Translate

Thursday, 6 August 2015

Cramp-ball Fungus Weevil – Platyrhinus resinosus (Scopoli, 1763) – Κύπρος | Cyprus

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο


LIST OF COLEOPTERA OF CYPRUS ON THIS BLOG - ORGANIZED CHECKLIST - ΛΙΣΤΑ ΤΩΝ ΚΟΛΕΟΠΤΕΡΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ
Τα κολεόπτερα της Κύπρου που παρουσιάζονται στο ιστολόγιο, σε οργανωμένο κατάλογο. / The beetles of Cyprus presented on the blog, in an organized catalogue.

Insects of Cyprus - ORGANIZED CHECKLIST - Έντομα της Κύπρου - ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ
Κεντρική σελίδα με οργανωμένους συνδέσμους για τις ομάδες εντόμων της Κύπρου. / Main page of organized links for the insect groups of Cyprus.

Family: Anthribidae

Photos Akrotiri, 30/1/2015  by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο George Konstantinou.

Το Platyrhinus resinosus είναι κολεόπτερο της οικογένειας Anthribidae, μιας ομάδας ρυγχωτών σκαθαριών που είναι γνωστά στα αγγλικά ως fungus weevils. Η ζωή του συνδέεται στενά με μύκητες που αναπτύσσονται σε νεκρό ξύλο, ιδιαίτερα με τη Daldinia concentrica. Η σχέση αυτή εξηγεί την αγγλική ονομασία Cramp-ball Fungus Weevil, καθώς Cramp Balls είναι μία από τις κοινές ονομασίες του συγκεκριμένου μύκητα.

Το είδος περιγράφηκε από τον Giovanni Antonio Scopoli το 1763, αρχικά ως Curculio resinosus. Ανήκει στην υπεροικογένεια Curculionoidea, αλλά διαφέρει εμφανισιακά από τα πολλά μικρόσωμα σκαθάρια της ομάδας που διαθέτουν μακρύ και λεπτό ρύγχος: το δικό του είναι κοντό, πλατύ και πεπλατυσμένο.

Περιγραφή και αναγνώριση

Το ενήλικο έχει μήκος περίπου 7–15 χιλιοστά. Το σώμα είναι επίμηκες και στιβαρό, με ανώμαλη επιφάνεια και ποικιλόχρωμο τρίχωμα. Μαύρες, καστανές, γκριζωπές και ανοιχτόχρωμες περιοχές σχηματίζουν ένα ακανόνιστο σχέδιο, ενώ το μπροστινό μέρος της κεφαλής ξεχωρίζει συνήθως από την πυκνή, ωχρή τριχοφυΐα.

Η κεφαλή και το πρόνωτο φέρουν ακανόνιστες κοιλότητες και ανάγλυφα στοιχεία. Τα πλάγια του προνώτου διευρύνονται και στη συνέχεια στενεύουν, δημιουργώντας χαρακτηριστικό περίγραμμα. Οι κεραίες καταλήγουν σε σαφώς διογκωμένη κορύνη.

Το σχέδιο του σώματος διαφέρει μεταξύ ατόμων. Ο συνδυασμός ανοιχτόχρωμων και σκούρων περιοχών διασπά το περίγραμμά του πάνω σε φλοιό και μυκητιασμένο ξύλο. Η εμφάνισή του έχει παρομοιαστεί και με περιττώματα πουλιών, μια μορφή οπτικής παραλλαγής που δυσκολεύει τον εντοπισμό του.

Γεωγραφική εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο

Το Platyrhinus resinosus έχει παλαιαρκτική εξάπλωση και απαντά σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, καθώς και στη βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Δεν είναι ενδημικό είδος της Κύπρου.

Η παρουσία του στο νησί περιλαμβάνεται στον επιστημονικό κατάλογο των Curculionoidea της Κύπρου που δημοσίευσε ο Gabriel Alziar το 2023.

Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης λήφθηκαν στο Ακρωτήρι, στις 30 Ιανουαρίου 2015, από τον Γιώργο Κωνσταντίνου. Η ημερομηνία τεκμηριώνει την παρουσία ενήλικου ατόμου στην Κύπρο μέσα στον χειμώνα.

