Η εκκλησία του Αγίου Βασιλείου στο κατεχόμενο Χωριό Άγιος Βασίλειος
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Άγιος Βασίλειος, 12/9/2016
Ο Άγιος Βασίλειος
Ο Άγιος Βασίλειος είναι κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Λευκωσίας, στη δυτική κεντρική πεδιάδα της Κύπρου. Βρίσκεται δυτικά της Λευκωσίας, πάνω στον παλαιό οδικό άξονα Λευκωσίας–Μύρτου, και περίπου 2 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Σκυλλούρας. Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 160 μέτρων και πριν από το 1974 αποτελούσε μια ζωντανή αγροτική κοινότητα, με γεωργία, σημαντική κτηνοτροφία, σχολείο και οργανωμένη εκκλησιαστική ζωή. Σήμερα βρίσκεται στο κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η αρχική φωτογραφική καταγραφή του χωριού στο Biodiversity of Cyprus έγινε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στις 12 Σεπτεμβρίου 2016. Η αρχική ανάρτηση καταγράφει επίσης την εκκλησία του Αγίου Βασιλείου, τα εξωκλήσια της Αγίας Μαρίνας και του Αγίου Τρύφωνα και το ελληνικό δημοτικό σχολείο που λειτουργούσε πριν από την τουρκική εισβολή.
Ονομασία και παλαιότερες μορφές του ονόματος
Το όνομα Άγιος Βασίλειος προέρχεται από τον Άγιο Βασίλειο, στον οποίο είναι αφιερωμένος και ο κύριος ενοριακός ναός του χωριού. Το PRIO καταγράφει ότι οι Τουρκοκύπριοι χρησιμοποιούσαν παλαιότερα την προσαρμοσμένη μορφή Ayvasıl και ότι μέχρι το 1975 δεν είχε καθιερωθεί διαφορετική τουρκική ονομασία. Το 1975 επιβλήθηκε στα κατεχόμενα η ονομασία Türkeli, που αποδίδεται ως «χώρα των Τούρκων».
Η ιστορία του τοπωνυμίου είναι πολύ παλαιότερη. Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια αναφέρει ότι το χωριό υπήρχε ήδη κατά τα Μεσαιωνικά χρόνια και εμφανίζεται σε παλαιούς χάρτες ως Vasili. Ο χρονικογράφος Φλώριος Βουστρώνιος τον 16ο αιώνα το αναφέρει ως San Vassili και σημειώνει ότι, κατά την αναδιανομή φεουδαρχικών κτήσεων μετά το 1460 από τον βασιλιά Ιάκωβο Β΄, το χωριό παραχωρήθηκε σε αξιωματούχο που αναφέρεται ως Τζιάμες Μαστομόντο.
Γεωγραφία και φυσικό περιβάλλον
Το χωριό είναι κτισμένο σε ένα κυρίως πεδινό τοπίο. Στα ανατολικά ξεχωρίζει ο λόφος Άσπρο, με υψόμετρο περίπου 256 μέτρα, ενώ το δυτικό τμήμα της διοικητικής του περιοχής διασχίζεται από το ρυάκι της Σκυλλούρας, παραπόταμο του Οβγού. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα χαμηλή βροχόπτωση, με μέση ετήσια τιμή περίπου 318 χιλιοστά.
Η γεωλογία της περιοχής είναι σχετικά ποικίλη. Κατά μήκος της κοίτης του ρυακιού της Σκυλλούρας υπάρχουν νεότερες αλλουβιακές αποθέσεις της Ολοκαίνου, αποτελούμενες από άμμους, χαλίκια και αργίλους. Στην υπόλοιπη περιοχή απαντούν αποθέσεις του σχηματισμού Πάχνας, με κρητίδες, μάργες και ψαμμίτες, καθώς και φλύσχης της Κυθρέας και γύψοι του σχηματισμού Καλαβασού. Πάνω σε αυτά έχουν αναπτυχθεί προσχωσιγενή εδάφη και ξερορεντζίνες.
Κοντά στον Άγιο Βασίλειο καταγράφεται επίσης ορυχείο μαλακού μαρμάρου, ενώ αναφέρεται και κοινοτικό δάσος.
