See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Family Cymatiidae.

Photo by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Περιγραφή

Το Cymatium sp. αντιπροσωπεύει απολιθωμένο θαλάσσιο γαστερόποδο που έχει προσδιοριστεί σε επίπεδο γένους, χωρίς ασφαλή ταυτοποίηση του συγκεκριμένου είδους.

Το Cymatium είναι ένα γνωστό γένος μεγάλων θαλάσσιων σαλιγκαριών που παραδοσιακά τοποθετείται στην οικογένεια Cymatiidae. Τα μέλη αυτής της ομάδας χαρακτηρίζονται από ισχυρά και συχνά εντυπωσιακά διακοσμημένα κελύφη.

Εφόσον το απολίθωμα από τη Λευκωσία της Κύπρου δεν έχει προσδιοριστεί σε επίπεδο είδους, στο παρόν άρθρο περιοριζόμαστε στα χαρακτηριστικά και στις πληροφορίες που αφορούν το γένος Cymatium, χωρίς να αποδίδουμε στο δείγμα γνωρίσματα συγκεκριμένου είδους.

Το κέλυφος

Τα είδη που έχουν ενταχθεί στο γένος Cymatium διαθέτουν συνήθως μεγάλα, παχιά και ανθεκτικά κελύφη, με καλά αναπτυγμένη σπείρα και μεγάλο τελευταίο σπείρωμα.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η έντονη γλυπτική της επιφάνειας. Μπορεί να υπάρχουν σπειροειδείς ακμές, νευρώσεις, φυμάτια και ισχυροί κιρσοί (varices), οι οποίοι δημιουργούνται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης του κελύφους.

Το άνοιγμα είναι συνήθως μεγάλο και στο κάτω μέρος συνεχίζεται σε σιφωνικό σωλήνα ή σιφωνικό κανάλι. Η μορφή και το μήκος του καναλιού, η διάταξη των κιρσών και η γλυπτική του κελύφους αποτελούν σημαντικά χαρακτηριστικά για τον διαχωρισμό των επιμέρους ειδών.

Στα απολιθώματα, όμως, τμήματα όπως το εξωτερικό χείλος και ο σιφωνικός σωλήνας μπορεί να είναι σπασμένα ή ελλιπή, δυσκολεύοντας την ασφαλή αναγνώριση σε επίπεδο είδους.

Το γένος Cymatium

Το Cymatium έχει μακρά ταξινομική ιστορία και το όνομά του χρησιμοποιήθηκε για μεγάλο αριθμό θαλάσσιων γαστερόποδων με παρόμοια μορφολογία κελύφους.

Η σύγχρονη συστηματική μελέτη αυτής της ομάδας έχει οδηγήσει σε σημαντικές ταξινομικές αναθεωρήσεις. Αρκετά είδη που παλαιότερα τοποθετούνταν στο Cymatium έχουν μεταφερθεί σε άλλα γένη.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην παλαιοντολογία, επειδή σε παλαιότερες εργασίες και συλλογές μπορεί να συναντήσουμε την ονομασία Cymatium με ευρύτερη έννοια από αυτή που χρησιμοποιείται σε ορισμένες σύγχρονες ταξινομικές ταξινομήσεις.

Για ένα απολίθωμα που δεν παρουσιάζει όλα τα απαραίτητα διαγνωστικά χαρακτηριστικά, η καταγραφή ως Cymatium sp. είναι επομένως προτιμότερη από μια αβέβαιη απόδοση σε συγκεκριμένο είδος.

Γεωλογική παρουσία

Η εξελικτική γραμμή των cymatiid γαστερόποδων έχει εκτεταμένο απολιθωματικό αρχείο, με αντιπροσώπους γνωστούς από θαλάσσια ιζήματα διαφόρων περιόδων του Καινοζωικού.

Απολιθωμένα κελύφη που έχουν ιστορικά αποδοθεί στο Cymatium είναι γνωστά και από νεογενείς θαλάσσιες αποθέσεις της Μεσογείου.

Λόγω των μεταγενέστερων ταξινομικών αναθεωρήσεων, όμως, οι παλαιές βιβλιογραφικές αναφορές πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά, καθώς ορισμένα από αυτά τα απολιθωμένα είδη σήμερα μπορεί να ταξινομούνται σε διαφορετικά γένη.

Τρόπος ζωής και παλαιοπεριβάλλον

Τα μέλη αυτής της ομάδας είναι θαλάσσια βενθικά γαστερόποδα, δηλαδή ζουν σε στενή σχέση με τον θαλάσσιο πυθμένα.

Τα σύγχρονα cymatiid γαστερόποδα είναι κατά κανόνα σαρκοφάγα αρπακτικά. Τρέφονται με άλλους θαλάσσιους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων μπορούν να περιλαμβάνονται άλλα μαλάκια και διάφορα βενθικά ασπόνδυλα.

Διαφορετικά είδη καταλαμβάνουν διαφορετικούς τύπους θαλάσσιων ενδιαιτημάτων και βάθη. Για τον λόγο αυτό, όταν ένα απολίθωμα έχει προσδιοριστεί μόνο ως Cymatium sp., δεν είναι ασφαλές να του αποδώσουμε ένα πολύ συγκεκριμένο βάθος ή τύπο πυθμένα.

