Translate

Friday, 5 July 2019

Eurasian reed warbler, reed warbler - Acrocephalus scirpaceus (Hermann, 1804) - Καλαμοποταμίδα - καλαμομουγιανούδι - Cyprus


Photos George Konstantinou at Kouklia dan 3/7/2019

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η καλαμοποταμίδα (Acrocephalus scirpaceus) είναι ένα μικρόσωμο εντομοφάγο πουλί της οικογένειας Acrocephalidae, στενά συνδεδεμένο με τους καλαμιώνες και τους υγροτόπους. Στην Κύπρο είναι γνωστή και με την ονομασία καλαμομουγιανούδι.

Είναι μεταναστευτικό είδος που εμφανίζεται στο νησί κυρίως κατά την εαρινή και φθινοπωρινή μετανάστευση, ενώ ένας αριθμός πουλιών παραμένει για να αναπαραχθεί σε κατάλληλους καλαμιώνες. Η παρουσία της γίνεται συχνά αντιληπτή πρώτα από το χαρακτηριστικό τραγούδι της, καθώς κινείται συνήθως κρυμμένη μέσα στην πυκνή βλάστηση.

Περιγραφή

Η καλαμοποταμίδα έχει μήκος περίπου 12–14 εκατοστά και άνοιγμα φτερών περίπου 18–21 εκατοστά. Πρόκειται για ένα μάλλον διακριτικό πουλί χωρίς έντονα χρωματικά σχέδια.

Τα επάνω μέρη του σώματος είναι ομοιόμορφα καστανά ή ελαιοκαστανά, ενώ η κάτω επιφάνεια είναι ανοιχτόχρωμη, υπόλευκη έως ωχροκίτρινη. Τα πλευρά και το στήθος μπορεί να εμφανίζουν μια ελαφριά θερμή, καστανωπή απόχρωση.

Το ράμφος είναι λεπτό, μυτερό και κατάλληλο για τη σύλληψη μικρών ασπονδύλων. Τα πόδια είναι γκριζοκάστανα, ενώ γύρω από το μάτι μπορεί να διακρίνεται ένας αδύναμος ανοιχτόχρωμος οφθαλμικός δακτύλιος. Δεν διαθέτει την έντονη υπερόφρυα γραμμή που εμφανίζουν ορισμένα άλλα είδη καλαμοποταμίδων.

Τα δύο φύλα είναι παρόμοια και συνήθως δεν μπορούν να διακριθούν μόνο από την εμφάνιση. Τα νεαρά πουλιά έχουν συχνά πιο θερμούς, κιτρινωπούς ή κανελί τόνους από τα ενήλικα.

Ένα πουλί προσαρμοσμένο στους καλαμιώνες

Η καλαμοποταμίδα περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της μέσα σε πυκνούς καλαμιώνες. Τα δυνατά της πόδια και τα μακριά δάκτυλα της επιτρέπουν να συγκρατείται πάνω σε όρθιους μίσχους καλαμιών και να μετακινείται με ευκολία ανάμεσα στη βλάστηση.

Συχνά στέκεται έχοντας το ένα πόδι σε έναν μίσχο και το άλλο σε γειτονικό καλάμι. Μπορεί να ανεβαίνει και να κατεβαίνει στους μίσχους ή να πραγματοποιεί μικρές πτήσεις από το ένα σημείο του καλαμιώνα στο άλλο.

Η συμπεριφορά της είναι συνήθως διακριτική. Παρόλο που ένα αρσενικό μπορεί να τραγουδά επίμονα, το πουλί δεν είναι πάντοτε εύκολο να παρατηρηθεί μέσα στην πυκνή βλάστηση.

Ενδιαίτημα

Το βασικό ενδιαίτημα του είδους είναι οι εκτεταμένοι ή μικρότεροι καλαμιώνες με κοινό καλάμι, Phragmites australis. Μπορεί να βρεθεί σε:

  • φυσικά και τεχνητά έλη,
  • λίμνες και φράγματα,
  • ποτάμια και κανάλια,
  • υδατοδεξαμενές,
  • μονάδες επεξεργασίας λυμάτων,
  • υγρά χαντάκια,
  • παράκτιους και εσωτερικούς υγροτόπους.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι συνήθως η παρουσία πυκνής βλάστησης κοντά ή μέσα στο νερό. Κατά τη μετανάστευση μπορεί προσωρινά να εμφανιστεί και σε θάμνους, κήπους ή καλλιέργειες μακριά από μεγάλους καλαμιώνες.