Γεωργία, κτηνοτροφία και ασχολίες των κατοίκων
Η οικονομία του χωριού πριν από την εισβολή ήταν κυρίως αγροτική. Λόγω του ξηρού πεδινού περιβάλλοντος, βασική γεωργική δραστηριότητα ήταν η καλλιέργεια σιτηρών. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο είχε η κτηνοτροφία. Πριν από το 1974 καταγράφονταν περίπου 1.260 αιγοπρόβατα, ενώ το 1973 εκτρέφονταν 108 αγελάδες και 1.760 πουλερικά. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η ζωική παραγωγή αποτελούσε σημαντικό μέρος της τοπικής οικονομίας, μαζί με τη γεωργία.
Η θέση του χωριού κοντά στη Λευκωσία και πάνω στον κύριο δρόμο Λευκωσίας–Μύρτου ευνόησε επίσης τις μετακινήσεις και συνέβαλε στην πληθυσμιακή και οικονομική του ανάπτυξη, ιδιαίτερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ιστορία κατά τη μεσαιωνική και οθωμανική περίοδο
Η τεκμηριωμένη παρουσία του Αγίου Βασιλείου στους μεσαιωνικούς χρόνους δείχνει ότι πρόκειται για παλαιό οικισμό. Η αναφορά του ως San Vassili τον 15ο αιώνα συνδέει το χωριό με το φεουδαρχικό σύστημα του Βασιλείου της Κύπρου κατά την περίοδο των Λουζινιανών.
Για την οθωμανική περίοδο διασώζονται ενδιαφέρουσες φορολογικές μαρτυρίες. Το 1825 καταγράφονται 22 φορολογούμενοι Χριστιανοί του χωριού, ενώ κατάστιχα του 1832 αναφέρουν παραδόσεις σιταριού από Μουσουλμάνους κατοίκους. Η σχετική εγκυκλοπαιδική πηγή ερμηνεύει αυτά τα στοιχεία ως ένδειξη μιας σύνθετης θρησκευτικής και κοινωνικής πραγματικότητας στην κοινότητα κατά τον 19ο αιώνα.
Μικτή κοινότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων
Ο Άγιος Βασίλειος ήταν για μεγάλο διάστημα μικτό χωριό. Στην οθωμανική απογραφή του 1831, οι Χριστιανοί αποτελούσαν περίπου το 56% του πληθυσμού. Κατά τη βρετανική περίοδο η αναλογία των Ελληνοκυπρίων αυξανόταν σταδιακά: το 1891 αποτελούσαν περίπου το 75% και μέχρι το 1960 περίπου το 80% του συνολικού πληθυσμού.
Οι δύο κοινότητες συνυπήρχαν στον ίδιο οικισμό μέχρι τις διακοινοτικές συγκρούσεις της δεκαετίας του 1960. Το 1963–1964 η κατάσταση άλλαξε δραματικά και ακολούθησε το πρώτο μεγάλο κύμα εκτοπισμού από το χωριό.
Τα γεγονότα του 1963–1964
Το PRIO Cyprus Displacement Centre καταγράφει ότι τον Δεκέμβριο του 1963 σημειώθηκε σοβαρή διακοινοτική βία στον Άγιο Βασίλειο, κατά την οποία σκοτώθηκαν Τουρκοκύπριοι κάτοικοι. Η πηγή αναφέρει τουλάχιστον 21 νεκρούς και υπολογίζει ότι περίπου 120 Τουρκοκύπριοι εγκατέλειψαν το χωριό και κατέφυγαν σε ασφαλέστερες τουρκοκυπριακές περιοχές, μεταξύ άλλων στη Φώττα, στο Κιόνελι και στο Ορτάκιοϊ.
Η Κυπριακή Δημοκρατία επισκεύασε οκτώ σπίτια το 1969, όμως σύμφωνα με το PRIO οι εκτοπισμένοι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι δεν επέστρεψαν τότε στο χωριό. Έτσι, μέχρι το 1973 ο καταγεγραμμένος πληθυσμός του Αγίου Βασιλείου ήταν πλέον αποκλειστικά Ελληνοκυπριακός.
Εκπαίδευση και κοινωνική ζωή
Πριν από την τουρκική εισβολή λειτουργούσε στον Άγιο Βασίλειο ελληνικό Δημοτικό Σχολείο. Κατά το σχολικό έτος 1973–1974 φοιτούσαν 64 μαθητές, αριθμός που δείχνει ότι το χωριό διατηρούσε ενεργή οικογενειακή και κοινωνική ζωή μέχρι την παραμονή της εισβολής. Το στοιχείο αυτό καταγράφεται στην αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus.
