See also
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Στο παραλιακό μέτωπο της Γεροσκήπου, στην επαρχία Πάφου, βρίσκεται το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Ο μικρός λευκός ναός με τον γαλάζιο τρούλο βρίσκεται δίπλα στον παραλιακό πεζόδρομο, ανάμεσα στα ξενοδοχεία Pioneer Beach και Louis Phaethon Beach. Έξω από το ξωκλήσι, μια ελιά τραβά το βλέμμα για έναν ιδιαίτερο λόγο: από τα κλαδιά της κρέμονται διάφορα αντικείμενα και στη βάση του κορμού της έχουν τοποθετηθεί πέτρες με γραπτά μηνύματα.
Η ανέγερση του ξωκλησιού
Ο Άγιος Νικόλαος είναι σύγχρονο ξωκλήσι. Σύμφωνα με την επιγραφή του ναού, η ανέγερση άρχισε στις 6 Δεκεμβρίου 2012, ανήμερα της εορτής του Αγίου Νικολάου. Η επιγραφή αναφέρει ότι η γη παραχωρήθηκε από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου επί Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β΄. Ως ευεργέτες αναγράφονται η Πηνελόπη Αθηνοδώρου–Μάντη και ο Κώστας Μάντης, καθώς και η Natalia και ο Vladimir Rykov. Αναφέρονται επίσης η Γιάννα και ο Πάμπος Παναγιώτου, η Ξενούλλα και ο Πανίκος Ηροδότου και οι αρχιτέκτονες Νίκος και Κώστας Μελετίου.
Η επιγραφή καταγράφει το άνοιγμα του ναού στις 11 Αυγούστου 2013 από τον τότε Μητροπολίτη Πάφου Γεώργιο. Η Ιερά Μητρόπολη Πάφου αναφέρει χωριστά ότι τα εγκαίνια τελέστηκαν στις 11 Μαΐου 2014 από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο Β΄. Έτσι, η ημερομηνία που αναγράφεται στην επιγραφή για το άνοιγμα του ναού διακρίνεται από την ημερομηνία των εγκαινίων που δίνει η Μητρόπολη.
Ο Άγιος Νικόλαος και η θάλασσα
Η αφιέρωση στον Άγιο Νικόλαο ταιριάζει με τη θέση του ξωκλησιού δίπλα στη θάλασσα. Στην ορθόδοξη παράδοση ο άγιος τιμάται ως προστάτης των ναυτικών και όσων ταξιδεύουν στη θάλασσα. Το ξωκλήσι εξυπηρετείται από τον Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος Γεροσκήπου και, σύμφωνα με τη Μητρόπολη Πάφου, πανηγυρίζει στις 6 Δεκεμβρίου και στις 20 Μαΐου.
Η ελιά με τα κρεμασμένα αντικείμενα και τις πέτρες
Κατά την επίσκεψή μου παρατήρησα ότι στα κλαδιά της ελιάς έξω από το ξωκλήσι είχαν κρεμαστεί διάφορα μικρά αντικείμενα. Στη βάση του δέντρου, κοντά στις ρίζες, είχαν αφήσει πέτρες πάνω στις οποίες είχαν γράψει μηνύματα. Τα αντικείμενα στα κλαδιά και οι επιγραφές στις πέτρες είναι δύο διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους οι επισκέπτες αφήνουν κάτι προσωπικό στον χώρο.
Η θέση της ελιάς δίπλα στο ξωκλήσι κάνει εύλογη την υπόθεση ότι ορισμένα από αυτά συνδέονται με ευχές, προσευχές ή τάματα. Άλλα μπορεί να έχουν αναμνηστικό χαρακτήρα. Η παρατήρηση από μόνη της δεν μας λέει τι σημαίνει κάθε αντικείμενο ή κάθε πέτρα για τον άνθρωπο που τα άφησε. Δεν βρήκα επίσης τεκμηρίωση για το πότε άρχισε αυτή η συνήθεια ή αν αποτελεί καθιερωμένο τοπικό έθιμο. Εκείνο που μπορούμε να καταγράψουμε με βεβαιότητα είναι ότι η ελιά έχει γίνει ένα σημείο όπου άνθρωποι αφήνουν γραπτά μηνύματα και μικρά προσωπικά αντικείμενα.
