See also
Αμμόχωστος - Συγκλονιστικές εικόνες της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου - Pictures of the occupied enclosed city of Famagusta - Cyprus
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Αμμόχωστος, 8/9/2016
Η εκκλησία της Αγίας Ζώνης
Η εκκλησία της Αγίας Ζώνης βρίσκεται στα Κάτω Βαρώσια, μέσα στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου. Αποτελούσε έναν από τους σημαντικούς ορθόδοξους ναούς των Βαρωσίων και ήταν το επίκεντρο της ομώνυμης ενορίας πριν από την τουρκική εισβολή του 1974.
Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Αγία Ζώνη της Υπεραγίας Θεοτόκου και πανηγύριζε στις 31 Αυγούστου, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά την Κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου.
Ιστορία και αρχιτεκτονική
Δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα πότε ακριβώς και από ποιον οικοδομήθηκε αρχικά η εκκλησία. Υπάρχει όμως φωτογραφική τεκμηρίωση του ναού ήδη από το 1908, γεγονός που αποδεικνύει ότι η εκκλησία υπήρχε τουλάχιστον από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Η παλαιότερη μορφή της ήταν διαφορετική από αυτή που διατηρείται σήμερα. Ο ναός είχε αρχικά οικοδομηθεί ως μονόχωρος σταυροθολιακός ναός, με καμαροσκέπαστο προστώο.
Το 1953 πραγματοποιήθηκε σημαντική επέκταση. Το παλαιό καμαροσκέπαστο προστώο καθαιρέθηκε και η εκκλησία επεκτάθηκε προς τη νότια πλευρά. Με τις εργασίες αυτές μετατράπηκε από μονόχωρη σε δίκλιτη εκκλησία.
Την επέκταση πραγματοποίησε ο Μιχαήλ Ι. Κοκκίνου. Στη διαμόρφωση του ναού χρησιμοποιήθηκαν και νεογοτθικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, τα οποία συνέβαλαν στη χαρακτηριστική εξωτερική του εμφάνιση.
Ιστορικές φωτογραφίες τεκμηριώνουν τις διαφορετικές φάσεις του κτιρίου: φωτογραφία του 1908 παρουσιάζει την παλαιότερη μορφή, φωτογραφία του 1945 καταγράφει την ανατολική όψη πριν από τη μεγάλη επέκταση, ενώ φωτογραφίες των μέσων της δεκαετίας του 1950 παρουσιάζουν τον ναό μετά τη μετατροπή του σε δίκλιτο.
Η Αγία Ζώνη και η ενορία των Βαρωσίων
Η Αγία Ζώνη ήταν στενά συνδεδεμένη με τη θρησκευτική και κοινωνική ζωή των Κάτω Βαρωσίων. Στις 31 Αυγούστου πραγματοποιείτο μεγάλη πανήγυρη προς τιμήν της Θεοτόκου και της Τιμίας Ζώνης της.
Η ύπαρξη ναού αφιερωμένου στην Αγία Ζώνη στην Αμμόχωστο εντάσσεται σε μια πολύ παλαιότερη παράδοση τιμής προς την Τιμία Ζώνη της Θεοτόκου στην πόλη. Η Ιερά Μητρόπολη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου επισημαίνει ότι στην Αμμόχωστο υπήρχαν τόσο μεσαιωνικός όσο και νεότερος ναός αφιερωμένος στην Αγία Ζώνη, γεγονός που μαρτυρεί τη μακραίωνη παρουσία της συγκεκριμένης λατρευτικής παράδοσης στην περιοχή.
Μετά την τουρκική εισβολή του 1974
Η ζωή της ενορίας διακόπηκε βίαια το καλοκαίρι του 1974, όταν οι κάτοικοι των Βαρωσίων εγκατέλειψαν την πόλη εξαιτίας της τουρκικής εισβολής.
