Below in English
Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο George Konstantinou.
Οι φωτογραφίες και τα βίντεο λήφθηκαν στο Κάβο Γκρέκο στις 14 Απριλίου 2017 και στις 11 Απριλίου 2023.
Ένα σπανιότατο πουλί για την Κύπρο
Η Μικρή αμμογαλιάντρα ή Αμμοτράσιηλος, με επιστημονική ονομασία Ammomanes cinctura, είναι ένα μικρό πουλί των ερήμων και των άνυδρων περιοχών της Αφρικής και της Ασίας. Στην Κύπρο δεν αποτελεί μόνιμο ή τακτικό αποδημητικό είδος, αλλά καταγράφεται ως εξαιρετικά σπάνιος και τυχαίος επισκέπτης.
Η παρουσία της στην Κύπρο έχει ιδιαίτερο ορνιθολογικό ενδιαφέρον, καθώς το νησί βρίσκεται έξω από τη συνηθισμένη περιοχή εξάπλωσής της. Κάθε εμφάνισή της προσελκύει το ενδιαφέρον των παρατηρητών πουλιών και απαιτεί λεπτομερή φωτογραφική τεκμηρίωση για την επιβεβαίωση της ταυτότητάς της.
Οι καταγραφές στο Κάβο Γκρέκο
Το άτομο που παρατηρήθηκε στο Κάβο Γκρέκο τον Απρίλιο του 2017 αποτέλεσε μία από τις ελάχιστες μέχρι τότε καταγραφές του είδους στην Κύπρο. Η καταγραφή της περιοχής στις 13–14 Απριλίου 2017 αναφέρεται ως η έκτη αποδεκτή καταγραφή της Μικρής αμμογαλιάντρας στο νησί. Το πουλί φωτογραφήθηκε και κινηματογραφήθηκε από τον George Konstantinou στις 14 Απριλίου 2017.
Ένα ακόμη άτομο φωτογραφήθηκε και κινηματογραφήθηκε από τον George Konstantinou στην ίδια ευρύτερη περιοχή, στο Κάβο Γκρέκο, στις 11 Απριλίου 2023. Η συγκεκριμένη παρατήρηση αναφέρθηκε ως η δέκατη καταγραφή του είδους στην Κύπρο, επιβεβαιώνοντας πόσο σπάνια εμφανίζεται στο νησί.
Οι δύο παρατηρήσεις, με διαφορά έξι ετών και κατά την ίδια περίπου περίοδο της άνοιξης, δείχνουν ότι σπάνια άτομα μπορούν περιστασιακά να φτάσουν στην Κύπρο κατά τις μετακινήσεις ή τις περιπλανήσεις τους από τις γειτονικές άνυδρες περιοχές.
Περιγραφή
Η Μικρή αμμογαλιάντρα έχει μήκος περίπου 14–15 εκατοστά. Είναι ένα μικρό και σχετικά συμπαγές πουλί, με στρογγυλεμένο κεφάλι, κοντή ουρά, λεπτά πόδια και μικρό, κωνικό ράμφος.
Το πτέρωμά της έχει αμμώδεις, γκριζοκάστανες και κιτρινωπές αποχρώσεις, οι οποίες προσφέρουν εξαιρετική κάλυψη στο φυσικό της περιβάλλον. Τα κάτω μέρη είναι ανοικτόχρωμα και συνήθως παρουσιάζουν ελάχιστες ή καθόλου έντονες ραβδώσεις.
Κατά την πτήση διακρίνονται οι κοκκινωπές ή καστανοκόκκινες αποχρώσεις στις φτερούγες και στην ουρά. Το σημαντικότερο αναγνωριστικό γνώρισμα είναι η πλατιά μαύρη λωρίδα στο άκρο της ουράς, από την οποία προέρχεται και η αγγλική ονομασία Bar-tailed Lark.
Αναγνώριση στο πεδίο
Όταν βρίσκεται στο έδαφος, το αμμώδες πτέρωμά της την καθιστά πολύ δύσκολο να εντοπιστεί. Συνήθως βαδίζει ή τρέχει γρήγορα ανάμεσα σε πέτρες και χαμηλή βλάστηση και παραμένει ακίνητη όταν αντιληφθεί κίνδυνο.
Μπορεί να συγχέεται με άλλες μικρές κορυδαλλίδες. Από την Αμμογαλιάντρα της ερήμου, Ammomanes deserti, διακρίνεται κυρίως από το μικρότερο μέγεθος, το λεπτότερο ράμφος, την κοντύτερη ουρά και τη χαρακτηριστική μαύρη τελική λωρίδα της ουράς.
