See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
.JPG)
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Τα Μελάναργα, γνωστά και ως Μελάναρκα, είναι κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου, στη χερσόνησο της Καρπασίας.
Βρίσκονται περίπου 63 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης της Αμμοχώστου, σε λοφώδη περιοχή, σε μέσο υψόμετρο περίπου 200 μέτρων. Το τοπίο γύρω από το χωριό διασχίζεται από το ποτάμιο δίκτυο του ρυακιού Μαυρογή.
Πριν από το 1974 τα Μελάναργα ήταν μικτή κοινότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με τους Ελληνοκύπριους να αποτελούν την πλειονότητα. Η νεότερη ιστορία του χωριού χαρακτηρίζεται από σημαντικές δημογραφικές αλλαγές, τόσο πριν όσο και μετά το 1974.
Η ονομασία Μελάναργα – Μελάναρκα
Η ονομασία του χωριού παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η Polignosi αναφέρει ότι πιθανόν να προέρχεται από τις λέξεις μέλας, δηλαδή μαύρος, και αγρός, σχηματίζοντας την έννοια «μαύρος αγρός». Παράλληλα γίνεται αναφορά σε παλαιότερες τοπωνυμικές ρίζες με το στοιχείο «μελανός», που χρησιμοποιούνταν για περιοχές με σκούρο καφέ έδαφος.
Το PRIO, ωστόσο, σημειώνει ότι η ακριβής προέλευση της ονομασίας δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη.
Για τον λόγο αυτό, η σύνδεση με τις λέξεις «μέλας αγρός» πρέπει να παρουσιάζεται ως πιθανή ετυμολογική ερμηνεία.
Η παλαιότητα του χωριού
Η ιστορία της Μελάναργας δεν είναι πλήρως γνωστή.
Η Polignosi σημειώνει ότι δεν υπάρχουν σαφείς αναφορές στο χωριό σε μεσαιωνικές πηγές. Παράλληλα, θεωρεί πιθανό ότι το τοπωνύμιο έχει παλαιότερες, ίσως βυζαντινές, ρίζες.
Το χωριό φαίνεται να ήταν σχεδόν εντελώς ερειπωμένο γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα.
Στην πρώτη βρετανική απογραφή του 1881, όμως, καταγράφηκαν ήδη 134 κάτοικοι, γεγονός που δείχνει ότι το χωριό είχε αρχίσει να ανοικοδομείται και να κατοικείται ξανά μεταξύ περίπου 1850 και 1880.
Η γεωγραφική θέση
Τα Μελάναργα βρίσκονται κοντά στη Γιαλούσα.
Από συγκοινωνιακής πλευράς, το χωριό συνδεόταν με ασφαλτόδρομο προς τη Γιαλούσα, περίπου 2,5 χιλιόμετρα βόρεια.
Συνδεόταν επίσης με δρόμους προς τον Άγιο Ανδρόνικο, περίπου 4 χιλιόμετρα δυτικά, και προς τον παλαιό συνοικισμό Έλισις, περίπου 4,5 χιλιόμετρα ανατολικά.
Η θέση αυτή εντάσσει το χωριό στο πυκνό δίκτυο μικρών αγροτικών κοινοτήτων της Καρπασίας.
Το φυσικό τοπίο
Η περιοχή γύρω από τα Μελάναργα είναι λοφώδης.
Το ρυάκι Μαυρογή και τα παρακλάδια του διαμορφώνουν το ανάγλυφο γύρω από τον οικισμό.
Από γεωλογικής απόψεως, στην περιοχή απαντώνται ασβεστολιθικοί ψαμμίτες, άμμοι, μάργες και άλλα πετρώματα, πάνω στα οποία έχουν σχηματιστεί εδάφη όπως ξερορεντζίνες και τέρρα ρόζα.
Η μέση ετήσια βροχόπτωση αναφέρεται περίπου στα 550 χιλιοστόμετρα, σχετικά σημαντική για την Κύπρο.
