See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Photos George Konstantinou 14/10/2026
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Τοποθεσία
Ο Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων βρίσκεται στην Κάτω Πάφο, στη συμβολή της λεωφόρου Αγίων Αναργύρων με την οδό Αγαπήνορος. Ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Πάφου της Εκκλησίας της Κύπρου και αποτελεί ενεργό ενοριακό ναό. Ο μεγάλος τρούλος και τα δύο ψηλά καμπαναριά του τον καθιστούν χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς της περιοχής.
Θεμελίωση και εγκαίνια
Η κατάθεση του θεμελίου λίθου πραγματοποιήθηκε την 1η Ιουλίου 1980. Τα εγκαίνια τελέστηκαν ακριβώς δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, την 1η Ιουλίου 1994, από τον τότε Μητροπολίτη Πάφου Χρυσόστομο. Οι δύο ημερομηνίες σηματοδοτούν διαφορετικά στάδια της ιστορίας του κτηρίου: την επίσημη θεμελίωση και την καθιέρωσή του με την τελετή των εγκαινίων. Ο ναός ανήκει στη νεότερη εκκλησιαστική αρχιτεκτονική της πόλης.
Αρχιτεκτονική και εξωτερική μορφή
Πρόκειται για τρίκλιτο ναό με τρούλο. Στη δυτική πρόσοψη υψώνονται δύο κωδωνοστάσια, ενώ ανάμεσά τους διαμορφώνεται στοά μπροστά από την κύρια είσοδο. Ο κεντρικός τρούλος στηρίζεται σε χαμηλό τύμπανο. Στην ανατολική πλευρά προβάλλουν τρεις κόγχες του ιερού, με μεγαλύτερη τη μεσαία, ενώ τυφλά αψιδώματα αρθρώνουν τους επιμήκεις εξωτερικούς τοίχους.
Εσωτερικός διάκοσμος
Στο εσωτερικό ξεχωρίζει το περίτεχνο ξύλινο τέμπλο, με εικόνες σε χρυσό βάθος. Τοιχογραφίες διακοσμούν την κεντρική αψίδα του ιερού. Η διάταξη και ο διάκοσμος ακολουθούν την ορθόδοξη λειτουργική παράδοση.
Οι Άγιοι Ανάργυροι και οι εορτές του ναού
Ο ναός είναι αφιερωμένος στους Αγίους Αναργύρους Κοσμά και Δαμιανό. Στην εκκλησιαστική παράδοση οι άγιοι αυτοί τιμώνται ως ιατροί που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους χωρίς χρηματική αμοιβή. Από αυτή την αφιλοκερδή προσφορά προέρχεται η προσωνυμία «Ανάργυροι», η οποία συνδέεται με τη φροντίδα των ασθενών και την ανιδιοτελή διακονία.
Η ενορία πανηγυρίζει δύο φορές τον χρόνο, την 1η Ιουλίου και την 1η Νοεμβρίου. Στο ορθόδοξο εορτολόγιο οι ημερομηνίες αυτές αντιστοιχούν σε διαφορετικά ομώνυμα ζεύγη αγίων: στους Κοσμά και Δαμιανό της Ρώμης τον Ιούλιο και στους Κοσμά και Δαμιανό της Ασίας τον Νοέμβριο. Πρόκειται για διακριτές αγιολογικές παραδόσεις, οι οποίες συνδέονται με το κοινό πρότυπο της δωρεάν θεραπείας.
Η υποδοχή της Τίμιας Ζώνης το 2024
Σημαντικό γεγονός της πρόσφατης θρησκευτικής ζωής του ναού υπήρξε η φιλοξενία της Τίμιας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου τον Φεβρουάριο του 2024. Το κειμήλιο μεταφέρθηκε από πατέρες της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους και τέθηκε σε προσκύνηση στον ναό. Η προσέλευση των πιστών οδήγησε σε διευρυμένο ωράριο λειτουργίας, ενώ τελούνταν ακολουθίες και αγρυπνία. Η παραμονή του στην Πάφο ολοκληρώθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2024.
Ενοριακή ζωή και επίσκεψη
Οι Άγιοι Ανάργυροι αποτελούν χώρο τακτικής λατρείας και ενοριακής ζωής. Επίσημες εκκλησιαστικές ανακοινώσεις καταγράφουν την τέλεση πανηγυρικών ακολουθιών, Θείας Λειτουργίας και του Μεγάλου Αγιασμού των Θεοφανίων. Η επίσκεψη στον ναό προσφέρει τη δυνατότητα γνωριμίας με τη νεότερη θρησκευτική αρχιτεκτονική της Πάφου και με μια εκκλησία που εξακολουθεί να εξυπηρετεί την τοπική κοινότητα.
Περισσότερα εκκλησιαστικά μνημεία παρουσιάζονται στον Οργανωμένο Κατάλογο Εκκλησιών και Μοναστηριών της Κύπρου.
Στοιχεία ναού
Ονομασία: Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων Κάτω Πάφου.
Αφιέρωση: Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός.
Εκκλησιαστική υπαγωγή: Ιερά Μητρόπολη Πάφου, Εκκλησία της Κύπρου.
Τοποθεσία: Συμβολή λεωφόρου Αγίων Αναργύρων και οδού Αγαπήνορος, Κάτω Πάφος.
Θεμελίωση: 1 Ιουλίου 1980.
Εγκαίνια: 1 Ιουλίου 1994.
Αρχιτεκτονικός τύπος: Τρίκλιτος ναός με τρούλο και δύο κωδωνοστάσια.
Πανηγύρεις: 1 Ιουλίου και 1 Νοεμβρίου.