Οι εκκλησίες, τα εξωκλήσια, το κοιμητήριο και το σχολείο αποτελούσαν βασικά σημεία της κοινωνικής ζωής. Η κύρια εκκλησία ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Βασίλειο, ενώ στα όρια της κοινότητας βρίσκονταν επίσης το εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας και εκείνο του Αγίου Τρύφωνα, στο κοιμητήριο.
Η τουρκική εισβολή του 1974 και οι μάχες στην περιοχή
Ο Άγιος Βασίλειος βρέθηκε σε ιδιαίτερα κρίσιμη στρατιωτική περιοχή κατά την τουρκική εισβολή. Επίσημη ιστορική έκδοση του Υπουργείου Άμυνας αναφέρει ότι το 231 Τάγμα Πεζικού είχε το 1974 την έδρα του στον Άγιο Βασίλειο και είχε αποστολή τον έλεγχο του τουρκοκυπριακού θύλακα Αγύρτας–Κιόνελι. Η αμυντική του διάταξη εκτεινόταν σε μεγάλη γραμμή που περιλάμβανε τον Γερόλακκο, τον Άγιο Βασίλειο, τη Σκυλλούρα, τον Άγιο Ερμόλαο και περιοχές προς τον Πενταδάκτυλο.
Κατά τη δεύτερη φάση της εισβολής, στις 15 Αυγούστου 1974, η τουρκική επίθεση στον δυτικό τομέα επεκτάθηκε προς τη Σκυλλούρα και τον Άγιο Βασίλειο. Επίσημη στρατιωτική ιστορική έκδοση αναφέρει ότι από δύναμη τουρκικών αρμάτων Μ47, τρία άρματα κινήθηκαν προς τον Άγιο Βασίλειο, ενώ τα υπόλοιπα κατευθύνθηκαν προς τη Σκυλλούρα. Η περιοχή αποτέλεσε έτσι μέρος του μετώπου στο οποίο σημειώθηκαν σκληρές μάχες πριν από την κατάρρευση της αμυντικής γραμμής.
Με την προέλαση του τουρκικού στρατού όλοι οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του χωριού εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και κατέφυγαν στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου. Οι εκτοπισμένοι Αγιοβασιλειώτες διασκορπίστηκαν σε διάφορες περιοχές, με σημαντική συγκέντρωση στη Λευκωσία.
Η κατάσταση μετά το 1974
Το PRIO καταγράφει ότι ο Άγιος Βασίλειος χρησιμοποιείται σήμερα ως τουρκικό στρατιωτικό στρατόπεδο. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι ούτε οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι που εκτοπίστηκαν το 1974 ούτε οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι που είχαν φύγει τη δεκαετία του 1960 έχουν μπορέσει να επανέλθουν στα σπίτια τους λόγω της στρατιωτικής χρήσης της περιοχής.
Η Πολίγνωση αναφέρει επίσης ότι μετά το 1974 επέστρεψαν ορισμένοι Τουρκοκύπριοι που είχαν παλαιότερα εγκαταλείψει την κοινότητα και ότι εγκαταστάθηκαν και έποικοι από την Τουρκία. Ωστόσο, η μεταγενέστερη καταγραφή του PRIO χαρακτηρίζει τον οικισμό ως στρατιωτικό χώρο· συνεπώς η σημερινή κατάσταση πρέπει να περιγράφεται με βάση τις νεότερες διαθέσιμες τεκμηριωμένες πληροφορίες.
Εκκλησίες και θρησκευτική κληρονομιά
Η κύρια εκκλησία του χωριού είναι ο Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου, από τον οποίο πήρε την ονομασία του και ο οικισμός. Η Εκκλησία της Κύπρου εξακολουθεί να καταγράφει τον Άγιο Βασίλειο ως εκτοπισμένη και προσφυγική κοινότητα και ενορία της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας.
Στα όρια της κοινότητας καταγράφονται επίσης τα εξωκλήσια Αγίας Μαρίνας και Αγίου Τρύφωνα, το τελευταίο στο κοιμητήριο. Η ετήσια θρησκευτική παράδοση της κοινότητας γύρω από τη μνήμη του Αγίου Βασιλείου συνεχίζεται μεταξύ των εκτοπισμένων κατοίκων, με σύναξη και πανήγυρη την 1η Ιανουαρίου υπό την Ιερά Μητρόπολη Κυρηνείας.
