Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Το επιστημονικό όνομα Vicia hybrida L. παραμένει αποδεκτό. Το είδος περιγράφηκε από τον Carl Linnaeus και δημοσιεύθηκε το 1753 στο έργο Species Plantarum. Το γράμμα «L.» μετά το όνομα αποτελεί την καθιερωμένη συντομογραφία του Linnaeus.
Το γένος Vicia
Το γένος Vicia περιλαμβάνει τους βίκους, μια μεγάλη ομάδα ποωδών φυτών της οικογένειας των ψυχανθών. Στενοί συγγενείς τους είναι τα μπιζέλια του γένους Pisum, οι φακές του γένους Lens και τα λαθούρια του γένους Lathyrus.
Πολλά είδη Vicia διαθέτουν σύνθετα φύλλα που καταλήγουν σε έλικες. Με τις έλικες αυτές στηρίζονται πάνω στη γύρω βλάστηση, χωρίς να αναπτύσσουν ξυλώδη κορμό. Τα άνθη τους έχουν τη χαρακτηριστική ψυχανθή μορφή και οι καρποί τους είναι λοβοί που περιέχουν αρκετούς σπόρους.
Περιγραφή
Η Vicia hybrida είναι ετήσιο φυτό με διακλαδισμένους, τριχωτούς βλαστούς. Οι βλαστοί μπορούν να αναπτύσσονται όρθιοι, πλάγιοι ή να στηρίζονται πάνω σε γειτονικά φυτά.
Τα φύλλα είναι εναλλασσόμενα και σύνθετα, αποτελούμενα συνήθως από τρία έως οκτώ ζεύγη φυλλαρίων. Τα φυλλάρια είναι ωοειδή, επιμήκη ή ελλειπτικά και καταλήγουν σε μικρή αιχμή. Στην κορυφή του σύνθετου φύλλου αναπτύσσεται συνήθως διακλαδισμένη έλικα, με την οποία το φυτό προσκολλάται στη γύρω βλάστηση.
Ολόκληρο το φυτό παρουσιάζει εμφανή τριχοφυΐα, χαρακτηριστικό που σχετίζεται και με την αγγλική κοινή ονομασία Hairy Yellow-vetch.
Τα κίτρινα άνθη
Τα άνθη αναπτύσσονται συνήθως μεμονωμένα στις μασχάλες των φύλλων και στηρίζονται σε πολύ μικρούς μίσχους. Είναι σχετικά μεγάλα σε σύγκριση με το μέγεθος του φυτού και έχουν ανοιχτό κίτρινο έως κιτρινωπό-κρεμ χρώμα. Μερικές φορές παρουσιάζουν πιο σκούρες νευρώσεις ή ελαφριά πορφυρή απόχρωση.
Όπως σε όλα τα χαρακτηριστικά ψυχανθή άνθη, η στεφάνη αποτελείται από πέντε άνισα πέταλα:
- το μεγάλο ανώτερο πέταλο, που ονομάζεται πέτασος ή σημαία,
- δύο πλευρικά πέταλα, που ονομάζονται πτέρυγες,
- και δύο κατώτερα ενωμένα πέταλα, τα οποία σχηματίζουν την τρόπιδα.
Ένα από τα σημαντικότερα αναγνωριστικά γνωρίσματα της Vicia hybrida είναι ότι η εξωτερική επιφάνεια του πετάσου καλύπτεται από ευδιάκριτες μαλακές τρίχες. Το γνώρισμα αυτό τη διαχωρίζει από συγγενικά είδη με παρόμοια κίτρινα άνθη.
Ο κάλυκας είναι επίσης τριχωτός και καταλήγει σε πέντε άνισα δόντια.
Καρπός και σπόροι
Μετά την επικονίαση σχηματίζεται επιμήκης λοβός, συνήθως μήκους περίπου 2,5–4 εκατοστών. Ο νεαρός λοβός είναι πράσινος και τριχωτός, ενώ κατά την ωρίμανση γίνεται καστανός.
Στο εσωτερικό του αναπτύσσονται αρκετοί σπόροι. Όταν ο καρπός ωριμάσει και ξηρανθεί, οι δύο πλευρές του ανοίγουν και απελευθερώνουν τους σπόρους στο έδαφος.
Ως ετήσιο φυτό, η Vicia hybrida ολοκληρώνει τον βιολογικό της κύκλο μέσα σε μία καλλιεργητική περίοδο. Μετά την παραγωγή των σπόρων το φυτό ξηραίνεται, ενώ ο πληθυσμός επιβιώνει κατά τη θερμή και άνυδρη περίοδο υπό τη μορφή σπόρων μέσα στο έδαφος.