Περισσότερα στο ιστολόγιο για την ελιά και την οικογένεια Oleaceae στην Κύπρο και στον οργανωμένο κατάλογο εκκλησιών και μοναστηριών της Κύπρου.
Πηγές
- Ιερά Μητρόπολις Πάφου – Ιερό Εξωκκλήσι Αγίου Νικολάου, Παραλιακό Μέτωπο — έτη ανέγερσης, εγκαίνια, εφημεριακή εξυπηρέτηση και πανηγύρεις. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ
- Επιγραφή του ξωκλησιού — παραχώρηση γης, ευεργέτες, συντελεστές, έναρξη εργασιών και άνοιγμα του ναού.
- This Is Paphos – Geroskipou και DOM LiVE – Geroskipou — παραλιακή θέση και εξωτερική όψη του ξωκλησιού. This Is Paphos
- Επιτόπια παρατήρηση του Γιώργου Κωνσταντίνου — κρεμασμένα αντικείμενα και πέτρες με μηνύματα στην ελιά.
St Nicholas Chapel and the Olive Tree with Messages, Geroskipou, Paphos – Cyprus
Text by George Konstantinou
St Nicholas Chapel stands on the Geroskipou seafront in the Paphos District. The small white chapel, with its blue dome, is beside the coastal footpath between the Pioneer Beach and Louis Phaethon Beach hotels. Outside the chapel, an olive tree catches the eye: small objects hang from its branches, and stones bearing handwritten messages have been placed around the base of its trunk.
The building of the chapel
St Nicholas is a modern chapel. According to the inscription at the site, construction began on 6 December 2012, the feast day of St Nicholas. The inscription records that the land was donated by the Holy Archbishopric of Cyprus during the tenure of Archbishop Chrysostomos II. It names Penelope Athinodorou–Mantis and Costas Mantis, and Natalia and Vladimir Rykov, as benefactors. It also acknowledges Yianna and Pambos Panayiotou, Xenoulla and Panikos Herodotou, and the architects Nikos and Costas Meletiou.
The inscription records that the chapel was opened on 11 August 2013 by Georgios, then Metropolitan Bishop of Paphos. The Holy Metropolis of Paphos separately records that Archbishop Chrysostomos II consecrated the chapel on 11 May 2014. The inscription and the Metropolis thus give dates for two different events: the opening and the consecration.
St Nicholas and the sea
The dedication to St Nicholas is fitting for a chapel by the sea. In Orthodox tradition, he is honoured as the patron saint of sailors and others who travel by sea. The chapel is served by the Church of St Spyridon in Geroskipou. The Holy Metropolis of Paphos lists its feast days as 6 December and 20 May.
The olive tree and the stones with messages
During my visit, I noticed several small objects hanging from the branches of the olive tree outside the chapel. Around the base of the tree, near its roots, people had left stones with messages written on them. The hanging objects and the inscriptions on the stones are two ways visitors leave something personal at the site.
The tree’s position beside the chapel suggests that some of the objects or messages may express wishes or prayers, or may have been left as votive offerings. Others may be keepsakes or tributes. The objects themselves do not tell us what each one meant to the person who left it. I found no documentation showing when the practice began or whether it is an established local custom. What can be recorded with certainty is that people use the olive tree as a place to leave written messages and small personal objects.
Read more on the blog about the olive tree and the Oleaceae family in Cyprus, or explore the catalogue of churches and monasteries of Cyprus.
Sources
- Holy Metropolis of Paphos – St Nicholas Chapel, Seafront — construction years, consecration, clergy and feast days. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΦΟΥ
- Chapel inscription — land donation, benefactors, contributors, start of construction and opening.
- This Is Paphos – Geroskipou and DOM LiVE – Geroskipou — seafront location and exterior of the chapel. This Is Paphos
- Field observation by George Konstantinou — objects hanging from the olive tree and stones bearing messages.
