Εκκλησία Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Περα Χωρίου-Νήσου
Εκκλησία Αγίων Αποστόλων (Πέτρου και Παύλου) στα χωριά Πέρα Χωριό και Νήσου
Εκκλησία Αγίου Λαζάρου και Αγίας Ζώνης στο Πέρα Χωριό
Η εκκλησία της Αγία Μαρίνας στα χωριά Πέρα Χωριό και Νήσου
Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στο χωριό Πέρα Χωριό και Νήσου
Η Κατακόμβη και η Εκκλησία του Αγίου Ευτυχίου στο χωριό Πέρα χωρίον Νήσου
Το αιωνόβιo Κυπαρίσσι της Νήσου (Cypressus sempervirens var.sempervirews) - Το Κυπαρίσσι του Φράγκου
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – 18/9/2016
Το σπίτι του Αμερικάνου
Το κτήριο που είναι γνωστό ως «Το σπίτι του Αμερικάνου» βρίσκεται στην οδό Ειρήνης στο Πέρα Χωριό, στην επαρχία Λευκωσίας. Αποτελεί ένα από τα αξιόλογα ιστορικά κτήρια των κοινοτήτων Πέρα Χωριού και Νήσου και ένα από τα λίγα σωζόμενα παραδείγματα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ού αιώνα με έντονες αστικές επιδράσεις στην περιοχή. Για πολλές δεκαετίες υπήρξε ιδιωτική κατοικία, ενώ αργότερα αποκαταστάθηκε και μετατράπηκε σε διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο της κοινότητας.
Ανέγερση το 1930
Το σπίτι κτίστηκε το 1930 από τον Γεώργιο Αμερικάνο και χρησιμοποιήθηκε επί σειρά ετών ως κατοικία της οικογένειάς του. Από το επώνυμο του ιδιοκτήτη προέκυψε και η ονομασία με την οποία έγινε γνωστό στους κατοίκους της περιοχής, «το σπίτι του Αμερικάνου».
Η κατασκευή του σε μια αγροτική κοινότητα όπως το Πέρα Χωριό παρουσιάζει ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, επειδή ενσωματώνει μορφολογικά στοιχεία που συναντώνται συχνότερα σε αστικά σπίτια της ίδιας εποχής.
Νεοκλασική αρχιτεκτονική
Το κτήριο αποτελεί αξιόλογο δείγμα νεοκλασικισμού με αστικές επιδράσεις. Η συμμετρία της όψης, οι αναλογίες των ανοιγμάτων, η μορφολογία των θυρών και παραθύρων και η συνολική σύνθεση διαφοροποιούν το σπίτι από μεγάλο μέρος της παραδοσιακής αγροτικής οικοδομικής παραγωγής της περιοχής.
Η παρουσία ενός τέτοιου κτηρίου στο Πέρα Χωριό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σταδιακής μεταφοράς αστικών αρχιτεκτονικών προτύπων προς την κυπριακή ύπαιθρο κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.
Αγορά από το Κοινοτικό Συμβούλιο
Το 1997 το κτήριο αγοράστηκε από το τότε Κοινοτικό Συμβούλιο Πέρα Χωριού–Νήσου, στο πλαίσιο ευρύτερης πολιτικής για την προστασία και ανάδειξη της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η αγορά του επέτρεψε να διασωθεί ένα σημαντικό ιστορικό κτήριο και να αποκτήσει νέα δημόσια χρήση, αντί να εγκαταλειφθεί ή να αλλοιωθεί από νεότερες επεμβάσεις.
Μελέτη συντήρησης και αποκατάστασης
Η μελέτη για τη συντήρηση και αποκατάσταση του κτηρίου ανατέθηκε στους αρχιτέκτονες Ελένη Πετροπούλου και Νίκο Νικολάου, με συνεργάτες τους πολιτικούς μηχανικούς Σταύρο Ζαντήρα και Μιχάλη Μιχαήλ. Όλοι οι μελετητές προέρχονταν από το Πέρα Χωριό και τη Νήσου, γεγονός που έδωσε στο έργο και έντονο τοπικό χαρακτήρα.
