Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Σκυλλούρα, 12/9/2016
Σκυλλούρα
Η Σκυλλούρα είναι κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Λευκωσίας, στη δυτική κεντρική πεδιάδα της Κύπρου, περίπου 20 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λευκωσίας. Βρίσκεται σε σημαντική γεωγραφική θέση ανάμεσα στη Λευκωσία, τη Μόρφου και την περιοχή της Κερύνειας και από το 1974 βρίσκεται στο κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus επισημαίνει ιδιαίτερα τη συγκοινωνιακή σημασία του χωριού, καθώς στην περιοχή συναντώνταν οι σημαντικοί οδικοί άξονες Μόρφου–Λευκωσίας και Κερύνειας–Λαπήθου–Σκυλλούρας. Οι φωτογραφίες της ανάρτησης τραβήχτηκαν στις 12 Σεπτεμβρίου 2016.
Γεωγραφία και ανάγλυφο
Η Σκυλλούρα είναι κτισμένη σε μέσο υψόμετρο περίπου 160 μέτρων. Τα βόρεια όρια της διοικητικής της έκτασης συμπίπτουν εν μέρει με τα όρια των επαρχιών Λευκωσίας και Κερύνειας.
Το έδαφος παρουσιάζει γενική κλίση προς τα νότια. Από περίπου 230 μέτρα κοντά στα βόρεια όρια, το υψόμετρο μειώνεται στα 160 μέτρα κοντά στον οικισμό και περίπου στα 135 μέτρα στα νότια.
Την περιοχή διασχίζει το ρυάκι της Σκυλλούρας, παραπόταμος του ποταμού Οβγού.
Γεωλογία
Η γεωλογική δομή της περιοχής παρουσιάζει αρκετή ποικιλία. Κατά μήκος της κοίτης του ρυακιού απαντώνται πρόσφατες αλλουβιακές αποθέσεις της Ολόκαινης περιόδου.
Στην υπόλοιπη διοικητική έκταση συναντώνται προσχώσεις αναβαθμίδων, φλύσχης της Κυθρέας, αποθέσεις του σχηματισμού Πάχνας, με κρητίδες, μάργες και ψαμμίτες, καθώς και γύψοι του σχηματισμού Καλαβασού. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν κυρίως ξερορεντζίνες.
Κλίμα και γεωργία
Η περιοχή δέχεται μέση ετήσια βροχόπτωση περίπου 360 χιλιοστών.
Πριν από την τουρκική εισβολή του 1974, η γεωργία της Σκυλλούρας χαρακτηριζόταν κυρίως από τη μονοκαλλιέργεια των σιτηρών, η οποία ευνοούνταν από το σχετικά επίπεδο ανάγλυφο και τις μεγάλες γεωργικές εκτάσεις της δυτικής Μεσαορίας.
Η γεωργία αποτελούσε σημαντικό μέρος της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της κοινότητας και το αγροτικό τοπίο γύρω από τον οικισμό ήταν για πολλές γενιές άμεσα συνδεδεμένο με την καλλιέργεια δημητριακών.
Συγκοινωνιακή σημασία
Η Σκυλλούρα είχε ιδιαίτερα σημαντική θέση στο παλιό οδικό δίκτυο της Κύπρου.
Βρισκόταν δίπλα στον δρόμο Λευκωσίας–Μύρτου–Κερύνειας και συνδεόταν:
Βορειοδυτικά με τον Κοντεμένο, σε απόσταση περίπου 6,5 χιλιομέτρων.
Νοτιοανατολικά με τον Άγιο Βασίλειο, περίπου 2 χιλιόμετρα μακριά, και μέσω αυτού με τη Λευκωσία.
Βόρεια με τον Άγιο Ερμόλαο, σε απόσταση περίπου 6 χιλιομέτρων.
Η αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus καταγράφει επίσης ότι στη Σκυλλούρα συναντώνταν οι δρόμοι Μόρφου–Λευκωσίας και Κερύνειας–Λαπήθου–Σκυλλούρας.
