Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou: Actinia prasina Gosse, 1860 – Green sea anemone – Πράσινη θαλάσσια ανεμώνη

Actinia is a genus of sea anemones in the family Actiniidae.

Underwater photos in dark cave 12/02/2017 at Akrotiri by Kostas Aristeidou

Below in English

Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου.
Υποβρύχιες φωτογραφίες: Κώστας Αριστείδου – σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά, Ακρωτήρι, Κύπρος, 12/2/2017.

Η Actinia prasina Gosse, 1860 είναι θαλάσσια ανεμώνη της οικογένειας Actiniidae. Το όνομα αναγνωρίζεται σήμερα ως αποδεκτό είδος, ενώ η παλαιότερη ονομασία Actinia equina prasina αντιμετωπίζεται ως συνώνυμο του Actinia prasina.

Το άτομο που παρουσιάζεται στις φωτογραφίες καταγράφηκε μέσα σε σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά στο Ακρωτήρι, στις 12 Φεβρουαρίου 2017, από τον Κώστα Αριστείδου.

Περιγραφή

Η Actinia prasina έχει χαρακτηριστικό πράσινο χρωματισμό. Το σώμα της είναι μαλακό και κυλινδρικό, με πλατιά βάση προσκόλλησης στο υπόστρωμα και στοματικό δίσκο που περιβάλλεται από πολυάριθμα κοντά πλοκάμια.

Σε λεπτομερείς περιγραφές του είδους αναφέρονται περίπου 190–200 πλοκάμια, διατεταγμένα σε έξι κύκλους. Το σώμα μπορεί να φθάσει περίπου τα 4 εκ. σε διάμετρο και τα 6 εκ. σε ύψος.

Όπως και οι άλλες θαλάσσιες ανεμώνες, διαθέτει κνιδοκύτταρα με νηματοκύστεις, τα οποία χρησιμοποιούνται στη σύλληψη τροφής και στην άμυνα.

Ταξινομία

Η ταξινομική ιστορία της Actinia prasina παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ο Gosse το 1860 είχε περιγράψει την πράσινη μορφή ως ποικιλία της Actinia equina. Μεταγενέστερες μελέτες έδειξαν ότι οι πράσινοι πληθυσμοί παρουσίαζαν αρκετές διαφορές ώστε να θεωρηθούν ξεχωριστό είδος.

Η διάκριση αυτή υποστηρίχθηκε και από μελέτες γενετικής διαφοροποίησης. Η A. prasina, όπως και η Actinia fragacea, θεωρούνταν παλαιότερα χρωματικές μορφές της A. equina, αλλά αναγνωρίστηκαν αργότερα ως διαφορετικά είδη.

Σήμερα το Actinia prasina Gosse, 1860 καταγράφεται ως αποδεκτό είδος σε διεθνείς ταξινομικές βάσεις.

Ενδιαίτημα και βιολογία

Το είδος είναι συνδεδεμένο με βραχώδη παράκτια ενδιαιτήματα, όπου προσκολλάται σε βράχους, τοιχώματα και σχισμές. Έχει αναφερθεί από την επιφάνεια μέχρι περίπου 10 μέτρα βάθος και μπορεί να βρίσκεται σε περιοχές που επηρεάζονται έντονα από τον κυματισμό.

Όταν εκτίθεται έξω από το νερό στη μεσοπαλιρροιακή ζώνη, μπορεί να συστέλλει το σώμα και να αποσύρει τα πλοκάμια της, περιορίζοντας έτσι την εκτεθειμένη επιφάνεια.

Η παρουσία του φωτογραφημένου ατόμου μέσα σε σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά στο Ακρωτήρι αποτελεί το συγκεκριμένο στοιχείο της κυπριακής καταγραφής που παρουσιάζεται εδώ.

Η καταγραφή από το Ακρωτήρι

Η αναγνώριση πράσινων ανεμώνων του γένους Actinia μόνο από τον χρωματισμό χρειάζεται προσοχή, επειδή η ομάδα παρουσιάζει σημαντική μορφολογική και χρωματική ποικιλότητα και η ιστορία της ταξινόμησής της είναι σύνθετη. Επιστημονικές μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει μορφομετρικά χαρακτηριστικά των κνιδών και γενετικά δεδομένα για τη διάκριση της A. prasina από συγγενικές μορφές.