Η φιλοσοφία της αποκατάστασης βασίστηκε στον σεβασμό της αρχικής αρχιτεκτονικής μορφής του σπιτιού και στον περιορισμό των επεμβάσεων μόνο σε όσες θεωρούνταν απαραίτητες για την ασφαλή ένταξη των νέων λειτουργιών.
Εργασίες 1998–2002
Το συνολικό έργο άρχισε το 1998 και ολοκληρώθηκε το 2002, σε τρεις διαδοχικές φάσεις. Περιλάμβανε τόσο την αποκατάσταση του αρχικού κτηρίου όσο και τη δημιουργία νέων χώρων που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τις διοικητικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες των δύο κοινοτήτων.
Η επέμβαση δεν περιορίστηκε στην επισκευή του παλιού σπιτιού, αλλά εξελίχθηκε σε ολοκληρωμένο έργο επανάχρησης του ιστορικού κτηρίου.
Κόστος του έργου
Το συνολικό κόστος της αποκατάστασης, επέκτασης και διαμόρφωσης του συγκροτήματος ανήλθε στις 220.000 κυπριακές λίρες, ποσό ιδιαίτερα σημαντικό για τα δεδομένα της εποχής και για έργο που αφορούσε δύο αγροτικές κοινότητες.
Η επένδυση αυτή αντικατοπτρίζει τη σημασία που αποδόθηκε στη διάσωση του κτηρίου και στη δημιουργία ενός σύγχρονου δημόσιου χώρου με ιστορικό χαρακτήρα.
Μετατροπή σε γραφεία
Το παλιό σπίτι μετατράπηκε σε γραφειακούς χώρους του Κοινοτικού Συμβουλίου, ενώ η αρχική του μορφή διατηρήθηκε όσο ήταν δυνατόν. Η νέα χρήση επέτρεψε στο κτήριο να συνεχίσει να αποτελεί ζωντανό μέρος της καθημερινότητας της κοινότητας αντί να μετατραπεί αποκλειστικά σε μουσειακό έκθεμα.
Η επανάχρηση ιστορικών κτηρίων για σύγχρονες δημόσιες λειτουργίες αποτελεί σημαντική πρακτική προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, επειδή συνδυάζει τη διατήρηση με την ενεργό χρήση.
Νέα αίθουσα εκδηλώσεων
Στο πλαίσιο του έργου προστέθηκε αίθουσα εκδηλώσεων και διαλέξεων χωρητικότητας περίπου 100 ατόμων. Ο χώρος αυτός σχεδιάστηκε για να εξυπηρετεί συγκεντρώσεις, παρουσιάσεις, πολιτιστικές δραστηριότητες, διαλέξεις και άλλες εκδηλώσεις των δύο κοινοτήτων και της ευρύτερης περιοχής.
Η δημιουργία της αίθουσας διεύρυνε σημαντικά τον ρόλο του συγκροτήματος, μετατρέποντάς το από καθαρά διοικητικό κτήριο σε πραγματικό κοινοτικό και πολιτιστικό κέντρο.
Αίθουσα συνεδριάσεων και βοηθητικοί χώροι
Το συγκρότημα περιλαμβάνει επίσης αίθουσα συνεδριάσεων και απαραίτητους βοηθητικούς χώρους για τη λειτουργία του Συμβουλίου και τη φιλοξενία εκδηλώσεων.
Οι νέες προσθήκες σχεδιάστηκαν με τρόπο που να μην ανταγωνίζονται οπτικά το παλιό νεοκλασικό κτήριο, αλλά να επιτρέπουν την ομαλή λειτουργία ενός σύγχρονου διοικητικού συγκροτήματος.
Διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου
Στο έργο περιλήφθηκε και η συνολική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, με δημιουργία κήπου και χώρου στάθμευσης. Η επέμβαση αυτή συνέβαλε ώστε το ιστορικό σπίτι να ενταχθεί σε ένα οργανωμένο δημόσιο σύνολο και να μπορεί να εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό επισκεπτών κατά τις εκδηλώσεις.