Από τη Μικρογαλιάντρα, Calandrella brachydactyla, και άλλες κορυδαλλίδες που εμφανίζονται στην Κύπρο διακρίνεται από το συμπαγές σώμα, το σχετικά ομοιόχρωμο αμμώδες πτέρωμα, τα ανοικτόχρωμα κάτω μέρη και το ιδιαίτερο σχέδιο της ουράς.
Φωνή και συμπεριφορά
Οι φωνές επικοινωνίας της είναι συνήθως σύντομες, λεπτές και ξηρές. Το κελάηδημα του αρσενικού μπορεί να ακούγεται από το έδαφος, από ένα ελαφρώς υπερυψωμένο σημείο ή κατά τη διάρκεια μικρής πτήσης επίδειξης.
Περνά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας αναζητώντας τροφή στο έδαφος. Συχνά κινείται μόνη, σε ζευγάρια ή σε μικρές ομάδες. Το χρώμα της εναρμονίζεται τόσο καλά με την άμμο και τις πέτρες ώστε μπορεί να περάσει απαρατήρητη ακόμη και από μικρή απόσταση.
Βιότοπος
Το είδος προτιμά επίπεδες και ανοικτές ερημικές ή ημιερημικές εκτάσεις, με αμμώδες ή πετρώδες έδαφος και πολύ αραιή χαμηλή βλάστηση. Απαντά επίσης σε ξερά οροπέδια, άνυδρες πεδιάδες και περιοχές με διάσπαρτους μικρούς θάμνους.
Σε σύγκριση με την Αμμογαλιάντρα της ερήμου, η Μικρή αμμογαλιάντρα συνδέεται περισσότερο με επίπεδα, αμμώδη και ανοικτά εδάφη και λιγότερο με απότομες βραχώδεις πλαγιές.
Το ξηρό, ανοικτό τοπίο του Κάβο Γκρέκο μπορεί να προσφέρει προσωρινά κατάλληλες συνθήκες σε περιπλανώμενα άτομα που φτάνουν στην Κύπρο.
Τροφή
Η διατροφή της αποτελείται από μικρούς σπόρους, τμήματα φυτών, έντομα και άλλα μικρά ασπόνδυλα. Η αναλογία των διαφορετικών ειδών τροφής μεταβάλλεται ανάλογα με την εποχή και τη διαθεσιμότητα.
Κατά την αναπαραγωγική περίοδο τα έντομα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, επειδή προσφέρουν τις πρωτεΐνες που χρειάζονται οι νεοσσοί για τη γρήγορη ανάπτυξή τους.
Αναπαραγωγή
Η φωλιά κατασκευάζεται στο έδαφος, μέσα σε μια ρηχή κοιλότητα, συνήθως κοντά σε μια πέτρα, έναν μικρό θάμνο ή άλλη φυσική κάλυψη. Αποτελείται από ξερά χόρτα και λεπτό φυτικό υλικό.
Η γέννα περιλαμβάνει συνήθως μικρό αριθμό αυγών, συχνά δύο έως τέσσερα. Ο χρωματισμός των αυγών και της φωλιάς βοηθά στην απόκρυψή τους μέσα στο αμμώδες περιβάλλον.
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το είδος αναπαράγεται στην Κύπρο. Οι κυπριακές παρατηρήσεις αφορούν σπάνια περιπλανώμενα άτομα.
Παγκόσμια εξάπλωση
Η Μικρή αμμογαλιάντρα εξαπλώνεται στην άνυδρη Σαχαροϊνδική ζώνη. Απαντά σε ερημικές περιοχές της βορειοδυτικής και βόρειας Αφρικής, στη Μέση Ανατολή και στην Αραβική Χερσόνησο, με την εξάπλωσή της να συνεχίζεται ανατολικά προς το Ιράν, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Υπάρχει επίσης απομονωμένος πληθυσμός στο Πράσινο Ακρωτήριο.
Το είδος είναι κυρίως μόνιμο ή πραγματοποιεί τοπικές μετακινήσεις ως αντίδραση στις βροχοπτώσεις, στην ξηρασία και στη διαθεσιμότητα τροφής. Ορισμένα άτομα μπορεί να περιπλανηθούν πολύ έξω από τη φυσιολογική περιοχή εξάπλωσής τους και να φτάσουν σπάνια στην ανατολική Μεσόγειο.
