Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος.
Το απολίθωμα Ficus sp. που παρουσιάζεται εδώ βρέθηκε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη σύζυγό του Φανή Κωνσταντίνου στην περιοχή του Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας.
Το Ficus Röding, 1798 είναι γένος θαλάσσιων γαστεροπόδων της οικογένειας Ficidae. Πρόκειται για τα γαστερόποδα που στα αγγλικά είναι γνωστά ως fig shells, λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος του κελύφους τους. Το γένος περιλαμβάνει τόσο σύγχρονα όσο και εξαφανισμένα είδη και είναι γνωστό από πλούσιο απολιθωματολογικό υλικό. Το Ficus Röding, 1798 αναγνωρίζεται από τη MolluscaBase/WoRMS ως έγκυρο γένος.
Για το συγκεκριμένο δείγμα από το Αρεδιού διατηρείται η αναγνώριση Ficus sp., χωρίς προσδιορισμό σε επίπεδο είδους.
Περιγραφή
Τα κελύφη του γένους Ficus έχουν πολύ χαρακτηριστική μορφή. Είναι σχετικά λεπτά και ελαφριά, με διογκωμένο σώμα που στενεύει προς το πρόσθιο τμήμα και καταλήγει σε επιμήκη σιφωνικό σωλήνα. Η σπείρα είναι συνήθως χαμηλή και το άνοιγμα μεγάλο.
Η εξωτερική επιφάνεια παρουσιάζει χαρακτηριστική γλυπτική από σπειροειδείς και αξονικές γραμμές ή νευρώσεις, οι οποίες διασταυρώνονται και συχνά δημιουργούν ένα λεπτό δικτυωτό σχέδιο.
Το περίγραμμα του κελύφους, που θυμίζει σε κάποιο βαθμό το σχήμα σύκου, έδωσε στην οικογένεια Ficidae την καθιερωμένη αγγλική ονομασία fig shells.
Το γένος Ficus στο απολιθωματολογικό αρχείο
Το Ficus έχει μακρά παρουσία στο απολιθωματολογικό αρχείο. Παλαιοντολογικές συλλογές περιλαμβάνουν διάφορα εξαφανισμένα είδη του γένους, όπως Ficus tricostatus, Ficus tricarinatus και Ficus pannus. Υλικό αυτών των απολιθωμένων ειδών φυλάσσεται, μεταξύ άλλων, στις συλλογές του Muséum national d'Histoire naturelle της Γαλλίας.
Η παρουσία πολλών απολιθωμένων ειδών και η μορφολογική ποικιλότητα του γένους καθιστούν σημαντική την προσεκτική εξέταση των επιμέρους χαρακτηριστικών πριν από οποιαδήποτε αναγνώριση σε επίπεδο είδους.
Για τον λόγο αυτό, το εύρημα από το Αρεδιού παρουσιάζεται ως Ficus sp. και δεν του αποδίδεται συγκεκριμένο είδος χωρίς λεπτομερέστερη συγκριτική μελέτη.
Τα απολιθώματα της επαρχίας Λευκωσίας
Η ευρύτερη περιοχή της Λευκωσίας διαθέτει εξαιρετικά πλούσιο αρχείο θαλάσσιων απολιθωμάτων. Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρει ότι τα πλειοκαινικά ιζήματα του Σχηματισμού Λευκωσίας είναι ιδιαίτερα πλούσια σε μακροαπολιθώματα. Στα ανώτερα στρωματογραφικά επίπεδα απαντούν πλούσιες συγκεντρώσεις δίθυρων, γαστεροπόδων, σκαφοπόδων, βαλανίδων, εχινοειδών και κοραλλιών.
Ο Σχηματισμός Λευκωσίας αποτελείται από θαλάσσια ιζήματα που αποτέθηκαν μετά την επανασύνδεση της Μεσογείου με τον Ατλαντικό. Καθώς η Κύπρος συνέχιζε να ανυψώνεται, τα θαλάσσια περιβάλλοντα γίνονταν προοδευτικά ρηχότερα και τελικά οι παλαιοί θαλάσσιοι πυθμένες αναδύθηκαν.
Το εύρημα από το Αρεδιού
Το συγκεκριμένο Ficus sp. αποτελεί προσωπικό εύρημα του Γιώργου Κωνσταντίνου και της Φανής Κωνσταντίνου από το Αρεδιού.
