Translate

Friday, 15 June 2018

Mediterranean shame-faced crab, shamefaced crab, box crab - Calappa granulata (Linnaeus, 1767) - Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο



Photos  by Kostas Aristeidou








Below in English

Κείμενο George Konstantinou
Φωτογραφίες Kostas Aristeidou

Ένα παράξενο καβούρι των κυπριακών θαλασσών

Το Calappa granulata είναι ένα χαρακτηριστικό θαλάσσιο καβούρι της οικογένειας Calappidae. Είναι γνωστό στα αγγλικά ως Mediterranean shame-faced crab, shamefaced crab ή box crab. Απαντά στη Μεσόγειο Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων περιοχών της Κύπρου, καθώς και σε τμήματα του ανατολικού Ατλαντικού.

Πρόκειται για ιθαγενές είδος της μεσογειακής πανίδας και όχι για ξενικό ή εισβλητικό οργανισμό.

Σημείωση για την επιστημονική ονομασία

Η αποδεκτή επιστημονική ονομασία είναι Calappa granulata (Linnaeus, 1758). Σε ορισμένες παλαιότερες πηγές αναφέρεται λανθασμένα ή με διαφορετική χρονολογία ως Linnaeus, 1767. Οι σύγχρονες ταξινομικές βάσεις δεδομένων αναγνωρίζουν ως σωστή χρονολογία το 1758.

Περιγραφή

Το καβούρι έχει πλατύ, σχεδόν κυκλικό και έντονα κυρτό καβούκι. Η επιφάνειά του είναι κοκκώδης, γεγονός που εξηγεί την ονομασία granulata. Ο χρωματισμός ποικίλλει από κιτρινωπό και υπόλευκο μέχρι ροζ ή ανοιχτό καστανό, συνήθως με κοκκινωπές ή πορφυρές κηλίδες.

Οι πλαϊνές και οπίσθιες περιοχές του καβουκιού είναι αρκετά ανεπτυγμένες και καλύπτουν εν μέρει τα πόδια, δίνοντας στο ζώο τη συμπαγή μορφή ενός κουτιού. Τα μάτια είναι μικρά αλλά παραμένουν λειτουργικά ακόμη και όταν το μεγαλύτερο μέρος του σώματος είναι θαμμένο στο ίζημα.

Τα δύο μπροστινά πόδια έχουν μετατραπεί σε πολύ ισχυρές δαγκάνες. Οι δαγκάνες δεν είναι απόλυτα ίδιες: η μία είναι συνήθως ισχυρότερη και καταλληλότερη για το σπάσιμο σκληρών κελυφών, ενώ η άλλη χρησιμοποιείται περισσότερο για τη συγκράτηση και τον χειρισμό της λείας.

Γιατί ονομάζεται «shamefaced crab»

Όταν το ζώο ξεκουράζεται ή αισθανθεί κίνδυνο, διπλώνει τις μεγάλες δαγκάνες μπροστά από το κεφάλι του. Με αυτόν τον τρόπο καλύπτει το πρόσωπο και τα ευαίσθητα μέρη του σώματός του, σαν να προσπαθεί να κρυφτεί από ντροπή.

Από αυτή τη χαρακτηριστική στάση προέρχεται η αγγλική ονομασία shamefaced crab, δηλαδή «ντροπαλό καβούρι». Η ονομασία box crab σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο το σώμα, τα πόδια και οι κλειστές δαγκάνες σχηματίζουν μια συμπαγή, σχεδόν κλειστή κατασκευή.

Βιότοπος και παρουσία στην Κύπρο

Το Calappa granulata είναι βενθικό είδος, δηλαδή ζει στον θαλάσσιο πυθμένα. Προτιμά αμμώδη, λασπώδη και μικτά υποστρώματα, όπου μπορεί να θάβεται εύκολα. Απαντά από την υποπαράκτια ζώνη μέχρι τα βαθύτερα τμήματα της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας.

Στην Κύπρο μπορεί να εντοπιστεί σε κατάλληλους μαλακούς βυθούς, αλλά συνήθως περνά απαρατήρητο λόγω της κρυπτικής συμπεριφοράς του. Συχνά παραμένει θαμμένο στην άμμο ή στη λάσπη, αφήνοντας εκτεθειμένα μόνο τα μάτια και ένα μικρό μέρος του καβουκιού του.

