Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Αμμόχωστος, 8/9/2016
Η Αγία Αικατερίνη των Βαρωσίων
Η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης βρίσκεται στα Βαρώσια, στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου, η οποία βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή από το 1974. Μαζί με το σπήλαιο που βρίσκεται στον χώρο αποτελούσε ένα από τα γνωστά προσκυνήματα της πόλης πριν από την τουρκική εισβολή.
Η Αγία Αικατερίνη συγκαταλέγεται στους ορθόδοξους ναούς και τα παρεκκλήσια που αποτελούσαν το πλούσιο εκκλησιαστικό τοπίο των Βαρωσίων. Η εκκλησιαστική ζωή της περιοχής αναπτύχθηκε ιδιαίτερα μετά την οθωμανική κατάκτηση της περιτειχισμένης Αμμοχώστου το 1571, όταν ο ελληνικός πληθυσμός εγκαταστάθηκε έξω από τα τείχη και τα Βαρώσια εξελίχθηκαν σταδιακά στη νέα ελληνική πόλη της Αμμοχώστου.
Ο ναός και το σπήλαιο
Η Εκκλησία της Κύπρου περιγράφει την Αγία Αικατερίνη ως νεότερο τρουλλαίο ναό. Ιδιαίτερη όμως σημασία για τη θρησκευτική παράδοση της περιοχής είχε το σπήλαιο της Αγίας Αικατερίνης, το οποίο αποτελούσε μαζί με τον ναό δημοφιλές προσκύνημα των κατοίκων της Αμμοχώστου.
Ο συνδυασμός ναού και σπηλαίου έδινε στον χώρο ιδιαίτερο προσκυνηματικό χαρακτήρα. Τα σπηλαιώδη προσκυνήματα αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της θρησκευτικής παράδοσης της Κύπρου και σε αρκετές περιπτώσεις συνδέονται με παλαιότερους χώρους λατρείας, αγιάσματα ή τοπικές παραδόσεις.
Για την Αγία Αικατερίνη, ωστόσο, δεν πρέπει να αποδοθούν συγκεκριμένη χρονολογία ή παλαιότερη χρήση του σπηλαίου χωρίς πρόσθετη ιστορική ή αρχαιολογική τεκμηρίωση.
Αγαπητό προσκύνημα των Βαρωσιωτών
Η Αγία Αικατερίνη αποτελούσε δημοφιλές προσκύνημα των Βαρωσιωτών. Ιδιαίτερη σχέση με τον χώρο είχαν οι μαθήτριες του παρακείμενου Γυμνασίου Θηλέων Αμμοχώστου, οι οποίες επισκέπτονταν το προσκύνημα.
Η γειτνίαση με το Γυμνάσιο Θηλέων αποτελεί ενδιαφέρουσα πτυχή της κοινωνικής ιστορίας του μνημείου. Δείχνει ότι η Αγία Αικατερίνη δεν ήταν απλώς ένα εκκλησιαστικό κτίριο, αλλά μέρος της καθημερινής ζωής της πόλης και ιδιαίτερα της νεολαίας της.
Η Αγία Αικατερίνη υπαγόταν εκκλησιαστικά στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Νικολάου των Βαρωσίων, ο οποίος αποτελούσε τον κύριο ορθόδοξο καθεδρικό ναό της νέας πόλης της Αμμοχώστου πριν από το 1974.
Η Αγία Αικατερίνη
Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη τη Μεγαλομάρτυρα, μία από τις περισσότερο τιμώμενες αγίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, η Αγία Αικατερίνη έζησε στην Αλεξάνδρεια κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και μαρτύρησε για την πίστη της. Η μνήμη της τιμάται στις 25 Νοεμβρίου.
Η Αγία Αικατερίνη θεωρείται ιδιαίτερα προστάτιδα των νέων και των μαθητών. Η ιδιαίτερη σχέση του προσκυνήματος της Αμμοχώστου με τις μαθήτριες του γειτονικού Γυμνασίου Θηλέων αποκτά έτσι ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον μέσα στην τοπική θρησκευτική παράδοση.
Η περίκλειστη πόλη μετά το 1974
Τον Αύγουστο του 1974, μετά την τουρκική εισβολή και την κατάληψη της Αμμοχώστου, οι κάτοικοι των Βαρωσίων εκτοπίστηκαν από την πόλη τους.
Η Αγία Αικατερίνη και το σπήλαιό της βρέθηκαν μέσα στην περιοχή που παρέμεινε για δεκαετίες περιφραγμένη και υπό τον έλεγχο του τουρκικού στρατού.
