See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.
Λίστα με τα Ορθόπτερα της Κύπρου - LIst of Orthoptera of Cyprus
Endemic subspecies of Cyprus
Family Acrididae
Photos Geri by George Konstantinou
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου
Η κυπριακή κωνοκέφαλη ακρίδα
Η Truxalis eximia cypria είναι ενδημικό υποείδος ακρίδας της Κύπρου. Ανήκει στην οικογένεια Acrididae, στην υποοικογένεια Acridinae και στη φυλή Truxalini.
Η καθιερωμένη αγγλική κοινή ονομασία που χρησιμοποιείται σε κυπριακές πηγές είναι Cyprian Cone-headed Grasshopper. Σε ορισμένες νεότερες πηγές εμφανίζεται επίσης η περιγραφική ονομασία Long-headed Grasshopper, η οποία όμως μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για άλλα είδη με επιμηκυμένο κεφάλι.
Δεν έχει εντοπιστεί ευρέως καθιερωμένη ελληνική κοινή ονομασία ειδικά για το υποείδος. Η φράση κυπριακή κωνοκέφαλη ακρίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως περιγραφική μετάφραση της αγγλικής ονομασίας, αλλά πρέπει να διευκρινίζεται ότι δεν αποτελεί επίσημα τυποποιημένη ελληνική ονομασία.
Είδος και υποείδος
Η πλήρης επιστημονική ονομασία αποτελείται από τρία μέρη:
Truxalis eximia cypria
Το πρώτο μέρος, Truxalis, είναι το γένος. Το δεύτερο, eximia, είναι το είδος και το τρίτο, cypria, προσδιορίζει το κυπριακό υποείδος.
Το είδος Truxalis eximia περιγράφηκε από τον Eichwald το 1830 και έχει ευρύτερη εξάπλωση από την ανατολική Μεσόγειο και τη Μικρά Ασία μέχρι τον Καύκασο, το Ιράν, την Κεντρική Ασία και την ινδική υποήπειρο.
Σήμερα αναγνωρίζονται δύο κύρια υποείδη:
- Truxalis eximia eximia Eichwald, 1830,
- Truxalis eximia cypria Dirsh, 1950.
Το ονομαστικό υποείδος T. e. eximia απαντά στην ηπειρωτική περιοχή εξάπλωσης. Το T. e. cypria περιορίζεται στην Κύπρο και αποτελεί ενδημικό στοιχείο της πανίδας του νησιού.
Επομένως, δεν είναι ολόκληρο το είδος Truxalis eximia ενδημικό στην Κύπρο. Ενδημικό είναι αποκλειστικά το υποείδος cypria.
Η περιγραφή από τον Dirsh
Το κυπριακό υποείδος περιγράφηκε το 1950 από τον ορθοπτερολόγο Vitaly Michailovich Dirsh, ο οποίος μελέτησε εκτενώς τις ακρίδες και τη συστηματική ταξινόμηση των Acridoidea.
Το Orthoptera Species File αναφέρει ως τοποθεσία τύπου το Δάσος Λακκοβούναρα στην Κύπρο. Η τοποθεσία τύπου είναι η γεωγραφική περιοχή από την οποία προήλθε το υλικό πάνω στο οποίο βασίστηκε η επιστημονική περιγραφή του υποείδους.
Η ονομασία cypria προέρχεται από την Κύπρο και δηλώνει άμεσα τη μοναδική γεωγραφική του εξάπλωση.
Το όνομα eximia
Το λατινικό επίθετο eximia σημαίνει εξαιρετική, ξεχωριστή ή αξιοσημείωτη.
Η ονομασία ταιριάζει στην ασυνήθιστη εμφάνιση της ακρίδας, η οποία διαφέρει έντονα από τις περισσότερο συμπαγείς μορφές πολλών άλλων Acrididae.
Το σώμα, το κεφάλι, οι κεραίες, οι πτέρυγες και τα πόδια παρουσιάζουν έντονη επιμήκυνση, δημιουργώντας μια σχεδόν ραβδόμορφη εμφάνιση.
Μέγεθος
Η Truxalis eximia cypria είναι μεγάλη και εξαιρετικά επιμήκης ακρίδα.
Σύμφωνα με στοιχεία για τα Ορθόπτερα της Κύπρου, το μήκος του σώματος είναι περίπου:
- 44 χιλιοστά στο αρσενικό,
- 70 χιλιοστά στο θηλυκό.
Η μέτρηση του σώματος γίνεται συνήθως από την κορυφή του κεφαλιού μέχρι το άκρο της κοιλιάς και δεν περιλαμβάνει πάντοτε τις πτέρυγες ή τα πίσω πόδια.
Τα θηλυκά είναι σημαντικά μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα αρσενικά. Η διαφορά αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό φυλετικό διμορφισμό πολλών ακρίδων.
Το επιμηκυμένο κεφάλι
Το κεφάλι είναι μακρύ, στενό και έντονα κεκλιμένο προς τα πίσω. Η πρόσθια περιοχή σχηματίζει μια χαρακτηριστική κωνική ή λογχοειδή προέκταση.
Τα σύνθετα μάτια βρίσκονται στις πλευρές του επιμηκυμένου κεφαλιού. Η θέση τους προσφέρει ευρύ οπτικό πεδίο, χρήσιμο για τον εντοπισμό κίνησης και πιθανών θηρευτών μέσα στη βλάστηση.