Περίοδος ανθοφορίας στην Κύπρο
Στην Κύπρο η Vicia hybrida ανθίζει κυρίως από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Η ακριβής έναρξη και διάρκεια της ανθοφορίας εξαρτώνται από:
- τις χειμερινές βροχοπτώσεις,
- τη θερμοκρασία,
- το υψόμετρο,
- την έκθεση της τοποθεσίας,
- και την υγρασία του εδάφους.
Σε θερμές πεδινές και παράκτιες περιοχές μπορεί να ανθίσει από τον Φεβρουάριο, όπως επιβεβαιώνει και η ημερομηνία των φωτογραφιών της αρχικής ανάρτησης, οι οποίες λήφθηκαν στις 15 Φεβρουαρίου 2015.
Εξάπλωση στην Κύπρο
Η Vicia hybrida αποτελεί ιθαγενές και μη ενδημικό είδος της Κύπρου. Σύμφωνα με τη δυναμική χλωριδική βάση Flora of Cyprus, απαντά από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι περίπου τα 750 μέτρα υψόμετρο.
Μπορεί να παρατηρηθεί σε:
- χορτώδεις θέσεις,
- ακαλλιέργητα και εγκαταλειμμένα χωράφια,
- άκρες καλλιεργειών,
- ελαιώνες και άλλες αραιές δενδρώδεις καλλιέργειες,
- πρανή και άκρες δρόμων,
- ανοικτούς θαμνότοπους,
- και άλλες θέσεις με εποχιακή ποώδη βλάστηση.
Προτιμά κυρίως ανοικτές, ηλιόλουστες περιοχές όπου μπορεί να αναπτυχθεί ανάμεσα σε χαμηλά αγρωστώδη και άλλα ετήσια φυτά.
Παγκόσμια εξάπλωση
Η φυσική εξάπλωση του είδους εκτείνεται από τη Μεσόγειο μέχρι την κεντρική Ασία και το Αφγανιστάν. Αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της μεσογειακής και δυτικοασιατικής χλωρίδας.
Συναντάται φυσικά σε χώρες της νότιας Ευρώπης, της βόρειας Αφρικής, της ανατολικής Μεσογείου, της Μικράς Ασίας, του Καυκάσου και της δυτικής και κεντρικής Ασίας. Σε ορισμένες χώρες έξω από τη φυσική του εξάπλωση έχει καταγραφεί ως περιστασιακά εισαγόμενο φυτό.
Οικολογικός ρόλος
Τα άνθη της Vicia hybrida διαθέτουν τη χαρακτηριστική κατασκευή των ψυχανθών και επικονιάζονται κυρίως από έντομα που μπορούν να πιέσουν τα πλευρικά πέταλα και να φτάσουν στο νέκταρ και στη γύρη.
Τα άνθη αποτελούν εποχιακή πηγή τροφής για μέλισσες και άλλα έντομα. Οι σπόροι και τα πράσινα μέρη του φυτού μπορούν επίσης να καταναλωθούν από διάφορα φυτοφάγα ζώα και ασπόνδυλα.
Όπως και άλλα μέλη της οικογένειας Fabaceae, το φυτό μπορεί να σχηματίζει στις ρίζες του φυμάτια που φιλοξενούν συμβιωτικά αζωτοδεσμευτικά βακτήρια. Τα βακτήρια αυτά μετατρέπουν το ατμοσφαιρικό άζωτο σε μορφές που μπορούν να αξιοποιηθούν από το φυτό, συμβάλλοντας στον φυσικό κύκλο των θρεπτικών στοιχείων.
Προσαρμογή στο μεσογειακό κλίμα
Η ετήσια μορφή ζωής αποτελεί σημαντική προσαρμογή στο μεσογειακό κλίμα. Οι σπόροι βλαστάνουν μετά τις πρώτες φθινοπωρινές ή χειμερινές βροχές. Το φυτό αναπτύσσεται κατά τους υγρούς και δροσερούς μήνες, ανθίζει την άνοιξη και ολοκληρώνει την παραγωγή των σπόρων πριν από την έντονη θερινή ξηρασία.
Όταν φτάσει το καλοκαίρι, το υπέργειο τμήμα έχει ήδη ξηραθεί. Το είδος επιβιώνει μέχρι την επόμενη περίοδο βροχών ως σπόρος μέσα στο έδαφος.
Διάκριση από άλλα κίτρινα είδη Vicia
Η ασφαλής αναγνώριση χρειάζεται προσοχή, καθώς στην περιοχή της Μεσογείου υπάρχουν και άλλα είδη βίκου με κιτρινωπά άνθη. Η Vicia hybrida μπορεί να συγχέεται ιδιαίτερα με τη Vicia lutea.