Για τον λόγο αυτό, η καταγραφή από το Ακρωτήρι διατηρείται ως Actinia prasina Gosse, 1860, σύμφωνα με την υπάρχουσα ταυτοποίηση, χωρίς να επιχειρείται περαιτέρω συμπέρασμα αποκλειστικά από τις φωτογραφίες.

Ταξινόμηση

Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Cnidaria
Κλάση: Anthozoa
Υποκλάση: Hexacorallia
Τάξη: Actiniaria
Οικογένεια: Actiniidae
Γένος: Actinia Linnaeus, 1767
Είδος: Actinia prasina Gosse, 1860
Συνώνυμο: Actinia equina prasina Gosse, 1860
Τοποθεσία καταγραφής: Ακρωτήρι, Κύπρος – σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά
Ημερομηνία: 12/2/2017
Φωτογράφος: Κώστας Αριστείδου

Πηγές

Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Sea anemone – Actinia prasina Gosse, 1860 – Cyprus

Ocean Biodiversity Information System (OBIS) – Actinia prasina

PESI – Actinia prasina Gosse, 1860

Marine Ecology Progress Series – Taxonomic study of Actinia prasina

Text by George Konstantinou.
UNDERWATER PHOTOS: KOSTAS ARISTEIDOU – DARK SEA CAVE, AKROTIRI, CYPRUS, 12/2/2017.

Actinia prasina Gosse, 1860 is a sea anemone belonging to the family Actiniidae. The name is currently recognised as an accepted species, while the former combination Actinia equina prasina is treated as a synonym of Actinia prasina.

The individual shown in the photographs was recorded inside a dark sea cave at Akrotiri, Cyprus, on 12 February 2017 by Kostas Aristeidou.

Description

Actinia prasina is characterised by its green coloration. It has a soft cylindrical body, a broad adhesive base and an oral disc surrounded by numerous short tentacles.

Detailed descriptions report approximately 190–200 tentacles, arranged in six cycles. The body may reach approximately 4 cm in diameter and 6 cm in height.

Like other sea anemones, it possesses cnidocytes containing nematocysts, specialised structures used in capturing prey and defence.

Taxonomy

The taxonomic history of Actinia prasina is particularly interesting. Gosse originally described the green form in 1860 as a variety of Actinia equina. Later research demonstrated sufficient differentiation among green populations for them to be regarded as a separate species.

This distinction was subsequently supported by studies of genetic differentiation. A. prasina, together with Actinia fragacea, had formerly been regarded as colour forms of A. equina before being recognised as separate species.

Today Actinia prasina Gosse, 1860 is listed as an accepted species in international taxonomic databases.

Habitat and biology

The species is associated with rocky coastal habitats, attaching itself to rocks, walls and crevices. It has been reported from the surface to depths of approximately 10 metres and may occur in areas exposed to substantial wave action.

When exposed to air in the intertidal zone, the animal can contract its body and withdraw its tentacles, reducing the surface area exposed to the surrounding environment.

The occurrence of the photographed individual inside a dark marine cave at Akrotiri is the specific feature of the Cyprus observation presented here.

The Akrotiri record

Identification of green Actinia based solely on coloration requires caution because the group displays considerable morphological and colour variation and has a complex taxonomic history. Scientific studies have used cnidom morphometrics and genetic evidence to distinguish A. prasina from closely related forms.

The Akrotiri record is therefore retained as Actinia prasina Gosse, 1860, following the existing identification, without attempting a more definitive conclusion based solely on the photographs.

Classification

Kingdom: Animalia
Phylum: Cnidaria
Class: Anthozoa
Subclass: Hexacorallia
Order: Actiniaria
Family: Actiniidae
Genus: Actinia Linnaeus, 1767
Species: Actinia prasina Gosse, 1860
Synonym: Actinia equina prasina Gosse, 1860
Record locality: Akrotiri, Cyprus – dark sea cave
Date: 12 February 2017
Photographer: Kostas Aristeidou