Ταφή και καμουφλάζ

Το καβούρι χρησιμοποιεί τα πόδια και τις κινήσεις του σώματός του για να εισχωρήσει στο ίζημα. Η ταφή το βοηθά να αποφεύγει τους θηρευτές, να ξεκουράζεται προστατευμένο και να παραμονεύει τη λεία του.

Ο χρωματισμός του καβουκιού μοιάζει με τις αποχρώσεις της άμμου, των θρυμματισμένων κοχυλιών και των άλλων υλικών του βυθού. Έτσι, ακόμη και όταν δεν είναι εντελώς θαμμένο, είναι δύσκολο να διακριθεί.

Ένας ειδικός στο άνοιγμα κοχυλιών

Το Calappa granulata είναι σαρκοφάγο και τρέφεται κυρίως με μαλάκια και άλλους οργανισμούς του βυθού. Στη διατροφή του περιλαμβάνονται γαστερόποδα, δίθυρα μαλάκια, μικρά καρκινοειδή και ερημίτες που χρησιμοποιούν άδεια κοχύλια για προστασία.

Οι ισχυρές δαγκάνες του λειτουργούν σαν ειδικά εργαλεία. Η μεγαλύτερη δαγκάνα χρησιμοποιείται για να σπάει ή να αποκόπτει σταδιακά τμήματα από το άνοιγμα του κοχυλιού. Η μικρότερη βοηθά στη συγκράτηση, στην περιστροφή του κοχυλιού και στην αφαίρεση της σάρκας.

Η διαδικασία μοιάζει με τη λειτουργία ενός ανοιχτηριού. Το καβούρι μπορεί να δημιουργήσει μια σειρά από χαρακτηριστικά σπασίματα γύρω από το άνοιγμα ενός κοχυλιού μέχρι να φτάσει στο προστατευμένο ζώο. Ωστόσο, ένα σπασμένο κοχύλι από μόνο του δεν αποτελεί πάντοτε βέβαιη απόδειξη ότι δέχθηκε επίθεση από καβούρι του γένους Calappa.

Αναπαραγωγή και κύκλος ζωής

Τα φύλα είναι χωριστά. Μετά το ζευγάρωμα, το θηλυκό μεταφέρει τα γονιμοποιημένα αυγά κάτω από την κοιλιά του, συγκρατώντας τα στα κοιλιακά εξαρτήματα μέχρι την εκκόλαψη.

Από τα αυγά εμφανίζονται μικροσκοπικές πλαγκτονικές προνύμφες. Περνούν από διαδοχικά στάδια ζωής, μεταξύ των οποίων τα στάδια zoea και megalopa. Κατά την περίοδο αυτή μεταφέρονται με τα θαλάσσια ρεύματα και αποτελούν μέρος του ζωοπλαγκτού.

Μετά την ολοκλήρωση της προνυμφικής ανάπτυξης, το νεαρό καβούρι εγκαθίσταται στον πυθμένα και αποκτά σταδιακά τη μορφή του ενήλικου ζώου. Όπως όλα τα καρκινοειδή, πρέπει να αποβάλλει περιοδικά τον παλιό εξωσκελετό του για να μεγαλώσει.

Οικολογικός ρόλος

Ως θηρευτής μαλακίων και άλλων βενθικών οργανισμών, το Calappa granulata συμβάλλει στη ρύθμιση των πληθυσμών τους και αποτελεί μέρος του πολύπλοκου τροφικού πλέγματος του θαλάσσιου πυθμένα.

Το σκάψιμο και η ταφή του ανακινούν τα επιφανειακά στρώματα του ιζήματος. Αυτή η δραστηριότητα αποτελεί μια μορφή βιοαναμόχλευσης και επηρεάζει την κυκλοφορία του οξυγόνου και των οργανικών υλικών στον βυθό.

Το ίδιο το καβούρι μπορεί να αποτελέσει τροφή για μεγαλύτερα ψάρια, χταπόδια και άλλους θαλάσσιους θηρευτές.