Παρουσία στην Κύπρο

Η Κύπρος βρίσκεται πάνω σε σημαντική μεταναστευτική διαδρομή μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Καλαμοποταμίδες περνούν από το νησί την άνοιξη, κατευθυνόμενες προς τις περιοχές αναπαραγωγής τους, και επιστρέφουν προς την Αφρική κατά το φθινόπωρο.

Το είδος αναπαράγεται επίσης στην Κύπρο, όπου υπάρχουν κατάλληλοι, πυκνοί και σχετικά αδιατάρακτοι καλαμιώνες. Έχει καταγραφεί σε σημαντικούς υγροτόπους, όπως οι καλαμιώνες Ακρωτηρίου, το Ζακάκι, η λίμνη Ορόκλινης, η λίμνη Παραλιμνίου, φράγματα, εκβολές ποταμών και άλλες περιοχές με υδρόβια βλάστηση.

Οι φωτογραφίες της αρχικής ανάρτησης λήφθηκαν στα Κούκλια στις 3 Ιουλίου 2019, μέσα στην αναπαραγωγική περίοδο του είδους.

Το ανατολικό υποείδος

Τα πουλιά που αναπαράγονται στην Κύπρο αποδίδονται γενικά στο ανατολικό υποείδος Acrocephalus scirpaceus fuscus (Hemprich & Ehrenberg, 1833). Το υποείδος αυτό εξαπλώνεται από την ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς την περιοχή της Κασπίας και την Κεντρική Ασία.

Το A. s. fuscus μπορεί να εμφανίζει ελαφρώς πιο γκρίζους ή ωχρούς χρωματισμούς από το ονομαστικό ευρωπαϊκό υποείδος A. s. scirpaceus. Ωστόσο, υπάρχει σημαντική ατομική μεταβλητότητα και η ασφαλής αναγνώριση του υποείδους στο πεδίο είναι δύσκολη.

Μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε καλαμοποταμίδες της Κύπρου εξέτασε τη μορφολογία των φτερών και τα χαρακτηριστικά του πτερώματος του ανατολικού τύπου fuscus. Η μελέτη υπογράμμισε τη δυσκολία διαχωρισμού των υποειδών μόνο από την εξωτερική εμφάνιση.

Τραγούδι και φωνές

Το τραγούδι της καλαμοποταμίδας είναι ρυθμικό, συνεχόμενο και αποτελείται από επαναλαμβανόμενες τραχιές και μεταλλικές φράσεις. Το αρσενικό τραγουδά συνήθως μέσα από τον καλαμιώνα, μερικές φορές από ένα πιο ψηλό και εκτεθειμένο καλάμι.

Το τραγούδι χρησιμοποιείται για την οριοθέτηση της επικράτειας και την προσέλκυση θηλυκού. Δεν είναι ιδιαίτερα μελωδικό, αλλά είναι χαρακτηριστικό και, με την εμπειρία, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον εντοπισμό του είδους.

Οι φωνές επαφής και συναγερμού είναι σύντομες και τραχιές. Γίνονται συχνότερες όταν κάποιος άνθρωπος ή θηρευτής πλησιάσει τη φωλιά.

Διατροφή

Η καλαμοποταμίδα τρέφεται κυρίως με έντομα και άλλα μικρά ασπόνδυλα. Αναζητά την τροφή της πάνω στα φύλλα και στους μίσχους των καλαμιών, μέσα στους θάμνους ή κοντά στην επιφάνεια του νερού.