Διοικητικός και κοινωνικός ρόλος
Μετά την αποκατάστασή του το κτήριο εξελίχθηκε σε σημαντικό διοικητικό και κοινωνικό σημείο αναφοράς για το Πέρα Χωριό και τη Νήσου. Στους χώρους του πραγματοποιούνταν συνεδριάσεις, συγκεντρώσεις οργανωμένων συνόλων, συναντήσεις κρατικών αξιωματούχων με εκπροσώπους κοινοτήτων και δήμων, καθώς και άλλες δραστηριότητες τοπικού και περιφερειακού χαρακτήρα.
Η λειτουργία του ως κοινός χώρος των δύο γειτονικών κοινοτήτων αντικατοπτρίζει και τη μακρά ιστορική και διοικητική σύνδεση του Πέρα Χωριού με τη Νήσου.
Πολιτιστικές εκδηλώσεις
Στο συγκρότημα πραγματοποιούνταν επίσης καλλιτεχνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, τόσο από την Πολιτιστική Επιτροπή του Συμβουλίου όσο και από σχολεία, οργανωμένους φορείς και ιδιωτικές σχολές.
Με αυτόν τον τρόπο το σπίτι του Αμερικάνου απέκτησε ρόλο που υπερέβαινε κατά πολύ τη λειτουργία ενός απλού διοικητικού κτηρίου και εξελίχθηκε σε χώρο συνάντησης, εκπαίδευσης και πολιτισμού.
Πέρα Χωριό και Νήσου
Το Πέρα Χωριό και η Νήσου είναι δύο γειτονικές ιστορικές κοινότητες της επαρχίας Λευκωσίας με πολύ στενούς δεσμούς. Βρίσκονται περίπου 15 χιλιόμετρα νότια της Λευκωσίας, κοντά στον ποταμό Γιαλιά και στον παλιό δρόμο Λευκωσίας–Λεμεσού. Αν και αποτελούσαν ξεχωριστές κοινότητες με δική τους τοπική ταυτότητα, συνεργάζονταν επί δεκαετίες σε αρκετούς διοικητικούς και κοινωνικούς τομείς.
Η περιοχή έχει μακρά ιστορία που φθάνει τουλάχιστον στους πρώτους χριστιανικούς και μεσαιωνικούς χρόνους. Η Νήσου αναφέρεται ως βασιλικό φέουδο κατά τη Φραγκοκρατία και συνδέεται με σημαντικά ιστορικά γεγονότα, ενώ το Πέρα Χωριό αναπτύχθηκε στενά συνδεδεμένο με τη Νήσου και το μεγάλο φέουδο της περιοχής.
Σύγχρονη διοικητική θέση
Με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η περιοχή εντάχθηκε στον νέο Δήμο Νότιας Λευκωσίας–Ιδαλίου. Η δημιουργία του νέου δήμου προέκυψε από τη συνένωση και συνεργασία του Ιδαλίου με σειρά γειτονικών κοινοτήτων, μεταξύ των οποίων και το Πέρα Χωριό–Νήσου.
Το ιστορικό κτήριο όμως εξακολουθεί να διατηρεί τη σημασία του ως ένα από τα χαρακτηριστικότερα δημόσια κτήρια της περιοχής και ως μνημείο της παλαιότερης κοινοτικής διοίκησης.
Αρχιτεκτονική και πολιτιστική αξία
Το σπίτι του Αμερικάνου αποτελεί σημαντικό παράδειγμα προσαρμοστικής επανάχρησης ιστορικού κτηρίου. Η αξία του έγκειται όχι μόνο στην αρχική νεοκλασική αρχιτεκτονική του αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αποκαταστάθηκε και εντάχθηκε στη σύγχρονη ζωή της κοινότητας.
Η διατήρηση της βασικής αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας, η μετατροπή του σε δημόσιο χώρο και η προσθήκη νέων λειτουργιών χωρίς την καταστροφή του αρχικού κελύφους αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα συνδυασμού προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και σύγχρονης χρήσης.
Τοποθεσία – Google Maps
Το κτήριο βρίσκεται στο Πέρα Χωριό, επαρχία Λευκωσίας, στην οδό Ειρήνης.
