See also All about Cyprus - Όλα για την ΚύπροFamily Cydnidae |
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Το Canthophorus melanopterus είναι ένα μικρό ημίπτερο έντομο της οικογένειας Cydnidae. Τα μέλη αυτής της οικογένειας είναι γνωστά στα αγγλικά ως burrower bugs, επειδή πολλά ζουν επάνω ή κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και διαθέτουν μορφολογικές προσαρμογές που τα βοηθούν να σκάβουν.
Ανήκει στα Ετερόπτερα, την ομάδα των ημιπτέρων στην οποία περιλαμβάνονται οι γνωστές βρωμούσες. Όπως και τα υπόλοιπα Ημίπτερα, διαθέτει ρύγχος διαμορφωμένο για τη διάτρηση φυτικών ιστών και την απομύζηση υγρών.
Μορφολογία και αναγνώριση
Πρόκειται για μικρό έντομο, με μήκος που συνήθως δεν ξεπερνά περίπου τα πέντε χιλιοστά. Το σώμα του είναι ωοειδές, συμπαγές και κυρτό, με γυαλιστερό μαύρο ή μεταλλικό μαυρογάλαζο χρώμα. Σε κατάλληλο φωτισμό μπορεί να παρουσιάζει μπλε, πράσινες ή χάλκινες ανταύγειες.
Η κεφαλή είναι σχετικά πλατιά, οι κεραίες αποτελούνται από διακριτά άρθρα και το πρόνωτο είναι μεγάλο και στιλπνό. Το θυρεό καλύπτει σημαντικό τμήμα της άνω επιφάνειας του σώματος. Τα μεμβρανώδη άκρα των μπροστινών πτερύγων έχουν συνήθως καστανό ή σκουρόχρωμο χρωματισμό, χαρακτηριστικό που σχετίζεται και με την ονομασία melanopterus, η οποία σημαίνει «με μαύρες πτέρυγες».
Στα περιθώρια του σώματος μπορεί να διακρίνονται λεπτές ανοιχτόχρωμες τρίχες. Τα μπροστινά πόδια είναι ισχυρά και κατάλληλα για μετακίνηση μέσα στο χώμα και στα επιφανειακά φυτικά υπολείμματα.
Διάκριση από συγγενικά είδη
Η αναγνώριση των ειδών του γένους Canthophorus δεν είναι πάντοτε ασφαλής μόνο από μια γενική φωτογραφία. Συγγενικά είδη, όπως τα Canthophorus dubius και Canthophorus impressus, μπορεί να μοιάζουν έντονα μεταξύ τους ως προς το μέγεθος, το σχήμα και τον χρωματισμό.
Για ασφαλή ταυτοποίηση μπορεί να χρειαστεί εξέταση των λεπτομερειών της στίξης του σώματος, των πτερύγων, των κεραιών και, σε δύσκολες περιπτώσεις, των γεννητικών δομών. Η ταξινομική αναθεώρηση του γένους έδειξε επίσης ότι υπάρχει σημαντική μορφολογική παραλλακτικότητα ανάμεσα στους πληθυσμούς του C. melanopterus.
Βιότοπος και τρόπος ζωής
Το είδος συναντάται σε ηλιόλουστες, ανοικτές και σχετικά ξηρές περιοχές, όπως φρυγανότοποι, θαμνώνες, λιβάδια, άκρες αγρών και ξηρές πλαγιές. Μπορεί να βρεθεί κάτω από πέτρες, ανάμεσα σε πεσμένα φύλλα, κοντά στις ρίζες φυτών ή να κινείται πάνω στη χαμηλή βλάστηση.
Παρά τη γενική αγγλική ονομασία burrower bug, δεν παραμένει συνεχώς θαμμένο στο έδαφος. Τόσο τα ενήλικα όσο και οι νύμφες μπορούν να ανεβαίνουν στα φυτά, ιδιαίτερα όταν αναζητούν τροφή ή κατάλληλο σύντροφο.
Ο μικρός σωματικός όγκος και ο σκοτεινός χρωματισμός το καθιστούν δύσκολο να εντοπιστεί. Συχνά γίνεται αντιληπτό μόνο όταν κινηθεί επάνω σε ανοιχτόχρωμη πέτρα, ξερό φύλλο ή φυτό.
Διατροφή και φυτά-ξενιστές
Το Canthophorus melanopterus είναι φυτοφάγο και τρέφεται απομυζώντας χυμούς από φυτικούς ιστούς, σπόρους και ρίζες. Θεωρείται ολιγοφάγο, δηλαδή χρησιμοποιεί περιορισμένο εύρος συγγενικών φυτών ως βασικούς ξενιστές.
Έχει συσχετιστεί κυρίως με φυτά της οικογένειας Santalaceae, ιδιαίτερα με είδη των γενών Osyris και Thesium. Τα ενήλικα και οι νύμφες μπορούν να βρεθούν γύρω από τις ρίζες των φυτών, αλλά και επάνω στα στελέχη και στις καρποφορίες τους.
