See also
Το χωριό Κακοπετριά – Kakopetria Village – Επαρχία Λευκωσίας – Cyprus
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Ο νεότερος ενοριακός ναός της ΚακοπετριάςΟ Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα βρίσκεται στην Κακοπετριά, στην κοιλάδα της Σολέας, στην επαρχία Λευκωσίας. Είναι ο νεότερος από τους δύο ενοριακούς ναούς του χωριού και αποτελεί σημαντικό χώρο λατρείας για τους κατοίκους της κοινότητας.
Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Άγιο Παντελεήμονα τον Ιαματικό, η μνήμη του οποίου τιμάται στις 27 Ιουλίου. Η ανέγερσή της συνδέεται με την πρωτοβουλία και την οικονομική συμβολή των κατοίκων της Κακοπετριάς.
Θέση και πρόσβαση
Ο ναός βρίσκεται στην Κακοπετριά, ένα από τα γνωστότερα ορεινά χωριά του Τροόδους. Το χωριό αναπτύσσεται στην κοιλάδα της Σολέας, κοντά στη γειτονική Γαλάτα, και συνδυάζει τον παραδοσιακό οικισμό με νεότερες κατοικίες και τουριστικές εγκαταστάσεις.
Η επίσκεψη στον ναό μπορεί να συνδυαστεί με μια περιήγηση στην Παλιά Κακοπετριά και στις εκκλησίες και τα παρεκκλήσια της περιοχής.
Χάρτης: Αναζήτηση του Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονα Κακοπετριάς στους Χάρτες Google
Η ανέγερση και τα εγκαίνια
Σύμφωνα με το Κοινοτικό Συμβούλιο Κακοπετριάς, η ανέγερση του ναού άρχισε το 1989 και ολοκληρώθηκε το 1994. Το έργο πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία και εισφορές των κατοίκων της κοινότητας.
Η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου αναφέρει ότι ο ιερέας της Κακοπετριάς πατήρ Αλέξανδρος Λεάνδρου πρωτοστάτησε στην ανέγερση του ναού, ο οποίος ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε το 1994.
Η δημιουργία της εκκλησίας πρόσφερε στην κοινότητα έναν μεγάλο ενοριακό χώρο, ικανό να εξυπηρετεί τις λατρευτικές ανάγκες του χωριού και τους πιστούς που το επισκέπτονται.
Ο πατήρ Αλέξανδρος Λεάνδρου
Ο πατήρ Αλέξανδρος Λεάνδρου συνδέθηκε στενά με την εκκλησιαστική ζωή της Κακοπετριάς. Σύμφωνα με την Ιερά Μητρόπολη Μόρφου, εκτός από την πρωτοβουλία του για την ανέγερση του Αγίου Παντελεήμονα, συνέβαλε στην ανακαίνιση παλαιών παρεκκλησιών του χωριού.
Η Μητρόπολη αναφέρει επίσης ότι υπήρξε ο αποκλειστικός δωρητής κατά τα εγκαίνια του παρεκκλησίου του Αγίου Φανουρίου, το οποίο βρίσκεται μέσα στον ναό του Αγίου Παντελεήμονα. Η προσφορά του συνδέει τον νεότερο ενοριακό ναό με τη φροντίδα της παλαιότερης θρησκευτικής κληρονομιάς της Κακοπετριάς.
Αρχιτεκτονική
Ο Άγιος Παντελεήμονας είναι μεγάλος ναός βυζαντινού ρυθμού με τρούλο. Σύμφωνα με την περιγραφή της κοινότητας, η χωρητικότητά του φτάνει περίπου τα 700 άτομα.
Ο τρούλος, οι καμάρες και η μεγάλη κλίμακα του κτιρίου τον ξεχωρίζουν από τους μικρότερους παλαιούς ναούς και τα παρεκκλήσια της Κακοπετριάς. Η κατασκευή του προσέφερε έναν ευρύχωρο χώρο για τις λειτουργίες και τις μεγάλες εορτές της ενορίας.
Ο εσωτερικός διάκοσμος
Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν αγιογραφίες και εκκλησιαστικά έπιπλα που συμβάλλουν στον λατρευτικό του χαρακτήρα. Η περιγραφή του Κοινοτικού Συμβουλίου αναφέρει στο ιερό την παράσταση της Πλατυτέρας, καθώς και παραστάσεις της Ανάστασης, του Ευαγγελισμού και αγίων.
Η ίδια πηγή περιγράφει το εικονοστάσιο ως ξύλινο και σκαλιστό, με την Ωραία Πύλη στο κέντρο και δύο πλευρικές θύρες. Ξυλόγλυπτα είναι επίσης τα ψαλτήρια και ο δεσποτικός θρόνος.
Η εικόνα του Αγίου και ο γυναικωνίτης
Στη δυτική πλευρά του ναού, στον νάρθηκα κάτω από τον γυναικωνίτη, υπάρχει προσκυνητάρι με την εικόνα του Αγίου Παντελεήμονα. Η προσκυνηματική εικόνα έχει ιδιαίτερη θέση στην ετήσια πανήγυρη του ναού.