Η Αγία Ζώνη παρέμεινε μέσα στην περιφραγμένη περιοχή της κατεχόμενης Αμμοχώστου. Για δεκαετίες ο ναός ήταν απροσπέλαστος στους νόμιμους κατοίκους και στους πιστούς.
Η Εκκλησία της Κύπρου αναφέρει ότι από το 1974 η Αγία Ζώνη παραμένει αλειτούργητη, εγκαταλελειμμένη και απογυμνωμένη από τα εκκλησιαστικά κειμήλιά της.
Έτσι, ένας ναός που αποτελούσε επίκεντρο μιας ζωντανής ενορίας και μεγάλης ετήσιας πανήγυρης παρέμεινε για δεκαετίες χωρίς την κοινότητα που τον δημιούργησε και τον χρησιμοποιούσε.
Ένα μνημείο της εκτοπισμένης Αμμοχώστου
Η Αγία Ζώνη δεν αποτελεί μόνο ένα ενδιαφέρον εκκλησιαστικό κτίριο. Είναι μέρος της ιστορικής μνήμης των Βαρωσιωτών και ένα από τα θρησκευτικά μνημεία που μαρτυρούν την κοινωνική και εκκλησιαστική ζωή της Αμμοχώστου πριν από το 1974.
Οι παλιές φωτογραφίες του ναού, σε συνδυασμό με τις νεότερες φωτογραφικές καταγραφές, επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της εκκλησίας για περισσότερο από έναν αιώνα: από τον μικρότερο μονόχωρο ναό των αρχών του 20ού αιώνα, στην επέκταση του 1953 και στη σημερινή κατάσταση μέσα στην περίκλειστη πόλη.
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης τραβήχτηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στις 8 Σεπτεμβρίου 2016 και αποτελούν μέρος της φωτογραφικής τεκμηρίωσης του Biodiversity of Cyprus για την κατεχόμενη Αμμόχωστο και την πολιτιστική κληρονομιά της.
Στοιχεία ναού
Ονομασία: Εκκλησία Αγίας Ζώνης
Αφιέρωση: Αγία Ζώνη της Υπεραγίας Θεοτόκου
Περιοχή: Κάτω Βαρώσια – περίκλειστη πόλη Αμμοχώστου
Επαρχία: Αμμόχωστος
Χώρα: Κυπριακή Δημοκρατία
Αρχική αρχιτεκτονική μορφή: Μονόχωρος σταυροθολιακός ναός
Μεταγενέστερη μορφή: Δίκλιτος ναός
Σημαντική επέκταση: 1953
Αρχιτέκτονας/υπεύθυνος επέκτασης: Μιχαήλ Ι. Κοκκίνου
Παλαιότερη γνωστή φωτογραφική τεκμηρίωση: 1908
Εορτή: 31 Αυγούστου
Κατάσταση μετά το 1974: Αλειτούργητος και απογυμνωμένος από τα εκκλησιαστικά του κειμήλια
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 8/9/2016
Τοποθεσία φωτογραφιών: Περίκλειστη πόλη Αμμοχώστου, Κύπρος
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Η εκκλησία της Αγίας Ζώνης στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου. Αρχική ανάρτηση και φωτογραφική καταγραφή, 8/9/2016.
Ιερά Μητρόπολη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου – «Μιά μοντέρνα Ελληνική εκκλησία» – Η Αγία Ζώνη, Βαρώσι 1908. Ιστορικά στοιχεία, παλαιές φωτογραφίες και πληροφορίες για την αρχιτεκτονική εξέλιξη του ναού.
Εκκλησία της Κύπρου – Έλευση της Αγίας Ζώνης της Θεοτόκου στην Ιερά Μητρόπολη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου. Στοιχεία για τον ναό, τη λατρευτική παράδοση της Αγίας Ζώνης στην Αμμόχωστο και την κατάσταση της εκκλησίας μετά το 1974.
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – FAMAGUSTA, 8 SEPTEMBER 2016
The Church of Agia Zoni
The Church of Agia Zoni is situated in Kato Varosha, within the enclosed city of Famagusta. It was one of the important Orthodox churches of Varosha and served as the centre of the parish bearing the same name before the Turkish invasion of 1974.