Στη βιβλιογραφία αναφέρονται περιστασιακά και άλλα φυτά, αλλά ορισμένες από αυτές τις καταγραφές μπορεί να αφορούν απλή παρουσία του εντόμου επάνω στο φυτό και όχι πραγματική διατροφική σχέση. Για τον λόγο αυτό, η αναφορά ενός φυτού ως ξενιστή χρειάζεται επιβεβαίωση μέσω παρατήρησης της διατροφής ή της ανάπτυξης των νυμφών.
Κύκλος ζωής
Όπως όλα τα Ετερόπτερα, παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση. Από τα αυγά εκκολάπτονται νύμφες που μοιάζουν με μικρότερα, άπτερα ενήλικα. Καθώς αναπτύσσονται, περνούν από διαδοχικά νυμφικά στάδια και αλλάζουν εξωσκελετό μέχρι να αποκτήσουν πλήρως σχηματισμένες πτέρυγες.
Οι νύμφες μπορεί να διαφέρουν αρκετά από τα ενήλικα ως προς τον χρωματισμό και τα σχέδια του σώματος. Η διάρκεια του κύκλου ζωής και η εποχή αναπαραγωγής επηρεάζονται από τη θερμοκρασία, τις βροχοπτώσεις και τη διαθεσιμότητα των φυτών-ξενιστών.
Τα ενήλικα πιθανότατα περνούν τις δυσμενέστερες περιόδους κρυμμένα μέσα στο επιφανειακό χώμα, κάτω από πέτρες ή ανάμεσα σε φυτικά υπολείμματα. Με την άνοδο της θερμοκρασίας γίνονται περισσότερο δραστήρια και εμφανίζονται επάνω στη βλάστηση.
Άμυνα και οικολογικός ρόλος
Όπως πολλά συγγενικά Ετερόπτερα, διαθέτει οσμηρούς αδένες και μπορεί να απελευθερώσει δυσάρεστη οσμή όταν ενοχληθεί. Η έκκριση λειτουργεί ως άμυνα απέναντι σε αρπακτικά, όπως πουλιά, σαύρες και άλλα εντομοφάγα ζώα.
Δεν θεωρείται επικίνδυνο για τον άνθρωπο. Δεν διαθέτει κεντρί και δεν τρέφεται με αίμα. Επίσης, λόγω του μικρού μεγέθους και του τρόπου ζωής του, δεν αντιμετωπίζεται γενικά ως σημαντικός γεωργικός εχθρός. Αποτελεί μέρος της φυσικής πανίδας των ημιπτέρων και συμμετέχει στις τροφικές σχέσεις των ξηρών μεσογειακών οικοσυστημάτων.
Εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο
Το Canthophorus melanopterus παρουσιάζει ευρύτερη εξάπλωση στη Μεσόγειο, στην Ευρώπη και σε τμήματα της δυτικής Ασίας. Επομένως, η παρουσία του στην Κύπρο δεν αποτελεί περίπτωση κυπριακού ενδημισμού.
Η αρχική φωτογραφική καταγραφή πραγματοποιήθηκε στην Αρεδιού της επαρχίας Λευκωσίας το 2010. Η περιοχή περιλαμβάνει γεωργική γη, ξηρούς θαμνώνες, χορτολιβαδικές εκτάσεις και φυσική χαμηλή βλάστηση, σχηματίζοντας κατάλληλους βιότοπους για πολλά είδη εδαφόβιων Ημιπτέρων.
Στοιχεία φωτογραφιών
Canthophorus melanopterus (Herrich-Schäffer, 1835) – Cyprus.
Φωτογραφίες: George Konstantinou
Περιοχή: Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας
Χρονολογία: 2010
Συντεταγμένες περιοχής Αρεδιού: 35.0484, 33.1961
Google Maps: Αρεδιού
Ταξινόμηση
- Βασίλειο: Animalia
- Συνομοταξία: Arthropoda
- Ομοταξία: Insecta
- Τάξη: Hemiptera
- Υπόταξη: Heteroptera
- Υπεροικογένεια: Pentatomoidea
- Οικογένεια: Cydnidae
- Υποοικογένεια: Sehirinae
- Γένος: Canthophorus
- Είδος: Canthophorus melanopterus
- Επιστημονική ονομασία: Canthophorus melanopterus (Herrich-Schäffer, 1835)
- Παλαιότερος συνδυασμός: Cydnus melanopterus Herrich-Schäffer, 1835
- Αγγλική γενική ονομασία οικογένειας: Burrower bugs
- Κατάσταση στην Κύπρο: Αυτόχθονο καταγεγραμμένο είδος· όχι ενδημικό
Πηγές
- Fauna Europaea – Canthophorus melanopterus
- Gapon – Taxonomic revision of Canthophorus
- Plant Parasites of Europe – Canthophorus melanopterus
- Catalogue of the Palaearctic Heteroptera – Canthophorus
- Biodiversity of Cyprus – Canthophorus melanopterus
English
Text by George Konstantinou
Canthophorus melanopterus is a small hemipteran insect belonging to the family Cydnidae. Members of this family are generally known as burrower bugs because many live on or beneath the soil surface and possess morphological adaptations that assist them in digging.
