All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου
Τοποθεσία φωτογραφιών: Ποταμιά, Κύπρος
Ημερομηνία φωτογραφιών: 21 Αυγούστου 2014.
Το Eurydema ornata στην Κύπρο
Το Eurydema ornata (Linnaeus, 1758), γνωστό στα αγγλικά ως Cabbage bug και επίσης ως Red cabbage bug, είναι ένα εντυπωσιακό φυτοφάγο ετερόπτερο της οικογένειας Pentatomidae, υποοικογένειας Pentatominae και φυλής Strachiini. Το αποδεκτό ταξινομικό όνομα είναι Eurydema (Eurydema) ornata (Linnaeus, 1758).
Το είδος είναι στενά συνδεδεμένο με φυτά της οικογένειας Brassicaceae, τόσο άγρια όσο και καλλιεργούμενα, και σε μεγάλους πληθυσμούς μπορεί να προκαλέσει ζημιές σε λαχανικά και άλλες σταυρανθείς καλλιέργειες.
Περιγραφή
Το Eurydema ornata είναι ένα σχετικά μικρό αλλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικό Pentatomidae, με μήκος σώματος περίπου 7–8 mm. Το σώμα είναι πλατύ, πεπλατυσμένο και ασπιδοειδές, όπως συμβαίνει γενικά στα Pentatomidae.
Ο χρωματισμός του είναι πολύ εντυπωσιακός. Η βασική απόχρωση είναι συνήθως έντονα κόκκινη, με εκτεταμένα μαύρα σχέδια, αλλά υπάρχει σημαντική χρωματική παραλλακτικότητα. Οι κόκκινες περιοχές μπορεί σε ορισμένα άτομα να αντικαθίστανται από λευκωπές, κιτρινωπές ή κιτρινοπράσινες αποχρώσεις.
Το πρόνωτο και το scutellum φέρουν χαρακτηριστικές σκοτεινές περιοχές, ενώ το σχέδιο της ραχιαίας επιφάνειας είναι σημαντικό για τη διάκριση του είδους από συγγενικά Eurydema.
Χρωματική παραλλακτικότητα
Το γένος Eurydema περιλαμβάνει αρκετά έντονα χρωματισμένα και μορφολογικά παρόμοια είδη. Στο E. ornata η χρωματική παραλλακτικότητα είναι τόσο εμφανής ώστε στο παρελθόν διαφορετικές μορφές περιγράφηκαν με ξεχωριστά ονόματα.
Η ιστορική συνωνυμία περιλαμβάνει ονόματα όπως Pentatoma pictum Herrich-Schäffer, 1833 και Pentatoma decoratum Herrich-Schäffer, 1833, καθώς και διάφορες μεταγενέστερες ποικιλίες και μορφές.
Γι' αυτό η αναγνώριση δεν πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά στην ένταση του κόκκινου ή στην απόχρωση ενός συγκεκριμένου ατόμου.
Προειδοποιητικός χρωματισμός
Ο έντονος συνδυασμός κόκκινου και μαύρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αποσηματικού χρωματισμού.
Όπως και άλλα Pentatomidae, το Eurydema ornata διαθέτει οσμητικούς αδένες και μπορεί να απελευθερώνει δυσάρεστες πτητικές ουσίες όταν ενοχληθεί. Ο έντονος χρωματισμός λειτουργεί ως οπτική προειδοποίηση προς πιθανούς θηρευτές.
Διατροφή
Το Eurydema ornata είναι φυτοφάγο. Διαθέτει νύσσον-μυζητικά στοματικά μόρια, με τα οποία διατρυπά τους φυτικούς ιστούς και απορροφά υγρά.
Η κύρια σχέση του είναι με την οικογένεια Brassicaceae, η οποία καταγράφεται από την EPPO ως οικογένεια-ξενιστής του είδους.
Τρέφεται τόσο σε άγρια όσο και σε καλλιεργούμενα σταυρανθή. Στη βιβλιογραφία αναφέρονται μεταξύ άλλων λάχανα, ραπανάκια και κάρδαμο, ενώ υπάρχουν τεκμηριωμένες καταγραφές από διάφορα άγρια Brassicaceae.
Φυτά-ξενιστές
Η στενή σχέση με τα Brassicaceae αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της βιολογίας του.
Μεταξύ των καταγεγραμμένων ξενιστών ή φυτών στα οποία έχει τεκμηριωθεί διατροφή περιλαμβάνονται είδη των γενών Brassica, Draba, Erysimum και Iberis.