Η φυσική βλάστηση
Σημαντικό μέρος της περιοχής παρέμενε ακαλλιέργητο.
Σε αυτές τις εκτάσεις αναπτύσσονταν φυσικά πεύκα, αόρατοι, σχινιές, αγριοελιές και αγριοτερατσιές.
Στα δυτικά του χωριού μέρος της διοικητικής έκτασης καταλαμβάνεται από το κρατικό δάσος Κοπριστά.
Η παρουσία της φυσικής βλάστησης, των λόφων και των γεωργικών εκτάσεων δημιουργούσε ένα μωσαϊκό χαρακτηριστικό του καρπασίτικου τοπίου.
Η γεωργία
Πριν από το 1974 οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία.
Η Polignosi καταγράφει ως βασικές καλλιέργειες τα σιτηρά, τις ελιές και τις χαρουπιές.
Άλλες κοινοτικές αναφορές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση και στην καλλιέργεια καπνού, η οποία ήταν σημαντική σε αρκετές κοινότητες της Καρπασίας. Η παλαιότερη καταγραφή στο Biodiversity of Cyprus αναφέρει συγκεκριμένα ότι οι κάτοικοι των Μελάναργων ασχολούνταν ιδιαίτερα με τον καπνό.
Η γεωργία αποτελούσε επομένως βασικό τμήμα της οικονομικής ζωής του χωριού.
Η κτηνοτροφία
Η κτηνοτροφία υπήρχε αλλά ήταν πιο περιορισμένη.
Το 1973 καταγράφονται 29 κτηνοτρόφοι, οι οποίοι εξέτρεφαν:
159 πρόβατα
121 κατσίκες
26 βόδια
και 443 πουλερικά.
Σε σύγκριση με άλλα χωριά της Καρπασίας, οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι τα Μελάναργα είχαν περισσότερο γεωργικό παρά έντονα κτηνοτροφικό χαρακτήρα.
Η πληθυσμιακή εξέλιξη
Η πληθυσμιακή ιστορία του χωριού παρουσιάζει αρκετές αλλαγές.
Το 1881 καταγράφηκαν 134 κάτοικοι.
Το 1891 ο πληθυσμός ήταν 128.
Το 1901 αυξήθηκε στους 148, το 1911 στους 161 και το 1921 στους 180.
Το 1931 καταγράφηκαν 205 κάτοικοι.
Το 1946 ο πληθυσμός έφτασε στους 249, που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο στις συγκεκριμένες απογραφές.
Το 1960 ο πληθυσμός μειώθηκε στους 175 και το 1973 στους 158 κατοίκους.
Μικτή κοινότητα
Τα Μελάναργα ήταν ιστορικά μικτό χωριό Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Το PRIO αναφέρει ότι στην οθωμανική απογραφή του 1831 οι Χριστιανοί αποτελούσαν περίπου το 61% του πληθυσμού. Η αναλογία αυτή παρέμεινε παρόμοια και κατά τις πρώτες δεκαετίες της Βρετανικής περιόδου.
Κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, όμως, ο ελληνοκυπριακός πληθυσμός αυξήθηκε, ενώ ο τουρκοκυπριακός μειώθηκε.
Το 1946, οι Τουρκοκύπριοι αποτελούσαν περίπου 21,6% του πληθυσμού, ενώ το 1891 ήταν σχεδόν 41%.
Οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι και το 1958
Μια σημαντική δημογραφική αλλαγή σημειώθηκε το 1958.
Σύμφωνα με το PRIO, λόγω της έντασης της περιόδου όλοι οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι των Μελάναργων εγκατέλειψαν το χωριό και κατέφυγαν σε γειτονικές τουρκοκυπριακές κοινότητες και στην πόλη της Αμμοχώστου.
Παρέμειναν στους νέους αυτούς τόπους μέχρι το 1974.
