικοσυστήματα του Τροόδους είναι ιδιαίτερα σημαντικά και για πολλά ενδημικά είδη της κυπριακής πανίδας.
Ποτάμια και υδάτινοι πόροι
Το Τρόοδος αποτελεί τον σημαντικότερο ορεινό υδροκρίτη της Κύπρου.
Η αυξημένη βροχόπτωση και, κατά τον χειμώνα, η χιονόπτωση στα μεγαλύτερα υψόμετρα τροφοδοτούν πηγές, ρυάκια και ποτάμια.
Πολλά από τα σημαντικότερα υδρογραφικά συστήματα του νησιού έχουν τις πηγές τους στην οροσειρά ή τροφοδοτούνται από αυτή.
Τα δάση και τα πετρώματα του Τροόδους συμβάλλουν επίσης στη συγκράτηση και διήθηση του νερού και στον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων.
Χωριά και ανθρώπινη παρουσία
Στις πλαγιές και στις κοιλάδες του Τροόδους βρίσκονται δεκάδες ιστορικά χωριά.
Η ζωή των κατοίκων προσαρμόστηκε επί αιώνες στις ιδιαίτερες συνθήκες του ορεινού περιβάλλοντος. Η γεωργία σε αναβαθμίδες, η αμπελουργία, τα οπωροφόρα δέντρα, η δασοπονία, η μεταλλευτική δραστηριότητα και διάφορες παραδοσιακές τέχνες διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα πολλών κοινοτήτων.
Πέτρινα σπίτια, στενά δρομάκια, γεφύρια, νερόμυλοι, εκκλησίες, μοναστήρια και άλλες παραδοσιακές κατασκευές αποτελούν μέρος του πολιτιστικού τοπίου της οροσειράς.
Οι ζωγραφιστές εκκλησίες του Τροόδους
Εξαιρετικής σημασίας είναι η βυζαντινή και μεταβυζαντινή κληρονομιά του Τροόδους.
Η UNESCO έχει εγγράψει στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς ένα σύνολο δέκα ζωγραφιστών εκκλησιών και μοναστηριών της περιοχής του Τροόδους.
Τα μνημεία αυτά διαθέτουν πλούσιο τοιχογραφικό διάκοσμο και παρουσιάζουν την εξέλιξη της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής στην Κύπρο για μια περίοδο περίπου πέντε αιώνων.
Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης στην Κακοπετριά, ο Άγιος Ιωάννης Λαμπαδιστής στον Καλοπαναγιώτη, η Παναγία της Ασίνου, η Παναγία του Άρακα στα Λαγουδερά, η Παναγία του Μουτουλλά, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ στον Πεδουλά, ο Τίμιος Σταυρός στο Πελένδρι, η Παναγία Ποδίθου στη Γαλάτα, ο Σταυρός του Αγιασμάτι στην Πλατανιστάσα και η Μεταμόρφωση του Σωτήρος στο Παλαιχώρι.
Μονοπάτια και φυσική κληρονομιά
Η οροσειρά διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο μονοπατιών μελέτης της φύσης.
Μόνο στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους λειτουργούν δέκα οργανωμένα μονοπάτια συνολικού μήκους περίπου 57,6 χιλιομέτρων.
Τα μονοπάτια επιτρέπουν την παρατήρηση της γεωλογίας, των δασών, της ενδημικής χλωρίδας, των ποταμών και του ορεινού τοπίου.
Η περιοχή προσφέρει επίσης χαρακτηριστικούς καταρράκτες, πηγές και ρεματιές, ιδιαίτερα στις υγρότερες πλαγιές της οροσειράς.
Η σημασία του Τροόδους για την Κύπρο
Το Τρόοδος είναι πολύ περισσότερα από μια οροσειρά.
Αποτελεί τον γεωλογικό πυρήνα της Κύπρου, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα βιοποικιλότητας και ενδημισμού του νησιού, βασικό χώρο δασικής προστασίας και σημαντικό τροφοδότη των υδάτινων πόρων.
Παράλληλα, διατηρεί ένα εξαιρετικά πλούσιο πολιτιστικό τοπίο με ιστορικά χωριά, μεταλλεία, μοναστήρια, βυζαντινές εκκλησίες και παραδόσεις που αναπτύχθηκαν σε άμεση σχέση με το βουνό.
Η γεωλογική ιστορία που ξεκίνησε στον πυθμένα ενός αρχαίου ωκεανού πριν από περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια, η μοναδική χλωρίδα και πανίδα και η μακραίωνη ανθρώπινη παρουσία καθιστούν το Τρόοδος ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου.
Πηγές
Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Κυπριακής Δημοκρατίας – Οφιολιθικό Σύμπλεγμα και Παγκόσμιο Γεωπάρκο Τροόδους.
Τμήμα Δασών Κυπριακής Δημοκρατίας – Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους, χλωρίδα, βλάστηση και μονοπάτια μελέτης της φύσης.
UNESCO World Heritage Centre – Painted Churches in the Troodos Region.