Ο γυναικωνίτης έχει αμφιθεατρική διάταξη και προσφέρει επιπλέον χώρο στους πιστούς κατά τις ακολουθίες. Τα στοιχεία αυτά της εσωτερικής διαρρύθμισης περιγράφονται από το Κοινοτικό Συμβούλιο Κακοπετριάς.
Το παρεκκλήσι του Αγίου Φανουρίου
Μέσα στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονα βρίσκεται παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Φανούριο. Η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου συνδέει τα εγκαίνια του παρεκκλησίου με τη δωρεά του πατρός Αλεξάνδρου Λεάνδρου.
Το παρεκκλήσι προσθέτει μια ακόμη αφιέρωση στη θρησκευτική ζωή του ναού και της κοινότητας.
Ο Άγιος Παντελεήμονας ο Ιαματικός
Ο Άγιος Παντελεήμονας τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία ως μεγαλομάρτυρας και ιαματικός άγιος. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ασκούσε την ιατρική και συνδέθηκε με τη φροντίδα των ασθενών.
Η μνήμη του τιμάται στις 27 Ιουλίου. Η προσωνυμία «Ιαματικός» εκφράζει τη θέση που κατέχει στην εκκλησιαστική παράδοση ως άγιος συνδεδεμένος με τη θεραπεία και τη συμπαράσταση προς όσους υποφέρουν.
Η ετήσια πανήγυρη
Ο Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα πανηγυρίζει στις 27 Ιουλίου. Με την ευκαιρία της εορτής τελούνται συνήθως πανηγυρικός εσπερινός, θεία λειτουργία και άλλες ακολουθίες, σύμφωνα με το πρόγραμμα της ενορίας και της Ιεράς Μητρόπολης Μόρφου.
Κατά την πανήγυρη του 2026, η Μητρόπολη ανακοίνωσε ότι θα εκτίθετο προς προσκύνηση τεμάχιο ιερού λειψάνου του Αγίου Παντελεήμονα. Η παρουσία αυτή καταγράφεται για τις συγκεκριμένες εορταστικές ακολουθίες.
Εργασίες στον ναό
Ο ναός έχει υποβληθεί σε εργασίες ανακαίνισης. Κατά την εορτή του Αγίου Παντελεήμονα το 2025, οι πανηγυρικές ακολουθίες τελέστηκαν στον παλαιό ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Παλιά Κακοπετριά, λόγω έργων στον Άγιο Παντελεήμονα.
Για την πανήγυρη του 2026, η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου ανακοίνωσε ακολουθίες στον ίδιο τον ναό του Αγίου Παντελεήμονα. Οι πληροφορίες αυτές καταγράφουν τη χρήση των δύο ναών κατά τις αντίστοιχες εορτές.
Οι άλλες εκκλησίες της Κακοπετριάς
Η Κακοπετριά διαθέτει σημαντική εκκλησιαστική κληρονομιά. Η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου καταγράφει ως ενοριακούς ναούς τον Άγιο Παντελεήμονα και τον παλαιότερο ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.
Στην περιοχή βρίσκεται επίσης ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης, σημαντικό βυζαντινό μνημείο που περιλαμβάνεται στις ζωγραφισμένες εκκλησίες του Τροόδους στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ανάμεσα στα παρεκκλήσια της Κακοπετριάς αναφέρονται η Παναγία Θεοτόκος και ο Άγιος Γεώργιος Περαχωρίτης.
Περισσότερες εκκλησίες και μοναστήρια παρουσιάζονται στον Οργανωμένο Κατάλογο Εκκλησιών και Μοναστηριών της Κύπρου.
Σημασία για την κοινότητα
Ο Άγιος Παντελεήμονας συνδέεται με τη σύγχρονη ιστορία και την ενοριακή ζωή της Κακοπετριάς. Η ανέγερσή του με την προσπάθεια κατοίκων και κληρικών και η ετήσια πανήγυρή του διατηρούν τη σχέση του ναού με την κοινότητα.
Μαζί με τον παλαιό ναό του Σωτήρος και τα παρεκκλήσια του χωριού, αποτελεί μέρος της θρησκευτικής κληρονομιάς της ορεινής Σολέας.
Πηγές
- Κοινοτικό Συμβούλιο Κακοπετριάς — Άγιος Παντελεήμονας
- Ιερά Μητρόπολη Μόρφου — Ο πατήρ Αλέξανδρος Λεάνδρου και η ανέγερση του ναού
- Ιερά Μητρόπολη Μόρφου — Πανήγυρη Αγίου Παντελεήμονα, 2025
- Ιερά Μητρόπολη Μόρφου — Πανήγυρη Αγίου Παντελεήμονα, 2026
- Ιερά Μητρόπολη Μόρφου — Εκκλησίες της Κακοπετριάς
Church of Saint Panteleimon, Kakopetria – Nicosia District – Cyprus
Text by George Konstantinou
The newer parish church of Kakopetria
The Church of Saint Panteleimon stands in Kakopetria, in the Solea Valley, in the Nicosia District. It is the newer of the village’s two parish churches and an important place of worship for the community.