Μετά το 1974, σχεδόν κανένας από αυτούς δεν επέστρεψε για μόνιμη εγκατάσταση στα Μελάναργα. Οι περισσότεροι παρέμειναν εκεί όπου είχαν εγκατασταθεί μετά το 1958 ή μετακινήθηκαν σε άλλες περιοχές.
Τα Μελάναργα πριν από το 1974
Μετά την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων το 1958, ο πληθυσμός του χωριού ήταν ουσιαστικά ελληνοκυπριακός.
Οι κάτοικοι συνέχισαν να ασχολούνται με τη γεωργία και τις καθημερινές δραστηριότητες της κοινότητας.
Ιδιαίτερο θρησκευτικό σημείο αναφοράς ήταν ο Άγιος Πολυχρόνιος, προστάτης Άγιος του χωριού, του οποίου η μνήμη εορτάζεται στις 7 Οκτωβρίου.
Η Εκκλησία του Αγίου Πολυχρονίου αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της θρησκευτικής ταυτότητας των κατοίκων.
Η Παναγία Ζωοδόχος Πηγή
Κοντά στο χωριό βρίσκεται επίσης η Εκκλησία της Παναγίας Ζωοδόχου Πηγής.
Η παρουσία περισσότερων εκκλησιαστικών μνημείων στην περιοχή δείχνει ότι η θρησκευτική γεωγραφία των Μελάναργων δεν περιοριζόταν μόνο στον κεντρικό ναό του Αγίου Πολυχρονίου.
Κάθε ένα από αυτά τα μνημεία χρειάζεται ξεχωριστή έρευνα για την ιστορία και τη χρονολόγησή του.
Το 1974
Τον Αύγουστο του 1974, η περιοχή των Μελάναργων πέρασε υπό τον έλεγχο του τουρκικού στρατού.
Σε αντίθεση με πολλές κοινότητες όπου ο πληθυσμός έφυγε αμέσως, αρκετοί Ελληνοκύπριοι κάτοικοι των Μελάναργων παρέμειναν αρχικά στο χωριό ως εγκλωβισμένοι.
Το PRIO αναφέρει ότι περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού είχε φύγει το 1974, ενώ 108 Ελληνοκύπριοι εξακολουθούσαν να βρίσκονται στο χωριό τον Οκτώβριο του 1975.
Η σταδιακή αποχώρηση των εγκλωβισμένων
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων μειώθηκε σταδιακά.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1976 είχαν απομείνει μόλις 4 Ελληνοκύπριοι κάτοικοι.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1977 δεν υπήρχε πλέον κανένας Ελληνοκύπριος κάτοικος στα Μελάναργα.
Η Polignosi καταγράφει επίσης την πορεία αυτή και αναφέρει ότι οι τελευταίοι κάτοικοι μεταφέρθηκαν στις ελεύθερες περιοχές ως πρόσφυγες.
Η εγκατάσταση νέου πληθυσμού
Μετά το 1974 η δημογραφική σύνθεση του χωριού άλλαξε ριζικά.
Το PRIO αναφέρει ότι μόνο μία οικογένεια από τον αρχικό τουρκοκυπριακό πληθυσμό επέστρεψε στο χωριό το 1974.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 εγκαταστάθηκαν στα Μελάναργα άνθρωποι από τις περιοχές Kahramanmaraş και Muş της Τουρκίας.
Έτσι, η σημερινή πληθυσμιακή σύνθεση του χωριού διαφέρει σημαντικά τόσο από εκείνη πριν από το 1958 όσο και από εκείνη της περιόδου 1958–1974.
Η αλλαγή της ονομασίας
Το 1975 δόθηκε στο χωριό η τουρκική ονομασία Adaçay.
Το PRIO αποδίδει τη λέξη ως «garden sage», δηλαδή ένα είδος φασκόμηλου.
Η Polignosi αναφέρει αντίστοιχα ότι η ονομασία σημαίνει περίπου «κήπος από φασκομηλιές».
