See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Η οροσειρά του Τροόδους - Troodos Mountains - Τρόοδος

Εναέριες λήψεις Chrysanthos Konstantinou – 29 Δεκεμβρίου 2019

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Εναέριες λήψεις Chrysanthos Konstantinou – 29 Δεκεμβρίου 2019

Η οροσειρά του Τροόδους είναι η μοναδική περιοχή της Κύπρου όπου οι χιονοπτώσεις αποτελούν τακτικό χειμερινό φαινόμενο. Η κορυφή της Χιονίστρας, γνωστή επίσης ως Όλυμπος, φθάνει τα 1.952 μέτρα και είναι το ψηλότερο σημείο του νησιού.

Κατά τη διάρκεια ψυχρών και υγρών αέριων μαζών, η βροχή μετατρέπεται σε χιόνι στα ψηλότερα σημεία της οροσειράς. Όταν οι θερμοκρασίες είναι ιδιαίτερα χαμηλές, η χιονόπτωση επεκτείνεται στα γύρω ορεινά χωριά και, σπανιότερα, στις ημιορεινές περιοχές.

Το χιόνι μεταμορφώνει προσωρινά το Τρόοδος σε ένα τοπίο εντελώς διαφορετικό από τη συνηθισμένη εικόνα της μεσογειακής Κύπρου. Παράλληλα, αποτελεί πολύτιμο μέρος του υδρολογικού κύκλου και επηρεάζει τη βλάστηση, την άγρια ζωή, τη γεωργία και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Γιατί χιονίζει στο Τρόοδος

Η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας μειώνεται κατά κανόνα όσο αυξάνεται το υψόμετρο. Έτσι, όταν στις πεδινές και παράκτιες περιοχές βρέχει, στις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους η θερμοκρασία μπορεί να βρίσκεται κοντά ή κάτω από το μηδέν και η κατακρήμνιση να πέφτει ως χιόνι.

Η δημιουργία χιονόπτωσης απαιτεί δύο βασικούς παράγοντες:

αρκετή υγρασία στην ατμόσφαιρα,
αρκετά χαμηλή θερμοκρασία μέσα στο νέφος και κοντά στο έδαφος.

Δεν αρκεί επομένως μόνο το κρύο. Μια πολύ ψυχρή αλλά ξηρή αέρια μάζα μπορεί να προκαλέσει παγετό χωρίς σημαντική χιονόπτωση.

Η επίδραση του βουνού

Το Τρόοδος αναγκάζει τις υγρές αέριες μάζες να ανυψωθούν. Καθώς ο αέρας ανεβαίνει πάνω από τις πλαγιές, ψύχεται, οι υδρατμοί συμπυκνώνονται και σχηματίζονται σύννεφα και κατακρημνίσεις. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως ορογραφική ανύψωση.

Οι νότιες και δυτικές πλαγιές δέχονται συχνά τις υγρές αέριες μάζες που φθάνουν από τη Μεσόγειο. Στα ψηλότερα τμήματα, η ορογραφική ανύψωση σε συνδυασμό με τις χαμηλές θερμοκρασίες ευνοεί τη χιονόπτωση.

Η μέση ετήσια βροχόπτωση αυξάνεται σημαντικά με το υψόμετρο και πλησιάζει τα 1.100 χιλιοστά γύρω από το ψηλότερο τμήμα του Τροόδους, ενώ είναι πολύ χαμηλότερη στις πεδινές περιοχές της Κύπρου.

Πότε σημειώνονται χιονοπτώσεις

Οι περισσότερες χιονοπτώσεις στο Τρόοδος σημειώνονται από τον Δεκέμβριο μέχρι τον Μάρτιο. Η εμφάνιση χιονιού, όμως, δεν περιορίζεται αυστηρά σε αυτούς τους μήνες.

Ελαφρά ή πρώιμη χιονόπτωση μπορεί να καταγραφεί τον Νοέμβριο, ενώ σε ορισμένες χρονιές χιόνι πέφτει ακόμη και τον Απρίλιο. Η έναρξη, η διάρκεια και η ένταση της χιονόπτωσης διαφέρουν σημαντικά από χρονιά σε χρονιά.

