Η εκκλησία Αγία Βαρβάρα στο χωριό Αγία Βαρβάρα στην επαρχία Λευκωσίας - Ayia Varbara Churche at Ayia Varbara Village - Cyprus
Photos 2/3/2016 by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Το εξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού
Το μικρό εξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού βρίσκεται στο χωριό Αγία Βαρβάρα της επαρχίας Λευκωσίας και αποτελεί έναν από τους χώρους λατρείας της κοινότητας. Η ύπαρξή του επιβεβαιώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής, η οποία καταγράφει τον Τίμιο Σταυρό μεταξύ των λοιπών ναών της Αγίας Βαρβάρας.
Το εξωκλήσι είναι νεότερο κτίσμα και βρίσκεται σε ιδιαίτερα εμφανή θέση, στην κορυφή λόφου περίπου στο κέντρο του χωριού. Ο λόφος δεσπόζει στην πεδιάδα μέσα στην οποία αναπτύσσεται η Αγία Βαρβάρα και, χάρη στην υπερυψωμένη θέση του, το εξωκλήσι είναι ορατό από διάφορες κατευθύνσεις.
Αρχιτεκτονική
Το εξωκλήσι έχει κατασκευαστεί με μορφολογικά στοιχεία που παραπέμπουν στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική. Η κάτοψή του είναι σταυροειδής και το κτίσμα επιστέφεται από τρούλο, ο οποίος αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο της εξωτερικής του μορφής.
Η στέγαση περιλαμβάνει οξυκόρυφα σταυροθόλια, τα οποία καλύπτονται με κεραμίδια βυζαντινού τύπου. Η χρήση αυτών των στοιχείων, σε συνδυασμό με τη σταυροειδή διάταξη και τον τρούλο, προσδίδει στο μικρό κτίσμα έντονο νεοβυζαντινό χαρακτήρα.
Η πέτρα αποτελεί βασικό υλικό της εξωτερικής κατασκευής και διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό την όψη του εξωκλησιού. Η λιθοδομή, τα κεραμίδια και ο τρούλος δημιουργούν ένα σύνολο που εντάσσεται αρμονικά στο τοπίο και στη μορφή του κυπριακού χωριού.
Ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στοιχείο είναι το καμπαναριό. Βρίσκεται στη γωνία που σχηματίζουν ο βόρειος και ο δυτικός τοίχος του ναού και φέρει μία καμπάνα.
Θέση και άμεσο περιβάλλον
Η επιλογή της κορυφής του λόφου για την ανέγερση του εξωκλησιού το καθιστά χαρακτηριστικό σημείο του οικιστικού τοπίου της Αγίας Βαρβάρας. Από τη θέση αυτή υπάρχει ανοικτή θέα προς την πεδιάδα και το χωριό.
Στον ίδιο χώρο, δυτικά του εξωκλησιού, βρίσκονται το κοινοτικό αμφιθέατρο της Αγίας Βαρβάρας και δεξαμενή νερού που χρησιμοποιείται για την υδροδότηση του χωριού. Τα στοιχεία αυτά βοηθούν και στον ακριβέστερο εντοπισμό του ναού μέσα στον οικισμό.
Η Αγία Βαρβάρα βρίσκεται στην επαρχία Λευκωσίας, περίπου 22 χιλιόμετρα νότια της πόλης της Λευκωσίας και σε υψόμετρο περίπου 311 μέτρων. Το εξωκλήσι βρίσκεται ανατολικά του κεντρικού ναού της Αγίας Βαρβάρας, σε απόσταση περίπου 300 μέτρων.
Οι ναοί της κοινότητας
Ο κύριος ενοριακός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στην Αγία Βαρβάρα. Η Ιερά Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής καταγράφει επίσης ως λοιπούς ναούς της κοινότητας τον Άγιο Νεκτάριο, τον Τίμιο Σταυρό και τον Άγιο Λουκά τον Ιατρό.
Άλλες πηγές που παρουσιάζουν την κοινότητα αναφέρουν επίσης το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού ως έναν από τους θρησκευτικούς χώρους και τα αξιοθέατα της Αγίας Βαρβάρας.
Έτσι, το εξωκλήσι δεν αποτελεί απομονωμένο μνημείο, αλλά μέρος του ευρύτερου εκκλησιαστικού τοπίου της κοινότητας.
Η Αγία Βαρβάρα και το πολιτιστικό της περιβάλλον
Η περιοχή γύρω από το εξωκλήσι αποτελεί μέρος ενός χωριού με σημαντικό φυσικό, ιστορικό και πολιτιστικό ενδιαφέρον. Στην ευρύτερη περιοχή της Αγίας Βαρβάρας υπάρχουν, μεταξύ άλλων, αρχαιολογικά κατάλοιπα που συνδέονται με την αρχαία παραγωγή χαλκού, παραδοσιακές εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την αγροτική και προβιομηχανική οικονομία, καθώς και σύγχρονοι χώροι πολιτισμού και αναψυχής.
Το εξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά σημεία του σημερινού οικισμού και, λόγω της θέσης του πάνω στον λόφο, αποτελεί ευδιάκριτο στοιχείο του τοπίου της Αγίας Βαρβάρας.