Η επιμήκυνση του κεφαλιού αποτελεί ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του γένους Truxalis και εξηγεί την αγγλική ονομασία Cone-headed Grasshopper.
Κεραίες
Οι κεραίες είναι μακριές, πλατιές στη βάση και βαθμιαία στενεύουν προς την κορυφή. Περιγράφονται ως ξιφοειδείς, επειδή το σχήμα τους μοιάζει με λεπτή λεπίδα.
Παρότι φαίνονται πολύ μακριές, το έντομο ανήκει στις βραχύκερες ακρίδες της υποτάξης Caelifera. Ο όρος «βραχύκερες» χρησιμοποιείται συγκριτικά με τους γρύλους και τους τριζονάδες της υποτάξης Ensifera, των οποίων οι κεραίες είναι συχνά μακρύτερες από ολόκληρο το σώμα.
Οι κεραίες φέρουν αισθητήρια όργανα για την ανίχνευση οσμών, επαφής, μεταβολών του αέρα και άλλων περιβαλλοντικών ερεθισμάτων.
Σώμα και θώρακας
Ο θώρακας είναι στενός και επιμήκης. Το πρόνωτο, δηλαδή η σκληρή πλάκα που καλύπτει το επάνω μέρος του πρώτου θωρακικού τμήματος, είναι επίσης μακρόστενο.
Ολόκληρο το σώμα παρουσιάζει σχεδόν κυλινδρική και ραβδόμορφη κατασκευή. Η μορφή αυτή βοηθά το έντομο να συγχωνεύεται με τα μακριά φύλλα και τους λεπτούς βλαστούς των αγρωστωδών.
Όταν η ακρίδα ευθυγραμμίζει το σώμα της με τη βλάστηση και παραμένει ακίνητη, μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί.
Πτέρυγες
Οι πρόσθιες πτέρυγες, γνωστές ως τέγμινα, είναι πολύ μακριές και στενές. Καλύπτουν την κοιλιά και προστατεύουν τις λεπτότερες οπίσθιες πτέρυγες.
Στην Truxalis eximia cypria, η κορυφή των πτερύγων είναι περισσότερο στρογγυλεμένη. Το χαρακτηριστικό αυτό χρησιμοποιείται μαζί με άλλα γνωρίσματα για τη διάκρισή της από την Acrida ungarica, η οποία επίσης απαντά στην Κύπρο.
Οι οπίσθιες πτέρυγες είναι λεπτές και μεμβρανώδεις. Όταν το έντομο αναπαύεται, διπλώνονται κάτω από τα τέγμινα.
Τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά διαθέτουν πλήρως ανεπτυγμένες πτέρυγες. Η πτητική ικανότητα βοηθά στη μετακίνηση μεταξύ κατάλληλων τμημάτων βλάστησης, αν και τα αρσενικά είναι συνήθως περισσότερο κινητικά.
Πίσω πόδια
Τα πίσω πόδια είναι πολύ μακριά και προσαρμοσμένα στο άλμα. Οι μηροί είναι στενοί και επιμήκεις, ενώ οι κνήμες φέρουν σειρές από σκληρές άκανθες.
Οι ισχυροί μύες μέσα στους οπίσθιους μηρούς αποθηκεύουν ενέργεια πριν από το άλμα. Με την απότομη έκταση της κνήμης, η ακρίδα μπορεί να απομακρυνθεί γρήγορα από έναν θηρευτή.
Μετά το άλμα μπορεί να ακολουθήσει σύντομη πτήση, ιδιαίτερα στα μικρότερα και ελαφρύτερα αρσενικά.
Χρωματική ποικιλομορφία
Το υποείδος μπορεί να εμφανίζεται σε διαφορετικές χρωματικές μορφές.
Ο συνηθέστερος χρωματισμός είναι:
- πράσινος,
- κιτρινοπράσινος,
- αχυρόχρωμος,
- ανοιχτός καστανός,
- γκριζοκάστανος.
Σε αρκετά άτομα διακρίνεται ανοιχτόχρωμη γραμμή που αρχίζει πίσω από τα μάτια και συνεχίζεται κατά μήκος του προνώτου και των πρόσθιων πτερύγων.
Οι πράσινες μορφές καμουφλάρονται αποτελεσματικά μέσα σε ζωντανά αγρωστώδη, ενώ οι καστανές και αχυρόχρωμες μορφές συγχωνεύονται με την ξερή θερινή βλάστηση.
Η χρωματική διαφοροποίηση μπορεί να επηρεάζεται από το αναπτυξιακό στάδιο, το γενετικό υπόβαθρο και τις συνθήκες του περιβάλλοντος.
Καμουφλάζ
Η Truxalis eximia cypria αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα μορφολογικής προσαρμογής στο περιβάλλον των ψηλών χόρτων.
Το μακρόστενο σώμα μιμείται τη μορφή ενός φύλλου ή βλαστού. Οι γραμμές του σώματος ακολουθούν την κατεύθυνση των αγρωστωδών και μειώνουν την οπτική αντίθεση.
