Η Σπηλιά εκκλησάκι των Αγίων Σαράντα στο Παραλίμνι - Agioi Saranta Cave Chapel in Paralimni - Cyprus

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Dwarf hippo and elephant fossils at Agioi saranta cave, near the village of Xylofagou Cyprus - Η σπηλιά των "Αγίων Σαράντα" στην Ξυλοφάγου

Fossils of Cyprus dwarf elephant (Palaeoloxodon cypriotes)

Fossils of Cyprus dwarf hippopotamus (Phanourios minor)

Γένεση της Κύπρου, Ελέφαντες, Ιπποπόταμοι και Νεολιθικοί άνθρωποι - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 31/12/2017

Απολιθωμένα οστά που ανήκουν σε ιπποπόταμους και ελέφαντες υπάρχουν ενσωματωμένα στους βράχους που έζησαν πρίν από χιλιάδες χρόνια μέσα και έξω από την σπηλιά, Οι κάτοικοι των γύρω χωριών πίστευαν πως τα οστά αυτά πρέπει να ήταν λείψανα πρωτοχριστιανών μαρτύρων, οι οποίοι σφαγιάσθηκαν εδώ. Καθιερώθηκε λοιπόν να θεωρούνται τα οστά αυτά είναι των Αγίων Σαράντα εξού και το όνομα που δόθηκε στο σπήλαιο - εκκλησάκι αυτό.  Πηγή George Konstantinou 

Fossilised bones belonging to hippopotamuses and elephants, which lived in Cyprus thousands of years ago, can be found embedded in the rocks both inside and outside the cave. The inhabitants of the surrounding villages believed that these bones were the relics of early Christian martyrs who had been slaughtered at this site. It therefore became established in local tradition that the bones belonged to the Forty Saints, from whom the cave chapel received its name.

Source: George Konstantinou

Photos 2020 by George Konstantinou 

Below in English

Κείμενο, φωτογραφίες του Γιώργου Κωνσταντίνου

Ανάμεσα στους βραχώδεις λόφους της περιοχής Παραλιμνίου–Πρωταρά βρίσκεται ένα από τα πιο ιδιαίτερα και γραφικά ξωκλήσια της Κύπρου, το εκκλησάκι των Αγίων Σαράντα. Σε αντίθεση με τις συνηθισμένες εκκλησίες, το μικρό αυτό προσκύνημα δεν είναι κτισμένο ως ανεξάρτητο οικοδόμημα, αλλά βρίσκεται μέσα σε μια φυσική σπηλιά, η οποία διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την αρχική της μορφή.

Το εκκλησάκι βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή των Αγίων Σαράντα, σε ένα όμορφο και σχετικά απομονωμένο φυσικό τοπίο. Η πρόσβαση γίνεται από χωματόδρομο ή μέσω μονοπατιών της φύσης. Από μακριά ξεχωρίζει πάνω στους βράχους ένα μικρό πέτρινο κουβούκλιο με σταυρό, το οποίο βρίσκεται πάνω από άνοιγμα στην οροφή της σπηλιάς και αποτελεί το χαρακτηριστικότερο εξωτερικό γνώρισμα του ξωκλησιού.

Η παράδοση συνδέει την ονομασία του χώρου με τους Αγίους Σαράντα Μάρτυρες της Σεβάστειας. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, κάποιος πιστός παρατήρησε στην οροφή της σπηλιάς περίπου σαράντα φυσικούς σταλακτιτικούς σχηματισμούς, τους οποίους συσχέτισε με τους Σαράντα Μάρτυρες, και έτσι η φυσική σπηλιά μετατράπηκε σε χώρο χριστιανικής λατρείας.

Το εσωτερικό του ναΐσκου είναι εξαιρετικά λιτό. Οι φυσικοί βράχοι αποτελούν τους τοίχους και την οροφή του, ενώ στο εσωτερικό έχουν τοποθετηθεί εικόνες και έχουν γίνει μόνο οι απαραίτητες παρεμβάσεις ώστε η σπηλιά να χρησιμοποιείται ως εκκλησάκι. Αυτή ακριβώς η απλότητα είναι που κάνει τον χώρο τόσο ξεχωριστό, καθώς η ανθρώπινη παρουσία έχει προσαρμοστεί στη φυσική μορφή του σπηλαίου και όχι το αντίθετο.

Οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες ήταν χριστιανοί στρατιώτες που μαρτύρησαν στη Σεβάστεια της Μικράς Αρμενίας κατά τους διωγμούς των χριστιανών στις αρχές του 4ου αιώνα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις 9 Μαρτίου.

Εκτός από τη θρησκευτική του σημασία, το εκκλησάκι παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τους ανθρώπους που αγαπούν τη φύση. Η απομονωμένη σπηλιά, οι βραχώδεις σχηματισμοί και το φυσικό τοπίο που την περιβάλλει δημιουργούν ένα από τα πιο ξεχωριστά σημεία της περιοχής. Ο ίδιος ο Δήμος Παραλιμνίου έχει παρουσιάσει το ξωκλήσι ως τόπο όπου ο επισκέπτης, εκτός από το προσκύνημα, μπορεί να απολαύσει το όμορφο φυσικό περιβάλλον.

Δεν είναι γνωστή με βεβαιότητα η ακριβής εποχή κατά την οποία η φυσική σπηλιά άρχισε να χρησιμοποιείται ως χριστιανικό προσκύνημα. Γι’ αυτό θα ήταν λανθασμένο να δοθεί συγκεκριμένη χρονολογία χωρίς ιστορική τεκμηρίωση. Το βέβαιο είναι ότι σήμερα αποτελεί ένα από τα πλέον ιδιαίτερα σπηλαιώδη ξωκλήσια της ελεύθερης επαρχίας Αμμοχώστου και ένα όμορφο παράδειγμα της σύνδεσης της θρησκευτικής παράδοσης με το φυσικό τοπίο της Κύπρου.

Τέτοιοι χώροι αποτελούν μέρος τόσο της θρησκευτικής όσο και της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας και αξίζει να τους επισκεπτόμαστε με σεβασμό, χωρίς να προκαλούμε ζημιές στους φυσικούς σχηματισμούς της σπηλιάς ή στο περιβάλλον που την περιβάλλει.

Agioi Saranta Cave Chapel in Paralimni

Text and photographs by George Konstantinou

Among the rocky hills of the Paralimni–Protaras area lies one of the most unusual and picturesque chapels in Cyprus, the Agioi Saranta (Forty Saints) Cave Chapel. Unlike conventional churches, this small place of worship is located inside a natural cave, which has largely retained its original form.

The chapel is situated in the area known as Agioi Saranta, surrounded by a beautiful and relatively secluded natural landscape. It can be reached by following a dirt road or one of the nature trails in the area. From a distance, its presence is revealed by the small stone-built structure with a cross rising above the rugged rocks.

The name of the chapel is associated with the Forty Martyrs of Sebaste, Christian soldiers who were martyred for their faith during the early fourth century. According to local tradition, approximately forty natural stalactite formations inside the cave inspired a devout Christian to transform the cave into a place of pilgrimage dedicated to the Forty Saints.

The interior of the chapel is extremely simple. The natural rock forms its walls and ceiling, while icons and religious objects have been placed inside. Only limited alterations have been made to allow the cave to function as a Christian place of worship. Natural light enters through openings in the rock and through the dome-like structure above the cave, creating a particularly impressive atmosphere inside.

The Forty Martyrs of Sebaste were Roman soldiers who, according to Christian tradition, refused to renounce their Christian faith and were martyred at Sebaste in Lesser Armenia. The Orthodox Church commemorates them on 9 March, and the cave chapel is associated with their veneration.

Apart from its religious importance, the cave is also of particular interest to nature lovers. The natural rock formations, the rugged landscape and the secluded location make Agioi Saranta a remarkable example of the close relationship between the natural environment and the religious traditions of Cyprus.

The exact period during which the natural cave first began to be used as a Christian place of worship is not known with certainty. For this reason, it would be misleading to give a specific date without historical documentation. What is certain is that today it remains one of the most distinctive cave chapels in the Famagusta district and an impressive example of how a natural cave was transformed into a place of worship while retaining much of its original character.

Places such as Agioi Saranta form part not only of the religious heritage of Cyprus, but also of its natural and cultural heritage. They deserve to be visited and preserved with respect, without damaging the natural rock formations of the cave or the surrounding environment.