The church is dedicated to Saint Panteleimon the Healer, whose feast is celebrated on 27 July. Its construction is associated with the initiative and financial contributions of the people of Kakopetria.
Location and access
The church is in Kakopetria, one of the best-known mountain villages of the Troodos Mountains. The village lies in the Solea Valley, close to neighbouring Galata, and combines its traditional settlement with newer homes and tourist facilities.
A visit to the church can be combined with a walk through Old Kakopetria and visits to the churches and chapels of the area.
Map: Search for Saint Panteleimon Church, Kakopetria, on Google Maps
Construction and consecration
According to Kakopetria Community Council, construction began in 1989 and was completed in 1994. The project was undertaken through the initiative and contributions of local residents.
The Holy Metropolis of Morphou reports that the priest of Kakopetria, Father Alexandros Leandrou, played a leading role in building the church, which was completed and consecrated in 1994.
The church provided the community with a large parish space able to serve the worship needs of the village and visiting faithful.
Father Alexandros Leandrou
Father Alexandros Leandrou was closely connected with the religious life of Kakopetria. According to the Holy Metropolis of Morphou, in addition to his role in building Saint Panteleimon, he contributed to the renovation of the village’s older chapels.
The Metropolis also reports that he was the sole donor at the consecration of the chapel of Saint Phanourios, located within Saint Panteleimon Church. His contribution connects the newer parish church with the care of Kakopetria’s older religious heritage.
Architecture
Saint Panteleimon is a large Byzantine-style church with a dome. According to the community’s description, it has a capacity of approximately 700 people.
The dome, arches and scale of the building distinguish it from the smaller old churches and chapels of Kakopetria. Its construction provided a spacious setting for services and the parish’s major feasts.
Interior decoration
The interior contains religious paintings and furnishings that contribute to its worship setting. The Community Council’s description mentions the Platytera in the sanctuary, as well as scenes of the Resurrection, the Annunciation and depictions of saints.
The same source describes the iconostasis as carved wood, with the Royal Doors in the centre and two side doors. The chanters’ stands and bishop’s throne are also carved wood.
The saint’s icon and the gallery
On the western side of the church, in the narthex beneath the gallery, there is a shrine containing the icon of Saint Panteleimon. The devotional icon holds a special place in the church’s annual feast.
The gallery has an amphitheatre-like arrangement and provides additional space for worshippers during services. These features of the interior are described by Kakopetria Community Council.
Saint Phanourios Chapel
Within Saint Panteleimon Church is a chapel dedicated to Saint Phanourios. The Holy Metropolis of Morphou connects the chapel’s consecration with a donation by Father Alexandros Leandrou.
The chapel adds another dedication to the religious life of the church and community.
Saint Panteleimon the Healer
Saint Panteleimon is honoured by the Orthodox Church as a great martyr and healing saint. According to ecclesiastical tradition, he practised medicine and was associated with caring for the sick.
His feast is celebrated on 27 July. The title “Healer” expresses his place in ecclesiastical tradition as a saint associated with healing and support for those who suffer.
The annual feast
The Church of Saint Panteleimon celebrates its patron’s feast on 27 July. Festive vespers, divine liturgy and other services are normally held according to the programme of the parish and the Holy Metropolis of Morphou.
For the 2026 feast, the Metropolis announced that a fragment of the holy relics of Saint Panteleimon would be available for veneration. This is recorded for those particular festive services.
Work on the church
The church has undergone renovation work. During the feast of Saint Panteleimon in 2025, the festive services were held at the old Church of the Transfiguration of the Saviour in Old Kakopetria because work was under way at Saint Panteleimon.
For the 2026 feast, the Holy Metropolis of Morphou announced services at Saint Panteleimon Church itself. These reports record the use of the two churches during the respective celebrations.
Other churches of Kakopetria
Kakopetria has a significant ecclesiastical heritage. The Holy Metropolis of Morphou lists Saint Panteleimon and the older Church of the Transfiguration of the Saviour as its parish churches.
The area also has Saint Nicholas tis Stegis, an important Byzantine monument included among the Painted Churches in the Troodos Region on the UNESCO World Heritage List. Kakopetria’s chapels include Panagia Theotokos and Saint George Perachoritis.
More churches and monasteries are presented in the Organized Catalogue of Churches and Monasteries of Cyprus.
Importance to the community
Saint Panteleimon is connected with the modern history and parish life of Kakopetria. Its construction through the efforts of residents and clergy, and its annual feast, maintain the church’s relationship with the community.
Together with the old Church of the Saviour and the village chapels, it forms part of the religious heritage of mountainous Solea.
Sources
- Kakopetria Community Council — Saint Panteleimon
- Holy Metropolis of Morphou — Father Alexandros Leandrou and the construction of the church
- Holy Metropolis of Morphou — Feast of Saint Panteleimon, 2025
- Holy Metropolis of Morphou — Feast of Saint Panteleimon, 2026
- Holy Metropolis of Morphou — Churches of Kakopetria