Μετά το 1974 κατασκευάστηκε νέος δρόμος Λευκωσίας–Μόρφου, ο οποίος παρακάμπτει τη Σκυλλούρα από τα νοτιοδυτικά και δυτικά μέσω Φιλιάς και Κυράς.
Ιστορία – Ένας μεσαιωνικός οικισμός
Η ιστορία της Σκυλλούρας εκτείνεται τουλάχιστον μέχρι τα Μεσαιωνικά χρόνια.
Σε παλαιούς χάρτες της Κύπρου ο οικισμός εμφανίζεται με τις μορφές Scilura και Sciulura, ενώ ο χρονικογράφος Στέφανος Λουζινιανός αναφέρει τη Σκυλλούρα ως Squilur και ως φέουδο κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Λουζινιανού σε τρίκλιτο λατινικό ναό αφιερωμένο στην Παναγία. Ο ναός ταυτίζεται με τη μεταγενέστερη ορθόδοξη εκκλησία της Παναγίας Ελεούσας της Σκυλλούρας.
Η ύπαρξη ενός τόσο σημαντικού ναού κατά τη Φραγκοκρατία αποτελεί ένδειξη ότι η περιοχή της Σκυλλούρας ήταν τότε αξιόλογο φέουδο. Δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα σε ποιον ανήκε· έχει προταθεί ότι πιθανόν αποτελούσε περιουσία της Λατινικής Αρχιεπισκοπής Λευκωσίας, κάποιου λατινικού θρησκευτικού τάγματος ή της βασιλικής περιουσίας.
Η ονομασία «Σκυλλούρα»
Η προέλευση του ονόματος δεν έχει εξακριβωθεί απόλυτα.
Μία από τις πιθανότερες ερμηνείες είναι ότι πρόκειται για φυτώνυμο, δηλαδή ονομασία που προέρχεται από φυτό. Έχει συσχετιστεί με φυτά που ήταν γνωστά στην περιοχή ως αβρόσσιλλα ή αρκόσσ'υλλος και με τη θαλάσσια σκίλλα. Για τον λόγο αυτό έχει υποστηριχθεί και η γραφή Σκιλλούρα.
Υπάρχει επίσης παλιά τοπική παράδοση σύμφωνα με την οποία ένας άρρωστος σκύλος θεραπεύτηκε όταν λούστηκε σε πηγή με νερό που θεωρείτο ιαματικό, στην περιοχή της εκκλησίας. Σε παραλλαγή της παράδοσης ο σκύλος ανήκε στη θρυλική Ρήγαινα της Κύπρου. Πρόκειται όμως για λαϊκή παράδοση και όχι για ιστορικά τεκμηριωμένη ετυμολογία.
Η φυτωνυμική ερμηνεία θεωρείται πιθανότερη. Με την περιοχή συνδέεται επίσης το τοπικό επίθετο της Παναγίας «Σκυλλουρκώτισσα».
Μικτή κοινότητα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων
Για μεγάλο χρονικό διάστημα η Σκυλλούρα ήταν μικτό χωριό, στο οποίο ζούσαν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι.
Οι απογραφές δείχνουν χαρακτηριστικά τη σύνθεση αυτή. Το 1931 καταγράφηκαν 506 κάτοικοι, από τους οποίους 344 ήταν Ελληνοκύπριοι και 162 Τουρκοκύπριοι. Το 1946 ο πληθυσμός έφθασε τους 598, από τους οποίους 384 ήταν Ελληνοκύπριοι και 214 Τουρκοκύπριοι.
Το 1960 η Σκυλλούρα είχε 793 κατοίκους: 504 Ελληνοκύπριους και 289 Τουρκοκύπριους.
Οι διακοινοτικές ταραχές και οι μετακινήσεις πληθυσμού
Η πληθυσμιακή σύνθεση μεταβλήθηκε δραματικά κατά τις δεκαετίες του 1950 και 1960.
Το 1958, κατά την περίοδο των διακοινοτικών συγκρούσεων, μετακινήθηκαν στη Σκυλλούρα Τουρκοκύπριοι από μικρότερους οικισμούς.
Μετά τα γεγονότα του 1963–1964, οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι εγκατέλειψαν τη Σκυλλούρα και μετακινήθηκαν σε τουρκοκυπριακούς θύλακες και γειτονικές τουρκοκυπριακές κοινότητες.
Το 1972 η Κυπριακή Κυβέρνηση επιχείρησε να διευκολύνει την επιστροφή τους και έγιναν ακόμη και επισκευές σε κατοικίες, χωρίς τελικά να πραγματοποιηθεί οργανωμένη επιστροφή πριν από το 1974.
Έτσι, στην απογραφή του 1973, η Σκυλλούρα είχε 533 κατοίκους, όλοι Ελληνοκύπριοι.
Πληθυσμιακή εξέλιξη
Η πληθυσμιακή εξέλιξη του χωριού στις επίσημες απογραφές ήταν:
1881: 272 κάτοικοι
1891: 387
1901: 487
1911: 477
1921: 511
1931: 506 – 344 Ελληνοκύπριοι και 162 Τουρκοκύπριοι
1946: 598 – 384 Ελληνοκύπριοι και 214 Τουρκοκύπριοι
1960: 793 – 504 Ελληνοκύπριοι και 289 Τουρκοκύπριοι
1973: 533 – όλοι Ελληνοκύπριοι.
Εκκλησίες και θρησκευτική κληρονομιά
Σημαντικότερο θρησκευτικό μνημείο της Σκυλλούρας είναι η παλιά εκκλησία της Παναγίας, η οποία έχει μεσαιωνικές ρίζες.
Η ιστορική τρίκλιτη λατινική εκκλησία της Φραγκοκρατίας μετατράπηκε και ανακαινίστηκε σε μεταγενέστερες περιόδους. Σήμερα σώζεται ως μονόκλιτος ναός, αλλά διατηρεί στοιχεία γοτθικής αρχιτεκτονικής, σημαντικά για την ιστορία της μεσαιωνικής Σκυλλούρας.
Στο χωριό υπάρχει επίσης εκκλησία αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ.
Η εκκλησία της Παναγίας αποτελεί ξεχωριστό θέμα στο Biodiversity of Cyprus και φωτογραφήθηκε επίσης από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στις 12 Σεπτεμβρίου 2016.
Αρχαιολογική σημασία
Στην περιοχή της Σκυλλούρας υπάρχει καταγεγραμμένος αρχαιολογικός χώρος των Προϊστορικών χρόνων. Η παρουσία του προσθέτει μία ακόμη σημαντική περίοδο στη μακρά ιστορία της περιοχής, η οποία δεν περιορίζεται στον μεσαιωνικό οικισμό αλλά παρουσιάζει ανθρώπινη δραστηριότητα από πολύ παλαιότερες εποχές.
Η τουρκική εισβολή του 1974
Η ιστορική συνέχεια της ελληνοκυπριακής κοινότητας διακόπηκε με την τουρκική εισβολή του 1974.
Με την προέλαση των τουρκικών στρατευμάτων, οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι της Σκυλλούρας εγκατέλειψαν το χωριό και προσφυγοποιήθηκαν. Έτσι, μέσα σε μία δεκαετία, η Σκυλλούρα γνώρισε δύο μεγάλες πληθυσμιακές μετακινήσεις: την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων το 1964 και τον εκτοπισμό των Ελληνοκυπρίων το 1974.
Μετά την κατάληψη του χωριού επέστρεψαν Τουρκοκύπριοι που κατάγονταν από τη Σκυλλούρα, ενώ εγκαταστάθηκαν επίσης Τουρκοκύπριοι που μετακινήθηκαν από τις ελεύθερες περιοχές προς το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου μετά το 1974.
Η ονομασία Yılmazköy
Η τουρκική ονομασία που χρησιμοποιείται για τη Σκυλλούρα είναι Yılmazköy, η οποία μπορεί να αποδοθεί περίπου ως «γενναίο» ή «ατρόμητο χωριό».