Συντεταγμένες: 34.762000° N, 32.417061° E.
Google Maps: Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων Κάτω Πάφου
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=34.762000%2C32.417061
Πηγές
- Ιερά Μητρόπολη Πάφου – Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων Κάτω Πάφου. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ
- Δήμος Πάφου, Explore Pafos – Ι. Ναός Αγίων Αναργύρων. Explore Pafos
- TerraBook – Εκκλησία Αγίων Αναργύρων Κάτω Πάφου. cyprus.terrabook.com
- Εκκλησία της Κύπρου – Μνήμη των Αγίων Αναργύρων, 1 Ιουλίου και 1 Νοεμβρίου. Εκκλησία της Κύπρου
- Orthodox Church in America – Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός της Ρώμης και διάκριση των ομώνυμων αγίων. Orthodox Church in America
- Ορθοδοξία News Agency – Η Τίμια Ζώνη στον ναό, 20 Φεβρουαρίου 2024. Ορθοδοξία News Agency
- Εκκλησία της Κύπρου – Πανηγυρικές ακολουθίες 2023 και Θεοφάνια στον ναό. Εκκλησία της Κύπρου
- Wikimedia Commons – Χαρτογραφική θέση του ναού. Wikimedia Commons
- Biodiversity of Cyprus – Οργανωμένος Κατάλογος Εκκλησιών και Μοναστηριών.
Church of Agioi Anargyroi in Kato Paphos, Paphos District – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Location
The Church of Agioi Anargyroi stands in Kato Paphos, at the junction of Agioi Anargyroi Avenue and Agapinoros Street. It belongs to the Holy Metropolis of Paphos within the Church of Cyprus and is an active parish church. Its large dome and two tall bell towers make it a distinctive local landmark.
Foundation and consecration
The foundation stone was laid on 1 July 1980. The church was consecrated exactly fourteen years later, on 1 July 1994, by the then Metropolitan of Paphos, Chrysostomos. These dates mark different stages in the building’s history: its formal foundation and its dedication through the ceremony of consecration. The church belongs to the city’s modern ecclesiastical architecture.
Architecture and exterior
The building is a three-aisled domed church. Two bell towers rise on the western façade, with a portico between them preceding the main entrance. The central dome rests on a low drum. Three sanctuary apses project from the eastern side, the middle one being the largest, while blind arches articulate the long exterior walls.
Interior decoration
An ornate wooden iconostasis, with icons set against gold backgrounds, is a prominent feature of the interior. Wall paintings decorate the central sanctuary apse. The arrangement and decoration follow the Orthodox liturgical tradition.
The Holy Unmercenaries and the church’s feast days
The church is dedicated to the Holy Unmercenaries Cosmas and Damian. In ecclesiastical tradition, these saints are honoured as physicians who provided their services without financial reward. Their title, “Anargyroi,” or “Unmercenaries,” derives from this unpaid service and is associated with care for the sick and selfless ministry.
The parish celebrates two annual feasts, on 1 July and 1 November. In the Orthodox calendar, these dates commemorate different pairs of saints bearing the same names: Cosmas and Damian of Rome in July, and Cosmas and Damian of Asia in November. These are distinct hagiographical traditions linked by the shared ideal of healing without payment.
The reception of the Holy Cincture in 2024
An important event in the church’s recent religious life was the reception of the Holy Cincture of the Theotokos in February 2024. The relic was brought by monks from the Holy Great Monastery of Vatopedi on Mount Athos and placed in the church for veneration. The attendance of worshippers led to extended opening hours, while services and a vigil were held. Its stay in Paphos concluded on 21 February 2024.
Parish life and visiting
Agioi Anargyroi is a place of regular worship and parish life. Official ecclesiastical announcements record festive services, the Divine Liturgy and the Great Blessing of Waters at Theophany. A visit offers an opportunity to discover Paphos’s modern religious architecture and a church that continues to serve its local community.
Further ecclesiastical monuments are presented in the Organized Catalogue of Churches and Monasteries of Cyprus.
Church details
Name: Church of Agioi Anargyroi, Kato Paphos.
Dedication: The Holy Unmercenaries Cosmas and Damian.
Ecclesiastical jurisdiction: Holy Metropolis of Paphos, Church of Cyprus.
Location: Junction of Agioi Anargyroi Avenue and Agapinoros Street, Kato Paphos.
Foundation: 1 July 1980.
Consecration: 1 July 1994.
Architectural type: Three-aisled domed church with two bell towers.
Feast days: 1 July and 1 November.
Coordinates: 34.762000° N, 32.417061° E.
Google Maps: Church of Agioi Anargyroi, Kato Paphos
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=34.762000%2C32.417061
Sources
- Holy Metropolis of Paphos – Church of Agioi Anargyroi, Kato Paphos. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ
- Paphos Municipality, Explore Pafos – Church of Agioi Anargyroi. Explore Pafos
- TerraBook – Church of Agioi Anargyroi, Kato Paphos. cyprus.terrabook.com
- Church of Cyprus – The Holy Unmercenaries, 1 July and 1 November. Εκκλησία της Κύπρου
- Orthodox Church in America – Cosmas and Damian of Rome and the distinction between the saints bearing these names. Orthodox Church in America
- Orthodoxia News Agency – The Holy Cincture at the church, 20 February 2024. Ορθοδοξία News Agency
- Church of Cyprus – Festive services in 2023 and Theophany at the church. Εκκλησία της Κύπρου
- Wikimedia Commons – Church location. Wikimedia Commons
- Biodiversity of Cyprus – Organized Catalogue of Churches and Monasteries.