Google Maps:
Κτήριο Κοινοτικού Συμβουλίου – Πέρα Χωριό–Νήσου
Φωτογραφική καταγραφή
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης λήφθηκαν στις 18 Σεπτεμβρίου 2016 από τον Γιώργο Κωνσταντίνου.
Στοιχεία κτηρίου
Ονομασία: Κτήριο Κοινοτικού Συμβουλίου – Το σπίτι του Αμερικάνου
Αγγλική ονομασία: Community Council Building – The American’s House
Αρχική χρήση: ιδιωτική κατοικία
Ιδιοκτήτης / κατασκευαστής: Γεώργιος Αμερικάνος
Έτος ανέγερσης: 1930
Αρχιτεκτονικός χαρακτήρας: νεοκλασικός με αστικές επιδράσεις
Αγορά από το Κοινοτικό Συμβούλιο: 1997
Έναρξη έργου αποκατάστασης: 1998
Κύρια περίοδος εργασιών: 1999–2000
Ολοκλήρωση: 2002
Φάσεις έργου: 3
Συνολικό κόστος: 220.000 κυπριακές λίρες
Αρχιτέκτονες: Ελένη Πετροπούλου και Νίκος Νικολάου
Πολιτικοί μηχανικοί: Σταύρος Ζαντήρας και Μιχάλης Μιχαήλ
Νέα χρήση: διοικητικά γραφεία και κοινοτικό/πολιτιστικό κέντρο
Αίθουσα εκδηλώσεων: περίπου 100 άτομα
Άλλοι χώροι: αίθουσα συνεδριάσεων και βοηθητικοί χώροι
Περιβάλλων χώρος: κήπος και χώρος στάθμευσης
Τοποθεσία: Πέρα Χωριό
Οδός: Ειρήνης
Επαρχία: Λευκωσία
Χώρα: Κύπρος
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 18/9/2016
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – Κτήριο Κοινοτικού Συμβουλίου – Το σπίτι του Αμερικάνου
Biodiversity of Cyprus – Τα χωριά Πέρα Χωριό και Νήσου
Biodiversity of Cyprus – Κατάλογος Δήμων και Κοινοτήτων της Κύπρου
Δήμος Νότιας Λευκωσίας–Ιδαλίου – Ιστορία δημιουργίας Δήμου
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – 18/9/2016
The American’s House
The building known as “The American’s House” is situated on Eirinis Street in Pera Chorio, Nicosia District. It is one of the notable historic buildings associated with Pera Chorio and Nisou and one of the relatively few surviving examples of early 20th-century Neoclassical architecture with urban influences in the wider rural area. For many decades it served as a private residence before being restored and adapted as an administrative and cultural centre.
Construction in 1930
The house was built in 1930 by Georgios Amerikanos and served for many years as his family's residence. Its popular name, “The American’s House,” derives from the surname of its original owner.
Its construction in a rural settlement such as Pera Chorio is particularly interesting because the building incorporates architectural forms more commonly associated with urban houses of the same period.
Neoclassical architecture
The building is an important example of Neoclassical architecture with urban influences. Its balanced façade, proportions, window and door openings and overall composition distinguish it from much of the traditional rural architecture of the surrounding area.
It illustrates the gradual transfer of urban architectural styles into the Cypriot countryside during the early decades of the 20th century.
Purchase by the Community Council
In 1997, the building was purchased by the then Pera Chorio–Nisou Community Council as part of a wider policy aimed at preserving the cultural heritage of the two communities.
Its acquisition enabled an important historic structure to be preserved and given a new public function.
Conservation and restoration study
The conservation and restoration study was prepared by architects Eleni Petropoulou and Nikos Nikolaou, working with civil engineers Stavros Zantiras and Michalis Michael. All were from Pera Chorio and Nisou.
The restoration philosophy was based on respect for the original architectural character of the building, with interventions limited as far as possible to those required for its new uses.
Works from 1998 to 2002
The project began in 1998 and was completed in 2002, in three phases. It included restoration of the historic residence and the creation of additional spaces required for the administrative, social and cultural activities of the communities.
The intervention therefore represented not simply a repair project but a comprehensive programme of adaptive reuse.
