.JPG)
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Μέσα σε ένα ήσυχο και απομονωμένο δασικό τοπίο, στην κοιλάδα του Ξερού Ποταμού, βρίσκεται το μικρό Φράγμα των Καφίζιδων. Είναι επίσης γνωστό ως Φράγμα Καφίζηδες, Καφίζες ή Καφίζης και αποτελεί ένα από τα παλαιότερα μικρά φράγματα της Κύπρου.
Παρόλο που βρίσκεται μέσα στο Δάσος Πάφου, διοικητικά ανήκει στην επαρχία Λευκωσίας, στην ευρύτερη περιοχή του Κάμπου. Η τοποθεσία είναι αρκετά απομακρυσμένη από κατοικημένες περιοχές και περιβάλλεται από συνεχόμενη δασική έκταση.
Κατασκευή και αρχικός σκοπός
Το Φράγμα των Καφίζιδων κατασκευάστηκε και τέθηκε σε λειτουργία το 1953, κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας. Δημιουργήθηκε με σκοπό τη συγκέντρωση νερού για την άρδευση των περιβολιών με εσπεριδοειδή στην κοιλάδα της Λεύκας.
Η κατασκευή του συνδέεται με τις προσπάθειες αξιοποίησης των υδάτινων πόρων της περιοχής για την υποστήριξη της γεωργίας. Την εποχή εκείνη οι καλλιέργειες εσπεριδοειδών αποτελούσαν σημαντικό μέρος της αγροτικής οικονομίας της κοιλάδας.
Η χωρητικότητα του φράγματος ανέρχεται στα 113.000 κυβικά μέτρα νερού. Κατατάσσεται στα μικρά φράγματα της Κύπρου και είναι φράγμα βαρύτητας. Αυτό σημαίνει ότι η κατασκευή αντιστέκεται στην πίεση του νερού κυρίως μέσω του δικού της βάρους.
Ο Ξερός Ποταμός και η τροφοδοσία του φράγματος
Το φράγμα δημιουργήθηκε στην κοιλάδα του Ξερού Ποταμού, ενός υδατορέματος με έντονα εποχικό χαρακτήρα. Η ποσότητα του νερού μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και τη διάρκεια της ξηρής περιόδου.
Κατά τους βροχερούς χειμώνες, τα νερά που κατεβαίνουν από τις δασωμένες πλαγιές συγκεντρώνονται στη μικρή τεχνητή λίμνη. Αντίθετα, κατά τα χρόνια ανομβρίας και προς το τέλος του καλοκαιριού, η στάθμη μπορεί να μειώνεται αισθητά.
Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μέρος του φυσικού εποχικού κύκλου του μεσογειακού τοπίου της Κύπρου.
Ένα απομονωμένο τοπίο μέσα στο Δάσος Πάφου
Η περιοχή του φράγματος χαρακτηρίζεται από την ησυχία, την απομόνωση και την πυκνή δασική βλάστηση. Το τοπίο κυριαρχείται από την τραχεία πεύκη (Pinus brutia), ενώ στις πλαγιές και στα υγρά σημεία συναντώνται θάμνοι, ενδημικά φυτά και είδη παρόχθιας βλάστησης.
Στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Πάφου φύονται επίσης η ενδημική λατζιά (Quercus alnifolia), πλατάνια (Platanus orientalis) κοντά στα υδατορέματα και πολλά άλλα φυτά προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες συνθήκες του κυπριακού δάσους.
Η μικρή λίμνη δημιουργεί μια χαρακτηριστική αντίθεση με τις απότομες, πευκόφυτες πλαγιές που την περιβάλλουν.
Άγρια ζωή και κυπριακό αγρινό
Η απομόνωση, η συνεχόμενη δασική κάλυψη και η περιορισμένη ανθρώπινη παρουσία καθιστούν την περιοχή σημαντικό καταφύγιο για την άγρια ζωή. Στα νερά και στις όχθες του φράγματος μπορούν να βρουν νερό και τροφή πουλιά, θηλαστικά, ερπετά, αμφίβια και πολλά είδη εντόμων.