Η διατροφή της περιλαμβάνει:

  • μύγες και κουνούπια,
  • μικρά σκαθάρια,
  • πεταλούδες, νυχτοπεταλούδες και τις προνύμφες τους,
  • αφίδες και άλλα ημίπτερα,
  • μικρές λιβελούλες,
  • αράχνες,
  • άλλα μικρά αρθρόποδα.

Μερικές φορές συλλαμβάνει ιπτάμενα έντομα με σύντομες εξορμήσεις από τη βλάστηση. Προς το τέλος του καλοκαιριού και κατά τη μετανάστευση μπορεί να καταναλώσει μικρή ποσότητα καρπών ή άλλης φυτικής τροφής.

Η κατανάλωση μεγάλου αριθμού εντόμων ενισχύει τον οικολογικό της ρόλο μέσα στους υγροτόπους.

Αναπαραγωγή

Η αναπαραγωγική περίοδος αρχίζει μετά την άφιξη των πουλιών από την Αφρική. Το αρσενικό καταλαμβάνει μια περιοχή μέσα στον καλαμιώνα και τραγουδά για να προσελκύσει θηλυκό και να απομακρύνει ανταγωνιστές.

Η φωλιά είναι ένα βαθύ, κυπελλοειδές κατασκεύασμα, στερεωμένο ανάμεσα σε αρκετούς όρθιους μίσχους καλαμιών. Κατασκευάζεται από λωρίδες φύλλων, χόρτα, φυτικές ίνες, ιστούς αράχνης και άλλα λεπτά υλικά. Η στερέωσή της πάνω στους μίσχους την προστατεύει από τις συνηθισμένες μεταβολές της στάθμης του νερού και από ορισμένους επίγειους θηρευτές.

Το θηλυκό γεννά συνήθως τρία έως πέντε αυγά. Η επώαση διαρκεί περίπου 11–13 ημέρες και πραγματοποιείται κυρίως από το θηλυκό. Μετά την εκκόλαψη, και οι δύο γονείς τροφοδοτούν τους νεοσσούς με μικρά έντομα και άλλα ασπόνδυλα.

Οι νεοσσοί εγκαταλείπουν τη φωλιά πριν αποκτήσουν πλήρη πτητική ικανότητα και παραμένουν για κάποιο διάστημα κρυμμένοι μέσα στον καλαμιώνα, όπου συνεχίζουν να φροντίζονται από τους γονείς.

Παρασιτισμός από τον κούκο

Η καλαμοποταμίδα είναι ένα από τα είδη που μπορεί να υποστούν αναπαραγωγικό παρασιτισμό από τον κοινό κούκο, Common Cuckoo (Cuculus canorus). Ο θηλυκός κούκος μπορεί να απομακρύνει ένα αυγό από τη φωλιά και να το αντικαταστήσει με το δικό του.

Το νεαρό του κούκου εκκολάπτεται συνήθως νωρίς και μπορεί να απομακρύνει από τη φωλιά τα αυγά ή τους νεοσσούς του κανονικού ξενιστή. Στη συνέχεια ανατρέφεται από τις καλαμοποταμίδες, παρόλο που σύντομα γίνεται πολύ μεγαλύτερο από τους θετούς γονείς του.

Οι καλαμοποταμίδες μπορούν μερικές φορές να αναγνωρίσουν και να απορρίψουν ένα ξένο αυγό, γεγονός που αποτελεί μέρος μιας εξελικτικής αντιπαράθεσης μεταξύ ξενιστή και παρασίτου.

Μετανάστευση

Η καλαμοποταμίδα είναι μεταναστευτικό είδος μεγάλων αποστάσεων. Οι πληθυσμοί της Ευρώπης και της δυτικής Ασίας μετακινούνται προς την υποσαχάρια Αφρική για να περάσουν τον χειμώνα.

Πριν από τη μετανάστευση τα πουλιά συσσωρεύουν αποθέματα λίπους, τα οποία χρησιμοποιούν ως καύσιμο στις μεγάλες πτήσεις. Πολλές μετακινήσεις πραγματοποιούνται τη νύχτα, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη και ο κίνδυνος από ημερόβια αρπακτικά περιορίζεται.

