See also
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Ποταμιά, Κύπρος.
Η Leucania obsoleta, γνωστή στα αγγλικά ως Obscure Wainscot, είναι νυχτοπεταλούδα της οικογένειας Noctuidae, με στενή οικολογική σύνδεση με τους καλαμιώνες. Το κοινό καλάμι αποτελεί τροφή για την προνύμφη της, ενώ τα κοίλα στελέχη του προσφέρουν καταφύγιο κατά την ανάπτυξη, τη διαχείμαση και τη νύμφωση.
Περιγραφή και αναγνώριση
Το άνοιγμα των πτερύγων είναι περίπου 36–40 χιλιοστά και το μήκος της πρόσθιας πτέρυγας περίπου 15–18 χιλιοστά. Οι πρόσθιες πτέρυγες έχουν καστανό έως γκριζοκάστανο χρωματισμό, με ανοιχτόχρωμες νευρώσεις και λεπτές σκοτεινές επιμήκεις γραμμές. Μια μικρή λευκή κηλίδα στην περιοχή του δισκοειδούς κυττάρου και μια εξωτερική σειρά σκοτεινών στιγμάτων συμπληρώνουν το σχέδιο. Οι οπίσθιες πτέρυγες είναι υπόλευκες, με σκοτεινότερη εξωτερική περιοχή. Η ένταση των χαρακτηριστικών ποικίλλει και η φθορά των λεπιών μπορεί να τα κάνει λιγότερο ευδιάκριτα.
Η προνύμφη έχει γκριζωπό έως ωχροκάστανο χρωματισμό και λεπτές ανοιχτόχρωμες επιμήκεις γραμμές. Η κεφαλή είναι ανοιχτή καστανή με σκοτεινότερα σημάδια, ενώ τα αναπνευστικά στίγματα περιβάλλονται από σκούρο περίγραμμα.
Εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο
Το είδος έχει ευρεία ευρασιατική εξάπλωση, από την Ευρώπη προς την εύκρατη Ασία, φθάνοντας έως την Κίνα και την Ιαπωνία. Στην Ευρώπη η κατανομή του περιλαμβάνει βόρειες, κεντρικές και νότιες περιοχές, αλλά η τοπική παρουσία του συνδέεται με τη διαθεσιμότητα κατάλληλων υγροτοπικών ενδιαιτημάτων. Δεν είναι ενδημικό της Κύπρου. Η φωτογραφική καταγραφή που παρουσιάζεται εδώ προέρχεται από την Ποταμιά.
Βιότοπος και φυτά ξενιστές
Η Leucania obsoleta απαντά σε καλαμιώνες, έλη και παρόχθια βλάστηση λιμνών και ποταμών. Βασικό φυτό ξενιστής είναι το κοινό καλάμι, Phragmites australis, της οικογένειας Poaceae. Η προνύμφη τρέφεται τη νύχτα πάνω στο φυτό και κατά την ημέρα κρύβεται μέσα στα κοίλα στελέχη ή στους κολεούς των φύλλων.
Κύκλος ζωής και διαχείμαση
Ο κύκλος ζωής περιλαμβάνει αυγό, προνύμφη, χρυσαλλίδα και ενήλικο. Σε ευρωπαϊκές καταγραφές οι προνύμφες αναπτύσσονται κατά το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Όταν ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους, καταφεύγουν σε παλιά, συχνά σπασμένα αλλά ακόμη όρθια στελέχη καλαμιού. Εκεί σχηματίζουν ένα αραιό μεταξένιο καταφύγιο και διαχειμάζουν ως ώριμες προνύμφες. Η νύμφωση πραγματοποιείται την επόμενη άνοιξη, μέσα στο προστατευμένο καταφύγιο.
Εποχικότητα και συμπεριφορά
Τα ενήλικα είναι νυκτόβια και προσελκύονται από το φως. Στη Βρετανία καταγράφονται κυρίως από τον Μάιο έως τον Ιούλιο. Σε άλλες ευρωπαϊκές περιοχές η πτήση μπορεί να εκτείνεται έως τον Αύγουστο, ενώ σε νοτιότερες περιοχές έχει αναφερθεί περιστασιακή δεύτερη γενεά έως τις αρχές Οκτωβρίου. Αυτά αποτελούν στοιχεία της ευρωπαϊκής φαινολογίας και όχι καθορισμένο ημερολόγιο πτήσης για την Κύπρο.
Απειλές και διατήρηση
Η μείωση των υγροτόπων και η απώλεια καλαμιώνων έχουν συνδεθεί με υποχώρηση του είδους σε τμήματα της εξάπλωσής του. Τα παλιά στελέχη αποτελούν ουσιαστικό μέρος του ενδιαιτήματός του, καθώς φιλοξενούν τις διαχειμάζουσες προνύμφες. Η διατήρηση καλαμιώνων με ζωντανά και παλιά στελέχη διατηρεί τόσο την τροφή όσο και τα καταφύγια που χρησιμοποιεί κατά τον κύκλο ζωής του.