Η ονομασία δεν δημιουργήθηκε μετά το 1974 αλλά χρησιμοποιείτο από Τουρκοκυπρίους ήδη πριν από την εισβολή και συνέχισε να χρησιμοποιείται μεταγενέστερα. Η επίσημη ονομασία της κοινότητας για την Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει Σκυλλούρα.
Η Σκυλλούρα σήμερα ως ιστορική κοινότητα
Η Σκυλλούρα παραμένει επίσημα κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρότι από το 1974 δεν βρίσκεται υπό τον αποτελεσματικό έλεγχο της Δημοκρατίας. Περιλαμβάνεται και στον οργανωμένο Κατάλογο Δήμων και Κοινοτήτων του Biodiversity of Cyprus ως κατεχόμενη κοινότητα.
Η ιστορία της παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή συνδυάζει στοιχεία από πολλές διαφορετικές περιόδους της κυπριακής ιστορίας: προϊστορική ανθρώπινη παρουσία, μεσαιωνικό φέουδο, λατινική και ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση, μακρόχρονη συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και τις δραματικές πληθυσμιακές μετακινήσεις του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα.
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης τραβήχτηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου στις 12 Σεπτεμβρίου 2016 και αποτελούν μέρος της φωτογραφικής τεκμηρίωσης του Biodiversity of Cyprus για τα χωριά και την πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου.
Στοιχεία Σκυλλούρας
Ονομασία: Σκυλλούρα
Αγγλική ονομασία: Skylloura
Επαρχία: Λευκωσία
Χώρα: Κυπριακή Δημοκρατία
Κατάσταση: Κατεχόμενη κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1974
Χαρακτήρας πριν από το 1964: Μικτό ελληνοκυπριακό και τουρκοκυπριακό χωριό
Απόσταση από Λευκωσία: περίπου 20 χλμ. βορειοδυτικά
Μέσο υψόμετρο: περίπου 160 μ.
Υψόμετρο διοικητικής έκτασης: περίπου 135–230 μ.
Μέση ετήσια βροχόπτωση: περίπου 360 mm
Υδρογραφία: Ρυάκι Σκυλλούρας, παραπόταμος του Οβγού
Κύρια παραδοσιακή καλλιέργεια: Σιτηρά
Μεσαιωνικές μορφές ονομασίας: Scilura, Sciulura, Squilur
Ιστορική κατάσταση: Φέουδο κατά τη Φραγκοκρατία
Κύριος ιστορικός ναός: Παναγία
Άλλος ναός: Αρχάγγελος Μιχαήλ
Αρχαιολογία: Προϊστορικός αρχαιολογικός χώρος στην περιοχή
Πληθυσμός 1881: 272
Πληθυσμός 1891: 387
Πληθυσμός 1901: 487
Πληθυσμός 1911: 477
Πληθυσμός 1921: 511
Πληθυσμός 1931: 506
Πληθυσμός 1946: 598
Πληθυσμός 1960: 793
Πληθυσμός 1973: 533
Τουρκική ονομασία: Yılmazköy
Συντεταγμένες κέντρου χωριού: 35.2303° N, 33.1656° E
Google Maps: https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=35.2303%2C33.1656
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 12/9/2016
Τοποθεσία φωτογραφιών: Σκυλλούρα, επαρχία Λευκωσίας
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Το κατεχόμενο χωριό Σκυλλούρα – Skylloura Village – Cyprus. Αρχική ανάρτηση, θέση του χωριού, οδικές συνδέσεις και φωτογραφική καταγραφή της 12/9/2016.
Biodiversity of Cyprus – Η Εκκλησία η Παναγία Χρυσελεούσα στο κατεχόμενο χωριό Σκυλλούρα. Φωτογραφική και εκκλησιαστική τεκμηρίωση.
Biodiversity of Cyprus – Κατάλογος Δήμων και Κοινοτήτων της Κύπρου. Καταγραφή της Σκυλλούρας μεταξύ των κατεχόμενων κοινοτήτων.