Σε έναν ήπιο και ξηρό χειμώνα μπορεί να σχηματιστεί μόνο ένα λεπτό και προσωρινό στρώμα χιονιού. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια διαδοχικών ψυχρών και υγρών συστημάτων, το χιόνι μπορεί να συσσωρευτεί και να παραμείνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Σε ποια υψόμετρα χιονίζει

Η Χιονίστρα και οι γύρω ψηλές κορυφές δέχονται τις συχνότερες χιονοπτώσεις. Χιόνι σημειώνεται επίσης στον Πρόδρομο, στις Πλάτρες, στον Αμίαντο, στον Πεδουλά, στην Κυπερούντα, στα Χανδριά, στον Αγρό και σε άλλα ορεινά χωριά, ανάλογα με τη θερμοκρασία και την πορεία του καιρικού συστήματος.

Κατά τη διάρκεια ισχυρών ψυχρών εισβολών, οι χιονοπτώσεις μπορούν να επεκταθούν σε χαμηλότερα υψόμετρα. Σε σπάνιες περιπτώσεις έχουν παρατηρηθεί νιφάδες ή πρόσκαιρη χιονόστρωση ακόμη και σε ημιορεινές περιοχές.

Το υψόμετρο στο οποίο η βροχή μετατρέπεται σε χιόνι δεν παραμένει σταθερό. Εξαρτάται από τη θερμοκρασία σε διαφορετικά επίπεδα της ατμόσφαιρας, την ένταση της κατακρήμνισης, την υγρασία και τη χρονική διάρκεια του φαινομένου.

Πώς δημιουργείται μια νιφάδα χιονιού

Οι νιφάδες αρχίζουν να σχηματίζονται όταν οι υδρατμοί μέσα σε ένα ψυχρό σύννεφο παγώνουν γύρω από ένα μικροσκοπικό σωματίδιο σκόνης ή άλλου υλικού.

Οι παγοκρύσταλλοι μεγαλώνουν καθώς πάνω τους εναποτίθενται επιπλέον μόρια νερού. Η εξαγωνική δομή του πάγου οδηγεί στη δημιουργία χαρακτηριστικών σχημάτων με έξι βασικούς βραχίονες.

Η ακριβής μορφή κάθε νιφάδας εξαρτάται από τις μεταβολές της θερμοκρασίας και της υγρασίας που συναντά κατά την πτώση της μέσα από το νέφος. Για τον λόγο αυτό σχηματίζονται πάρα πολλές διαφορετικές μορφές χιονονιφάδων.

Χιόνι, χιονόνερο και χαλάζι

Το χιόνι δεν πρέπει να συγχέεται με το χιονόνερο ή το χαλάζι.

Χιόνι είναι η κατακρήμνιση παγοκρυστάλλων ή νιφάδων που σχηματίζονται μέσα σε ψυχρά νέφη.
Χιονόνερο είναι συνδυασμός βροχής και μερικώς λιωμένου χιονιού.
Παγόκοκκοι σχηματίζονται όταν λιωμένες ή ημιλιωμένες νιφάδες ξαναπαγώσουν πριν φθάσουν στο έδαφος.
Χαλάζι δημιουργείται κυρίως μέσα σε ισχυρά καταιγιδοφόρα νέφη, όπου τα σωματίδια πάγου μετακινούνται επανειλημμένα από ισχυρά ανοδικά ρεύματα.

Στο Τρόοδος μπορούν να εμφανιστούν όλα αυτά τα φαινόμενα, μερικές φορές μέσα στην ίδια περίοδο κακοκαιρίας.

Η διάρκεια της χιονόστρωσης

Η παρουσία χιονιού στο έδαφος εξαρτάται από:

το πάχος του χιονιού,
τη θερμοκρασία του αέρα και του εδάφους,
την ηλιοφάνεια,
την έκθεση της πλαγιάς,
τον άνεμο,
τη βροχή που μπορεί να ακολουθήσει,
τη σκιά που προσφέρει το δάσος.

Το χιόνι λιώνει γρηγορότερα στις ηλιόλουστες νότιες πλαγιές και παραμένει περισσότερο στις βόρειες πλαγιές, στις χαράδρες και κάτω από πυκνή δασική κάλυψη.

Στην Κύπρο δεν σχηματίζεται μόνιμος παγετώνας ή μόνιμο κάλυμμα χιονιού. Ακόμη και στις ψηλότερες κορυφές, το χιόνι λιώνει συνήθως μέχρι την άνοιξη.