Υποείδη
Αναγνωρίζονται συνήθως τρία υποείδη:
- Ammomanes cinctura cinctura, το οποίο απαντά στο Πράσινο Ακρωτήριο.
- Ammomanes cinctura arenicolor, το οποίο εξαπλώνεται στις ερήμους της βόρειας Αφρικής, του Σινά και της δυτικής Αραβίας.
- Ammomanes cinctura zarudnyi, το οποίο απαντά στις ανατολικότερες περιοχές της εξάπλωσης, από το Ιράν μέχρι το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.
Τα σπάνια άτομα που φτάνουν στην Κύπρο αναμένεται γεωγραφικά να προέρχονται από τους γειτονικούς πληθυσμούς που αποδίδονται συνήθως στο υποείδος A. c. arenicolor. Ωστόσο, ο προσδιορισμός υποείδους δεν πρέπει να θεωρείται οριστικός χωρίς επαρκή μορφολογική τεκμηρίωση ή εξέταση δείγματος.
Κατάσταση διατήρησης
Η Μικρή αμμογαλιάντρα κατατάσσεται από τη Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης στην κατηγορία Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC). Διαθέτει πολύ μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση και δεν θεωρείται ότι αντιμετωπίζει άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η υποβάθμιση των ερημικών οικοτόπων, η υπερβόσκηση, οι παρατεταμένες ξηρασίες και οι αλλαγές στις χρήσεις γης μπορούν να επηρεάσουν τοπικούς πληθυσμούς. Η σπανιότητά της στην Κύπρο είναι κυρίως γεωγραφική και δεν σημαίνει ότι το είδος είναι παγκοσμίως απειλούμενο.
Ταξινόμηση
Κοινές ονομασίες – Common names: Μικρή αμμογαλιάντρα, Αμμοτράσιηλος – Bar-tailed Lark
Βασίλειο – Kingdom: Animalia
Συνομοταξία – Phylum: Chordata
Ομοταξία – Class: Aves
Τάξη – Order: Passeriformes
Οικογένεια – Family: Alaudidae
Γένος – Genus: Ammomanes
Είδος – Species: Ammomanes cinctura
Επιστημονική ονομασία – Scientific name: Ammomanes cinctura (Gould, 1839)
Κατάσταση στην Κύπρο – Status in Cyprus: Σπανιότατος τυχαίος επισκέπτης – Very rare vagrant
Παγκόσμια κατηγορία IUCN – Global IUCN category: Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC)
Πηγές
BirdLife International – Bar-tailed Lark, Ammomanes cinctura
Ornithological Society of the Middle East – Cyprus country profile
OSME – Cyprus bird records: request for information
OSME Sandgrouse – From the Rarities Committees
BirdLife Cyprus – Monthly Checklist, December 2018
Aspects of the breeding ecology and behaviour of the Bar-tailed Lark
Bar-tailed Lark – Ammomanes cinctura (Gould, 1839) – A very rare visitor to Cyprus
Text, photographs and videos by George Konstantinou.
The photographs and videos were taken at Cape Greco on 14 April 2017 and 11 April 2023.
A very rare bird in Cyprus
The Bar-tailed Lark, scientifically known as Ammomanes cinctura, is a small bird of the deserts and arid regions of Africa and Asia. It is neither a resident nor a regular migrant in Cyprus, where it is recorded as an extremely rare vagrant.
Its occurrence in Cyprus is of considerable ornithological interest because the island lies outside the species’ normal range. Every sighting attracts the attention of birdwatchers and requires detailed photographic documentation to confirm the bird’s identity.
The Cape Greco records
The individual observed at Cape Greco in April 2017 represented one of the very few records of the species in Cyprus at that time. The Cape Greco occurrence of 13–14 April 2017 was reported as the sixth accepted record of the Bar-tailed Lark on the island. George Konstantinou photographed and filmed the bird on 14 April 2017.
Another individual was photographed and filmed by George Konstantinou in the same general area at Cape Greco on 11 April 2023. This observation was reported as the tenth record of the species in Cyprus, demonstrating just how rarely it reaches the island.
The two observations, six years apart and during approximately the same period in spring, show that occasional individuals may reach Cyprus while dispersing or wandering from neighbouring arid regions.
Description
The Bar-tailed Lark is approximately 14–15 centimetres long. It is a small and relatively compact bird with a rounded head, short tail, slender legs and a small conical bill.
Its plumage consists mainly of sandy, grey-brown and buff tones, providing excellent camouflage in its natural environment. The underparts are pale and usually show little or no prominent streaking.