Σε καταγραφή των θρησκευτικών μνημείων των Βαρωσίων που δημοσίευσε η Εκκλησία της Κύπρου το 2015, το «Παρεκκλήσιο και σπήλαιο Αγίας Αικατερίνης» καταγράφονταν ως απροσπέλαστα. Η ίδια πηγή σημείωνε ότι, σε αντίθεση με ορισμένες εκκλησίες που βρίσκονταν εκτός της στρατοκρατούμενης ζώνης, για τους ναούς στο εσωτερικό της περίκλειστης πόλης υπήρχαν ελάχιστες πληροφορίες σχετικά με την πραγματική κατάσταση διατήρησής τους.
Η εγκατάλειψη των Βαρωσίων διέκοψε όχι μόνο τη λειτουργία των εκκλησιών αλλά και τη σχέση τους με τις ενορίες, τα σχολεία, τις γειτονιές και τις οικογένειες που τις χρησιμοποιούσαν.
Μέρος της εκκλησιαστικής ιστορίας της Αμμοχώστου
Πριν από το 1974 τα Βαρώσια διέθεταν ένα εκτεταμένο δίκτυο ναών και παρεκκλησίων. Μεταξύ αυτών βρίσκονταν ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Νικολάου, η Παναγία Χρυσοσπηλιώτισσα, η Αγία Ζώνη, ο Άγιος Ιωάννης, ο Τίμιος Σταυρός, η Αγία Παρασκευή, ο Άγιος Μέμνων, η Αγία Αικατερίνη, η Αγία Τριάδα και άλλα μικρότερα παρεκκλήσια.
Κάθε ένας από αυτούς τους ναούς συνδεόταν με μια διαφορετική γειτονιά, ενορία ή τοπική παράδοση και όλοι μαζί αποτελούσαν σημαντικό μέρος της ιστορικής και κοινωνικής ταυτότητας της Αμμοχώστου.
Η Αγία Αικατερίνη ξεχωρίζει ιδιαίτερα λόγω του σπηλαίου της και του προσκυνηματικού χαρακτήρα του χώρου, καθώς και λόγω της στενής σχέσης της με το γειτονικό Γυμνάσιο Θηλέων.
Η φωτογραφική καταγραφή του 2016
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης τραβήχτηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στις 8 Σεπτεμβρίου 2016.
Η καταγραφή αυτή αποτελεί μέρος της ευρύτερης φωτογραφικής τεκμηρίωσης του Biodiversity of Cyprus για την περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου, τους ναούς, τα μνημεία και την πολιτιστική κληρονομιά της κατεχόμενης Κύπρου.
Στοιχεία ναού
Ονομασία: Εκκλησία / Παρεκκλήσιο Αγίας Αικατερίνης
Αφιέρωση: Αγία Αικατερίνη η Μεγαλομάρτυς
Τύπος: Νεότερος τρουλλαίος ναός με σχετικό σπήλαιο-προσκύνημα
Περιοχή: Βαρώσια – περίκλειστη πόλη Αμμοχώστου
Επαρχία: Αμμόχωστος
Χώρα: Κυπριακή Δημοκρατία
Εκκλησιαστική υπαγωγή πριν από το 1974: Καθεδρικός Ναός Αγίου Νικολάου Αμμοχώστου
Σχετικό μνημείο: Σπήλαιο Αγίας Αικατερίνης
Ιδιαίτερη ιστορική σχέση: Γειτονικό Γυμνάσιο Θηλέων Αμμοχώστου
Εορτή Αγίας Αικατερίνης: 25 Νοεμβρίου
Κατάσταση από το 1974: Εντός της περίκλειστης κατεχόμενης πόλης
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 8/9/2016
Τοποθεσία φωτογραφιών: Περίκλειστη πόλη Αμμοχώστου, Κύπρος
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Η εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου. Αρχική ανάρτηση και φωτογραφική καταγραφή, 8/9/2016.
Εκκλησία της Κύπρου / Ιερά Μητρόπολη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου – Οι εκκλησίες των Βαρωσίων, της νέας πόλης της Αμμοχώστου. 40 χρόνια μετά. Δρ Χρ. Χατζηχριστοδούλου και Δρ Α. Φούλια. Στοιχεία για τον ναό, το σπήλαιο, την εκκλησιαστική υπαγωγή και τη θρησκευτική ζωή των Βαρωσίων.