Οι κυπριακοί υγρότοποι αποτελούν σημαντικούς χώρους ανεφοδιασμού και ανάπαυσης. Εκεί τα πουλιά μπορούν να τραφούν, να αναπληρώσουν την ενέργειά τους και να συνεχίσουν το ταξίδι τους.

Διάκριση από παρόμοια είδη

Η αναγνώριση της καλαμοποταμίδας μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή αρκετά είδη του γένους Acrocephalus έχουν παρόμοιο καστανό πτέρωμα.

Η καλαμοποταμίδα διακρίνεται συνήθως από:

  • το σχετικά μικρό και λεπτό σώμα,
  • το ομοιόμορφο καστανό επάνω μέρος χωρίς ραβδώσεις,
  • την απουσία έντονης υπερόφρυας γραμμής,
  • το λεπτό και μυτερό ράμφος,
  • το χαρακτηριστικό τραγούδι,
  • τη στενή σύνδεσή της με τους καλαμιώνες.

Η μεγάλη καλαμοποταμίδα, Acrocephalus arundinaceus, είναι εμφανώς μεγαλύτερη, με βαρύτερο ράμφος και πολύ δυνατότερο τραγούδι. Η σχοινοποταμίδα, Acrocephalus schoenobaenus, έχει έντονη ανοιχτόχρωμη υπερόφρυα γραμμή και ραβδώσεις στη ράχη.

Ο διαχωρισμός από την πολύ παρόμοια βαλτοποταμίδα, Acrocephalus palustris, μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολος μόνο από την εμφάνιση. Το τραγούδι, οι αναλογίες των φτερών, το ενδιαίτημα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξέταση στο χέρι είναι σημαντικά για την ασφαλή αναγνώριση.

Απειλές και προστασία

Σε παγκόσμιο επίπεδο η καλαμοποταμίδα κατατάσσεται στην κατηγορία Ελάχιστης Ανησυχίας. Παρ’ όλα αυτά, εξαρτάται άμεσα από την καλή κατάσταση των υγροτόπων και των καλαμιώνων.

Οι σημαντικότερες τοπικές απειλές περιλαμβάνουν:

  • αποξήρανση ή καταστροφή υγροτόπων,
  • κοπή και καύση καλαμιώνων κατά την αναπαραγωγική περίοδο,
  • μεγάλες και απότομες μεταβολές της στάθμης του νερού,
  • ρύπανση και χρήση φυτοφαρμάκων,
  • ανθρώπινη ενόχληση κοντά στις φωλιές,
  • πυρκαγιές,
  • παράνομη παγίδευση κατά τη μετανάστευση,
  • παρατεταμένη ξηρασία και κλιματική αλλαγή.

Η διατήρηση πυκνών καλαμιώνων, η σωστή διαχείριση του νερού και η αποφυγή εργασιών κατά την περίοδο φωλεοποίησης είναι απαραίτητα μέτρα για την προστασία του είδους.

Ταξινόμηση

  • Κοινή ονομασία: Καλαμοποταμίδα, Καλαμομουγιανούδι
  • Αγγλική ονομασία: Eurasian Reed Warbler, Common Reed Warbler
  • Βασίλειο: Animalia
  • Συνομοταξία: Chordata
  • Ομοταξία: Aves
  • Τάξη: Passeriformes
  • Οικογένεια: Acrocephalidae
  • Γένος: Acrocephalus
  • Είδος: Acrocephalus scirpaceus
  • Επιστημονική ονομασία: Acrocephalus scirpaceus (Hermann, 1804)
  • Υποείδος που αναπαράγεται στην Κύπρο: Acrocephalus scirpaceus fuscus (Hemprich & Ehrenberg, 1833)
  • Κατάσταση στην Κύπρο: Μεταναστευτικό και αναπαραγόμενο είδος
  • Παγκόσμια κατάσταση διατήρησης: Ελάχιστης Ανησυχίας

Φωτογραφίες

Φωτογραφίες: George Konstantinou, Κούκλια, 3/7/2019

Πηγές

Eurasian Reed Warbler – Acrocephalus scirpaceus (Hermann, 1804) – Cyprus

Text by George Konstantinou

The Eurasian reed warbler (Acrocephalus scirpaceus) is a small insectivorous bird of the family Acrocephalidae, closely associated with reed beds and wetlands. In Cyprus, it is known by the Greek names “Kalampopotamida” and “Kalamomougianoudi.”