Όταν αντιληφθεί κίνδυνο, συχνά μετακινείται στην αντίθετη πλευρά του βλαστού, διατηρώντας το φυτό ανάμεσα στο σώμα της και τον παρατηρητή. Μπορεί επίσης να παραμένει απολύτως ακίνητη, βασιζόμενη στο καμουφλάζ της.
Εάν ο κίνδυνος πλησιάσει περισσότερο, απομακρύνεται με άλμα και πτήση.
Διάκριση από την Acrida ungarica
Στην Κύπρο απαντά επίσης η Acrida ungarica, άλλη μεγάλη κωνοκέφαλη ακρίδα με πολύ επιμηκυμένο σώμα.
Τα δύο έντομα έχουν παρόμοια εμφάνιση και ζουν συχνά σε παρόμοιους ανοικτούς βιότοπους. Υπάρχουν, όμως, χρήσιμες διαφορές.
Στην Truxalis eximia cypria:
- το αρόλιο ανάμεσα στα νύχια του ταρσού είναι μικρό,
- η κορυφή των πτερύγων είναι περισσότερο στρογγυλεμένη,
- τα ενήλικα εμφανίζονται κυρίως από τα μέσα Μαρτίου μέχρι το τέλος Ιουνίου.
Στην Acrida ungarica:
- το αρόλιο είναι μεγαλύτερο,
- η κορυφή των πτερύγων είναι περισσότερο οξεία,
- τα ενήλικα εμφανίζονται κυρίως από τα μέσα του καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο.
Η διαφορετική εποχική δραστηριότητα αποτελεί πολύ χρήσιμο στοιχείο. Είναι σχετικά ασυνήθιστο να συναντώνται ενήλικα και των δύο ειδών ταυτόχρονα, παρότι μπορούν να χρησιμοποιούν τους ίδιους βιότοπους.
Η ασφαλής αναγνώριση πρέπει πάντοτε να βασίζεται σε συνδυασμό μορφολογικών και εποχικών χαρακτηριστικών.
Βιότοπος
Η Truxalis eximia cypria απαντά κυρίως σε θερμές, ανοικτές περιοχές χαμηλού υψομέτρου.
Χαρακτηριστικοί βιότοποι είναι:
- φρυγανότοποι,
- γκαρίγκες με αραιούς θάμνους,
- αμμοθίνες,
- μεγάλα λιβάδια,
- εγκαταλειμμένοι και χέρσοι αγροί,
- αγροτικές παρυφές,
- ανοικτές κοιλάδες,
- ξηρές πεδινές εκτάσεις,
- περιοχές με ψηλά αγρωστώδη,
- μωσαϊκά γεωργικής και φυσικής βλάστησης.
Η παρουσία πυκνών ή σχετικά ψηλών χόρτων είναι σημαντική, επειδή παρέχουν τροφή, καμουφλάζ και επιφάνειες πάνω στις οποίες τα άτομα αναπαύονται και μετακινούνται.
Διατροφή
Όπως πολλές ακρίδες της υποοικογένειας Acridinae, η Truxalis eximia cypria είναι κυρίως φυτοφάγος και συνδέεται στενά με τα αγρωστώδη.
Τρέφεται κόβοντας μικρά τμήματα φύλλων με τις ισχυρές μασητικές γνάθους. Τα λεπτά, επιμήκη φύλλα των αγρωστωδών ταιριάζουν στον τρόπο ζωής και στο σχήμα του σώματός της.
Δεν εντοπίστηκε λεπτομερής δημοσιευμένος κατάλογος συγκεκριμένων κυπριακών φυτών διατροφής για το υποείδος. Επομένως δεν πρέπει να αποδίδονται συγκεκριμένα φυτικά είδη ως επιβεβαιωμένοι ξενιστές χωρίς άμεση παρατήρηση.
Η παρουσία ενός ατόμου πάνω σε κάποιο φυτό δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι τρέφεται με αυτό.
Βιολογικός κύκλος
Η Truxalis eximia cypria παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση. Ο βιολογικός της κύκλος περιλαμβάνει:
- αυγό,
- νύμφη,
- ενήλικο.
Δεν υπάρχει στάδιο χρυσαλλίδας, όπως συμβαίνει στις πεταλούδες και στις νυχτοπεταλούδες.
Τα αυγά των ακρίδων τοποθετούνται συνήθως μέσα στο έδαφος σε ομάδες, οι οποίες περιβάλλονται από αφρώδη έκκριση που στερεοποιείται και σχηματίζει προστατευτική ωοθήκη. Ωστόσο, οι ακριβείς λεπτομέρειες ωοτοκίας του κυπριακού υποείδους δεν έχουν δημοσιευθεί επαρκώς.
Μετά την εκκόλαψη εμφανίζονται οι νεαρές νύμφες. Μοιάζουν με μικρά άπτερα ενήλικα και μεγαλώνουν μέσα από διαδοχικές εκδύσεις.
Οι πτέρυγες αναπτύσσονται σταδιακά ως εξωτερικά πτερυγικά επιθέματα και αποκτούν την τελική τους μορφή μετά την τελευταία έκδυση.
Διαχείμαση ως νύμφη
Η Truxalis eximia διαχειμάζει κυρίως στο νυμφικό στάδιο. Οι νεαρές ακρίδες παραμένουν μέσα στη βλάστηση κατά τους ψυχρότερους μήνες και συνεχίζουν την ανάπτυξή τους όταν οι θερμοκρασίες αυξηθούν.