Η γαλλική βάση φυτοπροστασίας INRAE αναφέρει επίσης ότι οι κύριοι ξενιστές είναι άγρια και καλλιεργούμενα σταυρανθή, ενώ λιγότερο συχνά το έντομο μπορεί να βρεθεί σε ορισμένα αγρωστώδη και στην πατάτα.
Γεωργική σημασία
Το Eurydema ornata μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να αποτελέσει γεωργικό εχθρό των Brassicaceae.
Τα ενήλικα και οι νύμφες τρυπούν τα φύλλα και απορροφούν το περιεχόμενο των κυττάρων. Όταν η προσβολή είναι έντονη, πολυάριθμα νύγματα μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένο κιτρίνισμα των φύλλων και των λοβών. Νεαρά φυτά που προσβάλλονται έντονα μπορεί ακόμη και να νεκρωθούν.
Η πραγματική οικονομική σημασία εξαρτάται από την πυκνότητα του πληθυσμού, το στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας και τις τοπικές συνθήκες.
Αυγά
Μετά το ζευγάρωμα, τα θηλυκά εναποθέτουν τα αυγά συνήθως στην κάτω επιφάνεια των φύλλων.
Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι η οργανωμένη διάταξή τους: τα αυγά μπορούν να τοποθετούνται σε δύο παράλληλες σειρές, με ομάδες περίπου 8–12 αυγών. Ένα θηλυκό μπορεί συνολικά να παράγει περίπου 50–80 αυγά, κατανεμημένα σε αρκετές ωοτοκίες.
Νύμφες
Μετά την εκκόλαψη εμφανίζονται οι νύμφες, οι οποίες δεν διαθέτουν πλήρως αναπτυγμένες πτέρυγες.
Οι νεαρές νύμφες παραμένουν αρχικά κοντά στα κελύφη των αυγών και αργότερα διασκορπίζονται πάνω στα φυτά-ξενιστές. Η παλιά μου καταγραφή από την Ποταμιά περιγράφει τις νύμφες ως ανοιχτοκίτρινες έως πορτοκαλί, με σκούρο καστανό ή μαύρο πρόνωτο και σκοτεινά σχέδια στη ραχιαία επιφάνεια της κοιλιάς.
Κατά την ανάπτυξη περνούν από διαδοχικές εκδύσεις, μέχρι να αποκτήσουν την πλήρη μορφή και τις πτέρυγες του ενήλικου.
Κύκλος ζωής
Το Eurydema ornata παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση:
αυγό → διαδοχικά νυμφικά στάδια → ενήλικο
Δεν υπάρχει στάδιο χρυσαλλίδας.
Σύμφωνα με στοιχεία από ευρωπαϊκούς πληθυσμούς, η εμβρυϊκή ανάπτυξη μπορεί να διαρκεί περίπου 15 ημέρες, ενώ η ανάπτυξη των νυμφών μέχρι την ενηλικίωση περίπου έξι εβδομάδες, ανάλογα φυσικά με τη θερμοκρασία και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Γενεές
Σε ευρωπαϊκές περιοχές έχουν καταγραφεί συνήθως έως δύο γενεές τον χρόνο. Τα ενήλικα της πρώτης γενεάς μπορεί να εμφανίζονται από τα τέλη Ιουνίου, ενώ σε νοτιότερες περιοχές η δεύτερη γενεά μπορεί να παραμένει δραστήρια μέχρι το φθινόπωρο.
Ο ακριβής εποχικός κύκλος στην Κύπρο δεν πρέπει να θεωρείται αναγκαστικά ταυτόσημος με εκείνον της ηπειρωτικής Ευρώπης, καθώς επηρεάζεται από το θερμότερο μεσογειακό κλίμα.
Διαχείμαση
Το Eurydema ornata διαχειμάζει ως ενήλικο.
Για τη διαχείμαση αναζητεί προστατευμένες θέσεις, όπως σχισμές στο έδαφος, κάτω από πέτρες ή ξερά φύλλα, σε ρωγμές φλοιών και άλλες προφυλαγμένες κοιλότητες. Με την άνοδο της θερμοκρασίας τα ενήλικα επανενεργοποιούνται και μετακινούνται προς τα κατάλληλα φυτά-ξενιστές.
Βιότοπος
Το είδος προτιμά κυρίως ανοικτές περιοχές με χαμηλή βλάστηση, ιδιαίτερα όπου αναπτύσσονται άγρια Brassicaceae.
Μπορεί να βρεθεί σε λιβάδια, φρυγανικές εκτάσεις, παρυφές δρόμων και αγρών, ακαλλιέργητες περιοχές, κήπους και γεωργικές καλλιέργειες.