Περισσότερα είδη παρουσιάζονται στον Οργανωμένο κατάλογο των Κολεοπτέρων της Κύπρου.

Βιότοποι και σχέση με το νεκρό ξύλο

Πρόκειται για σαπροξυλικό έντομο: εξαρτάται, σε κάποιο μέρος του κύκλου ζωής του, από νεκρό ή αποσυντιθέμενο ξύλο και τους οργανισμούς που αναπτύσσονται σε αυτό. Συναντάται σε δασικές εκτάσεις, παλαιά δασολίβαδα και άλλες θέσεις με κατάλληλο μυκητιασμένο ξύλο.

Στη βρετανική βιβλιογραφία συνδέεται ιδιαίτερα με νεκρό ξύλο φράξων, όπου αναπτύσσεται η Daldinia concentrica. Έχουν αναφερθεί επίσης συσχετίσεις με μύκητες σε οξιές και άλλα πλατύφυλλα δέντρα.

Η παρουσία ενός συγκεκριμένου είδους δέντρου δεν αρκεί από μόνη της. Απαραίτητο είναι το κατάλληλο υπόστρωμα, με τις συνθήκες αποσύνθεσης και μυκητιακής ανάπτυξης που επιτρέπουν τη διατροφή και την ανάπτυξη του εντόμου.

Διατροφή και μύκητες ξενιστές

Ο καλύτερα τεκμηριωμένος μυκητιακός ξενιστής είναι η Daldinia concentrica, ένας ασκομύκητας που σχηματίζει σκληρά, στρογγυλεμένα, μαύρα στρώματα επάνω σε νεκρό ξύλο. Στα αγγλικά είναι γνωστός και ως King Alfred’s Cakes.

Οι προνύμφες τρέφονται μέσα στο μυκητιακό υπόστρωμα. Στη βιβλιογραφία αναφέρεται επίσης ανάπτυξη σε Hypoxylon fragiforme, που συνδέεται κυρίως με ξύλο οξιάς.

Οι συσχετίσεις αυτές δείχνουν ότι η οικολογία του σκαθαριού περιλαμβάνει μια αλληλουχία σχέσεων ανάμεσα στο δέντρο, στο νεκρό ξύλο και στους μύκητες. Δεν αποτελούν όλες επιβεβαιωμένες καταγραφές ξενιστών από την Κύπρο.

Αναπαραγωγή και κύκλος ζωής

Το είδος ακολουθεί πλήρη μεταμόρφωση, με στάδια αυγού, προνύμφης, νύμφης και ενήλικου.

Τα θηλυκά αποθέτουν τα αυγά τους στον μύκητα. Οι προνύμφες που εκκολάπτονται τρέφονται στο εσωτερικό του, ενώ έχει περιγραφεί και ολοκλήρωση της ανάπτυξής τους στο υποκείμενο ξύλο. Επομένως, η αναπαραγωγή εξαρτάται από τη διατήρηση τόσο του κατάλληλου μύκητα όσο και του ξύλου επάνω στο οποίο αναπτύσσεται.

Ιστορικές βρετανικές παρατηρήσεις αναφέρουν αυγοτοκία τον Μάιο ή νωρίτερα και προνύμφες που, αφού καταναλώσουν το εσωτερικό ενός στρώματος Daldinia, μπορούν να συνεχίσουν τη διατροφή τους σε άλλα. Οι εποχικές αυτές πληροφορίες αφορούν τις συγκεκριμένες παρατηρήσεις και δεν καθορίζουν το αναπαραγωγικό ημερολόγιο του είδους στην Κύπρο.

Εποχική εμφάνιση

Στη Βρετανία οι παρατηρήσεις ενηλίκων κορυφώνονται συνήθως τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, αν και υπάρχουν καταγραφές από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο.