Αναγνώριση και παρόμοια είδη

Η αναγνώριση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο γενικό σχήμα ή στην κοινή ονομασία. Στην ανατολική Μεσόγειο μπορούν να εμφανιστούν και άλλα είδη του γένους Calappa, συμπεριλαμβανομένων ειδών ινδοειρηνικής προέλευσης.

Για ασφαλή ταυτοποίηση εξετάζονται:

  • η μορφή και η κοκκώδης επιφάνεια του καβουκιού,
  • οι πλευρικές και οπίσθιες προεκτάσεις του,
  • ο χρωματισμός και η διάταξη των κηλίδων,
  • η μορφολογία των δαγκανών,
  • οι ακίδες και οι λοβοί στα άκρα του καβουκιού.

Σε αμφίβολες περιπτώσεις απαιτούνται καθαρές φωτογραφίες από την επάνω και την κάτω πλευρά ή εξέταση του δείγματος από ειδικό.

Σχέση με τον άνθρωπο

Το Calappa granulata δεν είναι δηλητηριώδες και δεν αποτελεί κίνδυνο για τους λουόμενους. Εντούτοις, οι ισχυρές του δαγκάνες μπορούν να προκαλέσουν επώδυνο τραυματισμό αν κάποιος προσπαθήσει να το πιάσει.

Αν βρεθεί ζωντανό σε αλιευτικά εργαλεία ή σε ρηχά νερά, πρέπει να αντιμετωπίζεται με προσοχή και να επιστρέφεται στη θάλασσα χωρίς να τραυματίζεται. Ο καλύτερος τρόπος παρατήρησης είναι χωρίς χειρισμό και χωρίς απομάκρυνση από τον φυσικό του βιότοπο.

Πιέσεις και προστασία

Δεν αποτελεί είδος που συνήθως στοχεύεται από την αλιεία στην Κύπρο, αλλά μπορεί να παγιδευτεί τυχαία σε δίχτυα, παραγάδια ή άλλον αλιευτικό εξοπλισμό. Η υποβάθμιση των βενθικών ενδιαιτημάτων, η ρύπανση και η καταστροφή των μαλακών βυθών μπορούν επίσης να επηρεάσουν τους πληθυσμούς του.

Η καταγραφή παρατηρήσεων, με φωτογραφίες, ημερομηνία, βάθος και τοποθεσία, μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τη διανομή του είδους γύρω από την Κύπρο.

Ταξινόμηση

  • Βασίλειο: Animalia
  • Φύλο: Arthropoda
  • Υποφύλο: Crustacea
  • Ομοταξία: Malacostraca
  • Τάξη: Decapoda
  • Υποτάξη: Pleocyemata
  • Υποτάξια ομάδα: Brachyura
  • Υπεροικογένεια: Calappoidea
  • Οικογένεια: Calappidae
  • Γένος: Calappa
  • Είδος: Calappa granulata
  • Αποδεκτή επιστημονική ονομασία: Calappa granulata (Linnaeus, 1758)
  • Αγγλικές κοινές ονομασίες: Mediterranean shame-faced crab, shamefaced crab, box crab

Πηγές

















Shamefaced Crab – Calappa granulata (Linnaeus, 1758) – Cyprus

Text by George Konstantinou
Photographs by Kostas Aristeidou

A remarkable crab of Cypriot waters

Calappa granulata is a distinctive marine crab belonging to the family Calappidae. It is known as the Mediterranean shame-faced crab, shamefaced crab or box crab. It occurs throughout the Mediterranean Sea, including the marine areas of Cyprus, as well as in parts of the eastern Atlantic Ocean.

It is a native species of the Mediterranean fauna and not an alien or invasive organism.

Note on the scientific name

The accepted scientific name is Calappa granulata (Linnaeus, 1758). Some older sources incorrectly give the authority or date as Linnaeus, 1767. Modern taxonomic databases recognise 1758 as the correct date.

Description

The crab has a broad, almost circular and strongly convex carapace. Its surface is granular, a feature reflected in the specific name granulata. Its colour varies from yellowish and whitish to pink or light brown, usually with reddish or purple-red spots.

The lateral and posterior parts of the carapace are greatly expanded and partly cover the legs, giving the animal the compact shape of a box. Its eyes are small but remain functional even when most of the body is buried in the sediment.

The two front legs are modified into extremely powerful claws. The claws are not completely identical: one is normally stronger and better adapted for breaking hard shells, while the other is used mainly to hold and manipulate prey.