Η σημασία του χιονιού για τους υδάτινους πόρους

Το χιόνι λειτουργεί ως προσωρινή φυσική αποθήκη νερού. Αντί να απορρέει όλο το νερό αμέσως μετά την κατακρήμνιση, ένα μέρος παραμένει στο έδαφος με τη μορφή χιονιού και απελευθερώνεται σταδιακά κατά την τήξη.

Το νερό από το λιώσιμο του χιονιού:

τροφοδοτεί ορεινά ρυάκια και ποταμούς,
αυξάνει την εισροή προς τα φράγματα,
εισχωρεί στο έδαφος και στα ρήγματα των πετρωμάτων,
συμβάλλει στον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων,
τροφοδοτεί πηγές,
διατηρεί την υγρασία του δασικού εδάφους.

Πολλοί από τους σημαντικότερους ποταμούς της Κύπρου πηγάζουν από το Δάσος Τροόδους, όπως ο Κούρης, ο Κρυός, ο Διαρίζος, ο Καρκώτης και ο Σέτραχος ή ποταμός της Μαραθάσας.

Το Δάσος Τροόδους φιλοξενεί επίσης πολλές σημαντικές πηγές που υδροδοτούν ορεινές κοινότητες. Η αργή απορρόφηση του νερού από το έδαφος και τα πετρώματα είναι ουσιαστική για τη διατήρηση της ροής τους.

Χιόνι και δασικό οικοσύστημα

Το χιόνι επηρεάζει σημαντικά το ορεινό οικοσύστημα. Το στρώμα του λειτουργεί ως μονωτικό κάλυμμα, προστατεύοντας το έδαφος, τους σπόρους, τους βολβούς, τις ρίζες και πολλούς μικρούς οργανισμούς από τις ακραίες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας.

Καθώς λιώνει, παρέχει σταδιακά υγρασία στα φυτά. Αυτή η υγρασία είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά την έναρξη της ανοιξιάτικης ανάπτυξης.

Στα ψηλότερα τμήματα του Τροόδους απαντά η μαύρη πεύκη, Pinus nigra subsp. pallasiana, η οποία είναι προσαρμοσμένη στις χαμηλές θερμοκρασίες και στις χειμερινές χιονοπτώσεις. Στα χαμηλότερα υψόμετρα κυριαρχεί η τραχεία πεύκη, Pinus brutia.

Οι επιπτώσεις του βαριού χιονιού στα δέντρα

Παρόλο που το χιόνι προσφέρει πολύτιμο νερό, η υπερβολική συσσώρευσή του μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Το υγρό και βαρύ χιόνι συσσωρεύεται πάνω στα κλαδιά, αυξάνοντας σημαντικά το βάρος που πρέπει να αντέξουν.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:

σπάσιμο κλαδιών,
κάμψη νεαρών δέντρων,
ξερίζωμα δέντρων,
κλείσιμο δασικών δρόμων,
ζημιές σε ηλεκτρικά και τηλεφωνικά καλώδια.

Οι κωνικές μορφές πολλών ορεινών κωνοφόρων και τα εύκαμπτα κλαδιά τους βοηθούν το χιόνι να γλιστρά και περιορίζουν τις ζημιές.

Άγρια ζωή τον χειμώνα

Η χιονόστρωση δυσκολεύει προσωρινά την αναζήτηση τροφής για πολλά ζώα. Σπόροι, έντομα και χαμηλή βλάστηση καλύπτονται, ενώ το ψύχος αυξάνει τις ενεργειακές ανάγκες.

Τα ζώα αντιμετωπίζουν τις χειμερινές συνθήκες με διαφορετικούς τρόπους:

αναζητούν προστατευμένες θέσεις μέσα στο δάσος,
περιορίζουν τη δραστηριότητά τους,
μετακινούνται σε χαμηλότερα υψόμετρα,
χρησιμοποιούν αποθηκευμένα αποθέματα λίπους,
τρέφονται με διαθέσιμους καρπούς, σπόρους και βλάστηση.

Ορισμένα πουλιά εγκαταλείπουν προσωρινά τις χιονισμένες κορυφές και κατεβαίνουν σε χαμηλότερες περιοχές, όπου μπορούν να βρουν ευκολότερα τροφή.