Η χειμερινή φωτογράφιση στο Ακρωτήρι υπογραμμίζει ότι το τοπικό ημερολόγιο παρουσίας στην Κύπρο δεν πρέπει να περιορίζεται στους μήνες που αναφέρονται για τη βορειότερη Ευρώπη. Μία μεμονωμένη χειμερινή παρατήρηση, ωστόσο, δεν αποδεικνύει συνεχή δραστηριότητα σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Γονιδιωματική έρευνα

Το 2026 δημοσιεύθηκε συναρμολόγηση του γονιδιώματος του είδους στο πλαίσιο του προγράμματος Darwin Tree of Life. Χρησιμοποιήθηκε θηλυκό άτομο που συλλέχθηκε στο Wytham Woods της Αγγλίας στις 12 Μαΐου 2021.

Η έρευνα παρήγαγε δύο απλοτυπικές συναρμολογήσεις, μήκους περίπου 764 και 758 εκατομμυρίων ζευγών βάσεων. Το μεγαλύτερο μέρος της πρώτης οργανώθηκε σε 11 χρωμοσωμικά ψευδομόρια, συμπεριλαμβανομένου του φυλετικού χρωμοσώματος Χ. Συναρμολογήθηκε επίσης το μιτοχονδριακό γονιδίωμα, μήκους περίπου 17,22 χιλιάδων ζευγών βάσεων. Τα δεδομένα προσφέρουν βάση για μελλοντικές γενετικές και εξελικτικές μελέτες.

Διατήρηση

Η διατήρηση μυκητιασμένου νεκρού ξύλου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση των ενδιαιτημάτων του. Η απομάκρυνση όλων των νεκρών κορμών και κλαδιών από μια περιοχή αφαιρεί και τα υποστρώματα στα οποία αναπτύσσονται οι μύκητες και οι προνύμφες του.

Οι χαρακτηρισμοί σπανιότητας διαφέρουν ανά χώρα. Στη βρετανική βιβλιογραφία έχει χαρακτηριστεί Nationally Scarce, ενώ στον γερμανικό εθνικό Κόκκινο Κατάλογο εμφανίζεται ως μη απειλούμενο. Πρόκειται για εθνικές αξιολογήσεις, οι οποίες δεν καθορίζουν την κατάσταση του είδους στην Κύπρο ούτε αποτελούν παγκόσμια αξιολόγηση της IUCN.

Ταξινομία

  • Βασίλειο: Animalia
  • Φύλο: Arthropoda
  • Κλάση: Insecta
  • Τάξη: Coleoptera
  • Υπεροικογένεια: Curculionoidea
  • Οικογένεια: Anthribidae
  • Υποοικογένεια: Anthribinae
  • Γένος: Platyrhinus
  • Είδος: Platyrhinus resinosus (Scopoli, 1763)
  • Αρχική ονομασία: Curculio resinosus Scopoli, 1763
  • Παλαιότερος συνδυασμός: Anthribus resinosus
  • Συνώνυμο: Platyrhinus costirostris Clairville, 1798
  • Αγγλικές ονομασίες: Cramp-ball Fungus Weevil, Scarce Fungus Weevil
  • Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
  • Τοποθεσία και ημερομηνία: Ακρωτήρι, Κύπρος — 30/1/2015

Πηγές

Platyrhinus resinosus (Scopoli, 1763) – Cramp-ball Fungus Weevil – Cyprus

Text by George Konstantinou.

Platyrhinus resinosus is a beetle belonging to the family Anthribidae, a group commonly known as fungus weevils. Its life is closely associated with fungi growing on dead wood, particularly Daldinia concentrica. This relationship explains the English name Cramp-ball Fungus Weevil, as Cramp Balls is one of the common names of this fungus.

The species was described by Giovanni Antonio Scopoli in 1763, originally as Curculio resinosus. It belongs to the superfamily Curculionoidea but differs in appearance from the many small members of this group with a long, slender rostrum: its own rostrum is short, broad and flattened.

Description and identification

Adults measure approximately 7–15 millimetres in length. The body is elongated and robust, with an uneven surface and varied hair covering. Black, brown, grey and pale areas form an irregular pattern, while the front of the head usually stands out through its dense, pale hairs.

The head and pronotum bear irregular depressions and raised features. The sides of the pronotum broaden and then narrow, creating a characteristic outline. The antennae end in a distinctly enlarged club.