It is a migratory species that occurs on the island mainly during spring and autumn migration, while a number of birds remain to breed in suitable reed beds. Its presence is often first detected by its characteristic song because it usually moves while concealed within dense vegetation.

Description

The Eurasian reed warbler measures approximately 12–14 centimetres in length and has a wingspan of about 18–21 centimetres. It is a rather inconspicuous bird without strongly contrasting plumage patterns.

Its upperparts are uniformly brown or olive-brown, while the underparts are pale, ranging from whitish to buff. The flanks and breast may display a slightly warmer brownish tone.

The bill is slender, pointed and adapted for capturing small invertebrates. The legs are greyish-brown, while a weak pale eye-ring may be visible around the eye. It lacks the prominent supercilium displayed by some other reed warblers.

The sexes are similar and generally cannot be distinguished by appearance alone. Juvenile birds often display warmer yellowish or cinnamon tones than adults.

A bird adapted to reed beds

The Eurasian reed warbler spends most of its life within dense reed beds. Its strong legs and long toes enable it to grip upright reed stems and move easily through the vegetation.

It frequently perches with one foot on one stem and the other on a neighbouring reed. It can climb up and down the stems or make short flights from one part of the reed bed to another.

Its behaviour is generally secretive. Although a male may sing persistently, the bird is not always easy to observe within the dense vegetation.

Habitat

The species’ principal habitat consists of extensive or smaller stands of common reed, Phragmites australis. It may be found in:

  • natural and artificial marshes,
  • lakes and reservoirs,
  • rivers and canals,
  • water-storage basins,
  • sewage-treatment facilities,
  • wet ditches,
  • coastal and inland wetlands.

Dense vegetation close to or growing within water is usually an essential requirement. During migration, birds may temporarily occur in bushes, gardens or cultivated land away from extensive reed beds.

Presence in Cyprus

Cyprus lies along an important migratory route between Europe, Asia and Africa. Eurasian reed warblers pass through the island in spring while travelling towards their breeding areas and return towards Africa during autumn.

The species also breeds in Cyprus wherever suitable, dense and relatively undisturbed reed beds survive. It has been recorded at important wetlands, including the Akrotiri reed beds, Zakaki, Oroklini Lake, Paralimni Lake, reservoirs, river mouths and other areas supporting aquatic vegetation.

The photographs in the original post were taken at Kouklia on 3 July 2019, during the species’ breeding season.

The eastern subspecies

Birds breeding in Cyprus are generally assigned to the eastern subspecies Acrocephalus scirpaceus fuscus (Hemprich & Ehrenberg, 1833). This subspecies ranges from the eastern Mediterranean and the Middle East towards the Caspian region and Central Asia.

A. s. fuscus may display slightly greyer or paler plumage than the nominate European subspecies A. s. scirpaceus. However, there is considerable individual variation, and reliable subspecies identification in the field is difficult.

A study conducted on Eurasian reed warblers in Cyprus examined the wing morphology and plumage characteristics of the eastern form fuscus. The study emphasised the difficulty of separating the subspecies solely through external appearance.

Song and calls

The song of the Eurasian reed warbler is rhythmic and continuous, consisting of repeated harsh and metallic phrases. The male generally sings from within the reed bed, occasionally using a taller and more exposed reed stem.

The song is used to defend a territory and attract a female. It is not especially melodious, but it is distinctive and, with experience, can be extremely helpful in locating the species.

Contact and alarm calls are short and harsh. They become more frequent when a person or predator approaches the nest.

Diet

The Eurasian reed warbler feeds primarily on insects and other small invertebrates. It searches for food on reed leaves and stems, within bushes or near the surface of the water.

Its diet includes:

  • flies and mosquitoes,
  • small beetles,
  • butterflies, moths and their larvae,
  • aphids and other true bugs,
  • small dragonflies,
  • spiders,
  • other small arthropods.