In flight, rufous or reddish-brown tones become visible on the wings and tail. Its most important identification feature is the broad black terminal band across the tail, from which the English name Bar-tailed Lark is derived.
Field identification
When it is on the ground, its sandy plumage makes the bird extremely difficult to detect. It usually walks or runs quickly between stones and sparse vegetation and may remain motionless when it senses danger.
It can be confused with other small larks. It differs from the Desert Lark, Ammomanes deserti, mainly through its smaller size, finer bill, shorter tail and the characteristic black terminal band across its tail.
It can be distinguished from the Greater Short-toed Lark, Calandrella brachydactyla, and other larks occurring in Cyprus by its compact form, relatively uniform sandy plumage, pale underparts and distinctive tail pattern.
Voice and behaviour
Its contact calls are generally short, thin and dry. The male’s song may be delivered from the ground, from a slightly elevated position or during a short display flight.
The species spends much of the day searching for food on the ground. It may occur alone, in pairs or in small groups. Its coloration blends so effectively with sand and stones that the bird can remain unnoticed even at close range.
Habitat
The Bar-tailed Lark favours flat, open desert and semi-desert landscapes with sandy or stony ground and very sparse low vegetation. It also occurs on dry plateaux, arid plains and land with scattered small shrubs.
Compared with the Desert Lark, the Bar-tailed Lark is more closely associated with flat, sandy and open terrain and less frequently with steep rocky slopes.
The dry and open landscape of Cape Greco may temporarily provide suitable conditions for wandering individuals reaching Cyprus.
Diet
Its diet consists of small seeds, plant material, insects and other small invertebrates. The relative importance of these food types changes according to the season and their availability.
Insects become more important during the breeding period because they provide the protein required by rapidly growing chicks.
Breeding
The nest is constructed on the ground inside a shallow depression, usually beside a stone, small shrub or another form of natural shelter. It is made from dry grasses and fine plant material.
A clutch normally contains a small number of eggs, often between two and four. The coloration of the eggs and nest helps conceal them within the surrounding sandy environment.
There is no evidence that the species breeds in Cyprus. The Cypriot observations concern rare wandering individuals.
Global distribution
The Bar-tailed Lark occurs across the arid Saharo-Sindian region. Its range includes desert areas of north-western and northern Africa, the Middle East and the Arabian Peninsula, extending eastwards into Iran, Afghanistan and Pakistan. An isolated population is also found in Cape Verde.
The species is mainly resident or locally dispersive, moving in response to rainfall, drought and food availability. Some individuals may wander far beyond the normal range and occasionally reach the eastern Mediterranean.
Subspecies
Three subspecies are generally recognized:
- Ammomanes cinctura cinctura, found in Cape Verde.
- Ammomanes cinctura arenicolor, distributed across the deserts of northern Africa, Sinai and western Arabia.
- Ammomanes cinctura zarudnyi, found in the eastern part of the range, from Iran to Afghanistan and Pakistan.
Geographically, the rare individuals reaching Cyprus might be expected to originate from nearby populations usually assigned to A. c. arenicolor. However, their subspecific identity should not be regarded as confirmed without adequate morphological evidence or the examination of a specimen.
Conservation status
The Bar-tailed Lark is classified by the International Union for Conservation of Nature as Least Concern (LC). It has an extensive geographical range and is not currently regarded as being at immediate risk of global extinction.
Degradation of desert habitats, overgrazing, prolonged drought and changes in land use may affect local populations. Its rarity in Cyprus is principally geographical and does not mean that the species is globally threatened.
Classification
Common names: Bar-tailed Lark – Μικρή αμμογαλιάντρα, Αμμοτράσιηλος
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Aves
Order: Passeriformes
Family: Alaudidae
Genus: Ammomanes
Species: Ammomanes cinctura
Scientific name: Ammomanes cinctura (Gould, 1839)
Status in Cyprus: Very rare vagrant – Σπανιότατος τυχαίος επισκέπτης
Global IUCN category: Least Concern (LC) – Μειωμένου Ενδιαφέροντος
Sources
BirdLife International – Bar-tailed Lark, Ammomanes cinctura
Ornithological Society of the Middle East – Cyprus country profile
OSME – Cyprus bird records: request for information
OSME Sandgrouse – From the Rarities Committees
BirdLife Cyprus – Monthly Checklist, December 2018
Aspects of the breeding ecology and behaviour of the Bar-tailed Lark
No comments:
Post a Comment