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – «Η οροσειρά του Τροόδους - Troodos Mountains - Τρόοδος - Cyprus», αρχική ανάρτηση και φωτογραφικό υλικό.
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU.
The Troodos Mountains
The Troodos Mountains form the largest and highest mountain range in Cyprus and constitute one of the island's most important geological, ecological and cultural regions. They occupy a large part of central and southwestern Cyprus and have a decisive influence on the island's landscape, climate, forests, biodiversity and water resources.
The highest point of both Cyprus and the mountain range is Mount Olympus, also known as Chionistra, at an elevation of 1,952 metres.
Troodos is not a single mountain but an extensive mountainous system of peaks, plateaus, deep valleys, ravines, rivers, springs and extensive forests.
The name Troodos
The precise origin of the name “Troodos” is not considered conclusively established.
One widely repeated interpretation derives the name from the Greek words meaning “three roads”, referring to the meeting of important mountain routes in the area. Other etymological interpretations have also been proposed. Since the origin of the name has not been conclusively established, these explanations should be regarded as interpretations rather than confirmed historical facts.
Geography and landscape
The Troodos massif dominates central and southwestern Cyprus.
Its relief varies considerably. The central and highest parts contain comparatively smoother slopes and rounded summits, while towards the margins the landscape is dissected by deep valleys, steep slopes and an extensive drainage network.
Besides Olympus or Chionistra, characteristic peaks and high areas of the wider Troodos range include Madari, Papoutsa, Tripylos, Kykkos and Kionia.
The considerable difference in elevation between the lower foothills and the summit creates a wide range of microclimatic and ecological conditions.
A mountain range born in the ocean
The global geological importance of Troodos is primarily associated with the famous Troodos Ophiolite Complex.
The rocks that today form much of the mountain range were once part of oceanic crust and the Earth's upper mantle.
The ophiolite formed approximately 90 million years ago, during the Late Cretaceous, in the Neotethys region.
Complex tectonic processes subsequently caused the ophiolitic body to rise gradually. Troodos emerged above sea level much later, while continued uplift and erosion exposed rocks that had originally formed deep beneath the ocean floor.
The Troodos Ophiolite Complex
Troodos is internationally recognised as one of the classic and best-preserved examples of an ophiolite complex.
Its exceptional value lies in the opportunity it provides for geologists to examine at the Earth's surface an unusually complete sequence of rocks representing oceanic crust and the upper mantle.
The ophiolite sequence includes upper-mantle rocks, plutonic rocks, sheeted dykes, volcanic rocks — including characteristic pillow lavas — and overlying sediments.
Uplift and erosion have exposed progressively deeper parts of the ophiolite sequence towards the central and highest parts of the mountain range.
Troodos consequently functions as an enormous natural geological laboratory and has played an important role in international research into the formation of oceanic crust and the processes of plate tectonics.
Troodos UNESCO Global Geopark
The international geological importance of the area is also recognised through the Troodos UNESCO Global Geopark.
The Geopark covers approximately 1,147 square kilometres, extending from elevations of about 300 metres to the summit of Chionistra at 1,952 metres.
It contains numerous geosites of exceptional scientific, educational, ecological and aesthetic importance. These include exposures of oceanic crust and mantle rocks, dyke systems, volcanic formations, mineralised areas and historic mines.
Dozens of important geosites and several abandoned mines within the Geopark preserve evidence of Cyprus's long geological and mining history.
Mineral wealth and mining
The Troodos Ophiolite Complex contains considerable mineral wealth.
Copper deposits were particularly important, together with deposits of chromite and chrysotile asbestos. Natural mineral pigments, including umbers, ochres, siennas and green earth, also occur in the area.
Copper exploitation in Cyprus has a history extending over thousands of years and became closely associated with the island's economic and cultural development.
Mining activity left a substantial imprint on the Troodos landscape. A particularly notable example is the former Amiantos asbestos mine, where extensive environmental rehabilitation has taken place following the end of mining.
The restored area now includes the “A. G. Leventis” Troodos Botanical Garden, the Troodos Geopark Visitor Centre and facilities devoted to the conservation and presentation of the natural heritage of Cyprus.
Climate
The high elevation of Troodos creates climatic conditions considerably different from those of the coastal and lowland areas of Cyprus.
Temperatures decrease with altitude, while precipitation is substantially higher. Annual precipitation around the highest parts of Troodos can reach approximately 1,000 millimetres.
During winter, snowfall occurs on the highest elevations and Chionistra is frequently covered with snow.
Variations in temperature, rainfall, moisture, elevation and geological substrate create an exceptional diversity of habitats.
Forests and vegetation
Extensive forests are among the defining characteristics of Troodos.
At lower and middle elevations, Calabrian pine (Pinus brutia) dominates large areas.
At higher elevations, particularly towards Chionistra, black pine (Pinus nigra subsp. pallasiana) becomes dominant and forms one of the most characteristic mountain forest ecosystems of Cyprus.
The endemic golden oak (Quercus alnifolia) is another major component of Troodos vegetation, forming extensive thickets or occurring together with pine forests.