Για την αναγνώρισή της εξετάζεται ο συνδυασμός των ακόλουθων γνωρισμάτων:
- το ετήσιο και τριχωτό φυτό,
- τα συνήθως μεμονωμένα κίτρινα άνθη,
- ο πολύ κοντός ανθικός μίσχος,
- η έντονα τριχωτή εξωτερική επιφάνεια του πετάσου,
- τα σύνθετα φύλλα με αρκετά ζεύγη φυλλαρίων,
- οι καλά ανεπτυγμένες έλικες,
- και ο τριχωτός λοβός.
Το σημαντικότερο γνώρισμα για τη διάκρισή της από τη Vicia lutea είναι η τριχωτή εξωτερική επιφάνεια του μεγάλου ανώτερου πετάλου. Στη Vicia lutea η αντίστοιχη επιφάνεια είναι άτριχη.
Η αναγνώριση δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο κίτρινο χρώμα του άνθους, επειδή η απόχρωση μπορεί να παρουσιάζει μεταβολές.
Προστασία της άγριας χλωρίδας
Η Vicia hybrida δεν είναι ενδημική της Κύπρου, αποτελεί όμως μέρος της φυσικής ποώδους βλάστησης του νησιού. Τα μικρά ετήσια φυτά συχνά περνούν απαρατήρητα, αλλά έχουν σημαντικό ρόλο στα οικοσυστήματα, προσφέροντας τροφή και καταφύγιο σε έντομα και άλλους οργανισμούς.
Η καταστροφή των άκρων των χωραφιών, η αλόγιστη χρήση ζιζανιοκτόνων, η πρόωρη αποψίλωση της ανοιξιάτικης βλάστησης και η μετατροπή φυσικών εκτάσεων μπορούν να περιορίσουν τοπικά τέτοια φυτά.
Η διατήρηση μικρών ακαλλιέργητων ζωνών επιτρέπει στα ετήσια αγριολούλουδα να ανθίσουν και να παράγουν σπόρους πριν από την αποξήρανση της βλάστησης.
Ταξινόμηση
- Βασίλειο: Plantae
- Συνομοταξία: Tracheophyta
- Ομοταξία: Magnoliopsida
- Τάξη: Fabales
- Οικογένεια: Fabaceae
- Υποοικογένεια: Faboideae
- Φυλή: Fabeae
- Γένος: Vicia
- Είδος: Vicia hybrida L.
- Αγγλική κοινή ονομασία: Hairy Yellow-vetch
- Μορφή ζωής: Θερόφυτο – ετήσιο ποώδες φυτό
- Καθεστώς στην Κύπρο: Ιθαγενές, μη ενδημικό
- Υψομετρικό εύρος στην Κύπρο: 0–750 μέτρα
- Περίοδος ανθοφορίας στην Κύπρο: Φεβρουάριος–Απρίλιος
Πηγές
Hairy Yellow-vetch – Vicia hybrida L. – Cyprus
Text by George Konstantinou
Photos: 15 February 2015, by George Konstantinou
Vicia hybrida L., commonly known as Hairy Yellow-vetch, is an annual herb belonging to the family Fabaceae. It is an indigenous, but not endemic, member of the flora of Cyprus and is distinguished by its yellow flowers and conspicuous covering of hairs.
The scientific name Vicia hybrida L. remains accepted. Carl Linnaeus described the species, which was published in 1753 in Species Plantarum. The letter “L.” following the name is the standard botanical abbreviation for Linnaeus.
The genus Vicia
The genus Vicia includes the vetches, a large group of herbaceous plants belonging to the legume family. Their close relatives include the peas of the genus Pisum, lentils of the genus Lens and vetchlings of the genus Lathyrus.
Many Vicia species possess compound leaves ending in tendrils. These tendrils allow them to support themselves on surrounding vegetation without developing a woody trunk. Their flowers possess the characteristic pea-flower structure, while their fruits are pods containing several seeds.
Description
Vicia hybrida is an annual plant with branched, hairy stems. The stems may grow erect, spread across the ground or support themselves on neighbouring plants.
The leaves are alternate and compound, usually consisting of three to eight pairs of leaflets. The leaflets are ovate, oblong or elliptical and end in a small point. A branched tendril generally develops at the end of the compound leaf, allowing the plant to attach itself to surrounding vegetation.
The entire plant has a conspicuous covering of hairs, a feature also reflected in the English common name Hairy Yellow-vetch.
The yellow flowers
The flowers usually grow singly in the leaf axils and are carried on very short stalks. They are relatively large compared with the size of the plant and range from pale yellow to yellowish cream. They may occasionally display darker veins or a slight purple tinge.
As in all typical pea flowers, the corolla consists of five unequal petals:
- the large upper petal, known as the standard or banner,
- two lateral petals known as wings,
- and two lower fused petals forming the keel.