It sometimes captures flying insects during brief sallies from the vegetation. Towards the end of summer and during migration, it may consume small quantities of berries or other plant material.

Its consumption of large numbers of insects strengthens its ecological role within wetland ecosystems.

Breeding

The breeding season begins following the birds’ arrival from Africa. The male occupies a territory within the reed bed and sings to attract a female and repel competitors.

The nest is a deep, cup-shaped structure suspended between several upright reed stems. It is constructed from strips of leaves, grasses, plant fibres, spider webs and other fine materials. Its attachment to the stems protects it from ordinary fluctuations in water level and from certain terrestrial predators.

The female generally lays three to five eggs. Incubation lasts approximately 11–13 days and is performed mainly by the female. After hatching, both parents feed the chicks with small insects and other invertebrates.

The young leave the nest before becoming fully capable of sustained flight and remain concealed within the reed bed for some time, where their parents continue caring for them.

Brood parasitism by the Common Cuckoo

The Eurasian reed warbler is among the species that may experience brood parasitism by the Common Cuckoo (Cuculus canorus). A female cuckoo may remove one egg from the nest and replace it with her own.

The young cuckoo usually hatches early and may remove the host’s eggs or chicks from the nest. It is subsequently raised by the reed warblers, despite soon becoming much larger than its foster parents.

Reed warblers can sometimes recognise and reject a foreign egg. This behaviour forms part of an evolutionary contest between host and parasite.

Migration

The Eurasian reed warbler is a long-distance migrant. Populations from Europe and western Asia travel to sub-Saharan Africa for the winter.

Before migration, the birds accumulate fat reserves that serve as fuel during their long flights. Much of their migration takes place at night, when temperatures are lower and the danger from diurnal birds of prey is reduced.

Cypriot wetlands provide important refuelling and resting sites. There, the birds can feed, restore their energy reserves and continue their journey.

Distinguishing it from similar species

Identifying the Eurasian reed warbler can be difficult because several species of Acrocephalus have similar brown plumage.

The Eurasian reed warbler is generally recognised by:

  • its relatively small and slender body,
  • uniform brown, unstreaked upperparts,
  • absence of a prominent supercilium,
  • slender and pointed bill,
  • characteristic song,
  • close association with reed beds.

The Great Reed Warbler, Acrocephalus arundinaceus, is clearly larger, with a heavier bill and a much more powerful song. The Sedge Warbler, Acrocephalus schoenobaenus, has a prominent pale supercilium and streaked upperparts.

Separation from the very similar Marsh Warbler, Acrocephalus palustris, can be extremely difficult from appearance alone. Song, wing proportions, habitat and, in certain cases, examination in the hand are important for reliable identification.

Threats and protection

Globally, the Eurasian reed warbler is classified as Least Concern. Nevertheless, it depends directly on the good condition of wetlands and reed beds.

The principal local threats include:

  • drainage or destruction of wetlands,
  • cutting and burning reed beds during the breeding season,
  • large and sudden changes in water level,
  • pollution and pesticide use,
  • human disturbance near nests,
  • fires,
  • illegal trapping during migration,
  • prolonged drought and climate change.

Maintaining dense reed beds, managing water appropriately and avoiding habitat works during the nesting season are essential measures for protecting the species.

Classification

  • Common name: Eurasian Reed Warbler, Common Reed Warbler
  • Greek common names: Καλαμοποταμίδα, Καλαμομουγιανούδι
  • Kingdom: Animalia
  • Phylum: Chordata
  • Class: Aves
  • Order: Passeriformes
  • Family: Acrocephalidae
  • Genus: Acrocephalus
  • Species: Acrocephalus scirpaceus
  • Scientific name: Acrocephalus scirpaceus (Hermann, 1804)
  • Subspecies breeding in Cyprus: Acrocephalus scirpaceus fuscus (Hemprich & Ehrenberg, 1833)
  • Status in Cyprus: Migratory and breeding species
  • Global conservation status: Least Concern

Photographs

Photographs by George Konstantinou, Kouklia, 3 July 2019

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες , ,