See also
Κοινότητα Μαρωνιτών της Κύπρου - Ιστορία - Χωριά - Εκκλησίες - Τοπία - Maronite Community of Cyprus - History - Villages - Churches - Landscape
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Κορμακίτης, 12/9/2016
Η παλαιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου
Η παλαιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, γνωστή και ως Άγιος Γεώργιος των Καλογραιών, βρίσκεται στον Κορμακίτη της επαρχίας Κερύνειας, ένα από τα ιστορικά Μαρωνίτικα χωριά της Κύπρου. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους παλαιούς ναούς της Μαρωνίτικης κοινότητας του χωριού και δεν πρέπει να συγχέεται με τον μεγάλο νεότερο Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στην πλατεία του Κορμακίτη ούτε με το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου του Κόρνου. Η επίσημη έκδοση της Κυπριακής Δημοκρατίας για τους Μαρωνίτες της Κύπρου καταγράφει ξεχωριστά και τους τρεις αυτούς χώρους λατρείας.
Η εκκλησία βρίσκεται δίπλα στο μοναστήρι των Φραγκισκανών Αδελφών, κοντά στην πλατεία του χωριού. Η επίσημη κυβερνητική έκδοση τη χρονολογεί στο 1534, γεγονός που την καθιστά έναν από τους παλαιότερους σωζόμενους Μαρωνίτικους χώρους λατρείας στον Κορμακίτη. Η ίδια πηγή επιβεβαιώνει ότι εξακολουθεί να τελείται Θεία Λειτουργία στον παλαιό ναό.
Ιστορία και παλαιότερη ενοριακή χρήση
Πριν από την ανέγερση του μεγάλου νεότερου ναού του Αγίου Γεωργίου, η μικρή αυτή εκκλησία αποτελούσε τον βασικό χώρο λατρείας των κατοίκων του Κορμακίτη. Η αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus καταγράφει ότι οι κάτοικοι εκκλησιάζονταν εδώ μέχρι να τεθεί σε λειτουργία ο σημερινός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Γεωργίου.
Η σημασία της είναι επομένως μεγαλύτερη από εκείνη ενός απλού εξωκλησιού: ο ναός συνδέεται άμεσα με την παλαιότερη οργανωμένη θρησκευτική ζωή των Μαρωνιτών του Κορμακίτη. Η νεότερη μεγάλη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου άρχισε να οικοδομείται στις αρχές του 20ού αιώνα και καθαγιάστηκε το 1933, οπότε σταδιακά ανέλαβε τον κεντρικό ρόλο στην ενοριακή ζωή του χωριού.
Χρονολόγηση και αρχιτεκτονική μαρτυρία
Η επίσημη έκδοση The Maronites of Cyprus της Κυπριακής Δημοκρατίας χρονολογεί την παλαιά εκκλησία στο 1534. Υπάρχει όμως και πολύ σημαντική παλαιότερη αρχιτεκτονική μαρτυρία: ο George Jeffery, στο έργο του A Description of the Historic Monuments of Cyprus του 1918, περιγράφει την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στον Κορμακίτη ως κτίσμα που παρουσιάζει χαρακτηριστικά του 15ου αιώνα. Αναφέρει επίσης ότι το οικοδόμημα βρισκόταν τότε σε πολύ καλή κατάσταση διατήρησης και ότι φαίνεται να είχε επιχριστεί εκ νέου στις αρχές του 19ου αιώνα, κρίνοντας από χρονολογία πάνω από τη δυτική είσοδο. Η μαρτυρία αυτή έχει καταχωριστεί στο Heritage Gazetteer of Cyprus του King's College London.
Οι δύο χρονολογικές ενδείξεις δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστούν ως απόλυτη αντίφαση: η επίσημη σύγχρονη καταγραφή δίνει το 1534, ενώ η παλαιότερη αρχιτεκτονική παρατήρηση του Jeffery θεωρούσε ότι το ύφος του κτίσματος παρέπεμπε στον 15ο αιώνα. Για την παρουσίαση του μνημείου χρησιμοποιείται ως κύρια χρονολογία το τεκμηριωμένο 1534.
Το εσωτερικό και οι παλαιές αγιογραφίες
Στην αρχική φωτογραφική και επιτόπια καταγραφή του Γιώργου Κωνσταντίνου αναφέρονται στο εσωτερικό της μικρής εκκλησίας αμυδρά ίχνη παλαιών αγιογραφιών. Η μακρά χρήση του ναού και οι μεταγενέστερες επεμβάσεις στο κτίσμα έχουν αφήσει τα ίχνη διαφορετικών περιόδων της ιστορίας του.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η παλαιά θύρα του ναού. Στην καταγραφή του 2016 αναφέρεται ότι στο ένα φύλλο διακρίνεται η χρονολογία 1934, ενώ στο άλλο υπάρχει επιγραφή στη συριακή γλώσσα με επίκληση προς τον Κύριο για το άνοιγμα της πόρτας της ευσπλαχνίας και του ελέους. Το στοιχείο αυτό αποτελεί χαρακτηριστική μαρτυρία της Μαρωνίτικης θρησκευτικής παράδοσης του Κορμακίτη και των συριακών λειτουργικών της καταβολών.
Οι Φραγκισκανές Αδελφές
Η ονομασία «Άγιος Γεώργιος των Καλογραιών» συνδέεται με τη γειτνίαση του ναού με το μοναστήρι των Φραγκισκανών Αδελφών. Το μοναστηριακό κτίριο ανεγέρθηκε το 1936, δίπλα στην πλατεία του Κορμακίτη, ενώ η εκκλησία είναι πολύ παλαιότερη και προϋπήρχε του μοναστηριού κατά περίπου τέσσερις αιώνες.
Η σύνδεση της παλαιάς εκκλησίας με τις Φραγκισκανές Αδελφές συνέβαλε στη διατήρηση της προσωνυμίας «των Καλογραιών», με την οποία διακρίνεται από τους άλλους ναούς του Αγίου Γεωργίου στον Κορμακίτη.
Ο Άγιος Γεώργιος και ο Κορμακίτης
Ο Άγιος Γεώργιος κατέχει εξαιρετικά σημαντική θέση στη θρησκευτική ταυτότητα του Κορμακίτη και θεωρείται προστάτης του χωριού. Αυτό αποτυπώνεται και στον ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό χώρων λατρείας που είναι αφιερωμένοι σε αυτόν. Εκτός από την παλαιά εκκλησία των Καλογραιών, υπάρχει ο μεγάλος Καθεδρικός Ναός του Αγίου Γεωργίου στην πλατεία και το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου του Κόρνου, κοντά στη θάλασσα, το οποίο συνδέεται με την εορτή του Αγίου Γεωργίου του Σπόρου στις 3 Νοεμβρίου.
Η παλαιά εκκλησία των Καλογραιών κατέχει ξεχωριστή θέση ανάμεσα σε αυτούς τους ναούς, επειδή συνδέεται με την παλαιότερη ενοριακή ζωή του χωριού και αποτελεί ένα από τα σημαντικά σωζόμενα μνημεία της μακραίωνης Μαρωνίτικης παρουσίας στον Κορμακίτη.
Η τουρκική εισβολή του 1974 και η θρησκευτική συνέχεια
Ο Κορμακίτης βρίσκεται στο κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας από την τουρκική εισβολή του 1974. Η εισβολή και ο εκτοπισμός μεγάλου μέρους του Μαρωνίτικου πληθυσμού δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα στη διατήρηση της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της κοινότητας. Παρά τις συνθήκες αυτές, ο Κορμακίτης παρέμεινε ένα από τα χωριά όπου Μαρωνίτες εγκλωβισμένοι συνέχισαν να ζουν και να διατηρούν τη θρησκευτική τους παρουσία.
Η επίσημη κυβερνητική έκδοση καταγράφει ότι οι Μαρωνίτες, ύστερα από προσπάθειες της κοινότητας και παρεμβάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Αγίας Έδρας, κατόρθωσαν να τελούν τακτικά Θεία Λειτουργία σε ορισμένες εκκλησίες των κατεχόμενων χωριών τους. Στον Κορμακίτη περιλαμβάνεται ρητά και η παλαιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο μοναστήρι των Φραγκισκανών Αδελφών.
Αποκατάσταση και προστασία του μνημείου
Η παλαιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου συμπεριλήφθηκε στα έργα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς που υλοποιούνται μέσω της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά και του UNDP. Η αρχική ανάρτηση του 2016 αναφέρει ότι το 2014 είχε εγκριθεί η ανακαίνιση του παρεκκλησιού με χρηματοδότηση του UNDP.
Τα επίσημα στοιχεία του UNDP επιβεβαιώνουν το έργο “Restoration of The Old Saint George Church in Kormakitis/Kormacit”, με συμβατική αξία €171.365,30 το 2014. Η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά καταγράφει επίσης το έργο συντήρησης της παλαιάς εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στον Κορμακίτη μεταξύ των ολοκληρωμένων έργων πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η αποκατάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή αφορά όχι μόνο ένα παλαιό θρησκευτικό κτίσμα αλλά και ένα μνημείο που συνδέεται άμεσα με την ιστορική παρουσία και την ταυτότητα της Μαρωνίτικης κοινότητας της Κύπρου.
Ταξινόμηση
Ονομασία: Παλαιά Εκκλησία Αγίου Γεωργίου των Καλογραιών
Αγγλικά: Old Church of Saint George of the Nuns
Αφιέρωση: Άγιος Γεώργιος
Θρησκευτική παράδοση: Μαρωνίτικη Καθολική Εκκλησία
Χωριό: Κορμακίτης
Επαρχία: Κερύνεια
Θέση: δίπλα στο μοναστήρι των Φραγκισκανών Αδελφών, κοντά στην πλατεία του Κορμακίτη
Χρονολόγηση: 1534 σύμφωνα με την επίσημη έκδοση της Κυπριακής Δημοκρατίας
Παλαιότερη αρχιτεκτονική εκτίμηση: χαρακτηριστικά 15ου αιώνα κατά George Jeffery (1918)
Ιστορική χρήση: παλαιός ενοριακός ναός του Κορμακίτη πριν από τη λειτουργία του νεότερου Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου
Μοναστήρι Φραγκισκανών Αδελφών: 1936
Αποκατάσταση: Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά / UNDP
Καθεστώς περιοχής: κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1974
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 12/9/2016
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – αρχική ανάρτηση και φωτογραφίες
Κυπριακή Δημοκρατία – The Maronites of Cyprus
Technical Committee on Cultural Heritage – Conservation / Emergency Works
Old Church of Saint George of the Nuns at the occupied Maronite village of Kormakitis, Kyrenia District – Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Kormakitis, 12 September 2016
The Old Church of Saint George
The Old Church of Saint George, commonly known as Saint George of the Nuns, is situated at Kormakitis in Kyrenia District, one of the historic Maronite villages of Cyprus. It is one of the most important old churches associated with the village's Maronite community and should not be confused with the large newer Saint George Cathedral in Kormakitis square or with the Chapel of Saint George of Kornos near the coast. An official publication of the Republic of Cyprus records all three as separate Maronite places of worship.
The church stands beside the Franciscan Sisters' nunnery, close to the village square. The official Republic of Cyprus publication dates the old church to 1534, making it one of the oldest surviving Maronite places of worship at Kormakitis. The same official source confirms that Mass continues to be celebrated in the old church.
History and its former parish role
Before the construction of the large modern Church of Saint George, this small church served as the principal place of worship for the inhabitants of Kormakitis. George Konstantinou's original Biodiversity of Cyprus record states that the villagers worshipped here until the newer Saint George Cathedral came into use.
The church therefore represents much more than a small historic chapel. It is directly connected with the earlier organised religious life of the Maronite community of Kormakitis. The newer Saint George church was constructed during the early twentieth century and was consecrated in 1933, gradually assuming the central parish role formerly held by the old church.
Dating and architectural evidence
The official Republic of Cyprus publication The Maronites of Cyprus dates the old church to 1534. An important earlier architectural record is provided by George Jeffery in his 1918 work A Description of the Historic Monuments of Cyprus. Jeffery described the Saint George church at Kormakitis as displaying characteristics of 15th-century architectural style. He also recorded that the building was then in very good preservation and appeared to have been replastered at the beginning of the nineteenth century, judging from a date above the western doorway. This historic description is preserved by the Heritage Gazetteer of Cyprus at King's College London.