Η διαχείμαση ως νύμφη επιτρέπει στα άτομα να ολοκληρώσουν γρήγορα την ανάπτυξή τους στο τέλος του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης.
Αυτό εξηγεί γιατί τα ενήλικα της Truxalis eximia cypria εμφανίζονται νωρίτερα από πολλές άλλες μεγάλες ακρίδες της Κύπρου.
Περίοδος εμφάνισης
Στην Κύπρο τα ενήλικα εμφανίζονται συνήθως από τα μέσα Μαρτίου μέχρι το τέλος Ιουνίου.
Οι πρώτες εμφανίσεις μπορεί να επηρεάζονται από:
- τις χειμερινές βροχοπτώσεις,
- τη θερμοκρασία,
- την ανάπτυξη της βλάστησης,
- το υψόμετρο,
- τον προσανατολισμό της πλαγιάς,
- τις τοπικές μικροκλιματικές συνθήκες.
Σε ψυχρότερες περιοχές της συνολικής εξάπλωσης του είδους, τα ενήλικα μπορεί να εμφανίζονται από τον Μάιο.
Κατά το τέλος της άνοιξης και τις αρχές του καλοκαιριού, η βλάστηση της Κύπρου αρχίζει να ξηραίνεται. Οι αχυρόχρωμες μορφές γίνονται τότε ιδιαίτερα αποτελεσματικά καμουφλαρισμένες.
Αναπαραγωγή
Μετά την ενηλικίωση, τα αρσενικά αναζητούν θηλυκά μέσα στη βλάστηση. Η αναγνώριση συντρόφου μπορεί να βασίζεται σε οπτικά, χημικά και μηχανικά ερεθίσματα.
Μετά τη σύζευξη, το θηλυκό επιλέγει κατάλληλο έδαφος για την ωοτοκία. Η υφή, η υγρασία και η κάλυψη του εδάφους μπορούν να επηρεάσουν την επιτυχία των αυγών.
Δεν υπάρχουν επαρκή δημοσιευμένα στοιχεία για τον αριθμό των αυγών, τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης ή τον ακριβή αριθμό των νυμφικών σταδίων του υποείδους cypria. Τα στοιχεία αυτά δεν πρέπει να συμπληρώνονται αυθαίρετα από άλλα είδη του γένους.
Ενδημισμός
Ενδημικό ονομάζεται ένα ταξινομικό σύνολο που απαντά φυσικά μόνο σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
Η Truxalis eximia cypria υπάρχει φυσικά μόνο στην Κύπρο. Η απομόνωση του νησιού περιόρισε τη γενετική επικοινωνία με τους ηπειρωτικούς πληθυσμούς της Truxalis eximia και επέτρεψε τη διαφοροποίηση του κυπριακού πληθυσμού.
Η διαφοροποίηση αυτή θεωρήθηκε αρκετά σταθερή ώστε ο Dirsh να τον περιγράψει ως ξεχωριστό υποείδος.
Το υποείδος παραμένει μέρος του ίδιου είδους με τους ηπειρωτικούς πληθυσμούς, αλλά διαθέτει μορφολογικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά που δικαιολογούν ιδιαίτερη ταξινομική αναγνώριση.
Η σημασία της νησιωτικής απομόνωσης
Τα νησιά αποτελούν φυσικά εργαστήρια εξέλιξης. Οι πληθυσμοί που απομονώνονται πάνω σε ένα νησί εκτίθενται σε διαφορετικό κλίμα, βλάστηση, εχθρούς και εποχικούς κύκλους.
Με την πάροδο πολλών γενεών, οι διαφοροποιήσεις μπορούν να συσσωρευθούν και να οδηγήσουν στην εμφάνιση ενδημικών υποειδών ή ειδών.
Η Truxalis eximia cypria αποτελεί μέρος της ιδιαίτερης ορθοπτεροπανίδας της Κύπρου, η οποία περιλαμβάνει αρκετά ενδημικά είδη και υποείδη.
Μια σύγχρονη μελέτη των Ορθοπτέρων της Κύπρου περιλαμβάνει το υποείδος ανάμεσα στα ενδημικά ταξινομικά σύνολα του νησιού.
Η αρχική τοποθεσία τύπου
Το Orthoptera Species File καταγράφει ως τοποθεσία τύπου το Lakkovounera Forest – Δάσος Λακκοβούναρα στην Κύπρο.
Η πληροφορία αυτή έχει ιδιαίτερη επιστημονική σημασία, επειδή συνδέει το όνομα του υποείδους με συγκεκριμένο ιστορικό δείγμα ή σειρά δειγμάτων.
Η ύπαρξη τοποθεσίας τύπου δεν σημαίνει ότι το υποείδος περιορίζεται μόνο σε αυτή την περιοχή. Αποτελεί το σημείο αναφοράς της αρχικής ταξινομικής περιγραφής.
Η καταγραφή στο Γέρι
Οι φωτογραφίες της αρχικής ανάρτησης προέρχονται από το Γέρι της επαρχίας Λευκωσίας και λήφθηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου.
Η αρχική ανάρτηση παρουσιάζει δύο φωτογραφίες, αλλά δεν αναφέρει συγκεκριμένη ημερομηνία φωτογράφισης. Επομένως δεν πρέπει να αποδοθεί αυθαίρετα ημερομηνία στα δείγματα.