Η παρουσία άγριων σταυρανθών επιτρέπει στο είδος να επιβιώνει και έξω από τις καλλιέργειες και να μετακινείται μεταξύ διαφορετικών διαθέσιμων ξενιστών.
Γεωγραφική εξάπλωση
Το Eurydema ornata έχει ευρεία Παλαιαρκτική εξάπλωση. Είναι γνωστό από μεγάλο μέρος της Ευρώπης και εκτείνεται στη Βόρεια Αφρική και σε εκτεταμένες περιοχές της Ασίας.
Η παρουσία του είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική σε θερμές και εύκρατες περιοχές όπου υπάρχουν άφθονα Brassicaceae.
Το Eurydema ornata στην Κύπρο
Η παρουσία του Eurydema ornata στην Κύπρο είναι σήμερα πολύ καλά τεκμηριωμένη.
Εκτός από την παλαιότερη φωτογραφική μου καταγραφή από την Ποταμιά στις 21 Αυγούστου 2014, υπάρχει πλέον και ιδιαίτερα ισχυρή σύγχρονη επιστημονική τεκμηρίωση.
Σε πρόσφατη εργασία DNA barcoding ευρωπαϊκών Strachiini εξετάστηκε δείγμα Eurydema ornata από τα Κούκλια της Κύπρου, συλλεγμένο στις 6 Ιουνίου 2024, με ακριβή στοιχεία δείγματος και γενετική καταχώριση. Η καταγραφή αυτή αποτελεί ανεξάρτητη σύγχρονη επιβεβαίωση της παρουσίας του είδους στο νησί.
Κατάσταση διατήρησης
Το Eurydema ornata είναι ευρέως εξαπλωμένο είδος, αλλά δεν πρέπει να του αποδίδουμε αυθαίρετα κατηγορία IUCN όταν δεν υπάρχει αντίστοιχη επίσημη παγκόσμια αξιολόγηση.
Στην εφαρμοσμένη εντομολογία μελετάται περισσότερο λόγω της σχέσης του με καλλιέργειες Brassicaceae παρά ως είδος ιδιαίτερου ενδιαφέροντος διατήρησης.
Ταξινομική ιστορία
Ο Carl Linnaeus περιέγραψε το είδος το 1758 με το αρχικό όνομα:
Cimex ornatus Linnaeus, 1758.
Μεταφέρθηκε αργότερα στο γένος Eurydema Laporte, 1833, γι' αυτό ο συγγραφέας και το έτος βρίσκονται σήμερα μέσα σε παρένθεση:
Eurydema ornata (Linnaeus, 1758).
Η ονοματολογική ιστορία του είναι εκτεταμένη. Στη συνωνυμία έχουν περιληφθεί μεταξύ άλλων τα Cimex festivus Linnaeus, 1767, Pentatoma pictum Herrich-Schäffer, 1833, Pentatoma decoratum Herrich-Schäffer, 1833 και Strachia pustulata Fieber, 1837, μαζί με διάφορες ιστορικά περιγραφείσες μορφές και ποικιλίες.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Hemiptera
Υπόταξη: Heteroptera
Infraorder: Pentatomomorpha
Υπεροικογένεια: Pentatomoidea
Οικογένεια: Pentatomidae
Υποοικογένεια: Pentatominae
Φυλή: Strachiini
Γένος: Eurydema Laporte, 1833
Υπογένος: Eurydema
Είδος: Eurydema ornata (Linnaeus, 1758)
Αρχικός συνδυασμός: Cimex ornatus Linnaeus, 1758.
Πηγές
EPPO Global Database – Eurydema ornata
EPPO – Host plants of Eurydema ornata
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Eurydema ornata
Fauna Europaea / PESI – Eurydema ornata
INRAE – Biology, host plants and crop damage of Eurydema ornata
DNA Barcoding of West European Strachiini – Cyprus specimen from Kouklia
Biodiversity of Cyprus – Eurydema ornata – Potamia, 21/8/2014
Cabbage Bug – Eurydema ornata (Linnaeus, 1758) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Photos: George Konstantinou
Location: Potamia, Cyprus
Date: 21 August 2014.
Eurydema ornata in Cyprus
Eurydema ornata (Linnaeus, 1758), commonly known in English as the Cabbage bug and also as the Red cabbage bug, is a conspicuous phytophagous true bug belonging to the family Pentatomidae, subfamily Pentatominae and tribe Strachiini. The accepted taxonomic form is Eurydema (Eurydema) ornata (Linnaeus, 1758).
The species is strongly associated with plants of the family Brassicaceae, including both wild and cultivated crucifers, and dense populations can cause damage to vegetable crops.
Description
Adults are approximately 7–8 mm long, with the broad, flattened, shield-shaped body characteristic of Pentatomidae.