Παράδοση και λαογραφία
Στις αξιόπιστες πηγές που ελέγχθηκαν για τον Άγιο Βασίλειο δεν εντοπίστηκε τεκμηριωμένος τοπικός μύθος ή συγκεκριμένος θρύλος που να μπορεί να παρουσιαστεί με ασφάλεια ως παράδοση του χωριού. Για τον λόγο αυτό δεν προστίθενται μεταγενέστερες ή ατεκμηρίωτες αφηγήσεις ως ιστορικά στοιχεία.
Τοποθεσία – Συντεταγμένες – Google Maps
Οι συντεταγμένες του οικισμού που καταγράφονται στο GeoNames είναι:
35.218417, 33.183775.
Google Maps:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=35.218417%2C33.183775
Οι συντεταγμένες αυτές αντιστοιχούν στο κατοικημένο σημείο / οικισμό του Αγίου Βασιλείου και όχι σε συγκεκριμένο κτίριο. Η διοικητική περιοχή της κοινότητας έχει διαφορετικό γεωγραφικό κέντρο.
Στοιχεία χωριού
Επίσημη ονομασία: Άγιος Βασίλειος
Αγγλικά: Agios Vasileios
Παλαιότερη τουρκοκυπριακή μορφή: Ayvasıl
Ονομασία που χρησιμοποιείται στα κατεχόμενα από το 1975: Türkeli
Επαρχία: Λευκωσία
Καθεστώς: Κατεχόμενη κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1974
Θέση: δυτική κεντρική πεδιάδα της Κύπρου
Υψόμετρο: περίπου 160 μ.
Μέση ετήσια βροχόπτωση: περίπου 318 χιλ.
Κύρια προ του 1974 καλλιέργεια: σιτηρά
Κτηνοτροφία προ του 1974: περίπου 1.260 αιγοπρόβατα· το 1973 καταγράφονταν επίσης 108 αγελάδες και 1.760 πουλερικά
Κύρια εκκλησία: Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου
Εξωκλήσια: Αγία Μαρίνα, Άγιος Τρύφων
Σχολείο: Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο – 64 μαθητές το σχολικό έτος 1973–1974
Συντεταγμένες οικισμού: 35.218417, 33.183775
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 12/9/2016
Ιστορικός πληθυσμός
| Έτος | Κάτοικοι |
|---|---|
| 1881 | 195 |
| 1891 | 207 |
| 1901 | 242 |
| 1911 | 295 |
| 1921 | 338 |
| 1931 | 348 – 276 Ελληνοκύπριοι, 72 Τουρκοκύπριοι |
| 1946 | 415 – 341 Ελληνοκύπριοι, 74 Τουρκοκύπριοι |
| 1960 | 609 – 492 Ελληνοκύπριοι, 117 Τουρκοκύπριοι |
| 1973 | 611 – όλοι καταγεγραμμένοι ως Ελληνοκύπριοι |
Τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ισχυρή πληθυσμιακή αύξηση κυρίως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – Το κατεχόμενο χωριό Άγιος Βασίλειος
https://biodiversitycyprus.blogspot.com/2016/09/agios-vasilios-village-cyprus.html
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια – Πολίγνωση, Άγιος Βασίλειος
https://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=854&-V=limmata
PRIO Cyprus Displacement Centre – Agios Vasileios
https://www.prio-cyprus-displacement.net/default_print.asp?id=263
Εκκλησία της Κύπρου – Ναοί / Ενορίες Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας
https://churchofcyprus.org.cy/naoi-enories-imkureinias
Ιερά Μητρόπολη Κυρηνείας – Άγιος Βασίλειος Σκυλλούρας
https://www.metropolisofkyrenia.org/agios-basilios-skyllouras/
Υπουργείο Άμυνας – Εθνική Φρουρά & Ιστορία
https://publications.gov.cy/assets/user/publications/2018/2018_008/2018_008.pdf
GeoNames – Agios Vasileios, Cyprus
https://www.geonames.org/
Agios Vasileios Village, Nicosia District – Occupied Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Agios Vasileios, 12 September 2016
Agios Vasileios
Agios Vasileios is an occupied village of Nicosia District, situated in the western central plain of Cyprus. It lies west of Nicosia on the old Nicosia–Myrtou road and approximately 2 kilometres southeast of Skylloura. The village stands at an elevation of about 160 metres and, before 1974, was an active rural community with agriculture, substantial livestock farming, a school and an organised ecclesiastical life. It is now situated within the occupied part of the Republic of Cyprus.