Το ιστορικό ελληνικό όνομα παραμένει Μελάναργα ή Μελάναρκα.
Ο Άγιος Πολυχρόνιος και η μνήμη του χωριού
Ο Άγιος Πολυχρόνιος ήταν ο προστάτης Άγιος των Μελάναργων.
Η τοπική παράδοση τον συνδέει στενά με την Καρπασία και η εορτή του στις 7 Οκτωβρίου αποτελούσε σημαντική ημέρα για την κοινότητα.
Ο ναός του εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του χωριού.
Η ιστορία της εκκλησίας, η λεηλασία της μετά το 1974, η διάσωση μέρους των εικόνων της και η μεταγενέστερη αλλαγή χρήσης της αποτελούν ξεχωριστό κεφάλαιο που αξίζει να καταγράφεται αυτοτελώς.
Η σημασία της φωτογραφικής καταγραφής
Η φωτογραφική καταγραφή των Μελάναργων έχει ιδιαίτερη σημασία.
Πρόκειται για μικρό χωριό, και πολλά από τα παλαιά κτίρια, τα σπίτια, οι δρόμοι και οι γεωργικές εγκαταστάσεις μπορεί να έχουν αλλάξει σημαντικά μέσα στις τελευταίες δεκαετίες.
Οι φωτογραφίες μπορούν να διατηρήσουν την εικόνα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, των εκκλησιών, του φυσικού τοπίου και των παλαιών καλλιεργούμενων εκτάσεων.
Η σύγκρισή τους με παλαιότερο αρχειακό υλικό μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση αλλαγών που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να τεκμηριωθούν.
Ένα χωριό με σύνθετη δημογραφική ιστορία
Η ιστορία των Μελάναργων είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα γιατί περιλαμβάνει πολλές διαφορετικές φάσεις.
Το χωριό φαίνεται να αναδιοργανώθηκε και να ανοικοδομήθηκε κατά τον 19ο αιώνα.
Υπήρξε μικτή κοινότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Το 1958 ο τουρκοκυπριακός πληθυσμός εγκατέλειψε το χωριό.
Μετά το 1974 οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι παρέμειναν αρχικά ως εγκλωβισμένοι, αλλά μέχρι το 1977 είχαν φύγει όλοι.
Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε νέος πληθυσμός, κυρίως από την Τουρκία.
Η ιστορία αυτή δείχνει πόσο σημαντικό είναι να μην περιγράφουμε όλα τα κατεχόμενα χωριά με τον ίδιο τρόπο.
Κάθε κοινότητα έχει τη δική της πληθυσμιακή, κοινωνική και ιστορική πορεία.
Συνοπτικά στοιχεία
Ονομασία: Μελάναργα – Μελάναρκα
Νεότερη τουρκική ονομασία: Adaçay
Επαρχία: Αμμοχώστου, Κύπρος
Γεωγραφική περιοχή: Καρπασία
Απόσταση από Αμμόχωστο: Περίπου 63 χλμ. βορειοανατολικά
Μέσο υψόμετρο: Περίπου 200 μ.