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – FAMAGUSTA, 8 SEPTEMBER 2016
The Church and Cave of Saint Catherine
The Church of Saint Catherine is situated in Varosha, within the enclosed city of Famagusta, which has been under Turkish occupation since 1974. Together with the cave associated with the site, it formed one of the well-known places of pilgrimage in the city before the Turkish invasion.
Saint Catherine was one of the numerous Orthodox churches and chapels that formed the rich ecclesiastical landscape of Varosha.
The church and cave
The Church of Cyprus describes Saint Catherine as a later domed church. Of particular importance, however, was the Cave of Saint Catherine, which together with the church formed a popular place of pilgrimage for the inhabitants of Varosha.
The combination of church and cave gave the site a distinctive devotional character. Cave sanctuaries have a long tradition in Cyprus and are frequently associated with local religious traditions.
In the case of Saint Catherine, however, no specific date or earlier function should be attributed to the cave without additional historical or archaeological evidence.
A popular pilgrimage site
Saint Catherine was a popular pilgrimage site for the people of Varosha. It had a particularly close association with the pupils of the neighbouring Famagusta Girls' Gymnasium, who regularly visited the shrine.
This connection with the nearby school provides an interesting glimpse into the social history of the monument. Saint Catherine was not merely an ecclesiastical building but formed part of the everyday life of the city and particularly of its younger inhabitants.
Ecclesiastically, Saint Catherine was dependent upon the Cathedral Church of Saint Nicholas of Varosha, the principal Orthodox cathedral of the new city of Famagusta before 1974.
Saint Catherine
The church is dedicated to Saint Catherine the Great Martyr, one of the most widely venerated saints of the Orthodox Church.
According to Christian tradition, Saint Catherine lived in Alexandria during the early Christian centuries and was martyred for her faith. Her feast is celebrated on 25 November.
Saint Catherine is particularly associated with young people and students, making the historical connection between the Famagusta shrine and the pupils of the neighbouring Girls' Gymnasium especially interesting.
After 1974
In August 1974, following the Turkish invasion and occupation of Famagusta, the inhabitants of Varosha were displaced from their city.
Saint Catherine and its cave were left within the area that remained fenced and under Turkish military control for decades.
In a survey of the religious monuments of Varosha published by the Church of Cyprus in 2015, the “Chapel and Cave of Saint Catherine” were recorded as inaccessible. The same source noted that very little reliable information was then available concerning the condition of churches situated within the military-controlled enclosed city.
The abandonment of Varosha interrupted not only the functioning of its churches but also their relationship with the parishes, schools, neighbourhoods and families that had maintained them.
Part of the ecclesiastical history of Famagusta
Before 1974 Varosha possessed an extensive network of churches and chapels, including the Cathedral of Saint Nicholas, Panagia Chrysospiliotissa, Agia Zoni, Saint John, the Holy Cross, Saint Paraskevi, Saint Memnon, Saint Catherine and the Holy Trinity.
Each was associated with a different neighbourhood, parish or local tradition, and together they formed an important part of the historical and social identity of Famagusta.
Saint Catherine was particularly distinctive because of its cave and its role as a pilgrimage site, as well as its close association with the neighbouring Girls' Gymnasium.
Photographic record
The photographs presented here were taken by George Konstantinou on 8 September 2016.
They form part of the wider Biodiversity of Cyprus photographic documentation of the enclosed city of Famagusta, its churches, monuments and the cultural heritage of occupied Cyprus.
Church details
Name: Church / Chapel of Saint Catherine
Dedication: Saint Catherine the Great Martyr
Type: Later domed church with an associated cave shrine
Location: Varosha – enclosed city of Famagusta
District: Famagusta
Country: Republic of Cyprus
Ecclesiastical dependency before 1974: Cathedral Church of Saint Nicholas, Famagusta
Associated monument: Cave of Saint Catherine
Important historical association: Famagusta Girls' Gymnasium
Feast day: 25 November
Status since 1974: Within the occupied enclosed city
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 8 September 2016
Photograph location: Enclosed city of Famagusta, Cyprus
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – The Church of Saint Catherine in the enclosed city of Famagusta. Original post and photographic record, 8 September 2016.
Church of Cyprus / Holy Metropolis of Constantia and Famagusta – The Churches of Varosha, the New City of Famagusta, 40 Years Later. Dr Christodoulos Hadjichristodoulou and Dr Andreas Foulias. Historical information concerning the church, cave, ecclesiastical dependency and religious life of Varosha.
No comments:
Post a Comment