Why it is called a “shamefaced crab”

When the animal is resting or feels threatened, it folds its large claws in front of its head. In this position, the claws cover the face and the vulnerable parts of the body, making the crab appear as though it is hiding its face out of embarrassment.

This characteristic posture is the origin of the English name shamefaced crab. The name box crab refers to the way in which the body, legs and closed claws form a compact, almost enclosed structure.

Habitat and occurrence in Cyprus

Calappa granulata is a benthic species, meaning that it lives on the seabed. It prefers sandy, muddy and mixed substrates into which it can easily bury itself. It occurs from the shallow sublittoral zone to deeper areas of the continental shelf.

In Cyprus, it can be found on suitable soft seabeds, although it often remains unnoticed because of its cryptic behaviour. It commonly stays buried in sand or mud, leaving only its eyes and a small part of its carapace exposed.

Burrowing and camouflage

The crab uses its legs and body movements to push itself into the sediment. Burrowing helps it avoid predators, rest in safety and wait in ambush for potential prey.

The colour of its carapace resembles the shades of sand, crushed shells and other seabed materials. It is therefore difficult to detect even when it is not completely buried.

A specialist shell opener

Calappa granulata is carnivorous and feeds mainly on molluscs and other seabed organisms. Its diet includes gastropods, bivalves, small crustaceans and hermit crabs occupying empty shells.

Its powerful claws function as specialised tools. The larger claw is used to break or gradually chip away sections around the opening of a shell. The smaller claw helps the crab hold and rotate the shell and remove the flesh.

This process resembles the action of a can opener. The crab may produce a series of characteristic breaks around the aperture of a shell until it can reach the protected animal. However, a broken shell alone is not always conclusive evidence of an attack by a crab of the genus Calappa.

Reproduction and life cycle

The sexes are separate. After mating, the female carries the fertilised eggs beneath her abdomen, where they remain attached to the abdominal appendages until they hatch.

Microscopic planktonic larvae emerge from the eggs. They pass through successive developmental phases, including the zoea and megalopa stages. During this period, they are transported by marine currents and form part of the zooplankton.

After completing larval development, the young crab settles on the seabed and gradually acquires the form of an adult. Like all crustaceans, it must periodically shed its old exoskeleton in order to grow.

Ecological role

As a predator of molluscs and other benthic organisms, Calappa granulata helps regulate their populations and forms part of the complex seabed food web.

Its digging and burrowing disturb the upper layers of sediment. This activity is a form of bioturbation and affects the circulation of oxygen and organic material within the seabed.

The crab itself may become prey for large fish, octopuses and other marine predators.

Identification and similar species

Identification should not be based only on the general shape of the crab or its common name. Other species of the genus Calappa, including species of Indo-Pacific origin, may occur in the eastern Mediterranean.

Reliable identification requires examination of:

the shape and granular surface of the carapace,
its lateral and posterior expansions,
the colour and arrangement of the markings,
the morphology of the claws,
the spines and lobes along the edges of the carapace.

In doubtful cases, clear photographs of both the upper and lower surfaces or an examination of the specimen by a specialist may be necessary.

Relationship with humans

Calappa granulata is not venomous and poses no danger to swimmers. Nevertheless, its powerful claws can cause a painful injury if someone attempts to handle it.

If found alive in fishing gear or in shallow water, it should be handled carefully and returned to the sea without being injured. The best way to observe it is without touching it or removing it from its natural habitat.

Pressures and protection

The species is not normally targeted by fisheries in Cyprus, although it may be caught accidentally in nets, longlines or other fishing equipment. The degradation of benthic habitats, pollution and damage to soft seabeds may also affect its populations.

Records accompanied by photographs, the date, depth and precise location can provide valuable information about the distribution of the species around Cyprus.

Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Subphylum: Crustacea
Class: Malacostraca
Order: Decapoda
Suborder: Pleocyemata
Infraorder: Brachyura
Superfamily: Calappoidea
Family: Calappidae
Genus: Calappa
Species: Calappa granulata
Accepted scientific name: Calappa granulata (Linnaeus, 1758)
Common names: Mediterranean shame-faced crab, shamefaced crab, box crab

Sources
Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)