Επιπτώσεις στη γεωργία

Το χιόνι μπορεί να ωφελήσει τις ορεινές καλλιέργειες προσφέροντας νερό που εισχωρεί σταδιακά στο έδαφος. Το χειμερινό ψύχος είναι επίσης απαραίτητο για πολλά φυλλοβόλα οπωροφόρα δέντρα, τα οποία χρειάζονται συγκεκριμένο αριθμό ψυχρών ωρών για να αναπτυχθούν και να ανθίσουν κανονικά.

Οι έντονες χιονοπτώσεις και ο παγετός μπορούν, όμως, να προκαλέσουν ζημιές σε:

κλαδιά οπωροφόρων δέντρων,
θερμοκήπια και γεωργικές εγκαταστάσεις,
πρώιμα άνθη,
λαχανικά και άλλες ευαίσθητες καλλιέργειες.

Η επίδραση εξαρτάται από την εποχή, τη διάρκεια του ψύχους και το στάδιο ανάπτυξης των φυτών.

Χειμερινός τουρισμός

Οι χιονοπτώσεις προσελκύουν χιλιάδες επισκέπτες στο Τρόοδος. Η Χιονίστρα διαθέτει τη μοναδική οργανωμένη περιοχή χειμερινών αθλημάτων της Κύπρου, με πίστες που λειτουργούν όταν το ύψος και η ποιότητα του χιονιού το επιτρέπουν.

Οι επισκέπτες φθάνουν στην περιοχή για:

σκι και άλλες χειμερινές δραστηριότητες,
πεζοπορία στο χιονισμένο τοπίο,
φωτογράφιση,
παρατήρηση της φύσης,
αναψυχή στα ορεινά χωριά.

Η λειτουργία των εγκαταστάσεων δεν είναι εγγυημένη κάθε χειμώνα. Εξαρτάται από την ποσότητα, τη διάρκεια και την κατάσταση του χιονιού.

Παγετός και μαύρος πάγος

Μετά τη χιονόπτωση ή τη βροχή, το νερό πάνω στον δρόμο μπορεί να παγώσει όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από το μηδέν. Δημιουργείται τότε ένα λεπτό, συχνά σχεδόν αόρατο στρώμα πάγου, γνωστό ως μαύρος πάγος.

Ο μαύρος πάγος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος επειδή ο δρόμος μπορεί να φαίνεται απλώς βρεγμένος. Εμφανίζεται συχνότερα:

κατά τη νύχτα και νωρίς το πρωί,
σε σκιερά σημεία,
πάνω σε γέφυρες,
σε βόρειες πλαγιές,
σε δρόμους όπου έχει λιώσει και ξαναπαγώσει χιόνι.

Ασφάλεια στους χιονισμένους δρόμους

Κατά τη διάρκεια χιονοπτώσεων, αρκετοί δρόμοι του Τροόδους μπορεί να κλείσουν ή να επιτρέπεται η χρήση τους μόνο από οχήματα με αντιολισθητικές αλυσίδες ή τετρακίνηση.

Πριν από κάθε επίσκεψη πρέπει να ελέγχονται οι ανακοινώσεις της Αστυνομίας, του Τμήματος Δημοσίων Έργων και της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας.

Οι οδηγοί πρέπει:

να διαθέτουν κατάλληλες αντιολισθητικές αλυσίδες,
να γνωρίζουν πώς τοποθετούνται,
να κινούνται με χαμηλή ταχύτητα,
να αποφεύγουν απότομα φρεναρίσματα και επιταχύνσεις,
να διατηρούν μεγάλη απόσταση ασφαλείας,
να μην σταθμεύουν πάνω στον δρόμο,
να μην εμποδίζουν τα εκχιονιστικά οχήματα,
να αποφεύγουν άσκοπες μετακινήσεις κατά τη διάρκεια έντονης κακοκαιρίας.

Η τετρακίνηση βοηθά στην κίνηση, αλλά δεν εξασφαλίζει ασφαλές φρενάρισμα πάνω στον πάγο.

Προστασία του χιονισμένου τοπίου

Η μεγάλη συγκέντρωση επισκεπτών μπορεί να προκαλέσει κυκλοφοριακή συμφόρηση, εγκατάλειψη απορριμμάτων, καταστροφή της βλάστησης και ενόχληση της άγριας ζωής.

