All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Photos Geri 1/3/2016 by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Γέρι, 1 Μαρτίου 2016.
Το Chrysotoxum intermedium είναι συρφίδα της οικογένειας Syrphidae, μιας μεγάλης ομάδας δίπτερων εντόμων που περιλαμβάνει περίπου 6.500 είδη παγκοσμίως. Οι συρφίδες είναι γνωστές για την επίσκεψή τους στα άνθη, την ικανότητα αιώρησης και, σε πολλά είδη, την εντυπωσιακή ομοιότητά τους με μέλισσες και σφήκες. Το γένος Chrysotoxum περιλαμβάνει πάνω από 100 περιγεγραμμένα είδη παγκοσμίως. Οι ταξινομικές αναθεωρήσεις συνεχίζονται και επηρεάζουν τον αριθμό των αναγνωρισμένων ειδών.
Εμφάνιση και αναγνώριση
Τα έντομα του γένους Chrysotoxum ξεχωρίζουν για τις σχετικά μακριές κεραίες και το μαύρο σώμα με έντονα κίτρινα σχέδια. Η κοιλιά είναι κυρτή στη ραχιαία πλευρά και φέρει κίτρινες εγκάρσιες ταινίες, ενώ κίτρινες κηλίδες υπάρχουν και στα πλευρά του θώρακα. Η εμφάνιση αυτή δημιουργεί πειστική ομοιότητα με σφήκα, χωρίς το έντομο να διαθέτει κεντρί.
Η αναγνώριση του γένους είναι ευκολότερη από την ασφαλή διάκριση των ειδών του. Το χρώμα των ποδιών και η έκταση των κίτρινων σχεδίων παρουσιάζουν μεταβλητότητα και δεν αρκούν πάντοτε για ταυτοποίηση. Επιστημονικές μελέτες του γένους έχουν συνδυάσει μορφολογικούς χαρακτήρες με γενετικά δεδομένα, επειδή ορισμένα παραδοσιακά γνωρίσματα δεν διαχωρίζουν αξιόπιστα όλα τα συγγενικά είδη.
Εξάπλωση, ενδιαιτήματα και δραστηριότητα
Οι πληθυσμοί που περιλαμβάνονται στο σύμπλεγμα Chrysotoxum intermedium έχουν κυρίως μεσογειακή εξάπλωση, από την Ιβηρική Χερσόνησο και τη νότια Γαλλία μέχρι την Ελλάδα και την Τουρκία, καθώς και στη Βόρεια Αφρική. Δημοσιευμένες καταγραφές υπάρχουν και από το Μαρόκο.
Απαντούν σε μακία βλάστηση, ανοιχτά δάση, ξηρά λιβάδια, παράκτιες αμμοθίνες και ελαιώνες. Τα ενήλικα πετούν γρήγορα και χαμηλά, συχνά αναπαύονται στο γυμνό έδαφος και τα αρσενικά μπορούν να αιωρούνται πάνω από διαδρομές. Στο μεσογειακό σύμπλεγμα έχουν καταγραφεί ενήλικα σχεδόν ολόκληρο το έτος, με πολύ λιγότερες παρατηρήσεις τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.
Παρουσία στην Κύπρο και επίσκεψη σε άνθη
Η παρουσία του στην Κύπρο τεκμηριώνεται επιστημονικά. Μελέτη στην οροσειρά της Κερύνειας αναφέρει κυπριακά δείγματα ως Chrysotoxum intermedium B, σύμφωνα με την ταξινομική διάκριση που χρησιμοποιήθηκε τότε. Η φωτογραφική καταγραφή της παρούσας ανάρτησης έγινε στο Γέρι στις 1 Μαρτίου 2016.
Στην Κύπρο έχουν παρατηρηθεί ενήλικα σε κίτρινα άνθη της οικογένειας Asteraceae, στη φέρουλα – Ferula communis, στο αρκοσέλλενο – Smyrnium olusatrum και σε κισσούς του γένους Hedera. Πρόκειται για φυτά επίσκεψης των ενηλίκων και όχι για τεκμηριωμένα φυτά ανάπτυξης των προνυμφών.
Προνύμφες και ταξινομικές εκκρεμότητες
Η κυπριακή μελέτη αναφέρει ότι η προνυμφική βιολογία παραμένει άγνωστη. Η πιθανή σύνδεση με μυρμηγκοφωλιές και αφίδες των ριζών αποτελεί προτεινόμενη σχέση για το γένος, όχι επιβεβαιωμένη διατροφή των κυπριακών προνυμφών.