One of the most important identification features of Vicia hybrida is the covering of clearly visible soft hairs on the outer surface of the standard. This feature separates it from related species possessing similar yellow flowers.
The calyx is also hairy and ends in five unequal teeth.
Fruit and seeds
Following pollination, an elongated pod develops, generally measuring approximately 2.5–4 centimetres in length. The young pod is green and hairy, becoming brown as it matures.
Several seeds develop inside it. When the fruit matures and dries, its two sides open and release the seeds onto the ground.
As an annual plant, Vicia hybrida completes its biological cycle within a single growing season. Following seed production, the plant dries out, while the population survives the hot, dry season as seeds in the soil.
Flowering period in Cyprus
In Cyprus, Vicia hybrida flowers mainly from February to April. The exact beginning and duration of flowering depend on:
- winter rainfall,
- temperature,
- elevation,
- exposure,
- and soil moisture.
In warm lowland and coastal areas, it can flower from February, as confirmed by the date of the photographs in the original post, which were taken on 15 February 2015.
Distribution in Cyprus
Vicia hybrida is an indigenous, non-endemic species of Cyprus. According to the Flora of Cyprus dynamic checklist, it occurs from sea level to approximately 750 metres in elevation.
It may be observed in:
- grassy places,
- uncultivated and abandoned fields,
- field margins,
- olive groves and other open tree plantations,
- banks and roadsides,
- open scrubland,
- and other places supporting seasonal herbaceous vegetation.
It mainly favours open, sunny areas where it can grow among low grasses and other annual plants.
Global distribution
The species’ natural range extends from the Mediterranean to Central Asia and Afghanistan. It is a characteristic component of Mediterranean and western Asian flora.
It occurs naturally in countries of southern Europe, North Africa, the eastern Mediterranean, Asia Minor, the Caucasus and western and central Asia. In certain countries outside its natural range, it has been recorded as an occasionally introduced plant.
Ecological role
The flowers of Vicia hybrida possess the characteristic structure of pea flowers and are primarily pollinated by insects capable of pressing the lateral petals and reaching the nectar and pollen.
The flowers provide a seasonal food source for bees and other insects. The seeds and green parts of the plant may also be consumed by various herbivorous animals and invertebrates.
Like other members of the Fabaceae, the plant can develop root nodules containing symbiotic nitrogen-fixing bacteria. These bacteria convert atmospheric nitrogen into forms the plant can use, contributing to the natural cycling of nutrients.
Adaptation to the Mediterranean climate
Its annual life form is an important adaptation to the Mediterranean climate. The seeds germinate following the first autumn or winter rains. The plant grows during the cool, wet months, flowers in spring and completes seed production before the intense summer drought.
By the arrival of summer, its above-ground parts have already dried. The species survives until the following rainy period as seeds in the soil.
Distinction from other yellow-flowered Vicia species
Reliable identification requires care because other vetches with yellowish flowers occur in the Mediterranean region. Vicia hybrida can be confused particularly with Vicia lutea.
Identification is based on a combination of the following features:
- its annual and hairy growth,
- usually solitary yellow flowers,
- the very short flower stalk,
- the densely hairy outer surface of the standard,
- compound leaves with several pairs of leaflets,
- well-developed tendrils,
- and the hairy pod.
The most important feature separating it from Vicia lutea is the hairy outer surface of the large upper petal. In Vicia lutea, the corresponding surface is hairless.
Identification should not be based solely on the yellow flower colour because its shade can vary.
Protection of wild flora
Vicia hybrida is not endemic to Cyprus, but it forms part of the island’s natural herbaceous vegetation. Small annual plants frequently pass unnoticed, yet they play an important ecological role by providing food and shelter for insects and other organisms.
The destruction of field margins, indiscriminate herbicide use, premature clearance of spring vegetation and conversion of natural areas can locally reduce such plants.
Maintaining small uncultivated strips allows annual wildflowers to bloom and produce seeds before the vegetation dries.
Classification
- Kingdom: Plantae
- Phylum: Tracheophyta
- Class: Magnoliopsida
- Order: Fabales
- Family: Fabaceae
- Subfamily: Faboideae
- Tribe: Fabeae
- Genus: Vicia
- Species: Vicia hybrida L.
- English common name: Hairy Yellow-vetch
- Life form: Therophyte – annual herb
- Status in Cyprus: Indigenous, non-endemic
- Altitudinal range in Cyprus: 0–750 metres
- Flowering period in Cyprus: February–April
Sources
- Original post – Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou
- Flora of Cyprus – Vicia hybrida
- Plants of the World Online – Royal Botanic Gardens, Kew
- GBIF – Vicia hybrida
- International Plant Names Index
- World Flora Online – Vicia
No comments:
Post a Comment