Οι επισκέπτες πρέπει:

να παίρνουν μαζί τους όλα τα απορρίμματα,
να σταθμεύουν μόνο στους επιτρεπόμενους χώρους,
να μην κόβουν κλαδιά ή νεαρά δέντρα,
να μην εισέρχονται με οχήματα μέσα στο δάσος,
να αποφεύγουν τις εύθραυστες ή επικίνδυνες παγωμένες επιφάνειες,
να ακολουθούν τις οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η μεταβλητότητα των χιονοπτώσεων

Οι χιονοπτώσεις στην Κύπρο παρουσιάζουν μεγάλη φυσική μεταβλητότητα. Δύο διαδοχικοί χειμώνες μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικοί ως προς τον αριθμό των ημερών χιονόπτωσης, το πάχος του χιονιού και τη διάρκεια της χιονόστρωσης.

Ένα μεμονωμένο επεισόδιο ισχυρής χιονόπτωσης δεν αποδεικνύει από μόνο του κάποια μακροχρόνια κλιματική τάση. Αντίστοιχα, ένας χειμώνας με ελάχιστο χιόνι δεν αρκεί για γενικά συμπεράσματα.

Η μελέτη των μακροχρόνιων μετεωρολογικών δεδομένων είναι απαραίτητη για να διαπιστωθούν μεταβολές στη συχνότητα, την ένταση και τη διάρκεια των χιονοπτώσεων.

Χιόνι και κλιματική αλλαγή

Η άνοδος της θερμοκρασίας αναμένεται γενικά να περιορίζει τις συνθήκες υπό τις οποίες η κατακρήμνιση πέφτει και παραμένει ως χιόνι, ιδιαίτερα στα χαμηλότερα όρια της χιονόπτωσης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι έντονες χιονοπτώσεις θα εξαφανιστούν αμέσως. Ψυχρά και υγρά καιρικά συστήματα μπορούν ακόμη να προκαλούν σημαντικά επεισόδια χιονιού. Μακροπρόθεσμα, όμως, οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν:

τη διάρκεια της χιονόστρωσης,
το υψόμετρο στο οποίο πέφτει χιόνι,
την ταχύτητα τήξης,
την ποσότητα νερού που αποθηκεύεται προσωρινά ως χιόνι,
τη λειτουργία των ορεινών οικοσυστημάτων και των χειμερινών δραστηριοτήτων.

Το λευκό πρόσωπο της Κύπρου

Η εικόνα του χιονισμένου Τροόδους αποτελεί μια εντυπωσιακή αντίθεση προς τις ακτές και τα ξηρά καλοκαιρινά τοπία της Κύπρου. Μέσα σε μικρή σχετικά απόσταση, το νησί συνδυάζει θάλασσα, μεσογειακούς θαμνώνες, πευκοδάση και ψηλές κορυφές που καλύπτονται από χιόνι.

Το χιόνι δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία αναψυχής. Είναι σημαντικός παράγοντας του ορεινού οικοσυστήματος, της ανανέωσης των υδάτινων πόρων και της εποχικής λειτουργίας της φύσης.

Η απόλαυση αυτού του μοναδικού τοπίου πρέπει να συνοδεύεται από προσοχή, υπεύθυνη οδήγηση και σεβασμό στο δάσος και στην άγρια ζωή του Τροόδους.

Πηγές

Snowfall in the Troodos Mountains – The winter landscape of Cyprus

Text by George Konstantinou

Aerial footage by Chrysanthos Konstantinou – 29 December 2019

The Troodos mountain range is the only region of Cyprus where snowfall is a regular winter phenomenon. The summit of Chionistra, also known as Mount Olympus, reaches 1,952 metres and is the highest point on the island.

When cold, moisture-bearing air masses affect Cyprus, rain changes to snow over the highest parts of the mountain range. During particularly cold conditions, snowfall extends to the surrounding mountain villages and, more rarely, to semi-mountainous areas.

Snow temporarily transforms Troodos into a landscape completely different from the familiar Mediterranean appearance of Cyprus. At the same time, it is a valuable component of the hydrological cycle and influences vegetation, wildlife, agriculture and human activities.

Why it snows in Troodos

Atmospheric temperature generally decreases with increasing elevation. Consequently, while rain falls over the lowland and coastal regions, temperatures near or below freezing may cause precipitation to fall as snow over the highest summits of Troodos.

