See also
Το χωριό Τριμίκλινη – Trimiklini Village – Επαρχία Λεμεσού – Cyprus
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
.JPG)
Του Γιώργου Κωνσταντίνου
Στην καρδιά της Τριμίκλινης, ενός χωριού της επαρχίας Λεμεσού, βρίσκονται δίπλα δίπλα δύο εκκλησίες αφιερωμένες στην Παναγία Ελεούσα. Η μικρή παλιά εκκλησία, με την ξύλινη στέγη της, και ο μεγαλύτερος νεότερος ναός συνδέουν δύο διαφορετικές εποχές της ιστορίας του χωριού.
Η παρουσία τους στον ίδιο χώρο μαρτυρεί τόσο τη μακρόχρονη ευλάβεια των κατοίκων προς την Παναγία όσο και την ανάπτυξη της κοινότητας, η οποία δημιούργησε την ανάγκη για έναν μεγαλύτερο ναό.
Η Τριμίκλινη και οι εκκλησίες της
Η Τριμίκλινη βρίσκεται στην επαρχία Λεμεσού, στη διαδρομή προς τις ορεινές περιοχές του Τροόδους. Οι δύο εκκλησίες της Παναγίας Ελεούσας βρίσκονται στο κέντρο του χωριού και αποτελούν σημαντικό μέρος της θρησκευτικής και αρχιτεκτονικής του κληρονομιάς.
Ο νεότερος ναός είναι ορατός από τον κεντρικό δρόμο και αποτελεί χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς για όσους περνούν από την περιοχή. Ο παλιός βρίσκεται ακριβώς δίπλα του, στη νότια πλευρά του νεότερου ναού.
.JPG)
Η παλιά εκκλησία της Παναγίας Ελεούσας
Η παλιά εκκλησία είναι η μικρότερη από τις δύο. Πρόκειται για μονόχωρο ναό με ξύλινη, δίρριχτη στέγη, που ανήκει στην παράδοση των ξυλόστεγων εκκλησιών της κυπριακής υπαίθρου. Ο τύπος αυτός συναντάται σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές του νησιού.
Σύμφωνα με δημοσιευμένη πληροφορία, επιγραφή πάνω από τη βόρεια είσοδο αναφέρει το 1744. Άλλη πηγή περιγράφει τη χρονολογία ως έτος ανακαίνισης. Υπάρχουν επίσης δημοσιεύματα που αναφέρουν διαφορετική χρονολογία, γι’ αυτό η ακριβής ιστορία των οικοδομικών φάσεων του ναού χρειάζεται επιβεβαίωση από την ίδια την επιγραφή και την αρμόδια υπηρεσία.
Στο εσωτερικό της εκκλησίας ξεχωρίζουν τα ξύλινα δοκάρια της στέγης, τα οποία φέρουν σκαλιστές και χρωματιστές διακοσμήσεις με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα. Δημοσιευμένες περιγραφές αναφέρουν επίσης παλιές εικόνες και έναν παλαιό μηχανισμό κλειδαριάς στη δυτική πόρτα.
Ένα ενδιαφέρον αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό είναι η ανατολική πλευρά: σύμφωνα με την ιστοσελίδα του χωριού, εξωτερικά ο τοίχος καταλήγει σε ευθεία γραμμή, χωρίς την ημικυκλική προεξοχή που συναντάται σε άλλους παρόμοιους ναούς.
.JPG)
Γιατί χτίστηκε η νέα εκκλησία
Για πολλά χρόνια η παλιά εκκλησία εξυπηρετούσε τις ανάγκες των κατοίκων. Καθώς όμως η Τριμίκλινη μεγάλωνε, ο χώρος της δεν επαρκούσε πλέον για το εκκλησίασμα.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της κοινότητας, ο πληθυσμός αυξήθηκε από 134 κατοίκους το 1881 σε 303 το 1931. Η αύξηση αυτή συνέβαλε στην απόφαση να ανεγερθεί μεγαλύτερος ναός δίπλα στον παλιό.
