See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.
List of dams and lakes of Cyprus
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Το φράγμα
Το Φράγμα του Πωμού βρίσκεται στην επαρχία Πάφου, περίπου τρία χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του χωριού Πωμός.
Κατασκευάστηκε πάνω στον ποταμό Λειβάδι και τέθηκε σε λειτουργία το 1966. Κύριος σκοπός του είναι η αποθήκευση νερού για την άρδευση των καλλιεργειών της περιοχής.
Το νερό του εξυπηρετεί γεωργικές ανάγκες στον Πωμό και σε γειτονικές κοινότητες, μεταξύ των οποίων τα Νέα Δήμματα και ο Παχύαμμος.
Τοποθεσία και συντεταγμένες
Κοινότητα: Πωμός
Επαρχία: Πάφος
Γεωγραφικό πλάτος: 35.14498° N
Γεωγραφικό μήκος: 32.57624° E
Συντεταγμένες: 35°08′42″ N, 32°34′35″ E
Υψόμετρο: Περίπου 123 μέτρα
Χάρτης: Φράγμα Πωμού – Google Maps
Οι συντεταγμένες αντιστοιχούν στο σώμα του φράγματος. Η τεχνητή λίμνη εκτείνεται προς τα ανάντη του ποταμού.
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Το Φράγμα του Πωμού είναι λιθόρριπτο φράγμα, δηλαδή το σώμα του κατασκευάστηκε κυρίως από συμπυκνωμένα βραχώδη υλικά.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι:
- Έτος λειτουργίας: 1966
- Ποταμός: Λειβάδι
- Σκοπός: Άρδευση
- Τύπος: Λιθόρριπτο
- Ύψος: 38 μέτρα
- Μήκος: 168 μέτρα
- Όγκος σώματος: Περίπου 150.000 κυβικά μέτρα
- Χωρητικότητα ταμιευτήρα: Περίπου 860.000 κυβικά μέτρα
- Επιφάνεια ταμιευτήρα: Περίπου 83.000 τετραγωνικά μέτρα
- Λεκάνη απορροής: Περίπου 36,3 τετραγωνικά χιλιόμετρα
- Μήκος υπερχειλιστή: 129 μέτρα
Ο ποταμός Λειβάδι
Ο ποταμός Λειβάδι συγκεντρώνει νερό από τη λεκάνη απορροής της ορεινής και ημιορεινής περιοχής πίσω από τον Πωμό.
Οι περισσότερες εισροές σημειώνονται κατά τους χειμερινούς μήνες. Την άνοιξη και το καλοκαίρι, η φυσική ροή μειώνεται, ενώ μέρος του αποθηκευμένου νερού χρησιμοποιείται για άρδευση.
Η σχετικά μεγάλη λεκάνη απορροής σε συνδυασμό με τη μικρή χωρητικότητα του ταμιευτήρα επιτρέπει στο φράγμα να γεμίζει γρήγορα κατά τις περιόδους έντονων βροχοπτώσεων.
Η άρδευση της περιοχής
Η περιοχή του Πωμού διαθέτει καλλιέργειες που εξαρτώνται από την ύπαρξη νερού κατά το ξηρό κυπριακό καλοκαίρι.
Το φράγμα συγκρατεί μέρος της χειμερινής απορροής και επιτρέπει τη χρησιμοποίησή της αργότερα, όταν οι ανάγκες των φυτών είναι αυξημένες και οι βροχοπτώσεις ελάχιστες.
Αποτελεί επομένως σημαντικό έργο για τη γεωργία και τη διαχείριση των περιορισμένων υδατικών πόρων της βορειοδυτικής Κύπρου.
Ο υπερχειλιστής
Όταν ο ταμιευτήρας γεμίσει, το επιπλέον νερό διοχετεύεται μέσα από τον υπερχειλιστή και επιστρέφει στην κοίτη του ποταμού.
Η υπερχείλιση εμφανίζεται συνήθως έπειτα από σημαντικές και συνεχόμενες βροχοπτώσεις στη λεκάνη απορροής.
Ο υπερχειλιστής αποτελεί βασικό στοιχείο ασφάλειας, επειδή απομακρύνει ελεγχόμενα το πλεονάζον νερό και αποτρέπει τη διέλευσή του πάνω από το σώμα του φράγματος.
Η τεχνητή λίμνη ως υγρότοπος
Η κατασκευή του φράγματος δημιούργησε μια μόνιμη ή εποχικά μεταβαλλόμενη υδάτινη επιφάνεια μέσα στο φυσικό τοπίο.
Η τεχνητή λίμνη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τα υδρόβια πουλιά. Ανάλογα με την εποχή και τη στάθμη του νερού, μπορεί να προσφέρει χώρους ανάπαυσης, τροφοληψίας και προσωρινής παραμονής.
Οι ρηχές όχθες χρησιμοποιούνται επίσης από αμφίβια, έντομα και άλλα μικρά ζώα. Η βλάστηση γύρω από τον ταμιευτήρα προσφέρει κάλυψη και συνδέει το υδάτινο περιβάλλον με τα γύρω δασικά και θαμνώδη οικοσυστήματα.