Two principal factors are required for snowfall:

sufficient atmospheric moisture,
sufficiently low temperatures within the cloud and close to the ground.

Cold weather alone is not enough. A very cold but dry air mass may produce frost without significant snowfall.

The influence of the mountain

Troodos forces moist air masses to rise. As the air ascends the mountain slopes, it cools, water vapour condenses and clouds and precipitation form. This process is known as orographic uplift.

The southern and western slopes frequently receive moisture-bearing air arriving from the Mediterranean. At higher elevations, orographic uplift combined with low temperatures favours snowfall.

Mean annual precipitation increases considerably with elevation, approaching 1,100 millimetres around the highest part of Troodos, while it is much lower over the plains of Cyprus.

When snowfall occurs

Most snowfall in Troodos occurs between December and March. Snow, however, is not strictly restricted to these months.

Light or early snowfall may be recorded in November, while in some years snow falls even during April. The beginning, duration and intensity of snowfall vary considerably from year to year.

During a mild and dry winter, only a thin and temporary layer of snow may form. In contrast, successive cold and wet weather systems can produce deeper snow that remains for a longer period.

Elevations affected by snow

Chionistra and the surrounding high summits receive the most frequent snowfall. Snow also falls at Prodromos, Platres, Amiantos, Pedoulas, Kyperounta, Chandria, Agros and other mountain villages, depending on the temperature and path of the weather system.

During major cold outbreaks, snowfall may extend to lower elevations. On rare occasions, snowflakes or temporary snow cover have been observed even in semi-mountainous areas.

The elevation at which rain changes to snow is not fixed. It depends on temperatures at different levels of the atmosphere, precipitation intensity, humidity and the duration of the event.

How a snowflake forms

Snowflakes begin to form when water vapour in a cold cloud freezes around a microscopic particle of dust or other material.

The ice crystal grows as additional water molecules are deposited upon it. The hexagonal structure of ice produces characteristic shapes with six principal arms.

The exact form of each snowflake depends on changes in temperature and humidity encountered as it falls through the cloud. This produces an enormous variety of snow-crystal forms.

Snow, sleet and hail

Snow should not be confused with sleet or hail.

Snow consists of ice crystals or flakes formed within cold clouds.
Sleet is a mixture of rain and partly melted snow.
Ice pellets form when melted or partly melted snowflakes freeze again before reaching the ground.
Hail is produced mainly inside powerful thunderstorm clouds, where ice particles are repeatedly carried upwards by strong air currents.

All these phenomena can occur in Troodos, sometimes during the same period of unsettled weather.

Duration of snow cover

The survival of snow on the ground depends on:

snow depth,
air and ground temperature,
sunshine,
slope exposure,
wind,
rain following the snowfall,
shade provided by the forest.

Snow melts more quickly on sunny southern slopes and remains longer on northern slopes, within ravines and under dense forest cover.

Cyprus has no permanent glacier or permanent snow cover. Even on the highest summits, the snow usually melts by spring.

Importance for water resources

Snow acts as a temporary natural water store. Instead of all the water flowing away immediately after precipitation, part remains on the ground as snow and is released gradually during melting.

Snowmelt water:

feeds mountain streams and rivers,
increases inflow into reservoirs,
infiltrates the soil and fractures within the rocks,
contributes to groundwater recharge,
supplies springs,
maintains moisture within forest soils.

Many of Cyprus’s most important rivers rise in the Troodos Forest, including the Kouris, Kryos, Diarizos, Karkotis and Setrachos or Marathasa rivers.

The Troodos Forest also contains numerous important springs supplying mountain communities. The slow absorption of water by the soil and rocks is essential for maintaining their flow.

Snow and the forest ecosystem

Snow significantly influences the mountain ecosystem. A snow layer acts as insulation, protecting soil, seeds, bulbs, roots and many small organisms from extreme temperature fluctuations.

As it melts, it gradually supplies moisture to plants. This moisture is particularly important at the beginning of spring growth.

Black pine, Pinus nigra subsp. pallasiana, occurs in the highest parts of Troodos and is adapted to low temperatures and winter snowfall. Calabrian pine, Pinus brutia, dominates at lower elevations.

Effects of heavy snow on trees

Although snow supplies valuable water, excessive accumulation may create problems. Wet, heavy snow settles on branches and greatly increases the weight they must support.