The species is particularly conspicuous because of its contrasting coloration. Adults are usually bright red and black, although considerable colour variation occurs. The normally red areas may sometimes be whitish, yellowish or yellow-green.
The dorsal pattern, including markings on the pronotum and scutellum, is important for distinguishing E. ornata from similar species of Eurydema.
Colour Variation and Similar Species
Considerable colour variation occurs within Eurydema ornata. Several colour forms were historically described under separate names, contributing to an extensive synonymy.
Historical names associated with the species include Pentatoma pictum Herrich-Schäffer, 1833 and Pentatoma decoratum Herrich-Schäffer, 1833, together with several subsequently named varieties and forms.
Identification should therefore not be based solely on the intensity of red coloration.
Feeding and Host Plants
Eurydema ornata is phytophagous and feeds using piercing-sucking mouthparts.
Its strongest host association is with the Brassicaceae, which EPPO lists as its host family.
It feeds on both cultivated and wild crucifers. Recorded plants include cabbages, radishes and cress, together with wild Brassicaceae. More specific host records include species belonging to Brassica, Draba, Erysimum and Iberis.
Agricultural Importance
Eurydema ornata can become an agricultural pest of cruciferous crops.
Adults and nymphs pierce leaves and withdraw cell contents. Heavy feeding can cause extensive yellowing of leaves and siliques, and severely attacked young plants may die.
The actual economic importance varies according to population density, crop stage and local conditions.
Eggs, Nymphs and Life Cycle
Females generally lay their eggs on the undersides of leaves. Eggs may be arranged in two adjacent rows, typically in groups of approximately 8–12, while total female fecundity has been reported at around 50–80 eggs distributed among several batches.
The species undergoes incomplete metamorphosis:
egg → successive nymphal instars → adult
There is no pupal stage.
Embryonic development can take approximately 15 days, while nymphal development to adulthood may require around six weeks, depending strongly on temperature and environmental conditions.
Generations and Overwintering
In European populations, up to two generations per year may occur. Adults are the overwintering stage and seek sheltered places such as soil crevices, beneath stones and dead leaves, under loose bark or in cracks in walls. They become active again as temperatures rise.
The precise seasonal cycle in Cyprus should not automatically be assumed to be identical to that of continental European populations because of the island's warmer Mediterranean climate.
Habitat
Eurydema ornata occurs mainly in open habitats with low vegetation, particularly where wild Brassicaceae are abundant.
Suitable habitats include grasslands, field and road margins, disturbed ground, gardens, agricultural land and other sunny open areas.
Distribution
The species has a wide Palaearctic distribution, occurring through much of Europe and extending into North Africa and large areas of Asia.
Eurydema ornata in Cyprus
The occurrence of Eurydema ornata in Cyprus is well documented.
My original Biodiversity of Cyprus record includes photographs taken at Potamia on 21 August 2014.
More recently, a European DNA-barcoding study included a Eurydema ornata specimen collected at Kouklia, Cyprus, on 6 June 2024. The specimen was incorporated into the molecular dataset, providing modern independent confirmation of the species from Cyprus.
Conservation Status
No IUCN category should be assigned to Eurydema ornata without an official global assessment. The species is widespread and is more frequently considered in agricultural entomology because of its association with Brassicaceae.
Taxonomic History
Carl Linnaeus described the species in 1758 as:
Cimex ornatus Linnaeus, 1758.
It was subsequently transferred to Eurydema Laporte, 1833, resulting in the currently accepted combination:
Eurydema ornata (Linnaeus, 1758).
Its extensive synonymy includes Cimex festivus Linnaeus, 1767, Pentatoma pictum Herrich-Schäffer, 1833, Pentatoma decoratum Herrich-Schäffer, 1833 and Strachia pustulata Fieber, 1837, together with several historically described varieties and forms.
Taxonomy
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Hemiptera
Suborder: Heteroptera
Infraorder: Pentatomomorpha
Superfamily: Pentatomoidea
Family: Pentatomidae
Subfamily: Pentatominae
Tribe: Strachiini
Genus: Eurydema Laporte, 1833
Subgenus: Eurydema
Species: Eurydema ornata (Linnaeus, 1758)
Original combination: Cimex ornatus Linnaeus, 1758.
Sources
EPPO Global Database – Eurydema ornata
EPPO – Host plants of Eurydema ornata
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Eurydema ornata
Fauna Europaea / PESI – Eurydema ornata
INRAE – Biology, hosts and crop damage of Eurydema ornata
DNA Barcoding of West European Strachiini – Cyprus specimen
Biodiversity of Cyprus – Eurydema ornata – Potamia, 21/8/2014