The original photographic record of the village on Biodiversity of Cyprus was made by George Konstantinou on 12 September 2016. The original post also records the Church of Agios Vasileios, the chapels of Agia Marina and Agios Tryfon, and the Greek primary school that operated before the Turkish invasion.
Name and older forms
The name Agios Vasileios derives from Saint Basil, to whom the principal parish church is dedicated. PRIO records the historic Turkish Cypriot form Ayvasıl and notes that no alternative Turkish name had been adopted before 1975. In 1975 the name Türkeli, meaning approximately “land of the Turks”, began to be used in the occupied area.
The place-name has considerably older roots. The Great Cyprus Encyclopedia records that the settlement existed during the medieval period and appears on old maps as Vasili. The 16th-century chronicler Florio Bustron refers to it as San Vassili and records that, following the redistribution of private fiefs after 1460 by King James II of Cyprus, the settlement was granted to an official named Giames Mastomondo.
Geography and natural environment
Agios Vasileios lies in predominantly flat terrain. To the east rises Aspro Hill, reaching approximately 256 metres, while the western part of the village territory is crossed by the Skylloura stream, a tributary of the Ovgos. The area has a very low average annual rainfall of approximately 318 millimetres.
Along the Skylloura stream are recent Holocene alluvial deposits consisting of sand, gravel and clay. Elsewhere, the geology includes deposits of the Pachna Formation, with alternating chalks, marls and sandstones, together with the Kythrea flysch and gypsum of the Kalavasos Formation. Alluvial soils and xerorendzinas developed over these formations.
A soft-marble quarry and a community forest are also recorded in the vicinity of the village.
Agriculture, livestock and occupations
The pre-1974 economy was predominantly agricultural. Because of the dry lowland environment, cereal cultivation was particularly important. Livestock farming was also well developed. Before the invasion approximately 1,260 sheep and goats were recorded, while in 1973 the village also had 108 cattle and 1,760 poultry. These figures indicate the importance of animal husbandry alongside agriculture in the local economy.
Its proximity to Nicosia and location on the main Nicosia–Myrtou road also favoured mobility and contributed to population growth, particularly in the period following the Second World War.
Medieval and Ottoman history
The documented medieval presence of Agios Vasileios shows that it is an old settlement. Its recording as San Vassili in connection with the 15th-century feudal system of the Kingdom of Cyprus links the village directly with the Lusignan period.
Interesting taxation records survive from the Ottoman period. In 1825, 22 Christian taxpayers were recorded in the village, while records from 1832 mention deliveries of wheat by Muslim inhabitants. The encyclopedic source interprets these records as evidence of the complex religious and social composition of the community during the 19th century.
A mixed Greek Cypriot and Turkish Cypriot community
Agios Vasileios was for a long period a mixed village. In the Ottoman census of 1831, Christians accounted for approximately 56% of the population. During British rule the Greek Cypriot share gradually increased, reaching about 75% in 1891 and approximately 80% by 1960.
The two communities continued to inhabit the same village until the intercommunal violence of the 1960s, when the first major episode of conflict-related displacement occurred.
The events of 1963–1964
The PRIO Cyprus Displacement Centre records serious intercommunal violence at Agios Vasileios in December 1963, during which Turkish Cypriot residents were killed. PRIO reports at least 21 deaths and estimates that around 120 Turkish Cypriots fled to more secure Turkish Cypriot areas, including Fota, Gönyeli and Ortaköy.
Although the Republic of Cyprus repaired eight houses in 1969, PRIO states that the displaced Turkish Cypriot villagers did not return at that time. By 1973, the recorded population of Agios Vasileios was therefore entirely Greek Cypriot.
Education and community life
Before the Turkish invasion, a Greek primary school operated in Agios Vasileios. During the 1973–1974 school year it had 64 pupils, indicating an active family and community life immediately before the events of 1974. This information is preserved in the original Biodiversity of Cyprus post.
The parish church, chapels, cemetery and school were central elements of village life. The main church was dedicated to Saint Basil, while the chapels of Agia Marina and Agios Tryfon, the latter at the cemetery, were also located within the community boundaries.
The Turkish invasion of 1974 and fighting in the area
Agios Vasileios occupied an important military position during the Turkish invasion. An official publication of the Ministry of Defence records that the 231 Infantry Battalion was headquartered in the village in 1974 and was responsible for monitoring the Agyrta–Kioneli Turkish Cypriot enclave. Its defensive line extended through areas including Gerolakkos, Agios Vasileios, Skylloura, Agios Ermolaos and towards the Kyrenia mountain range.