Κοντινή κοινότητα: Γιαλούσα, περίπου 2,5 χλμ. βόρεια
Φυσικό χαρακτηριστικό: Λοφώδες ανάγλυφο και ρυάκι Μαυρογή
Μέση ετήσια βροχόπτωση: Περίπου 550 χιλιοστόμετρα
Κύριες καλλιέργειες: Σιτηρά, ελιές και χαρουπιές· άλλες κοινοτικές καταγραφές αναφέρουν επίσης σημαντική καλλιέργεια καπνού
Κτηνοτροφία το 1973: 159 πρόβατα, 121 κατσίκες, 26 βόδια και 443 πουλερικά από 29 κτηνοτρόφους
Πληθυσμός 1881: 134
Πληθυσμός 1891: 128
Πληθυσμός 1901: 148
Πληθυσμός 1911: 161
Πληθυσμός 1921: 180
Πληθυσμός 1931: 205
Πληθυσμός 1946: 249
Πληθυσμός 1960: 175
Πληθυσμός 1973: 158
Ιστορική πληθυσμιακή σύνθεση: Μικτή κοινότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, με ελληνοκυπριακή πλειονότητα
Αποχώρηση Τουρκοκυπρίων: Όλοι οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι εγκατέλειψαν το χωριό το 1958
Εγκλωβισμένοι τον Οκτώβριο 1975: 108 Ελληνοκύπριοι
Εγκλωβισμένοι τον Δεκέμβριο 1976: 4
Ελληνοκύπριοι κάτοικοι τον Δεκέμβριο 1977: Κανένας
Νέος πληθυσμός μετά το 1974: Μία αρχική τουρκοκυπριακή οικογένεια επέστρεψε, ενώ αργότερα εγκαταστάθηκαν κάτοικοι από τις περιοχές Kahramanmaraş και Muş της Τουρκίας
Προστάτης Άγιος: Άγιος Πολυχρόνιος
Άλλο εκκλησιαστικό μνημείο: Παναγία Ζωοδόχος Πηγή
Κατάσταση: Βρίσκεται στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου από το 1974
Ιστορική σημασία: Μικρό χωριό της Καρπασίας με σύνθετη μικτή δημογραφική ιστορία, σημαντική αγροτική παράδοση και έντονη πληθυσμιακή μεταβολή κατά τον 20ό αιώνα.
.JPG)
.JPG)
Text: George Konstantinou
Melanarga, also known as Melanarka, is an occupied village in the Famagusta District, on the Karpasia Peninsula.
It lies approximately 63 kilometres northeast of the city of Famagusta, in a hilly area at an average elevation of around 200 metres. The village is situated only a few kilometres south of Gialousa. Modern geographical records place it at approximately 35.51° N, 34.20° E.
Before 1974, Melanarga had a complex demographic history. It had historically been a mixed Greek Cypriot and Turkish Cypriot village, with Greek Cypriots forming the majority.
The Name Melanarga – Melanarka
The origin of the name Melanarga is not entirely certain.
One interpretation connects the name with Greek words associated with dark or black-coloured land. Another interpretation suggests that the ending -arga may be a corrupted form of the Greek word agra, meaning “wild.”
Because the historical evidence is not conclusive, these interpretations should be regarded as possible etymologies rather than established facts. PRIO describes the origin of the name as obscure.
In 1975, the Turkish Cypriot administration changed the name of the village to Adaçay, meaning “garden sage.”
The historical Greek name, however, remains Melanarga or Melanarka.
The Historical Village
The early history of Melanarga is not as well documented as that of some other villages of Karpasia.
Nevertheless, by the 19th century it was an established settlement with both Christian and Muslim inhabitants.
The Ottoman census of 1831 recorded Christians as approximately 61% of the population, demonstrating that Melanarga was already a mixed community during the Ottoman period.
The village subsequently developed during the British period, although its population remained relatively small.
Geographical Location
Melanarga lies in the interior of the Karpasia Peninsula, very close to Gialousa.
PRIO places it approximately two miles south of Gialousa, while modern mapping places the settlement at an elevation slightly above 200 metres.
Nearby communities include Gialousa, Agios Symeon, Vathylakas, Agia Triada and Lythrangomi.
Its geographical position placed Melanarga within the network of small agricultural communities that characterised this part of Karpasia.
The Natural Landscape
The countryside surrounding Melanarga is predominantly hilly.
The combination of cultivated land, uncultivated areas, natural vegetation and small valleys created a landscape characteristic of inland Karpasia.
Traditionally, the natural environment was closely connected with the everyday life of the inhabitants, particularly through agriculture, livestock farming and the use of the surrounding countryside.
Agriculture
Before 1974, agriculture formed the basis of village life.
The inhabitants cultivated the surrounding land and depended heavily on traditional farming.