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια – Polignosi, Σκυλλούρα. Γεωγραφία, γεωλογία, γεωργία, πληθυσμιακές απογραφές, ιστορία, ετυμολογία, μεσαιωνικές πηγές, εκκλησίες και πληθυσμιακές μετακινήσεις.
Μελανή Κ. Θεοδώρου – Οι κατεχόμενοι ναοί της Σκυλλούρας, Ορθόδοξη Μαρτυρία. Ιστορικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία για τον μεσαιωνικό ναό της Παναγίας.
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – SKYLLOURA, 12 SEPTEMBER 2016
Skylloura
Skylloura is an occupied village in Nicosia District, situated in the western central plain of Cyprus, approximately 20 km northwest of Nicosia. It occupies an important geographical position between Nicosia, Morphou and the Kyrenia region and has been within the occupied part of the Republic of Cyprus since 1974.
The original Biodiversity of Cyprus post notes its important road position, where routes connecting Morphou–Nicosia and Kyrenia–Lapithos–Skylloura met. The photographs were taken by George Konstantinou on 12 September 2016.
Geography
The village stands at an average elevation of approximately 160 m. The land slopes generally southwards, falling from about 230 m near the northern boundary to around 135 m in the south.
The Skylloura stream, a tributary of the Ovgos River, crosses the area.
Geologically, the community includes recent alluvial deposits, terrace deposits, Kythrea Flysch, the chalks, marls and sandstones of the Pakhna Formation, and gypsum deposits of the Kalavasos Formation.
Average annual rainfall is approximately 360 mm.
Agriculture
Before 1974, agriculture was dominated by the cultivation of cereals. The relatively open terrain of the western Mesaoria provided extensive land suitable for grain cultivation.
Agriculture formed an important part of the economy and traditional life of the community.
Road connections
Skylloura stood beside the old Nicosia–Myrtou–Kyrenia road.
It was connected northwestwards with Kontemenos, approximately 6.5 km away; southeastwards with Agios Vasileios, approximately 2 km away, and through it with Nicosia; and northwards with Agios Ermolaos, approximately 6 km away.
This road network gave the village considerable strategic and economic importance.
Medieval history
Skylloura existed during the medieval period and appears on old maps as Scilura and Sciulura.
The chronicler Stefano Lusignan referred to the settlement as Squilur and described it as a fief during Frankish rule.
He also mentioned a large three-aisled Latin church dedicated to the Virgin Mary. This church is associated with the later Orthodox Church of Panagia Eleousa.
Its construction during Frankish rule indicates that Skylloura was a significant medieval estate, possibly associated with the Latin Archbishopric of Nicosia, a Latin religious order or royal property.
Origin of the name
The precise origin of the name Skylloura is uncertain.
One of the more plausible explanations is that it is a phytonym, derived from plants traditionally associated with the area and related to the sea squill. This has also led to the alternative Greek spelling Skilloura.
A local legend instead associates the name with a dog that was supposedly cured of a skin disease after bathing in a spring near the church. This is a folk tradition rather than a historically established etymology.
The Virgin Mary was also locally associated with the epithet Skyllourkotissa.
A mixed Greek Cypriot and Turkish Cypriot community
For much of its modern history Skylloura was a mixed village inhabited by Greek Cypriots and Turkish Cypriots.
In 1931, its 506 residents included 344 Greek Cypriots and 162 Turkish Cypriots.
In 1946, the population reached 598, comprising 384 Greek Cypriots and 214 Turkish Cypriots.
By 1960, Skylloura had 793 inhabitants: 504 Greek Cypriots and 289 Turkish Cypriots.
Population movements
The demographic composition changed dramatically during the intercommunal conflicts of the 1950s and 1960s.
In 1958, Turkish Cypriots displaced from smaller settlements moved into Skylloura.
Following the intercommunal violence of 1963–1964, the Turkish Cypriot inhabitants left Skylloura and moved to Turkish Cypriot enclaves and neighbouring Turkish Cypriot villages.