Η σύγχρονη βιβλιογραφία αντιμετωπίζει το intermedium ως σύμπλεγμα με ασαφή όρια μεταξύ πιθανών ειδών. Το Syrph the Net χρησιμοποιεί τον όρο Chrysotoxum intermedium aggregate, επισημαίνοντας την ανάγκη περαιτέρω μορφολογικής και γενετικής διερεύνησης. Επομένως, οι παλαιότερες καταγραφές χρειάζονται αξιολόγηση μέσα σε αυτό το ταξινομικό πλαίσιο.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Diptera
Οικογένεια: Syrphidae – περίπου 6.500 είδη παγκοσμίως
Υποοικογένεια: Syrphinae
Φυλή: Syrphini
Γένος: Chrysotoxum – πάνω από 100 περιγεγραμμένα είδη παγκοσμίως
Είδος: Chrysotoxum intermedium Meigen, 1822
Ταξινομική σημείωση: Σύμπλεγμα intermedium· κυπριακά δείγματα έχουν δημοσιευθεί ως C. intermedium B
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου
Τοποθεσία: Γέρι, Κύπρος
Ημερομηνία: 1 Μαρτίου 2016
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – Αρχική ανάρτηση και φωτογραφική καταγραφή.
Van Eck, 2020 – Hoverflies, robber flies and soldier flies along the Kyrenia Mountains of Cyprus.
Speight, 2024 – Syrph the Net, Species Accounts, τόμος 115.
Masetti et al., 2006 – Phylogeny of Chrysotoxum species inferred from morphological and molecular characters.
Vujić et al., 2017 – New data on the genus Chrysotoxum.
New data on the hoverflies of Morocco, 2020.
The World of Syrphidae – Οικογένεια και παγκόσμια ποικιλότητα.
Chrysotoxum intermedium Meigen, 1822 – Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Geri, 1 March 2016.
Chrysotoxum intermedium is a hoverfly belonging to the family Syrphidae, a large group of flies containing approximately 6,500 species worldwide. Hoverflies are known for visiting flowers, their hovering ability and, in many species, their striking resemblance to bees and wasps. The genus Chrysotoxum contains more than 100 described species worldwide. Continuing taxonomic revisions affect the number of recognised species.
Appearance and identification
Members of Chrysotoxum have relatively long antennae and black bodies with conspicuous yellow markings. The abdomen is convex above and bears transverse yellow bands, while yellow patches also occur on the sides of the thorax. This appearance creates a convincing resemblance to a wasp, although the insect has no sting.
Recognising the genus is easier than reliably distinguishing its species. Leg colour and the extent of yellow markings vary and do not always provide sufficient identification evidence. Scientific studies of the genus have combined morphological characters with genetic data because some traditional features do not reliably distinguish all closely related species.
Distribution, habitats and activity
Populations included in the Chrysotoxum intermedium complex have a predominantly Mediterranean distribution, extending from Iberia and southern France to Greece and Turkey, and into North Africa. Published records also exist from Morocco.
They occur in Mediterranean scrub, open woodland, dry grassland, coastal dunes and olive groves. Adults fly rapidly and close to the ground, frequently rest on bare soil, and males may hover above tracks. Adults of the Mediterranean complex have been recorded during almost every month, with far fewer observations in December and January.
Occurrence in Cyprus and flower visits
Its occurrence in Cyprus is scientifically documented. A study along the Kyrenia Mountains reported Cypriot specimens as Chrysotoxum intermedium B, following the taxonomic distinction used at the time. The photographic record accompanying this post was made at Geri on 1 March 2016.
In Cyprus, adults have been observed visiting yellow flowers of Asteraceae, giant fennel – Ferula communis, Alexanders – Smyrnium olusatrum and ivies of the genus Hedera. These are adult flower-visiting records, not documented larval host plants.
Larvae and unresolved taxonomy
The Cypriot study states that larval biology remains unknown. An association with ant nests and root aphids has been suggested for the genus, but this does not establish the diet of Cypriot larvae.
Modern literature treats intermedium as a complex with uncertain boundaries between possible species. Syrph the Net uses the term Chrysotoxum intermedium aggregate, highlighting the need for further morphological and genetic investigation. Older records therefore require assessment within this taxonomic framework.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Diptera
Family: Syrphidae – approximately 6,500 species worldwide
Subfamily: Syrphinae
Tribe: Syrphini
Genus: Chrysotoxum – more than 100 described species worldwide
Species: Chrysotoxum intermedium Meigen, 1822
Taxonomic note: Intermedium complex; Cypriot specimens have been published as C. intermedium B
Photographer: George Konstantinou
Locality: Geri, Cyprus
Date: 1 March 2016
Sources
Biodiversity of Cyprus – Original post and photographic record.
Van Eck, 2020 – Hoverflies, robber flies and soldier flies along the Kyrenia Mountains of Cyprus.
Speight, 2024 – Syrph the Net, Species Accounts, volume 115.
Masetti et al., 2006 – Phylogeny of Chrysotoxum species inferred from morphological and molecular characters.
Vujić et al., 2017 – New data on the genus Chrysotoxum.
New data on the hoverflies of Morocco, 2020.
The World of Syrphidae – Family and global diversity.