Η περιοχή είναι επίσης γνωστή για την παρουσία αρκετών κυπριακών αγρινών (Ovis gmelini ophion). Τα ζώα μπορεί να εμφανιστούν στις δασωμένες πλαγιές ή κοντά σε σημεία με νερό, κυρίως όταν επικρατεί ησυχία. Η προσέγγιση ή η καταδίωξή τους πρέπει να αποφεύγεται. Το κυπριακό αγρινό και η ιστορία του θα παρουσιαστούν αναλυτικά σε ξεχωριστό άρθρο.
Οικολογική σημασία
Παρόλο που πρόκειται για τεχνητή λίμνη, το φράγμα έχει ενσωματωθεί στο φυσικό περιβάλλον και λειτουργεί ως σημαντική πηγή νερού μέσα στο δάσος. Η αξία του είναι μεγαλύτερη κατά τους θερμούς και ξηρούς μήνες, όταν οι διαθέσιμες φυσικές πηγές νερού περιορίζονται.
Η εναλλαγή ανάμεσα σε ανοιχτό νερό, λασπώδεις όχθες, παρόχθια βλάστηση και πυκνό δάσος δημιουργεί διαφορετικούς μικρούς βιότοπους. Αυτοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τροφή, ξεκούραση, καταφύγιο ή αναπαραγωγή από διάφορα είδη.
Πρόσβαση και επίσκεψη
Η πρόσβαση γίνεται μέσα από το δασικό οδικό δίκτυο της περιοχής. Επειδή το φράγμα βρίσκεται σε απομονωμένο σημείο, οι επισκέπτες πρέπει να ενημερώνονται προηγουμένως για την κατάσταση των δρόμων και τις καιρικές συνθήκες.
Στην περιοχή δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένες οι τηλεπικοινωνίες, το πόσιμο νερό, τα καταστήματα ή άλλες υπηρεσίες. Οι επισκέπτες είναι καλό να έχουν μαζί τους αρκετό νερό, κατάλληλο εξοπλισμό και σαφές σχέδιο επιστροφής.
Κατά τη θερινή περίοδο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή λόγω του πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Δεν πρέπει να ανάβεται φωτιά, να εγκαταλείπονται σκουπίδια, να προκαλείται θόρυβος ή να ενοχλείται η άγρια ζωή. Η οδήγηση πρέπει να περιορίζεται στους επιτρεπόμενους δασικούς δρόμους.
Φωτογραφική καταγραφή
Οι φωτογραφίες από τις 30 Ιουλίου 2015 και τις 9 Δεκεμβρίου 2020 καταγράφουν το φράγμα σε διαφορετικές εποχές και συνθήκες. Αποτελούν χρήσιμο αρχείο για την εικόνα της λίμνης, τη στάθμη του νερού και το γύρω δασικό τοπίο.
Συντεταγμένες και Google Maps
Συντεταγμένες: 35.049720, 32.789040
Υψόμετρο: περίπου 260 μέτρα
Προβολή του Φράγματος των Καφίζιδων στο Google Maps
Ταξινόμηση
- Χώρα: Κύπρος
- Επαρχία: Λευκωσία
- Ευρύτερη διοικητική περιοχή: Κάμπος
- Δασική περιοχή: Δάσος Πάφου
- Τοποθεσία: Κοιλάδα Ξερού Ποταμού
- Κατηγορία: Μικρό φράγμα και τεχνητή λίμνη
- Τύπος φράγματος: Φράγμα βαρύτητας
- Έτος λειτουργίας: 1953
- Χωρητικότητα: 113.000 κυβικά μέτρα νερού
- Αρχικός σκοπός: Άρδευση των περιβολιών εσπεριδοειδών στην κοιλάδα της Λεύκας
- Υψόμετρο: Περίπου 260 μέτρα
- Συντεταγμένες: 35.049720, 32.789040
Φωτογραφίες
Φωτογραφίες 30/7/2015 και 9/12/2020: George Konstantinou
Πηγές
- Αρχική ανάρτηση – Biodiversity of Cyprus
- Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων – Χάρτης φραγμάτων της Κύπρου
- Kafizis Dam from the sky
- Kafizis Reservoir – Map and geographical information
.JPG)
Kafizis Dam in Paphos Forest – Cyprus
Text by George Konstantinou
The small Kafizis Dam lies within a peaceful and isolated forest landscape in the valley of the Xeros River. It is also known as Kafizides, Kafizes or Kafizi Dam and is one of the oldest small dams in Cyprus.