Cost of the project
The total cost of restoration, extension and landscaping amounted to 220,000 Cyprus pounds, a substantial investment for a community project of the period.
This expenditure reflects the importance attached to preserving the building and transforming it into a modern public facility without sacrificing its historic character.
Conversion into offices
The original house was converted into administrative offices, while as much of the historic fabric and architectural character as possible was retained.
This new use allowed the building to remain an active part of community life rather than becoming an isolated historic monument.
Events hall
A new events and lecture hall with a capacity of approximately 100 people was added as part of the project. It was designed to host meetings, lectures, presentations, cultural events and other activities organised by the communities and the wider area.
Meeting room and auxiliary spaces
The complex also incorporates a meeting room and supporting facilities required for administrative activities and public events.
The additions were designed to support the new functions of the complex while allowing the original Neoclassical residence to remain the architectural focus.
Landscaping
The project also included landscaping of the surrounding area, with the creation of a garden and parking facilities. This transformed the historic house into a fully functioning public complex capable of receiving larger numbers of visitors.
Administrative and social role
Following restoration, the building became an important administrative and social landmark for Pera Chorio and Nisou. It hosted council meetings, gatherings of organised groups, meetings between government officials and representatives of municipalities and communities, and various activities involving the wider region.
Cultural activities
The complex also hosted artistic and cultural events, including activities organised by the Council's Cultural Committee, schools, community organisations and private educational institutions.
The American’s House consequently developed a role extending far beyond that of a simple administrative office and became a meeting place for civic, educational and cultural activity.
Pera Chorio and Nisou
Pera Chorio and Nisou are neighbouring historic communities in Nicosia District, situated approximately 15 kilometres south of Nicosia and closely associated with the Yialias River and the old Nicosia–Limassol road.
Although historically distinct communities, they maintained exceptionally close social, administrative and economic relations for many years. Nisou has a documented history extending through the early Christian and medieval periods, while the development of Pera Chorio was closely connected with the large medieval estate centred on Nisou.
Present administrative context
Following the reform of local government, the area became part of the new South Nicosia–Idalion Municipality. The new municipality brought together Idalion and a number of neighbouring communities, including Pera Chorio–Nisou.
The historic building nevertheless remains important as a landmark of the earlier community administration and as one of the area's notable preserved public buildings.
Architectural and cultural importance
The American’s House is a significant example of the adaptive reuse of a historic building. Its value lies both in its original Neoclassical architecture and in the manner in which it was restored and incorporated into contemporary community life.
The preservation of its historic character while introducing new public functions demonstrates how architectural heritage can remain useful and active rather than being preserved only as a static monument.
Location – Google Maps
The building is situated in Pera Chorio, Nicosia District, on Eirinis Street.
Google Maps:
Community Council Building – Pera Chorio–Nisou
Photographic record
The photographs accompanying this article were taken on 18 September 2016 by George Konstantinou.
Building details
Name: Community Council Building – The American’s House
Greek name: Κτήριο Κοινοτικού Συμβουλίου – Το σπίτι του Αμερικάνου
Original use: private residence
Builder / original owner: Georgios Amerikanos
Construction: 1930
Architectural character: Neoclassical with urban influences
Purchased by Community Council: 1997
Restoration project began: 1998
Main restoration period: 1999–2000
Completion: 2002
Project phases: 3
Total cost: 220,000 Cyprus pounds
Architects: Eleni Petropoulou and Nikos Nikolaou
Civil engineers: Stavros Zantiras and Michalis Michael
New use: administrative offices and community/cultural centre
Events hall: approximately 100 people
Other facilities: meeting room and auxiliary spaces
Grounds: garden and parking area
Location: Pera Chorio
Street: Eirinis Street
District: Nicosia
Country: Cyprus
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 18/9/2016
Sources
Biodiversity of Cyprus – Community Council Building – The American’s House
Biodiversity of Cyprus – Pera Chorio and Nisou Villages
Biodiversity of Cyprus – List of Cities, Towns and Villages in Cyprus
South Nicosia–Idalion Municipality – History of the Municipality
No comments:
Post a Comment