Το Γέρι βρίσκεται σε πεδινή περιοχή με μωσαϊκό γεωργικών εκτάσεων, χέρσας γης, φρυγανικής βλάστησης και αστικής ανάπτυξης. Το τοπίο αυτό μπορεί να προσφέρει κατάλληλες θέσεις όπου διατηρούνται ψηλά αγρωστώδη και ανοικτή βλάστηση.
Οικολογικός ρόλος
Η Truxalis eximia cypria συμμετέχει στη μεταφορά ενέργειας από τα αγρωστώδη προς ανώτερα τροφικά επίπεδα.
Οι νύμφες και τα ενήλικα μπορεί να αποτελούν τροφή για:
- αράχνες,
- αλογάκια της Παναγίας,
- αρπακτικά έντομα,
- σαύρες,
- φίδια,
- εντομοφάγα πτηνά,
- μικρά θηλαστικά.
Τα αυγά μπορεί να προσβάλλονται από παρασιτοειδή έντομα ή να καταναλώνονται από ασπόνδυλα του εδάφους.
Παρότι οι ακρίδες καταναλώνουν φυτική ύλη, αποτελούν παράλληλα σημαντικό σύνδεσμο ανάμεσα στην πρωτογενή παραγωγή και στους θηρευτές.
Σχέση με τη γεωργία
Το υποείδος μπορεί να εμφανίζεται σε λιβάδια, χέρσα χωράφια και γεωργικές παρυφές, αλλά δεν εντοπίστηκαν στοιχεία που να το χαρακτηρίζουν ως σημαντικό γεωργικό εχθρό στην Κύπρο.
Η παρουσία μιας μεγάλης ακρίδας μέσα ή δίπλα σε έναν αγρό δεν αποδεικνύει από μόνη της οικονομική ζημιά.
Δεν πρέπει να συγχέεται με τις αγελαίες μεταναστευτικές ακρίδες, οι οποίες μπορούν να σχηματίζουν τεράστια σμήνη. Η Truxalis eximia cypria είναι μοναχική ακρίδα και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι σχηματίζει καταστροφικά μεταναστευτικά σμήνη στην Κύπρο.
Η χρήση εντομοκτόνων μόνο λόγω της παρουσίας της θα μπορούσε να βλάψει πολλά άλλα ασπόνδυλα χωρίς τεκμηριωμένη γεωργική ανάγκη.
Απειλές
Η περιορισμένη παγκόσμια εξάπλωση ενός ενδημικού υποείδους το καθιστά ιδιαίτερα εξαρτημένο από την κατάσταση των οικοσυστημάτων της Κύπρου.
Πιθανές απειλές περιλαμβάνουν:
- την οικιστική επέκταση,
- την καταστροφή ανοικτών λιβαδιών,
- την εντατικοποίηση της γεωργίας,
- την εκτεταμένη χρήση εντομοκτόνων,
- την απομάκρυνση των αγρωστωδών από τις παρυφές των χωραφιών,
- τον υπερβολικά συχνό καθαρισμό χέρσων εκτάσεων,
- τις πυρκαγιές σε ακατάλληλη εποχή,
- τη μετατροπή αμμοθινών και παράκτιων οικοτόπων,
- παρατεταμένες ξηρασίες και μεταβολές στη βροχόπτωση.
Η εγκατάλειψη ορισμένων εκτάσεων μπορεί προσωρινά να δημιουργεί κατάλληλη ποώδη βλάστηση. Εάν όμως ακολουθήσει πλήρης κάλυψη από πυκνούς θάμνους ή οικοδόμηση, ο ανοικτός βιότοπος χάνεται.
Διατήρηση των βιοτόπων
Η προστασία του υποείδους δεν απαιτεί απαραίτητα ειδικές παρεμβάσεις μόνο για αυτό. Μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από τη διατήρηση ανοικτών, ποικιλόμορφων τοπίων.
Χρήσιμα μέτρα περιλαμβάνουν:
- διατήρηση χέρσων λωρίδων και φυσικών παρυφών,
- περιορισμένη χρήση εντομοκτόνων,
- διατήρηση αυτοφυών αγρωστωδών,
- αποφυγή καθολικού θερισμού την ίδια χρονική στιγμή,
- προστασία αμμοθινών και φρυγανότοπων,
- διατήρηση μωσαϊκών χαμηλής και ψηλότερης ποώδους βλάστησης,
- συστηματική καταγραφή των πληθυσμών.
Η εναλλασσόμενη διαχείριση, κατά την οποία παραμένουν πάντοτε αθέριστα τμήματα, επιτρέπει στις νύμφες και στα ενήλικα να διατηρούν καταφύγια.
Κατάσταση διατήρησης
Η ευρωπαϊκή αξιολόγηση των Ορθοπτέρων κατατάσσει το είδος Truxalis eximia ως Ανεπαρκώς Γνωστό – Data Deficient (DD) τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε σε επίπεδο είδους και όχι ξεχωριστά για το ενδημικό κυπριακό υποείδος.
Η κατηγορία DD δεν σημαίνει ότι το είδος είναι ασφαλές ή απειλούμενο. Σημαίνει ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για αξιόπιστη εκτίμηση του κινδύνου εξαφάνισης.