This can cause:

broken branches,
bending of young trees,
uprooting,
closure of forest roads,
damage to electricity and telephone lines.

The conical form and flexible branches of many mountain conifers help snow slide off and limit damage.

Wildlife during winter

Snow temporarily makes it more difficult for many animals to find food. Seeds, insects and low vegetation are covered, while cold conditions increase energy requirements.

Animals respond in different ways:

seeking sheltered positions within the forest,
reducing their activity,
moving to lower elevations,
using stored fat reserves,
feeding on available fruits, seeds and vegetation.

Some birds temporarily leave the snow-covered summits and descend to lower areas where food is easier to find.

Effects on agriculture

Snow may benefit mountain agriculture by providing water that gradually penetrates the soil. Winter cold is also necessary for many deciduous fruit trees, which require a certain number of chilling hours for normal growth and flowering.

Heavy snowfall and frost may, however, damage:

fruit-tree branches,
greenhouses and agricultural structures,
early flowers,
vegetables and other sensitive crops.

The effect depends on the season, duration of the cold and developmental stage of the plants.

Winter tourism

Snowfall attracts thousands of visitors to Troodos. Chionistra contains the only organised winter-sports area in Cyprus, with ski runs operating whenever snow depth and quality are sufficient.

Visitors travel to the area for:

skiing and other winter activities,
walking through snowy scenery,
photography,
nature observation,
recreation in the mountain villages.

The facilities cannot be guaranteed to operate every winter. Their operation depends on the amount, duration and condition of the snow.

Frost and black ice

After snow or rain, water on the road may freeze when temperatures fall below zero. This produces a thin and often nearly invisible layer known as black ice.

Black ice is particularly dangerous because the road may appear merely wet. It occurs most frequently:

at night and early in the morning,
in shaded places,
on bridges,
on northern slopes,
where melted snow has frozen again.

Safety on snow-covered roads

During snowfall, several Troodos roads may close or be restricted to vehicles fitted with snow chains or four-wheel drive.

Before visiting, travellers should check announcements from the Police, Public Works Department and Department of Meteorology.

Drivers should:

carry suitable snow chains,
know how to fit them,
travel at low speed,
avoid sudden braking and acceleration,
maintain a long safety distance,
avoid parking on the road,
keep clear of snow-clearing vehicles,
avoid unnecessary journeys during severe weather.

Four-wheel drive assists movement but does not guarantee safe braking on ice.

Protecting the snowy landscape

Large numbers of visitors can cause congestion, litter, damage to vegetation and disturbance to wildlife.

Visitors should:

remove all their rubbish,
park only in permitted areas,
avoid cutting branches or young trees,
refrain from driving inside the forest,
avoid fragile or dangerous frozen surfaces,
follow the instructions of the responsible authorities.

Variability of snowfall

Snowfall in Cyprus displays considerable natural variability. Two consecutive winters may differ greatly in the number of snow days, snow depth and duration of snow cover.

A single heavy snowfall event does not, by itself, prove a long-term climatic trend. Similarly, one winter with very little snow is not sufficient for general conclusions.

Long-term meteorological records are necessary to identify changes in snowfall frequency, intensity and duration.

Snow and climate change

Rising temperatures are generally expected to reduce the conditions under which precipitation falls and remains as snow, particularly around the lower snowfall limit.

This does not mean that heavy snowfall will immediately disappear. Cold, moisture-bearing systems can still produce significant snow events. Over the longer term, however, higher temperatures may affect:

the duration of snow cover,
the elevation at which snow falls,
the speed of melting,
the amount of water stored temporarily as snow,
mountain ecosystems and winter activities.

The white face of Cyprus

Snow-covered Troodos presents a striking contrast to the coasts and dry summer landscapes of Cyprus. Within a relatively short distance, the island combines the sea, Mediterranean scrub, pine forests and high summits covered with snow.

Snow is not merely an opportunity for recreation. It is an important component of the mountain ecosystem, the renewal of water resources and the seasonal functioning of nature.

Enjoyment of this unique landscape must be accompanied by caution, responsible driving and respect for the Troodos forest and its wildlife.

Translate

Sunday, 29 December 2019

Χιονοπτώσεις στην οροσειρά του Τροόδους – Χειμερινό τοπίο της Κύπρου - from the sky - Snowfall in the Troodos Mountains – The winter landscape of Cyprus, 29/12/2019