Although it is situated within Paphos Forest, administratively it belongs to Nicosia District, in the wider area of Kampos. The location is relatively remote from inhabited areas and is surrounded by continuous forest.
Construction and original purpose
Kafizis Dam was constructed and entered operation in 1953, during the period of British colonial rule. It was created to collect water for the irrigation of citrus orchards in the Lefka Valley.
Its construction was connected with efforts to utilise the water resources of the area in support of agriculture. At that time, citrus cultivation formed an important part of the rural economy of the valley.
The reservoir has a capacity of 113,000 cubic metres of water. It is classified among the small dams of Cyprus and is a gravity dam. This means that the structure resists the pressure of the water mainly through its own weight.
The Xeros River and the reservoir’s water supply
The dam was constructed in the valley of the Xeros River, a watercourse with a strongly seasonal character. The quantity of water changes considerably according to rainfall and the duration of the dry period.
During rainy winters, water descending from the forested slopes collects in the small artificial lake. In years of drought and towards the end of summer, however, the water level may fall considerably.
These changes form part of the natural seasonal cycle of Cyprus’s Mediterranean landscape.
An isolated landscape within Paphos Forest
The area around the dam is characterised by tranquillity, isolation and dense forest vegetation. The landscape is dominated by Calabrian pine (Pinus brutia), while shrubs, endemic plants and riparian vegetation occur on the slopes and in wetter places.
The wider Paphos Forest also supports the endemic golden oak (Quercus alnifolia), oriental plane trees (Platanus orientalis) near watercourses and many other plants adapted to the distinctive conditions of the Cypriot forest.
The small lake creates a striking contrast with the steep, pine-covered slopes surrounding it.
Wildlife and the Cyprus mouflon
The isolation, continuous forest cover and limited human presence make the area an important refuge for wildlife. Birds, mammals, reptiles, amphibians and numerous insect species can find water and food in and around the reservoir.
The area is also known for the presence of a considerable number of Cyprus mouflons (Ovis gmelini ophion). The animals may appear on the forested slopes or near sources of water, particularly when the surroundings are quiet. Visitors should avoid approaching or chasing them. The Cyprus mouflon and its history will be presented in detail in a separate article.
Ecological importance
Although it is an artificial lake, the reservoir has become integrated into the natural environment and functions as an important source of water within the forest. Its value is greater during the hot and dry months, when available natural water sources become limited.
The combination of open water, muddy shores, riparian vegetation and dense forest creates several small habitats. These may be used by different species for feeding, resting, shelter or reproduction.
Access and visiting the area
Access is through the forest road network of the area. Because the dam lies in an isolated location, visitors should obtain information in advance about road and weather conditions.
Mobile-phone reception, drinking water, shops and other services should not be taken for granted. Visitors should carry sufficient water, suitable equipment and a clear plan for their return journey.
Particular care is required during summer because of the extremely high risk of forest fire. Fires must not be lit, rubbish must not be left behind, unnecessary noise should be avoided and wildlife must not be disturbed. Driving should be restricted to permitted forest roads.
Photographic record
The photographs taken on 30 July 2015 and 9 December 2020 record the dam during different seasons and under different conditions. They provide a useful record of the appearance of the reservoir, its water level and the surrounding forest landscape.
Coordinates and Google Maps
Coordinates: 35.049720, 32.789040
Elevation: approximately 260 metres
View Kafizis Dam on Google Maps
Classification
- Country: Cyprus
- District: Nicosia
- Wider administrative area: Kampos
- Forest area: Paphos Forest
- Location: Xeros River Valley
- Category: Small dam and artificial reservoir
- Dam type: Gravity dam
- Year of operation: 1953
- Capacity: 113,000 cubic metres of water
- Original purpose: Irrigation of the citrus orchards in the Lefka Valley
- Elevation: Approximately 260 metres
- Coordinates: 35.049720, 32.789040
Photographs
Photographs taken on 30/7/2015 and 9/12/2020 by George Konstantinou
No comments:
Post a Comment