Η ανάγκη συλλογής δεδομένων είναι ιδιαίτερα σημαντική για το T. e. cypria, επειδή ολόκληρη η παγκόσμια εξάπλωσή του περιορίζεται σε ένα μόνο νησί.
Καταγραφή και έρευνα
Για κάθε παρατήρηση είναι χρήσιμο να καταγράφονται:
- η ακριβής τοποθεσία,
- η ημερομηνία,
- το υψόμετρο,
- το φύλο και το αναπτυξιακό στάδιο,
- ο τύπος βλάστησης,
- η κατάσταση διαχείρισης του χώρου,
- φωτογραφίες ολόκληρου του σώματος και της κορυφής των πτερύγων.
Οι επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στις ίδιες περιοχές μπορούν να δείξουν εάν οι πληθυσμοί παραμένουν σταθεροί, αυξάνονται ή μειώνονται.
Η παρακολούθηση πρέπει να καλύπτει τόσο προστατευόμενες φυσικές περιοχές όσο και γεωργικά ή περιαστικά τοπία, επειδή το υποείδος χρησιμοποιεί περισσότερους από έναν τύπους ανοικτού βιοτόπου.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Συνομοταξία: Arthropoda
Ομοταξία: Insecta
Τάξη: Orthoptera
Υποτάξη: Caelifera
Υπεροικογένεια: Acridoidea
Οικογένεια: Acrididae MacLeay, 1821
Υποοικογένεια: Acridinae MacLeay, 1821
Φυλή: Truxalini
Γένος: Truxalis Fabricius, 1775
Είδος: Truxalis eximia Eichwald, 1830
Υποείδος: Truxalis eximia cypria Dirsh, 1950
Αγγλική κοινή ονομασία: Cyprian Cone-headed Grasshopper
Περιγραφική ελληνική ονομασία: Κυπριακή κωνοκέφαλη ακρίδα
Ενδημισμός: Ενδημικό υποείδος της Κύπρου
Ευρωπαϊκή αξιολόγηση του είδους: Ανεπαρκώς Γνωστό – Data Deficient (DD)
Text and photographs by George Konstantinou
The Cyprian Cone-headed Grasshopper
Truxalis eximia cypria is a grasshopper subspecies endemic to Cyprus. It belongs to the family Acrididae, subfamily Acridinae and tribe Truxalini.
The established English common name used in Cypriot sources is Cyprian Cone-headed Grasshopper. Some newer sources also use the descriptive name Long-headed Grasshopper, although this may be applied to other insects with an elongated head.
No widely established Greek common name specifically referring to the subspecies has been documented. “Cyprian cone-headed grasshopper” can be translated descriptively into Greek, but it should not be presented as an officially standardised Greek name.
Species and Subspecies
The complete scientific name contains three elements:
Truxalis eximia cypria
Truxalis is the genus, eximia the species and cypria the Cypriot subspecies.
The species Truxalis eximia was described by Eichwald in 1830 and has a broad distribution extending from the eastern Mediterranean and Asia Minor through the Caucasus, Iran and Central Asia to the Indian subcontinent.
Two principal subspecies are recognised:
- Truxalis eximia eximia Eichwald, 1830,
- Truxalis eximia cypria Dirsh, 1950.
The nominotypical T. e. eximia occupies the continental range. T. e. cypria is confined to Cyprus and forms an endemic component of the island’s fauna.
The complete species Truxalis eximia is therefore not endemic to Cyprus. Endemism applies specifically to the subspecies cypria.
Description by Dirsh
Orthopterist Vitaly Michailovich Dirsh, a major specialist in grasshopper systematics, described the Cypriot subspecies in 1950.
The Orthoptera Species File gives Lakkovounera Forest, Cyprus, as its type locality. A type locality is the geographic origin of the material upon which the formal scientific description was based.
The name cypria derives directly from Cyprus and records the subspecies’ unique geographic distribution.
The Name eximia
The Latin adjective eximia means exceptional, distinguished or remarkable.
This is particularly appropriate for a grasshopper whose appearance differs strongly from the compact form of many other Acrididae.
The body, head, antennae, wings and legs are all greatly elongated, producing an almost stick-like appearance.
Size
Truxalis eximia cypria is a large and exceptionally slender grasshopper.
Published information on Cypriot Orthoptera gives approximate body lengths of:
- 44 millimetres for males,
- 70 millimetres for females.
Body measurements normally extend from the tip of the head to the end of the abdomen and do not necessarily include the wings or hind legs.
Females are substantially larger and heavier than males, representing a strong sexual size dimorphism.
Elongated Head
The head is long, narrow and strongly reclined. Its anterior region forms a characteristic conical or lance-like projection.
The compound eyes occur on the sides of the elongated head, providing a broad field of vision useful for detecting movement and approaching predators within vegetation.
Head elongation is among the principal characteristics of Truxalis and explains the common name “cone-headed grasshopper”.
Antennae
The antennae are long, broad near the base and gradually narrow towards the tip. They are described as ensiform, meaning sword-shaped.
Despite their striking length, the insect belongs to the short-horned grasshoppers of the suborder Caelifera. “Short-horned” is a comparative term distinguishing them from crickets and bush-crickets of the Ensifera, whose antennae are frequently longer than their bodies.