Higher elevations also support junipers such as Juniperus foetidissima and other plants adapted to the colder climate and unusual soil conditions.
Different vegetation develops along rivers and streams, including oriental plane (Platanus orientalis), oriental alder (Alnus orientalis) and other moisture-dependent plants.
One of the most important centres of endemism in Cyprus
The Troodos Mountains constitute one of the principal centres of plant endemism in Cyprus.
According to the Department of Forests, 102 endemic species and subspecies occur within the Troodos mountain range, representing more than 70% of the endemic plants of Cyprus according to that inventory. Of these, 47 are local endemics, meaning that their natural distribution is restricted to the Troodos range.
Characteristic endemic plants include the golden oak (Quercus alnifolia), Cyprus cedar (Cedrus brevifolia), Crocus cyprius, Onosma troodi, Nepeta troodi and numerous other rare or locally restricted plants.
The flora surrounding the highest peaks is especially important because altitude, climate and serpentine rocks have created highly specialised habitats.
Troodos National Forest Park
Troodos National Forest Park protects one of the most important parts of the mountain range.
More than 750 plant species have been recorded within the Park. Among them, 72 are endemic to Cyprus, while 12 occur exclusively within the Park, meaning that they grow naturally nowhere else in the world.
Several plants bear names directly associated with Troodos, including Alyssum troodi, Nepeta troodi and Onosma troodi.
The higher parts of the Park also contain ancient black pines and junipers. Some individual trees are several centuries old and are strictly protected because of their considerable ecological and scientific value.
Fauna
The forests, rocky summits, valleys, rivers and different vegetation zones of Troodos provide habitat for a great variety of animals.
The Paphos Forest is particularly important as the principal habitat of the Cyprus mouflon.
The wider mountain range also supports foxes, hares, bats and other mammals, together with a rich variety of birds, reptiles, invertebrates and other organisms.
The mountain ecosystems of Troodos are especially important for numerous endemic elements of the fauna of Cyprus.
Rivers and water resources
Troodos forms the most important mountainous watershed of Cyprus.
Higher precipitation and winter snowfall at greater elevations feed springs, streams and rivers.
Many of the island's major drainage systems originate in, or receive water from, the Troodos Mountains.
The forests and rocks of Troodos also contribute to water retention and infiltration and to the replenishment of underground aquifers.
Villages and human presence
Dozens of historic villages are situated on the slopes and within the valleys of Troodos.
For centuries, the lives of their inhabitants adapted to the particular conditions of the mountain environment. Terraced agriculture, viticulture, fruit cultivation, forestry, mining and traditional crafts shaped the character of many communities.
Stone houses, narrow streets, bridges, watermills, churches, monasteries and other traditional structures form part of the cultural landscape of the mountain range.
The Painted Churches of Troodos
The Byzantine and post-Byzantine heritage of Troodos is of exceptional importance.
UNESCO has inscribed a group of ten painted churches and monasteries of the Troodos Region on the World Heritage List.
These monuments contain exceptionally rich wall paintings and provide an overview of the development of Byzantine and post-Byzantine painting in Cyprus over approximately five centuries.
They include Agios Nikolaos tis Stegis at Kakopetria, Agios Ioannis Lampadistis at Kalopanagiotis, Panagia of Asinou, Panagia tou Arakou at Lagoudera, Panagia at Moutoullas, Archangel Michael at Pedoulas, Timios Stavros at Pelendri, Panagia Podithou at Galata, Stavros Agiasmati at Platanistasa and the Church of the Transfiguration of the Saviour at Palaichori.
Nature trails and natural heritage
The mountain range contains an extensive network of nature trails.
Troodos National Forest Park alone has ten organised nature trails with a combined length of approximately 57.6 kilometres.
These trails provide opportunities to observe the geology, forests, endemic flora, rivers and mountain landscape.
The area also contains characteristic waterfalls, springs and streams, particularly along the wetter slopes of the mountain range.
The importance of Troodos to Cyprus
Troodos is far more than a mountain range.
It forms the geological heart of Cyprus, one of the island's most important centres of biodiversity and endemism, a major area of forest conservation and an essential contributor to the island's water resources.
At the same time, it preserves an exceptionally rich cultural landscape of historic villages, mines, monasteries, Byzantine churches and traditions that developed in close relationship with the mountains.
Its geological history, beginning on the floor of an ancient ocean approximately 90 million years ago, together with its distinctive flora and fauna and its long history of human occupation, makes Troodos one of the most important components of the natural and cultural heritage of Cyprus.
Sources
Geological Survey Department, Republic of Cyprus – Troodos Ophiolite and Troodos UNESCO Global Geopark.
Department of Forests, Republic of Cyprus – Troodos National Forest Park, flora, vegetation and nature trails.
UNESCO World Heritage Centre – Painted Churches in the Troodos Region.
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – “Η οροσειρά του Τροόδους - Troodos Mountains - Τρόοδος - Cyprus”, original post and photographic material.
.jpg)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
No comments:
Post a Comment