See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
List of dams and lakes of Cyprus
Lefka Dam - Το Φράγμα της Λέυκας - Cyprus
Photos 19.9.2020 by George Konstantinou
Below
in English
Κείμενο, φωτογραφίες του Γιώργου Κωνσταντίνου
Το φράγμα Μαυροβουνιού βρίσκεται κοντά στο κατεχόμενο χωριό Λεύκα, σε μια περιοχή άμεσα συνδεδεμένη με τη μεταλλευτική ιστορία της Κύπρου. Το φράγμα συγκεντρώνει τα νερά του ποταμού Σέτραχου, ο οποίος κατεβαίνει από την κοιλάδα της Μαραθάσας. Από τον δρόμο Ορκόντα–Κάμπου–Πύργου διακρίνονται τόσο το φράγμα όσο και κατάλοιπα των παλιών εγκαταστάσεων του μεταλλείου Μαυροβουνίου.
Το φράγμα Μαυροβουνιού κατασκευάστηκε μετά το 1974 από την τουρκοκυπριακή διοίκηση, στην περιοχή του παλιού μεταλλείου Μαυροβουνίου, κοντά στην κατεχόμενη Λεύκα.
Το μεταλλείο Μαυροβουνίου υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα μεταλλεία χαλκού της Κύπρου. Η εκμετάλλευσή του γινόταν από την Cyprus Mines Corporation (CMC) και, σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης, λειτούργησε από το 1929 μέχρι το 1974. Η εξόρυξη γινόταν υπόγεια και η συνολική παραγωγή μεταλλεύματος ξεπέρασε τα 16,5 εκατομμύρια τόνους.
Η λειτουργία του μεταλλείου επηρέασε καθοριστικά τη ζωή της Λεύκας και των γύρω χωριών. Πολλοί κάτοικοι της περιοχής εργάζονταν στα μεταλλεία Μαυροβουνίου, Απλικιού και Σκουριώτισσας, ενώ το μετάλλευμα μεταφερόταν με σιδηρόδρομο προς τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας στον Ξερό και στη συνέχεια στο Καραβοστάσι για εξαγωγή με πλοία. Γύρω από το Μαυροβούνι είχε αναπτυχθεί ολόκληρος μεταλλευτικός οικισμός.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κατάλοιπα αυτής της εποχής είναι το παλιό κυκλικό λουτρό των μεταλλωρύχων. Τα λουτρά αποτελούσαν απαραίτητο μέρος της καθημερινότητας των ανθρώπων που εργάζονταν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες στις υπόγειες στοές. Υπάρχουν ιστορικές αναφορές για το «Λουτρό αριθμός 6», όπου μετά το τέλος της βάρδιας έφθαναν περίπου 200 μεταλλωρύχοι για να ξεπλυθούν από τη σκόνη και τη βρωμιά του μεταλλείου.
Σήμερα το παλιό κυκλικό λουτρό, μαζί με τις εγκαταλελειμμένες μεταλλευτικές εγκαταστάσεις και το φράγμα, αποτελούν ζωντανά κατάλοιπα μιας σημαντικής περιόδου της βιομηχανικής ιστορίας της Κύπρου. Το τοπίο εξακολουθεί να φέρει έντονα τα σημάδια της εξορυκτικής δραστηριότητας, ενώ κοντά στο φράγμα υπάρχουν νερά με χαρακτηριστικούς χρωματισμούς που συνδέονται με τα μεταλλεύματα της περιοχής.
Το μεταλλείο Μαυροβουνίου δεν αποτελεί μόνο ένα εγκαταλελειμμένο μεταλλευτικό χώρο. Αποτελεί κομμάτι της ιστορίας χιλιάδων ανθρώπων που εργάστηκαν στις στοές και έζησαν από τον μεταλλευτικό πλούτο της κυπριακής γης. Το παλιό λουτρό των μεταλλωρύχων, το φράγμα και όσα έχουν απομείνει από τις εγκαταστάσεις αξίζει να διατηρηθούν ως μνημεία της μεταλλευτικής και βιομηχανικής κληρονομιάς της Κύπρου.
Mavrovouni Dam and the Miners’ Bathhouse at the Occupied Village of Lefka
Text and photographs by George Konstantinou
Mavrovouni Dam is located near the occupied village of Lefka, in an area closely associated with the mining history of Cyprus. The dam collects water from the Setrachos River, which flows down from the Marathasa Valley. From the Orkontas–Kambos–Pyrgos road, both the dam and remnants of the old Mavrovouni mine installations can be seen.
The Mavrovouni mine was one of the most important copper mines in Cyprus. It was operated by the Cyprus Mines Corporation (CMC) and, according to information from the Geological Survey Department, was in operation from 1929 until 1974. Mining was carried out underground, and total ore production exceeded 16.5 million tonnes.
The operation of the mine had a decisive influence on life in Lefka and the surrounding villages. Many inhabitants of the area worked at the Mavrovouni, Apliki and Skouriotissa mines, while the ore was transported by railway to the processing facilities at Xeros and subsequently to Karavostasi for export by ship. An entire mining settlement developed around Mavrovouni.
One of the most characteristic remains from this period is the old circular miners’ bathhouse. The baths were an essential part of the daily lives of the men who worked under extremely difficult conditions in the underground galleries. Historical accounts refer to “Bathhouse No. 6”, where approximately 200 miners would arrive at the end of their shift to wash away the dust and dirt from the mine.
Today, the old circular bathhouse, together with the abandoned mining installations and the dam, are surviving reminders of an important period in Cyprus’s industrial history. The landscape still bears the strong marks of mining activity, while waters with distinctive colours associated with the mineral deposits of the area can be seen near the dam.
The Mavrovouni mine is not simply an abandoned mining site. It is part of the history of thousands of people who worked in its underground galleries and earned their living from the mineral wealth of the Cypriot land. The old miners’ bathhouse, the dam and the remaining mining installations deserve to be preserved as monuments of Cyprus’s mining and industrial heritage.
No comments:
Post a Comment