Ταξινομία
- Βασίλειο: Animalia
- Φύλο: Arthropoda
- Κλάση: Insecta
- Τάξη: Lepidoptera
- Υπεροικογένεια: Noctuoidea
- Οικογένεια: Noctuidae
- Γένος: Leucania
- Είδος: Leucania obsoleta (Hübner, 1803)
- Αρχικός συνδυασμός: Noctua obsoleta Hübner, [1803]
- Άλλος συνδυασμός στη βιβλιογραφία: Mythimna obsoleta (Hübner, 1803)
- Αγγλική κοινή ονομασία: Obscure Wainscot
- Άνοιγμα πτερύγων: Περίπου 36–40 χιλιοστά
- Βασικό φυτό ξενιστής: Phragmites australis
- Στάδιο διαχείμασης: Ώριμη προνύμφη, σύμφωνα με ευρωπαϊκές παρατηρήσεις
- Απειλές: Απώλεια υγροτόπων και καλαμιώνων
- Τοποθεσία φωτογραφιών: Ποταμιά, Κύπρος
- Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Πηγές
- UKMoths – Leucania obsoleta: μέγεθος, εποχικότητα και προνυμφική συμπεριφορά. www.ukmoths.org.uk
- Chris Lewis, British Lepidoptera – Leucania obsoleta: μορφολογία και διαγνωστικά γνωρίσματα. britishlepidoptera.weebly.com
- Wolfgang Wagner, Lepidoptera and their Ecology – Leucania obsoleta: παρατηρήσεις κύκλου ζωής, διαχείμασης και ενδιαιτήματος. www.pyrgus.de
- Richard South, The Moths of the British Isles – περιγραφή προνύμφης και διαχείμαση. Wikisource, the free online library
- Lepiforum – Leucania obsoleta: αρχική περιγραφή και ονοματολογικοί συνδυασμοί. lepiforum.org
- Markku Savela – Leucania: ταξινομία και γεωγραφική εξάπλωση. bio.nic.funet.fi
Obscure Wainscot – Leucania obsoleta (Hübner, 1803) – Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Potamia, Cyprus.
Leucania obsoleta, known in English as the Obscure Wainscot, is a moth of the family Noctuidae with a close ecological association with reedbeds. Common reed provides food for its larvae, while the hollow stems offer shelter during development, overwintering and pupation.
Description and identification
The wingspan is approximately 36–40 millimetres and the forewing length approximately 15–18 millimetres. The forewings are brown to greyish brown, with pale veins and fine dark longitudinal lines. A small white spot in the discal-cell region and an outer series of dark dots complete the pattern. The hindwings are whitish, with a darker outer area. The intensity of these features varies, and wear of the scales can make them less distinct.
The caterpillar is greyish to ochreous brown, with fine pale longitudinal lines. Its head is pale brown with darker markings, while the spiracles have dark borders.
Distribution and occurrence in Cyprus
The species has a broad Eurasian distribution, extending from Europe through temperate Asia as far as China and Japan. Its European distribution includes northern, central and southern regions, although its local occurrence is associated with the availability of suitable wetland habitats. It is not endemic to Cyprus. The photographic record presented here comes from Potamia.
Habitat and host plants
Leucania obsoleta occurs in reedbeds, marshes and vegetation along lakes and rivers. Its principal host plant is common reed, Phragmites australis, belonging to the family Poaceae. The caterpillar feeds at night on the plant and hides during the day inside hollow stems or leaf sheaths.
Life cycle and overwintering
The life cycle comprises egg, larva, pupa and adult. In European records, caterpillars develop during summer and autumn. Once fully grown, they retreat into old reed stems, often broken but still standing. There they form a sparse silken shelter and overwinter as mature larvae. Pupation takes place the following spring within the protected shelter.
Seasonality and behaviour
Adults are nocturnal and attracted to light. In Britain they are recorded principally from May to July. In other European regions, the flight period may extend into August, while an occasional second generation has been reported in more southerly areas until early October. These observations describe European phenology rather than an established flight calendar for Cyprus.
Threats and conservation
Wetland reduction and the loss of reedbeds have been associated with declines in parts of the species’ range. Old stems form an essential component of its habitat because they accommodate overwintering larvae. Preserving reedbeds containing both living and old stems retains the food and shelters used throughout its life cycle.
Taxonomy
- Kingdom: Animalia
- Phylum: Arthropoda
- Class: Insecta
- Order: Lepidoptera
- Superfamily: Noctuoidea
- Family: Noctuidae
- Genus: Leucania
- Species: Leucania obsoleta (Hübner, 1803)
- Original combination: Noctua obsoleta Hübner, [1803]
- Alternative combination in the literature: Mythimna obsoleta (Hübner, 1803)
- English common name: Obscure Wainscot
- Wingspan: Approximately 36–40 millimetres
- Principal host plant: Phragmites australis
- Overwintering stage: Mature larva, according to European observations
- Threats: Loss of wetlands and reedbeds
- Photographic locality: Potamia, Cyprus
- Photographer: George Konstantinou
Sources
- UKMoths – Leucania obsoleta: size, seasonality and larval behaviour. www.ukmoths.org.uk
- Chris Lewis, British Lepidoptera – Leucania obsoleta: morphology and diagnostic features. britishlepidoptera.weebly.com
- Wolfgang Wagner, Lepidoptera and their Ecology – Leucania obsoleta: life-cycle, overwintering and habitat observations. www.pyrgus.de
- Richard South, The Moths of the British Isles – caterpillar description and overwintering. Wikisource, the free online library
- Lepiforum – Leucania obsoleta: original description and nomenclatural combinations. lepiforum.org
- Markku Savela – Leucania: taxonomy and geographical distribution. bio.nic.funet.fi