The antennae bear sensory structures detecting smell, touch, air movement and other environmental signals.
Body and Thorax
The thorax is narrow and elongated. The pronotum, the hardened plate covering the first thoracic segment, is also long and slender.
The entire body possesses an almost cylindrical, stick-like construction. This helps the insect blend with the narrow leaves and stems of grasses.
When aligned with vegetation and remaining motionless, it can become extremely difficult to detect.
Wings
The forewings, known as tegmina, are exceptionally long and narrow. They cover the abdomen and protect the more delicate hindwings.
In Truxalis eximia cypria, the wing tips are comparatively rounded. This characteristic helps distinguish it from Acrida ungarica, another elongated grasshopper occurring in Cyprus.
The hindwings are thin and membranous, folding beneath the tegmina at rest.
Both sexes possess fully developed wings. Flight assists movement between suitable patches of vegetation, although the smaller males are generally more mobile.
Hind Legs
The hind legs are long and adapted for jumping. The femora are narrow and elongated, while the tibiae carry rows of strong spines.
Powerful muscles within the hind femora store energy before a jump. Sudden extension of the tibiae allows rapid escape from a predator.
A short flight may follow the jump, particularly in smaller, lighter males.
Colour Variation
The subspecies occurs in several colour forms, including:
- green,
- yellow-green,
- straw-coloured,
- light brown,
- grey-brown.
Many individuals possess a pale line beginning behind the eyes and extending along the pronotum and forewings.
Green forms are effectively concealed among living grasses, while brown and straw-coloured forms merge with dry summer vegetation.
Colour variation may be influenced by developmental stage, genetic background and environmental conditions.
Camouflage
Truxalis eximia cypria provides an excellent example of morphological adaptation to tall grass.
Its narrow body resembles a leaf or stem. The longitudinal lines follow the direction of surrounding grasses and reduce visual contrast.
When threatened, the grasshopper may move around to the opposite side of a stem, keeping vegetation between itself and the observer. It may also remain completely motionless and rely upon camouflage.
At closer approach, it escapes by jumping and flying.
Distinction from Acrida ungarica
Cyprus also supports Acrida ungarica, another large cone-headed grasshopper with a greatly elongated body.
The two have a similar appearance and often use comparable open habitats. Useful differences nevertheless exist.
In Truxalis eximia cypria:
- the arolium between the tarsal claws is small,
- the wing tip is comparatively rounded,
- adults occur mainly from mid-March until the end of June.
In Acrida ungarica:
- the arolium is large,
- the wing tip is more acute,
- adults principally occur from midsummer into autumn.
Their contrasting adult seasons are highly useful. Adults of both are unlikely to be found together frequently, even though they can occupy the same habitat.
Reliable identification should combine morphology and seasonality.
Habitat
Truxalis eximia cypria principally occupies warm, open areas at low elevation.
Typical habitats include:
- phrygana,
- open garrigue,
- sand dunes,
- large grasslands,
- abandoned fields,
- agricultural margins,
- open valleys,
- dry lowlands,
- places supporting tall grasses,
- mosaics of farmland and natural vegetation.
Dense or comparatively tall grasses provide food, camouflage and surfaces upon which individuals rest and move.
Feeding
Like many Acridinae, Truxalis eximia cypria is primarily herbivorous and closely associated with grasses.
It cuts small sections from leaves using powerful chewing mandibles. Narrow grass blades correspond closely with its elongated form and lifestyle.
No detailed published list of specific Cypriot food plants was located. Particular plant species should therefore not be presented as confirmed hosts without direct feeding observations.
Finding an individual resting upon a plant does not itself prove that the plant is being eaten.
Life Cycle
Truxalis eximia cypria undergoes incomplete metamorphosis through three principal stages:
- egg,
- nymph,
- adult.
There is no pupal stage.
Grasshopper eggs are generally deposited in groups within soil and surrounded by a foamy secretion that hardens into a protective egg pod. The exact oviposition details of the Cypriot subspecies remain insufficiently published.
After hatching, young nymphs resemble small wingless adults and grow through successive moults.
The wings develop externally as wing pads and acquire their final form after the last moult.
Overwintering as a Nymph
Truxalis eximia principally overwinters in the nymphal stage. Young grasshoppers remain among vegetation during the cooler months and resume development as temperatures rise.
Nymphal overwintering allows rapid completion of development during late winter and early spring.
This explains why adult Truxalis eximia cypria appear earlier than many other large Cypriot grasshoppers.
Adult Season
Adults in Cyprus normally occur from mid-March until the end of June.
The timing may be influenced by winter rainfall, temperature, vegetation growth, altitude, slope exposure and local microclimate.
Adults may not appear until May in cooler parts of the wider species range.
As Cypriot vegetation dries in late spring and early summer, straw-coloured forms become exceptionally well concealed.
Reproduction
After reaching maturity, males search for females among the vegetation. Mate recognition may involve visual, chemical and mechanical signals.
Following mating, the female selects suitable soil for egg deposition. Soil texture, moisture and vegetation cover can influence egg survival.
Insufficient published information is available on egg number, embryonic development or the exact number of nymphal instars in T. e. cypria. Such details should not be inferred uncritically from other species.
Endemism
An endemic taxon occurs naturally only within a particular geographic region.