Cereals, olive trees and carob trees were among the characteristic crops of the area, while local records also associate Melanarga with tobacco cultivation, an important crop in several communities of Karpasia.
Agriculture was therefore not simply an economic activity but an essential part of the traditional character and everyday life of the village.
Livestock Farming
Livestock farming also formed part of the rural economy, although Melanarga was not among the major livestock-producing villages of Karpasia.
Sheep and goats were kept alongside other farm animals and poultry.
Agriculture appears to have played the dominant role in the local economy, with livestock farming supplementing the income and food production of village households.
Population Development
The population of Melanarga increased gradually from the late 19th century until the middle of the 20th century.
In 1881, the village had 134 inhabitants.
In 1891, the population was 128.
In 1901, it increased to 148.
In 1911, there were 161 inhabitants.
In 1921, the population reached 180.
In 1931, there were 205 inhabitants.
By 1946, the population had reached approximately 249–250 inhabitants, its highest level during this period.
In 1960, however, the population had fallen to 175. The decline was closely connected with the changing demographic circumstances of the village, particularly the departure of its Turkish Cypriot inhabitants in 1958.
A Mixed Community
One of the most important characteristics of Melanarga was its historically mixed population.
Greek Cypriots and Turkish Cypriots lived in the village for generations.
In the Ottoman census of 1831, Christians constituted almost 61% of the population.
During the first decades of British rule, the proportions remained relatively similar.
During the first half of the 20th century, however, the Greek Cypriot population increased while the Turkish Cypriot population gradually declined.
By 1946, Turkish Cypriots represented approximately 21.6% of the village population, compared with almost 41% in 1891.
The Turkish Cypriot Inhabitants and 1958
A major demographic change occurred in 1958.
During the intercommunal tensions of that period, all the Turkish Cypriot inhabitants of Melanarga left the village and sought refuge in neighbouring Turkish Cypriot communities and in the city of Famagusta.
They remained in these locations until 1974.
After 1974, almost none of the original Turkish Cypriot villagers returned permanently to Melanarga.
Most remained in the places where they had settled after 1958 or moved elsewhere.
This event fundamentally changed the demographic character of the village.
Melanarga Before 1974
Following the departure of its Turkish Cypriot inhabitants in 1958, Melanarga became essentially a Greek Cypriot village.
The remaining inhabitants continued their traditional agricultural way of life.
An important religious centre of the community was the Church of Agios Polychronios, dedicated to the patron saint of the village.
The feast of Agios Polychronios, celebrated on 7 October, formed an important part of the religious traditions and collective memory of the community.
The Church of Agios Polychronios
The Church of Agios Polychronios is one of the most important historical monuments associated with Melanarga.
Before 1974, the church served the Greek Cypriot Orthodox population and was closely connected with the religious and social life of the village.
Agios Polychronios was regarded as the patron saint of the community.
The church survived the events following 1974, although its subsequent history included looting, damage and changes in use.
Its history deserves separate documentation because it represents an important part of the cultural and religious heritage of Melanarga.
Panagia Zoodochos Pigi
Another ecclesiastical monument associated with the area is the Church of Panagia Zoodochos Pigi.
The presence of more than one Christian monument in and around the village reflects the historical religious landscape of Melanarga and its surrounding countryside.
Each of these monuments deserves individual study in order to establish its age, architectural development and historical significance.
1974
The events of 1974 dramatically transformed Melanarga once again.
Unlike in many villages where the Greek Cypriot population fled immediately, a considerable number of Melanarga's Greek Cypriot inhabitants initially remained in the village as enclaved persons.
Approximately one-third of the population fled during 1974.
However, as late as October 1975, 108 Greek Cypriots were still living in Melanarga.
This is an important detail in the history of the village because it shows that the displacement of its Greek Cypriot population did not occur entirely at once.
The Gradual Departure of the Enclaved Greek Cypriots
The number of Greek Cypriots remaining in Melanarga gradually declined.
By December 1976, only four Greek Cypriots remained in the village.
By December 1977, there were no Greek Cypriots left in Melanarga.