Συντεταγμένες και Google Maps
Συντεταγμένες: 34.99708° N, 33.37197° E
Google Maps:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=34.99708%2C33.37197
Ταξινόμηση
Ονομασία: Εξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού
Αφιέρωση: Τίμιος Σταυρός
Τύπος: Ορθόδοξο χριστιανικό εξωκλήσι
Θρησκεία: Χριστιανισμός
Δόγμα: Ορθόδοξη Εκκλησία
Τοποθεσία: Αγία Βαρβάρα
Επαρχία: Λευκωσία
Χώρα: Κύπρος
Εκκλησιαστική δικαιοδοσία: Ιερά Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής
Αρχιτεκτονική μορφή: Σταυροειδής με τρούλο
Στέγαση: Οξυκόρυφα σταυροθόλια με κεραμίδια βυζαντινού τύπου
Κύριο εξωτερικό δομικό υλικό: Πέτρα
Καμπαναριό: Στη συμβολή βόρειου και δυτικού τοίχου, με μία καμπάνα
Συντεταγμένες: 34.99708° N, 33.37197° E
Πηγές
Ιερά Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής – Αγία Βαρβάρα
https://www.imtamasou.org.cy/tamasos-2/arxieratikes_periferies_tamasou-2/arxieratiki-periferia-episkopiou/agia-varvara/
IX ANDROMEDA – Τίμιος Σταυρός, Αγία Βαρβάρα, Λευκωσία
https://www.ix-andromeda.com/nicosia/timios-stauros-agia-barbara.html
e-villages – Αγία Βαρβάρα
https://e-villages.org/portfolio-item/agia-varvara/
Mapcarta / OpenStreetMap – Timios Stavros
https://mapcarta.com/W517213810
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – αρχική ανάρτηση
https://biodiversitycyprus.blogspot.com/2016/10/timios-stauros-churche-at-ayia-varbara.html
Text by George Konstantinou.
The Chapel of the Holy Cross
The small Chapel of the Holy Cross (Timios Stavros) is located in the village of Agia Varvara in Nicosia District and forms part of the community's group of places of worship. Its existence is officially confirmed by the Holy Metropolis of Tamassos and Orinis, which lists Timios Stavros among the other churches of Agia Varvara.
The chapel is a relatively recent building and occupies a particularly prominent position on the summit of a hill approximately in the centre of the village. The hill dominates the plain in which Agia Varvara is situated, making the chapel visible from several directions.
Architecture
The chapel was constructed with morphological features inspired by Byzantine ecclesiastical architecture. It has a cross-shaped plan and is crowned by a dome, which forms the dominant feature of its external appearance.
Its roofing incorporates pointed cross-vaults covered with Byzantine-style tiles. Together with the cross-shaped arrangement and dome, these features give the small building a pronounced Neo-Byzantine architectural character.
Stone is a principal material of the exterior construction and largely defines the appearance of the chapel. The masonry, tiled roofs and dome combine to create a building that blends harmoniously with the surrounding landscape and the character of the Cypriot village.
A distinctive architectural feature is the bell tower. It rises at the corner formed by the northern and western walls of the chapel and contains a single bell.
Location and immediate surroundings
The position of the chapel on the summit of the hill makes it a characteristic feature of the built landscape of Agia Varvara. Its elevated location provides open views over the village and the surrounding plain.
Immediately to the west of the chapel are the Agia Varvara community amphitheatre and a water reservoir used for the village's water supply. These features also provide useful landmarks for identifying the chapel's position within the settlement.
Agia Varvara lies in Nicosia District, approximately 22 kilometres south of the city of Nicosia, at an elevation of about 311 metres. The chapel stands east of the main Church of Agia Varvara, at a distance of approximately 300 metres.
Churches of the community
The principal parish church of the village is dedicated to Saint Barbara. The Holy Metropolis of Tamassos and Orinis also lists Agios Nektarios, Timios Stavros and Agios Loukas the Physician among the other churches associated with the community.
Other sources presenting the village likewise identify the small Chapel of the Holy Cross as one of Agia Varvara's religious sites and places of interest.
The chapel therefore forms part of the wider ecclesiastical landscape of the community rather than standing as an isolated religious monument.
Agia Varvara and its cultural setting
The surroundings of the chapel form part of a village with considerable natural, historical and cultural interest. The wider Agia Varvara area includes archaeological remains associated with ancient copper production, installations connected with the island's traditional agricultural and proto-industrial economy, as well as modern cultural and recreational spaces.
The Chapel of the Holy Cross is one of the characteristic landmarks of the modern settlement and, because of its prominent hilltop position, forms a readily visible element of the landscape of Agia Varvara.
Coordinates and Google Maps
Coordinates: 34.99708° N, 33.37197° E
Google Maps:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=34.99708%2C33.37197
Classification
Name: Chapel of the Holy Cross
Greek name: Εξωκλήσι του Τιμίου Σταυρού
Dedication: Holy Cross
Type: Orthodox Christian chapel
Religion: Christianity
Denomination: Greek Orthodox
Location: Agia Varvara
District: Nicosia
Country: Cyprus
Ecclesiastical jurisdiction: Holy Metropolis of Tamassos and Orinis
Architectural form: Cross-shaped plan with dome
Roofing: Pointed cross-vaults covered with Byzantine-style tiles
Principal exterior building material: Stone
Bell tower: At the junction of the northern and western walls, with a single bell
Coordinates: 34.99708° N, 33.37197° E
Sources
Holy Metropolis of Tamassos and Orinis – Agia Varvara
https://www.imtamasou.org.cy/tamasos-2/arxieratikes_periferies_tamasou-2/arxieratiki-periferia-episkopiou/agia-varvara/
IX ANDROMEDA – Timios Stavros, Agia Varvara, Nicosia
https://www.ix-andromeda.com/en/nicosia/timios-stauros-agia-barbara.html
e-villages – Agia Varvara
https://e-villages.org/portfolio-item/agia-varvara/
Mapcarta / OpenStreetMap – Timios Stavros
https://mapcarta.com/W517213810
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – original post
https://biodiversitycyprus.blogspot.com/2016/10/timios-stauros-churche-at-ayia-varbara.html