Ως θαλάσσιο γαστερόποδο, αποτελεί ακόμη μία μαρτυρία της πλούσιας θαλάσσιας πανίδας που αντιπροσωπεύεται στα απολιθώματα της κεντρικής Κύπρου.
Δεν αποδίδεται συγκεκριμένο είδος ούτε ακριβής γεωλογική ηλικία στο συγκεκριμένο δείγμα χωρίς λεπτομερέστερη εξέταση και επιβεβαιωμένα στοιχεία για το στρωματογραφικό επίπεδο από το οποίο προήλθε.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Mollusca
Κλάση: Gastropoda
Υποκλάση: Caenogastropoda
Οικογένεια: Ficidae
Γένος: Ficus Röding, 1798
Ταυτοποίηση: Ficus sp.
Υλικό: Απολίθωμα
Τοποθεσία: Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος
Συλλέκτες: Γιώργος Κωνσταντίνου και Φανή Κωνσταντίνου
Πηγές
- Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Ficus sp. fossil – Cyprus
- World Register of Marine Species (WoRMS) – Ficus Röding, 1798
- Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Κυπριακής Δημοκρατίας – Απολιθώματα της Κύπρου
- Geological Survey Department – Nicosia Formation and geology of Cyprus
- Muséum national d'Histoire naturelle – Fossil Ficus collections
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – AREDIOU, NICOSIA DISTRICT, CYPRUS.
The Ficus sp. fossil presented here was found by George Konstantinou and his wife Fani Konstantinou at Arediou, Nicosia District, Cyprus.
Ficus Röding, 1798 is a genus of marine gastropods belonging to the family Ficidae. Members of the family are commonly known in English as fig shells, referring to their characteristic shell shape. The genus contains both living and extinct species and has an extensive fossil record. Ficus Röding, 1798 is recognised as a valid genus by MolluscaBase/WoRMS.
The Arediou specimen is retained as Ficus sp., without assignment to a particular species.
Description
Shells of Ficus have a highly characteristic form. They are relatively thin and lightweight, with an inflated body that narrows anteriorly into an elongated siphonal canal. The spire is generally low and the aperture large.
The external surface bears characteristic spiral and axial sculpture, which intersect to produce a delicate reticulated pattern in many species.
The overall outline of the shell resembles a fig, giving members of the family Ficidae their established English name fig shells.
Fossil record of Ficus
The genus Ficus has a long fossil record. Palaeontological collections contain numerous extinct species, including Ficus tricostatus, Ficus tricarinatus and Ficus pannus. Fossil specimens of these taxa are preserved, among other institutions, in the collections of the Muséum national d'Histoire naturelle in France.
The diversity of fossil species and variation in shell morphology make careful examination of diagnostic characters important before assigning fossil material to species level.
For this reason, the Arediou specimen is presented conservatively as Ficus sp.
Marine fossils of Nicosia District
Nicosia District has an exceptionally rich record of marine fossils. According to the Geological Survey Department of the Republic of Cyprus, the Pliocene sediments of the Nicosia Formation are particularly rich in macrofossils. Upper stratigraphic horizons contain abundant bivalves, gastropods, scaphopods, barnacles, echinoids and corals.
The Nicosia Formation consists of marine sediments deposited following the re-establishment of open marine conditions in the Mediterranean. As Cyprus continued to uplift, these marine environments became progressively shallower and former seabeds eventually emerged above sea level.
The fossil from Arediou
The Ficus sp. specimen presented here was found by George Konstantinou and Fani Konstantinou at Arediou.
As a fossil marine gastropod, it forms part of the evidence for the rich marine fauna represented in the fossil record of central Cyprus.
No particular species or precise geological age is assigned to this specimen without more detailed examination and confirmed information concerning its original stratigraphic horizon.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Mollusca
Class: Gastropoda
Subclass: Caenogastropoda
Family: Ficidae
Genus: Ficus Röding, 1798
Identification: Ficus sp.
Material: Fossil
Locality: Arediou, Nicosia District, Cyprus
Collectors: George Konstantinou and Fani Konstantinou
Sources
- Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Ficus sp. fossil – Cyprus
- World Register of Marine Species (WoRMS) – Ficus Röding, 1798
- Geological Survey Department, Republic of Cyprus – Fossils of Cyprus
- Geological Survey Department – Nicosia Formation
- Muséum national d'Histoire naturelle – Fossil Ficus collections