Μεταβολές της στάθμης
Η εικόνα του φράγματος αλλάζει αισθητά μέσα στο έτος και μεταξύ διαφορετικών ετών.
Μετά από βροχερούς χειμώνες, η στάθμη ανεβαίνει και η λίμνη καταλαμβάνει μεγαλύτερη έκταση. Σε περιόδους ανομβρίας, η επιφάνεια περιορίζεται και αποκαλύπτονται λασπώδεις ή πετρώδεις όχθες.
Οι διακυμάνσεις αυτές αντικατοπτρίζουν άμεσα τις βροχοπτώσεις, τις εισροές, την εξάτμιση και την κατανάλωση νερού για άρδευση.
Προστασία και ασφάλεια
Το φράγμα είναι ενεργό υδατικό έργο και οι επισκέπτες πρέπει να τηρούν τις προειδοποιητικές πινακίδες και τους περιορισμούς πρόσβασης.
Δεν πρέπει να πλησιάζουν τον υπερχειλιστή όταν υπάρχει έντονη ροή ούτε να εισέρχονται σε απαγορευμένα τμήματα της κατασκευής.
Η παρατήρηση πουλιών και άλλων ζώων πρέπει να γίνεται από απόσταση, χωρίς θόρυβο, εγκατάλειψη σκουπιδιών ή καταστροφή της βλάστησης.
Το Φράγμα του Πωμού συνδυάζει την πρακτική αξία ενός αρδευτικού έργου με τη λειτουργία ενός σημαντικού τεχνητού υγροτόπου.
Pomos Dam – Cyprus
Text by George Konstantinou
The Dam
Pomos Dam is situated within the Paphos District, approximately three kilometres southeast of the village of Pomos.
It was constructed across the Livadi River and began operating in 1966. Its principal purpose is to store water for irrigating the surrounding agricultural land.
Its water supports agricultural requirements in Pomos and neighbouring communities, including Nea Dimmata and Pachyammos.
Location and Coordinates
Community: Pomos
District: Paphos
Latitude: 35.14498° N
Longitude: 32.57624° E
Coordinates: 35°08′42″ N, 32°34′35″ E
Elevation: Approximately 123 metres
Map: Pomos Dam – Google Maps
The coordinates indicate the dam embankment. The reservoir extends upstream along the river valley.
Technical Characteristics
Pomos Dam is a rock-fill embankment dam, meaning that its main body was constructed principally from compacted rock material.
Its principal characteristics are:
- Year of operation: 1966
- River: Livadi
- Purpose: Irrigation
- Type: Rock-fill
- Height: 38 metres
- Length: 168 metres
- Dam volume: Approximately 150,000 cubic metres
- Reservoir capacity: Approximately 860,000 cubic metres
- Reservoir surface: Approximately 83,000 square metres
- Catchment area: Approximately 36.3 square kilometres
- Spillway length: 129 metres
The Livadi River
The Livadi River collects water from the mountainous and semi-mountainous catchment behind Pomos.
Most inflow occurs during the winter months. Natural flow declines during spring and summer, while part of the stored water is released for irrigation.
The comparatively large catchment and limited reservoir capacity allow the dam to fill rapidly during periods of substantial rainfall.
Irrigation
The Pomos region contains agricultural land that requires water during the dry Cypriot summer.
The reservoir captures part of the winter runoff and makes it available later, when crop requirements are high and rainfall is extremely limited.
It is consequently an important project for agriculture and the management of water resources in northwestern Cyprus.
The Spillway
When the reservoir becomes full, excess water passes through the spillway and returns to the river channel.
Overflow generally occurs after substantial and sustained rainfall within the catchment.
The spillway is an essential safety structure because it releases excess water in a controlled manner and prevents it from crossing the dam embankment.
The Reservoir as a Wetland
Construction of the dam created a permanent or seasonally changing body of water within the natural landscape.
The reservoir is considered especially important for waterbirds. Depending upon season and water level, it can provide places for resting, feeding and temporary residence.
Shallow shores are also used by amphibians, insects and other small animals. Vegetation surrounding the reservoir provides cover and connects the aquatic habitat with nearby woodland and shrubland.
Changing Water Levels
The appearance of the reservoir changes considerably within the year and between different years.
Following wet winters, the level rises and the lake covers a larger area. During drought, the water surface contracts and muddy or stony shores become exposed.
These variations directly reflect rainfall, inflow, evaporation and the use of water for irrigation.
Protection and Safety
Pomos Dam is an active water-management structure, and visitors should observe warning signs and access restrictions.
They should not approach the spillway during strong flow or enter prohibited sections of the dam.
Birds and other wildlife should be observed from a distance without noise, littering or damage to vegetation.
Pomos Dam combines the practical value of an irrigation project with the ecological function of an important artificial wetland.
No comments:
Post a Comment