The body pattern varies between individuals. The combination of pale and dark areas breaks up its outline against bark and fungus-covered wood. Its appearance has also been compared with bird droppings, a form of visual camouflage that makes it harder to detect.

Geographical distribution and occurrence in Cyprus

Platyrhinus resinosus has a Palaearctic distribution and occurs across much of Europe, as well as in North Africa and the Middle East. It is not endemic to Cyprus.

Its occurrence on the island is included in the scientific checklist of Cypriot Curculionoidea published by Gabriel Alziar in 2023.

The photographs accompanying this post were taken at Akrotiri on 30 January 2015, by George Konstantinou. The date documents the presence of an adult in Cyprus during winter.

Further species are presented in the Organized checklist of Coleoptera of Cyprus.

Habitats and association with dead wood

This is a saproxylic insect: during some part of its life cycle, it depends on dead or decaying wood and the organisms associated with it. It occurs in woodland, old wood pasture and other places containing suitable fungus-colonised wood.

British literature associates it particularly with dead ash wood supporting Daldinia concentrica. Associations with fungi on beech and other broadleaved trees have also been reported.

The presence of a particular tree species alone is insufficient. Suitable substrate is essential, with the conditions of decay and fungal growth that allow the insect to feed and develop.

Feeding and fungal hosts

The best-documented fungal host is Daldinia concentrica, an ascomycete forming hard, rounded, black stromata on dead wood. It is also known in English as King Alfred’s Cakes.

The larvae feed within the fungal substrate. Development in Hypoxylon fragiforme, associated mainly with beech wood, has also been reported.

These associations show that the beetle’s ecology involves linked relationships between the tree, dead wood and fungi. They do not all represent confirmed host records from Cyprus.

Reproduction and life cycle

The species undergoes complete metamorphosis, passing through egg, larval, pupal and adult stages.

Females deposit their eggs in the fungus. The hatching larvae feed inside it, while completion of their development in the underlying wood has also been described. Reproduction therefore depends on the retention of both the suitable fungus and the wood on which it grows.

Historical British observations report egg-laying in May or earlier and larvae that, after consuming the interior of one Daldinia stroma, can continue feeding in others. These seasonal details concern those particular observations and do not establish the species’ breeding calendar in Cyprus.

Seasonal occurrence

In Britain, adult observations usually peak in June and July, although records extend from spring into autumn.

The winter photograph from Akrotiri highlights that the local occurrence calendar in Cyprus should not be restricted to the months reported for more northerly Europe. A single winter observation, however, does not demonstrate continuous activity throughout the year.

Genomic research

A genome assembly for the species was published in 2026 as part of the Darwin Tree of Life project. It used a female collected at Wytham Woods, England, on 12 May 2021.

The research produced two haplotype assemblies approximately 764 and 758 million base pairs long. Most of the first was organised into 11 chromosomal pseudomolecules, including the X sex chromosome. The mitochondrial genome was also assembled, with a length of approximately 17.22 thousand base pairs. These data provide a foundation for future genetic and evolutionary studies.

Conservation

Retaining fungus-colonised dead wood is fundamental to maintaining its habitat. Removing all dead trunks and branches from an area also removes the substrates supporting its fungi and larvae.

Rarity classifications differ between countries. British literature has classified it as Nationally Scarce, while the German national Red List lists it as not threatened. These are national assessments, which neither determine its status in Cyprus nor constitute a global IUCN assessment.

Taxonomy

  • Kingdom: Animalia
  • Phylum: Arthropoda
  • Class: Insecta
  • Order: Coleoptera
  • Superfamily: Curculionoidea
  • Family: Anthribidae
  • Subfamily: Anthribinae
  • Genus: Platyrhinus
  • Species: Platyrhinus resinosus (Scopoli, 1763)
  • Original name: Curculio resinosus Scopoli, 1763
  • Earlier combination: Anthribus resinosus
  • Synonym: Platyrhinus costirostris Clairville, 1798
  • English names: Cramp-ball Fungus Weevil, Scarce Fungus Weevil
  • Photographer: George Konstantinou
  • Locality and date: Akrotiri, Cyprus — 30/1/2015

Sources

 


Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,