The church is dedicated to the Holy Girdle of the Virgin Mary and celebrated its principal feast on 31 August, the day on which the Orthodox Church commemorates the Deposition of the Holy Girdle of the Theotokos.
History and architecture
The exact date and circumstances of the original construction of the church are not known with certainty. Photographic documentation survives from 1908, however, demonstrating that the church was already standing at the beginning of the 20th century.
Its original architectural form differed considerably from its later appearance. Agia Zoni was initially constructed as a single-aisled cross-vaulted church with a barrel-vaulted porch.
A major alteration took place in 1953. The older vaulted porch was demolished and the building was extended southwards, transforming the church from a single-aisled building into a two-aisled church.
The extension was carried out by Michail I. Kokkinou. Neo-Gothic architectural elements were also incorporated into the building, contributing to its distinctive external appearance.
Historic photographs document the successive architectural phases. A photograph from 1908 shows the earlier form of the church; another from 1945 records its eastern elevation before the major extension; and photographs dating from the mid-1950s show the building following its conversion into a two-aisled church.
Agia Zoni and the Varosha community
Agia Zoni was closely connected with the religious and social life of Kato Varosha. A major annual celebration was held on 31 August in honour of the Virgin Mary and her Holy Girdle.
The church also represents a continuation of a much older tradition of devotion to the Holy Girdle in Famagusta. The Holy Metropolis of Constantia and Famagusta records that the city contained both a medieval and a modern church dedicated to Agia Zoni, demonstrating the long-standing importance of this devotion in Famagusta.
After the Turkish invasion of 1974
The life of the parish was abruptly interrupted in the summer of 1974, when the inhabitants of Varosha fled the city as a result of the Turkish invasion.
Agia Zoni remained inside the fenced area of occupied Famagusta. For decades the church was inaccessible to its lawful parishioners and worshippers.
The Church of Cyprus records that since 1974 the church has remained unused for worship, abandoned and stripped of its ecclesiastical treasures.
A church that had once stood at the centre of a living parish and hosted a major annual religious celebration was therefore left for decades without the community that had built, maintained and worshipped within it.
A monument of displaced Famagusta
Agia Zoni is more than an architecturally interesting church. It forms part of the historical memory of the people of Varosha and is one of the religious monuments documenting the social and ecclesiastical life of Famagusta before 1974.
Historic photographs, together with more recent photographic records, allow the development of the building to be followed for more than a century: from the smaller single-aisled church of the early 20th century, through its major extension in 1953, to its present condition within the enclosed city.
The photographs presented in this post were taken by George Konstantinou on 8 September 2016 and form part of the Biodiversity of Cyprus photographic documentation of occupied Famagusta and its cultural heritage.
Church details
Name: Church of Agia Zoni
Dedication: Holy Girdle of the Theotokos
Location: Kato Varosha – enclosed city of Famagusta
District: Famagusta
Country: Republic of Cyprus
Original architectural form: Single-aisled cross-vaulted church
Later form: Two-aisled church
Major extension: 1953
Architect/person responsible for extension: Michail I. Kokkinou
Earliest known photographic documentation: 1908
Feast day: 31 August
Status after 1974: Unused for worship and stripped of its ecclesiastical treasures
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 8 September 2016
Photograph location: Enclosed city of Famagusta, Cyprus
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – The Church of Agia Zoni in the enclosed city of Famagusta. Original post and photographic record, 8 September 2016.
Holy Metropolis of Constantia and Famagusta – “A Modern Greek Church” – Agia Zoni, Varosha 1908. Historical information, early photographs and documentation of the architectural development of the church.
Church of Cyprus – Arrival of the Holy Girdle of the Theotokos at the Holy Metropolis of Constantia and Famagusta. Information concerning the church, the tradition of devotion to the Holy Girdle in Famagusta and the condition of the church following 1974.
No comments:
Post a Comment