Attempts were made by the Cyprus Government in 1972 to facilitate their return, including repairs to houses, but an organised return did not take place before 1974.
Consequently, the 1973 census recorded 533 inhabitants, all Greek Cypriots.
Population history
1881: 272
1891: 387
1901: 487
1911: 477
1921: 511
1931: 506 – 344 Greek Cypriots and 162 Turkish Cypriots
1946: 598 – 384 Greek Cypriots and 214 Turkish Cypriots
1960: 793 – 504 Greek Cypriots and 289 Turkish Cypriots
1973: 533 – all Greek Cypriots
Churches
The most important historic church of Skylloura is the Church of Panagia, whose origins extend back to the medieval period.
The original three-aisled Latin church was altered and renovated over the centuries. Although it survives as a single-aisled building, it retains significant elements of Gothic architecture.
Another church in the village is dedicated to Archangel Michael.
Archaeology
A prehistoric archaeological site is recorded within the area of Skylloura, demonstrating that human activity in the region extends considerably further back than the medieval settlement.
The Turkish invasion of 1974
During the Turkish invasion of 1974, the Greek Cypriot inhabitants of Skylloura were displaced and became refugees.
Within only a decade, therefore, the village experienced two major population displacements: the departure of its Turkish Cypriot population in 1964 and the displacement of its Greek Cypriot population in 1974.
After the occupation of the village, some Turkish Cypriots originating from Skylloura returned, while other Turkish Cypriots transferred from the government-controlled areas after 1974 also settled there.
The name Yılmazköy
The Turkish name used for Skylloura is Yılmazköy, which may be translated approximately as “brave village” or “fearless village”.
The name was already in use among Turkish Cypriots before 1974 and continued to be used afterwards. The official name of the community for the Republic of Cyprus remains Skylloura.
Historical importance
Skylloura's history brings together several distinct periods of Cypriot history: prehistoric settlement, a medieval Frankish fief, Latin and Orthodox ecclesiastical heritage, centuries of Greek Cypriot and Turkish Cypriot coexistence and the major population displacements of the twentieth century.
The photographs in this article were taken by George Konstantinou on 12 September 2016 and form part of the Biodiversity of Cyprus photographic documentation of the villages and cultural heritage of Cyprus.
Skylloura details
Name: Skylloura
District: Nicosia
Country: Republic of Cyprus
Status: Occupied community of the Republic of Cyprus since 1974
Pre-1964 character: Mixed Greek Cypriot and Turkish Cypriot village
Distance from Nicosia: approximately 20 km northwest
Average elevation: approximately 160 m
Elevation range: approximately 135–230 m
Average annual rainfall: approximately 360 mm
Watercourse: Skylloura stream, tributary of the Ovgos River
Principal traditional crop: Cereals
Medieval names: Scilura, Sciulura, Squilur
Medieval status: Frankish-period fief
Principal historic church: Panagia
Other church: Archangel Michael
Archaeology: Prehistoric archaeological site in the area
Population 1881: 272
Population 1891: 387
Population 1901: 487
Population 1911: 477
Population 1921: 511
Population 1931: 506
Population 1946: 598
Population 1960: 793
Population 1973: 533
Turkish name: Yılmazköy
Village-centre coordinates: 35.2303° N, 33.1656° E
Google Maps: https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=35.2303%2C33.1656
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 12 September 2016
Photograph location: Skylloura, Nicosia District
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – The occupied village of Skylloura – Cyprus. Original post, geographical location, road connections and photographic record of 12 September 2016.
Biodiversity of Cyprus – The Church of Panagia Chryseleousa in occupied Skylloura. Photographic and ecclesiastical documentation.
Biodiversity of Cyprus – List of Municipalities and Communities of Cyprus. Skylloura listed among the occupied communities.
Great Cyprus Encyclopaedia – Polignosi, Skylloura. Geography, geology, agriculture, population censuses, medieval history, name origin, churches and population movements.
Melani K. Theodorou – The occupied churches of Skylloura, Orthodoxi Martyria. Historical and architectural information concerning the medieval Church of Panagia.