The displacement of the Greek Cypriot community was therefore a gradual process extending over several years after 1974.
The former inhabitants and their descendants subsequently continued their lives in the government-controlled areas of Cyprus and elsewhere.
The Settlement of a New Population
After 1974, the demographic composition of Melanarga changed radically.
According to PRIO, only one family from the original Turkish Cypriot population returned to the village in 1974.
During the late 1970s, Turkish nationals originating mainly from the Kahramanmaraş and Muş regions of Turkey were settled in Melanarga.
As a result, the post-1974 population differed substantially from both the historical mixed community and the predominantly Greek Cypriot population that had inhabited the village between 1958 and 1974.
The Name Adaçay
In 1975, the Turkish Cypriot authorities renamed the village Adaçay.
The name means “garden sage.”
The historical names Melanarga and Melanarka, however, remain important because they preserve the older geographical and cultural identity of the settlement.
Place names are themselves historical evidence, carrying memories of landscapes and communities across generations.
Agios Polychronios and the Memory of the Village
Agios Polychronios was the patron saint of Melanarga.
His church was one of the principal religious landmarks of the village, and his feast on 7 October was an important occasion for the community.
For the displaced inhabitants and their descendants, the church represents more than an old religious building.
It is part of the collective memory of their village and of a way of life that was profoundly altered after 1974.
The Importance of Photographic Documentation
Photographic documentation of Melanarga is particularly valuable.
Because it is a small village, many old houses, agricultural buildings, roads and other structures may have undergone substantial alteration during the decades since 1974.
Photographs can preserve evidence of traditional architecture, churches, old agricultural structures and the surrounding natural landscape.
Comparing modern photographs with older archival material can also help identify buildings that have disappeared, been altered or acquired different uses.
For this reason, systematic photographic documentation is an important contribution to preserving the historical record of the village.
A Village with a Complex Demographic History
The history of Melanarga is especially interesting because the village experienced several major demographic transformations within little more than a century.
It was historically a mixed Greek Cypriot and Turkish Cypriot community.
In 1958, all its Turkish Cypriot inhabitants left during the intercommunal tensions.
Between 1958 and 1974, the village became essentially Greek Cypriot.
Following 1974, many Greek Cypriots remained for a period as enclaved inhabitants, but their numbers gradually declined.
By December 1977, none remained.
A new population was subsequently settled in the village, including people originating from Turkey.
The history of Melanarga therefore demonstrates why the villages of occupied Cyprus cannot all be described according to a single historical pattern.
Every community has its own demographic, social and cultural history.
Summary
Name: Melanarga – Melanarka
Modern Turkish name: Adaçay
District: Famagusta, Cyprus
Geographical region: Karpasia Peninsula
Location: A few kilometres south of Gialousa
Elevation: Approximately 200–210 metres
Historical population composition: Mixed Greek Cypriot and Turkish Cypriot community, with a Greek Cypriot majority
Population in 1881: 134
Population in 1891: 128
Population in 1901: 148
Population in 1911: 161
Population in 1921: 180
Population in 1931: 205
Population in 1946: Approximately 249–250
Population in 1960: 175
Departure of Turkish Cypriots: All Turkish Cypriot inhabitants left the village in 1958 during the intercommunal tensions
Greek Cypriots remaining in October 1975: 108
Greek Cypriots remaining in December 1976: 4
Greek Cypriot inhabitants by December 1977: None
Post-1974 population: Only one original Turkish Cypriot family is recorded as having returned in 1974; settlers from the Kahramanmaraş and Muş regions of Turkey arrived during the late 1970s.
Patron saint: Agios Polychronios
Other ecclesiastical monument: Panagia Zoodochos Pigi
Present status: Located in the part of Cyprus under de facto Turkish Cypriot administration since 1974.
Historical significance: A small village of Karpasia with a complex mixed demographic history, a strong agricultural tradition and major population changes during the 20th century.
No comments:
Post a Comment