The two chronological indications need not be treated as an absolute contradiction. The modern official record gives 1534, while Jeffery's earlier architectural assessment considered the style characteristic of the fifteenth century. For the present article, 1534 is retained as the principal documented date.
Interior and traces of wall paintings
George Konstantinou's original field and photographic record notes faint traces of old wall paintings inside the small church. Its long history of use and subsequent interventions have left evidence of different phases in the life of the building.
The old church door is particularly interesting. The 2016 record notes the date 1934 on one leaf, while the other carries a Syriac inscription invoking the Lord to open the door of compassion and mercy. This detail reflects the distinctive Maronite religious heritage of Kormakitis and its Syriac liturgical roots.
The Franciscan Sisters
The designation “Saint George of the Nuns” derives from the church's association with the neighbouring Franciscan Sisters' nunnery. The nunnery building was constructed in 1936, beside the village square, whereas the church itself is approximately four centuries older.
Its association with the Franciscan Sisters helped preserve the name “Saint George of the Nuns”, distinguishing this historic church from the other churches dedicated to Saint George at Kormakitis.
Saint George and Kormakitis
Saint George holds a particularly important position in the religious identity of Kormakitis and is regarded as the patron saint of the village. This is reflected in the number of places of worship dedicated to him. In addition to the Old Church of Saint George of the Nuns, Kormakitis has the large Saint George Cathedral in the village square and the Chapel of Saint George of Kornos near the coast, associated with the feast of Saint George of the Seed on 3 November.
The Old Church of Saint George of the Nuns is especially significant because of its connection with the earlier parish life of the village and as a surviving monument of the centuries-old Maronite presence at Kormakitis.
The 1974 Turkish invasion and religious continuity
Kormakitis has been situated within the occupied part of the Republic of Cyprus since the Turkish invasion of 1974. The invasion and displacement of much of the Maronite population created serious challenges for the preservation of the community's religious and cultural heritage. Kormakitis nevertheless remained one of the villages where enclaved Maronites continued to live and maintain a religious presence.
The official Republic of Cyprus publication records that, following efforts by the Maronite community and representations by the Republic of Cyprus and the Holy See, Maronites succeeded in regularly celebrating Mass in some churches in their occupied villages. At Kormakitis, the Old Saint George Church at the Franciscan Sisters' nunnery is specifically included among these churches.
Conservation and restoration
The Old Church of Saint George was included in cultural-heritage conservation projects implemented through the Technical Committee on Cultural Heritage and UNDP. George Konstantinou's original 2016 post records that restoration of the chapel had been approved in 2014 with UNDP funding.
Official UNDP procurement records confirm the project “Restoration of The Old Saint George Church in Kormakitis/Kormacit”, with a contract value of €171,365.30 in 2014. The Technical Committee on Cultural Heritage also lists conservation of the Old Saint George Church at Kormakitis among its completed cultural-heritage projects.
The conservation of the church is significant not only for the preservation of an old religious building but also for safeguarding a monument closely associated with the historical presence and identity of the Maronite community of Cyprus.
Classification
Name: Old Church of Saint George of the Nuns
Greek name: Παλαιά Εκκλησία Αγίου Γεωργίου των Καλογραιών
Dedication: Saint George
Religious tradition: Maronite Catholic Church
Village: Kormakitis
District: Kyrenia
Location: beside the Franciscan Sisters' nunnery, near Kormakitis village square
Dating: 1534 according to the official Republic of Cyprus publication
Earlier architectural assessment: characteristics of 15th-century style according to George Jeffery (1918)
Historic function: former parish church of Kormakitis before the newer Saint George Cathedral came into use
Franciscan Sisters' nunnery: 1936
Conservation: Technical Committee on Cultural Heritage / UNDP
Area status: occupied part of the Republic of Cyprus since 1974
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 12 September 2016
Sources
Biodiversity of Cyprus – original post and photographs
Republic of Cyprus – The Maronites of Cyprus
Technical Committee on Cultural Heritage – Conservation / Emergency Works
No comments:
Post a Comment