During the second phase of the invasion on 15 August 1974, the Turkish offensive in the western sector advanced towards Skylloura and Agios Vasileios. An official military-history publication records that, from a formation of Turkish M47 tanks, three moved towards Agios Vasileios, while the others advanced towards Skylloura. The village thus formed part of the front where intense fighting occurred before the defensive line collapsed.
As Turkish forces advanced, the Greek Cypriot population fled and became displaced in the government-controlled areas of Cyprus. Many displaced villagers subsequently settled in and around Nicosia.
After 1974
PRIO records that the village is today used as a Turkish military camp. According to the same source, neither the Greek Cypriots displaced in 1974 nor the Turkish Cypriots who had left during the 1960s have been able to return to their former homes because of the military use of the settlement.
Polignosi also records that some Turkish Cypriot former residents returned after 1974 and that settlers from Turkey were introduced. The more recent PRIO record, however, describes the settlement as a military site; the present condition is therefore best represented using the newer documented information.
Churches and religious heritage
The principal church is the Church of Agios Vasileios, from which the village takes its name. The Church of Cyprus continues to list Agios Vasileios as a displaced and refugee community and parish of the Holy Metropolis of Kyrenia.
The community also includes the chapels of Agia Marina and Agios Tryfon, the latter at the cemetery. The annual religious tradition associated with Saint Basil continues among the displaced community, with a gathering and feast on 1 January organised under the Holy Metropolis of Kyrenia.
Tradition and folklore
No sufficiently reliable published source checked for this article provided a specific local myth or legend that could safely be presented as an established tradition of Agios Vasileios. Unsupported later stories have therefore not been added.
Location – Coordinates – Google Maps
GeoNames records the inhabited place at:
35.218417, 33.183775.
Google Maps:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=35.218417%2C33.183775
These coordinates refer to the settlement itself, rather than to a particular building. The administrative territory of Agios Vasileios has a different geographic centroid.
Village details
Official name: Agios Vasileios
Greek: Άγιος Βασίλειος
Historic Turkish Cypriot form: Ayvasıl
Name used in the occupied area since 1975: Türkeli
District: Nicosia
Status: Occupied community of the Republic of Cyprus since 1974
Geographical setting: western central plain of Cyprus
Elevation: approximately 160 m
Average annual rainfall: approximately 318 mm
Principal pre-1974 crop: cereals
Pre-1974 livestock: approximately 1,260 sheep and goats; in 1973 also 108 cattle and 1,760 poultry
Main church: Church of Agios Vasileios
Chapels: Agia Marina and Agios Tryfon
School: Greek Primary School – 64 pupils in 1973–1974
Settlement coordinates: 35.218417, 33.183775
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 12 September 2016
Historical population
| Year | Population |
|---|---|
| 1881 | 195 |
| 1891 | 207 |
| 1901 | 242 |
| 1911 | 295 |
| 1921 | 338 |
| 1931 | 348 – 276 Greek Cypriots, 72 Turkish Cypriots |
| 1946 | 415 – 341 Greek Cypriots, 74 Turkish Cypriots |
| 1960 | 609 – 492 Greek Cypriots, 117 Turkish Cypriots |
| 1973 | 611 – all recorded as Greek Cypriots |
The historical census series shows particularly strong population growth after the Second World War.
Sources
Biodiversity of Cyprus – Agios Vasileios Village
https://biodiversitycyprus.blogspot.com/2016/09/agios-vasilios-village-cyprus.html
Great Cyprus Encyclopedia / Polignosi – Agios Vasileios
https://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=854&-V=limmata
PRIO Cyprus Displacement Centre – Agios Vasileios
https://www.prio-cyprus-displacement.net/default_print.asp?id=263
Church of Cyprus – Churches and Parishes of the Holy Metropolis of Kyrenia
https://churchofcyprus.org.cy/naoi-enories-imkureinias
Holy Metropolis of Kyrenia – Agios Vasileios Skyllouras
https://www.metropolisofkyrenia.org/agios-basilios-skyllouras/
Ministry of Defence – National Guard & History
https://publications.gov.cy/assets/user/publications/2018/2018_008/2018_008.pdf
GeoNames – Agios Vasileios, Cyprus
https://www.geonames.org/