It belongs to the Heteroptera, the group of hemipteran insects that includes the familiar shieldbugs and stink bugs. Like other Hemiptera, it possesses piercing and sucking mouthparts adapted for penetrating plant tissue and consuming fluids.
Appearance and identification
It is a small insect, normally measuring no more than approximately five millimetres. Its body is oval, compact and convex, with a glossy black or metallic blue-black colour. Under suitable lighting, it may display blue, green or bronze reflections.
The head is relatively broad, the antennae consist of distinct segments, and the pronotum is large and glossy. The scutellum covers a substantial part of the upper body. The membranous ends of the forewings are normally brownish or dark, a characteristic reflected in the name melanopterus, meaning “black-winged”.
Fine pale hairs may be visible around the body margins. The forelegs are strong and adapted for movement through soil and surface plant debris.
Differences from related species
Species of the genus Canthophorus cannot always be reliably identified from a general photograph. Related species such as Canthophorus dubius and Canthophorus impressus may strongly resemble it in size, shape and colour.
Reliable identification may require examination of body punctation, wings, antennae and, in difficult cases, genital structures. A taxonomic revision of the genus also demonstrated considerable morphological variation among populations of C. melanopterus.
Habitat and way of life
The species occurs in sunny, open and comparatively dry habitats, including Mediterranean scrub, grassland, field margins and dry slopes. It may be found beneath stones, among fallen leaves, near plant roots or moving over low vegetation.
Despite the general name “burrower bug”, it does not remain permanently buried. Both adults and nymphs may climb onto plants, particularly when searching for food or a mate.
Its small size and dark colour make it difficult to detect. It is often noticed only when it moves across a pale stone, dry leaf or plant.
Diet and host plants
Canthophorus melanopterus is herbivorous and feeds by extracting fluids from plant tissues, seeds and roots. It is regarded as oligophagous, meaning that it principally uses a restricted range of related plants as hosts.
It has been associated mainly with plants of the family Santalaceae, particularly species of Osyris and Thesium. Adults and nymphs may be found around the roots as well as on the stems and fruiting structures of these plants.
Other plants have occasionally been reported in the literature, but some records may represent insects merely resting on a plant rather than feeding or developing upon it. Consequently, a genuine host relationship should preferably be confirmed through observation of feeding or nymphal development.
Life cycle
Like all Heteroptera, the species undergoes incomplete metamorphosis. Nymphs hatch from the eggs and resemble smaller, wingless adults. As they develop, they pass through successive nymphal stages and shed their exoskeleton before acquiring fully formed wings.
Nymphs may differ considerably from adults in colour and body pattern. The duration of the life cycle and the breeding period are influenced by temperature, rainfall and the availability of suitable host plants.
Adults probably survive unfavourable periods concealed in surface soil, beneath stones or among plant debris. They become more active as temperatures increase and can then be seen moving over vegetation.
Defence and ecological role
Like many related heteropterans, it possesses scent glands and can release an unpleasant odour when disturbed. This secretion provides protection against predators such as birds, lizards and other insectivorous animals.
It is not dangerous to humans. It has no sting and does not feed on blood. Because of its small size and feeding behaviour, it is not generally regarded as a significant agricultural pest. It forms part of the natural hemipteran fauna and participates in the food webs of dry Mediterranean ecosystems.
Distribution and occurrence in Cyprus
Canthophorus melanopterus has a wider distribution across the Mediterranean, Europe and parts of western Asia. Its presence in Cyprus does not, therefore, represent a case of Cypriot endemism.
The original photographic record was made at Arediou in the Nicosia District in 2010. The surrounding area contains agricultural land, dry scrub, grassland and natural low vegetation, providing suitable habitats for many ground-dwelling hemipteran insects.
Photograph details
Canthophorus melanopterus (Herrich-Schäffer, 1835) – Cyprus.
Photographs: George Konstantinou
Location: Arediou, Nicosia District
Year: 2010
Arediou area coordinates: 35.0484, 33.1961
Google Maps: Arediou
Classification
- Kingdom: Animalia
- Phylum: Arthropoda
- Class: Insecta
- Order: Hemiptera
- Suborder: Heteroptera
- Superfamily: Pentatomoidea
- Family: Cydnidae
- Subfamily: Sehirinae
- Genus: Canthophorus
- Species: Canthophorus melanopterus
- Scientific name: Canthophorus melanopterus (Herrich-Schäffer, 1835)
- Original combination: Cydnus melanopterus Herrich-Schäffer, 1835
- General English family name: Burrower bugs
- Status in Cyprus: Recorded native species; not endemic
No comments:
Post a Comment