Η νέα εκκλησία θεμελιώθηκε το 1930, επί Μητροπολίτη Κιτίου Νικοδήμου Μυλωνά. Σύμφωνα με άλλη τοπική πηγή, η ανέγερσή της ολοκληρώθηκε γύρω στο 1950.
Η νέα εκκλησία της Παναγίας Ελεούσας
Ο νεότερος ναός είναι αισθητά μεγαλύτερος από τον παλιό και κτίστηκε στη βόρεια πλευρά του. Η θέση του δίπλα στην παλαιότερη εκκλησία διατηρεί τη συνέχεια της λατρείας στον ίδιο χώρο, ενώ το μέγεθός του ανταποκρινόταν στις αυξημένες ανάγκες της κοινότητας.
Στο εσωτερικό του ξεχωρίζουν οι αγιογραφίες και ο πλούσιος διάκοσμος. Οι μορφές των αγίων και οι θρησκευτικές παραστάσεις δίνουν στον ναό τον δικό του χαρακτήρα και αποτελούν μέρος της νεότερης εκκλησιαστικής τέχνης του χωριού.
Η ιστοσελίδα της κοινότητας αναφέρει ότι ο νέος ναός ανοίγει τις Κυριακές για τη λειτουργία. Για επίσκεψη σε άλλες ώρες συστήνεται προηγούμενη επικοινωνία.
.JPG)
Η Παναγία Ελεούσα
Η προσωνυμία «Ελεούσα» συνδέεται με το έλεος, την αγάπη και τη μητρική στοργή της Παναγίας. Στην ορθόδοξη εικονογραφία, η Παναγία Ελεούσα συνήθως παρουσιάζεται κρατώντας τον Χριστό κοντά της, με τα πρόσωπά τους να ακουμπούν ή να πλησιάζουν τρυφερά.
Η αφιέρωση και των δύο εκκλησιών στην Παναγία Ελεούσα δείχνει τη θέση που κατέχει η τιμή προς τη Θεοτόκο στη θρησκευτική παράδοση της Τριμίκλινης.
Η γιορτή στις 8 Σεπτεμβρίου
Η παλιά εκκλησία πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζει το Γενέσιον της Θεοτόκου, δηλαδή τη γέννηση της Παναγίας. Δημοσιευμένη αναφορά για τον νέο ναό δίνει επίσης την ίδια ημέρα πανηγύρεως.
Η γιορτή αποτελεί αφορμή για να συγκεντρωθούν κάτοικοι και επισκέπτες, συνεχίζοντας μια παράδοση που συνδέει την εκκλησία με την κοινωνική ζωή του χωριού.
Δύο ναοί, μια κοινή ιστορία
Η παλιά και η νέα Παναγία Ελεούσα αποτελούν μαζί ένα ξεχωριστό σύνολο. Η πρώτη διατηρεί την κλίμακα και την τέχνη ενός παλαιού ξυλόστεγου ναού, ενώ η δεύτερη μαρτυρεί τις ανάγκες και τις δυνατότητες της κοινότητας κατά τον 20ό αιώνα.
Η διατήρηση και η προσεκτική συντήρησή τους έχουν ιδιαίτερη σημασία, ώστε οι επόμενες γενιές να μπορούν να γνωρίζουν τόσο την παλαιότερη αρχιτεκτονική παράδοση όσο και τη νεότερη εκκλησιαστική ιστορία της Τριμίκλινης.
Επίσκεψη
Οι δύο εκκλησίες βρίσκονται στο κέντρο της Τριμίκλινης. Για πληροφορίες σχετικά με την πρόσβαση και το άνοιγμα των ναών, η ιστοσελίδα του χωριού δίνει το τηλέφωνο +357 25 432605. Είναι καλό να προηγηθεί επικοινωνία, ιδιαίτερα για την επίσκεψη στην παλιά εκκλησία.