Η παρουσία του, ωστόσο, υποδηλώνει σαφώς έναν θαλάσσιο οργανισμό που αποτελούσε μέρος της βενθικής πανίδας της εποχής κατά την οποία σχηματίστηκαν οι απολιθωματοφόρες αποθέσεις.

Αναγνώριση απολιθωμένων δειγμάτων

Η αναγνώριση των απολιθωμένων Cymatiidae βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη μορφολογία του κελύφους.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν η μορφή της σπείρας, οι κιρσοί, η σπειροειδής και αξονική γλυπτική, το άνοιγμα, το εξωτερικό χείλος και ο σιφωνικός σωλήνας.

Όταν ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν έχουν διατηρηθεί, η ταυτοποίηση ενός απολιθώματος σε επίπεδο είδους μπορεί να είναι επισφαλής. Αυτός είναι και ο λόγος που η χρήση του προσδιορισμού sp. έχει ιδιαίτερη σημασία: δηλώνει ότι αναγνωρίζουμε το γένος, αλλά δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποιο είδος αντιπροσωπεύει το δείγμα.

Ταξινόμηση

Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Mollusca
Κλάση: Gastropoda
Υποκλάση: Caenogastropoda
Τάξη: Littorinimorpha
Υπεροικογένεια: Tonnoidea
Οικογένεια: Cymatiidae
Γένος: Cymatium
Είδος: Cymatium sp. – μη προσδιορισμένο είδος
Διεθνής κοινή ονομασία της ευρύτερης ομάδας: Triton shells / Tritons

Cymatium sp. – Fossils from Nicosia, Cyprus

Text by George Konstantinou

Description

Cymatium sp. represents a fossil marine gastropod identified at genus level, without a reliable determination of the particular species.

Cymatium is a well-known genus of marine gastropods traditionally placed in the family Cymatiidae. Members of this group are characterised by robust and often strongly sculptured shells.

Since the fossil material from Nicosia, Cyprus has not been reliably identified to species level, this article is restricted to characteristics and information concerning the genus Cymatium, without attributing features of any particular species to the specimens.

The Shell

Species historically included in the genus Cymatium generally possess large, thick and robust shells, with a well-developed spire and a prominent final whorl.

One of their most characteristic features is the strong sculpture of the shell surface. This may include spiral cords, axial ribs, nodules and prominent varices, the latter representing former positions of the outer lip during shell growth.

The aperture is generally large, and its lower part extends into a siphonal canal. The form and length of this canal, the arrangement of the varices and the sculpture of the shell are important characteristics used in distinguishing individual species.

In fossil specimens, however, structures such as the outer lip and siphonal canal may be broken or incomplete, making reliable identification to species level difficult.

The Genus Cymatium

The genus Cymatium has a long taxonomic history, and the name has historically been applied to a considerable number of marine gastropods with similar shell morphology.

Modern systematic studies of this group have resulted in significant taxonomic revisions, and several species formerly placed in Cymatium have subsequently been transferred to other genera.

This is particularly important in palaeontology because older publications and fossil collections may use Cymatium in a broader sense than some modern classifications.

For fossil material that does not preserve all the diagnostic characters necessary for a species-level determination, identification as Cymatium sp. is therefore preferable to assigning the specimen uncertainly to a particular species.

Geological Occurrence

Cymatiid gastropods have an extensive fossil record, with representatives known from marine sediments of different periods of the Cenozoic.

Fossil shells historically assigned to Cymatium are also known from Neogene marine deposits of the Mediterranean region.

Because of subsequent taxonomic revisions, older fossil records need to be interpreted carefully. Some fossil species originally described or reported under Cymatium may now be classified within other genera.

For this reason, when dealing with material identified only as Cymatium sp., it is preferable not to assign more specific palaeontological characteristics than the available identification supports.

Lifestyle and Palaeoenvironment

Members of this group are benthic marine gastropods, living in close association with the sea floor.

Living cymatiid gastropods are generally carnivorous predators, feeding on other marine organisms, including molluscs and various benthic invertebrates.

Different species inhabit different marine environments and depth ranges. Consequently, a fossil identified only as Cymatium sp. cannot reliably be assigned to a very specific depth or bottom type.

Its presence does, however, indicate a marine organism belonging to the benthic fauna of the environment in which the fossil-bearing sediments accumulated.

Identification of Fossil Specimens

Identification of fossil Cymatiidae depends largely on shell morphology.

Particularly important characteristics include the shape of the spire, arrangement of the varices, spiral and axial sculpture, aperture, outer lip and siphonal canal.

When some of these structures are missing or poorly preserved, species-level identification may be uncertain.

This is precisely why the designation sp. is important. It indicates that the fossil can be assigned to the genus Cymatium, but the particular species represented by the specimen has not been determined with sufficient confidence.

This approach avoids assigning an uncertain species name to fossil material that does not preserve enough diagnostic characteristics.

Taxonomy

Kingdom: Animalia
Phylum: Mollusca
Class: Gastropoda
Subclass: Caenogastropoda
Order: Littorinimorpha
Superfamily: Tonnoidea
Family: Cymatiidae
Genus: Cymatium
Species: Cymatium sp. – unidentified species
International common names for the broader group: Triton shells / Tritons