Truxalis eximia cypria naturally occurs only in Cyprus. The island’s isolation restricted genetic exchange with continental Truxalis eximia populations and allowed the Cypriot population to differentiate.
Dirsh considered this differentiation sufficiently consistent to describe the population as a distinct subspecies.
It remains part of the same species as continental populations but possesses geographic and morphological characteristics supporting separate taxonomic recognition.
The Importance of Island Isolation
Islands function as natural evolutionary laboratories. Isolated populations encounter different climates, vegetation, predators and seasonal cycles.
Over many generations, differences can accumulate and produce endemic subspecies or species.
Truxalis eximia cypria forms part of the distinctive Orthoptera fauna of Cyprus, which contains several endemic species and subspecies.
Modern research on Cypriot Orthoptera continues to recognise it among the island’s endemic taxa.
Type Locality
The Orthoptera Species File records Lakkovounera Forest in Cyprus as the type locality.
This is scientifically important because it connects the subspecies name with the historical specimen or specimen series supporting its description.
A type locality does not mean that the subspecies is confined to that single place. It is the reference location associated with the taxonomic description.
The Geri Record
The photographs in the original post were taken by George Konstantinou at Geri in Nicosia District.
Two photographs are presented, but no specific photographic date is given. None should be assigned without additional information.
Geri lies within a lowland mosaic of agricultural land, wasteland, phrygana and urban development. Suitable habitat can persist where tall grasses and open vegetation remain.
Ecological Role
Truxalis eximia cypria transfers energy from grasses to higher trophic levels.
Nymphs and adults may be eaten by spiders, mantises, predatory insects, lizards, snakes, insectivorous birds and small mammals.
Eggs may be attacked by parasitoids or consumed by soil invertebrates.
Although grasshoppers consume vegetation, they also form an important connection between primary production and predators.
Relationship with Agriculture
The subspecies can occur in grassland, fallow fields and agricultural margins, but no evidence was found identifying it as a major agricultural pest in Cyprus.
The presence of a large grasshopper within or beside a field does not demonstrate economically significant damage.
It should not be confused with gregarious migratory locusts capable of forming enormous swarms. Truxalis eximia cypria is a solitary grasshopper, with no evidence that it forms destructive migratory swarms in Cyprus.
Applying insecticide solely because of its presence could harm many non-target invertebrates without a demonstrated agricultural need.
Threats
The restricted global range of an endemic subspecies makes it entirely dependent upon the condition of Cypriot ecosystems.
Potential threats include:
- urban expansion,
- destruction of open grassland,
- agricultural intensification,
- widespread insecticide use,
- removal of grasses from field margins,
- excessively frequent clearance of wasteland,
- fires at ecologically damaging times,
- transformation of dunes and coastal habitats,
- prolonged drought and altered rainfall.
Land abandonment can temporarily create suitable herbaceous growth. If complete scrub closure or construction follows, however, open habitat is lost.
Habitat Conservation
Protection does not necessarily require intervention directed solely at this grasshopper. It can be supported through the maintenance of open, structurally diverse landscapes.
Useful measures include:
- retaining uncultivated strips and natural margins,
- reducing insecticide use,
- preserving native grasses,
- avoiding simultaneous mowing of entire sites,
- protecting dunes and phrygana,
- maintaining mosaics of short and tall herbaceous vegetation,
- systematic population recording.
Rotational management, leaving some sections uncut at all times, maintains refuges for nymphs and adults.
Conservation Status
The European assessment of Orthoptera classifies the species Truxalis eximia as Data Deficient (DD) in both Europe and the European Union.
This assessment was conducted at species level and not separately for the endemic Cypriot subspecies.
Data Deficient does not mean either secure or threatened. It indicates that available information is insufficient for a reliable extinction-risk assessment.
Data collection is particularly important for T. e. cypria because its complete global range is confined to a single island.
Recording and Research
Useful information accompanying each observation includes:
- exact locality,
- date,
- altitude,
- sex and developmental stage,
- vegetation type,
- site management,
- photographs of the complete body and wing tips.
Repeated visits to the same sites can reveal whether populations are stable, increasing or declining.
Monitoring should include protected natural areas as well as agricultural and peri-urban landscapes because the subspecies uses several types of open habitat.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Orthoptera
Suborder: Caelifera
Superfamily: Acridoidea
Family: Acrididae MacLeay, 1821
Subfamily: Acridinae MacLeay, 1821
Tribe: Truxalini
Genus: Truxalis Fabricius, 1775
Species: Truxalis eximia Eichwald, 1830
Subspecies: Truxalis eximia cypria Dirsh, 1950
English common name: Cyprian Cone-headed Grasshopper
Descriptive Greek name: Κυπριακή κωνοκέφαλη ακρίδα
Endemism: Endemic subspecies of Cyprus
European species assessment: Data Deficient (DD)
Πηγές – Sources
- Biodiversity of Cyprus – Truxalis eximia cypria
- Orthoptera Species File – Truxalis eximia cypria
- European Locusts and Their Ecology – Truxalis eximia
- The Orthoptera of Cyprus – Articulata, 2006
- Conservation Prioritization of Orthoptera Assemblages on Cyprus
- European Red List of Grasshoppers, Crickets and Bush-crickets
- GBIF – Truxalis eximia
No comments:
Post a Comment