Δείτε επίσης στο blog:
- Κατάλογος εκκλησιών και μοναστηριών της Κύπρου
- Τα βουνά του Τροόδους – Troodos Mountains
- Η Μονή Τροοδίτισσας – Trooditissa Monastery
The Old and New Churches of Panagia Eleousa in Trimiklini – Cyprus
By George Konstantinou
In the heart of Trimiklini, a village in the Limassol district, stand two neighbouring churches dedicated to Panagia Eleousa, the Virgin Mary of Mercy. The small old church, with its timber roof, and the larger, newer church represent two different periods in the history of the village.
Together, they reflect both the community’s long-standing devotion to the Virgin Mary and the growth of the village, which eventually created the need for a larger church.
Trimiklini and its churches
Trimiklini lies in the Limassol district, on the route towards the mountainous region of Troodos. The two churches of Panagia Eleousa stand in the centre of the village and form an important part of its religious and architectural heritage.
The newer church is visible from the main road and is a familiar landmark for travellers passing through the area. The old church stands immediately beside it, on the southern side of the newer building.
The old Church of Panagia Eleousa
The old church is the smaller of the two. It is a single-space church with a pitched timber roof, belonging to the tradition of wooden-roofed churches found in Cyprus, particularly in mountain and foothill villages.
One published account states that an inscription above the northern entrance bears the date 1744. Another source describes that year as the date of a renovation. Other published descriptions give a different date, so the exact building history should be checked against the inscription itself and the relevant heritage authority.
Inside, the roof beams are decorated with carved and painted geometric and floral designs. Published descriptions also mention old icons and an old locking mechanism on the western door.
According to the village website, the eastern exterior wall is straight, rather than projecting outwards in the semicircular form seen on some comparable churches.
Why the new church was built
For many years the old church served the people of Trimiklini. As the village grew, however, it became too small to accommodate the congregation.
The community website records an increase in population from 134 inhabitants in 1881 to 303 in 1931. As the community expanded, a larger church was needed alongside the old one.
The foundation stone of the new church was laid in 1930, during the time of Metropolitan Nikodimos Mylonas of Kition. Another local source states that construction was completed around 1950.
The new Church of Panagia Eleousa
The newer church is considerably larger than the old one and was built on its northern side. Its position preserves the continuity of worship in the same place, while its size reflects the needs of the growing community.
Its interior is distinguished by religious wall paintings and rich decoration. Images of saints and religious scenes give the church its character and form part of the village’s more recent ecclesiastical art.
The community website states that the new church opens on Sundays for the church service. Visitors wishing to enter at other times are advised to make arrangements in advance.
Panagia Eleousa
The title “Eleousa” is associated with the Virgin Mary’s mercy, love and maternal tenderness. In Orthodox iconography, the Virgin of Tenderness is usually depicted holding Christ close, with their faces touching or brought tenderly together.
The dedication of both churches to Panagia Eleousa reflects the importance of devotion to the Virgin Mary in the religious life of Trimiklini.
The feast on 8 September
The old church celebrates its feast on 8 September, when the Orthodox Church commemorates the Nativity of the Virgin Mary. A published description of the new church also gives the same feast day.
The celebration brings villagers and visitors together and continues a tradition that connects the church with the social life of the community.
Two churches with a shared history
Together, the old and new churches form a distinctive historic group. The first preserves the scale and craftsmanship of an old timber-roofed church; the second reflects the needs and resources of the community during the twentieth century.
Their preservation and careful maintenance are important so that future generations can appreciate both the older architectural tradition and the more recent ecclesiastical history of Trimiklini.
Visiting
Both churches are in the centre of Trimiklini. For information about access and opening arrangements, the village website lists +357 25 432605. It is advisable to call in advance, especially if you wish to visit the old church.
See also on the blog:
Πηγές / Sources
