Water milfoil - Myriophyllum sp. - Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

 Family: Haloragaceae

Photos  Geri 25/8/2023 

by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Το Water milfoil – Myriophyllum sp. είναι υδρόβιο φυτό που ανήκει στο γένος Myriophyllum και στην οικογένεια Haloragaceae. Το φυτό που παρουσιάζεται εδώ από την Κύπρο καλλιεργείται ως υδρόβιο φυτό κήπου. Καθώς το ακριβές είδος του δεν έχει ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα, είναι επιστημονικά ορθότερο να αναφέρεται απλώς ως Myriophyllum sp., χωρίς να του αποδίδεται συγκεκριμένο όνομα είδους.

Το γένος Myriophyllum περιλαμβάνει περίπου 69 είδη υδρόβιων φυτών του γλυκού νερού και παρουσιάζει κοσμοπολίτικη εξάπλωση, με εκπροσώπους σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Το σημαντικότερο κέντρο ποικιλότητας του γένους βρίσκεται στην Αυστραλία, όπου απαντούν 43 αναγνωρισμένα είδη, από τα οποία 37 είναι ενδημικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το γένος κατάγεται από την Αυστραλία, αλλά ότι εκεί παρουσιάζει τη μεγαλύτερη γνωστή ποικιλότητα και ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό ενδημικών ειδών.

Τα είδη του Myriophyllum είναι κατά κύριο λόγο βυθισμένα φυτά του γλυκού νερού. Πολλά χαρακτηρίζονται από επιμήκεις βλαστούς με αεροφόρους αγωγούς και από φύλλα που αναπτύσσονται σε σπονδύλους γύρω από τον βλαστό. Τα βυθισμένα φύλλα πολλών ειδών είναι πολύ λεπτά και πτεροειδώς διαιρεμένα, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική εμφάνιση που θυμίζει λεπτά φτερά.

Υπάρχει, ωστόσο, σημαντική μορφολογική ποικιλία μέσα στο γένος και δεν παρουσιάζουν όλα τα είδη αυτή την τυπική εμφάνιση. Για παράδειγμα, το βορειοαμερικανικό Myriophyllum tenellum διαθέτει μικρά λεπιοειδή φύλλα που αναπτύσσονται εναλλάξ, ενώ αρκετά αυστραλιανά είδη έχουν μικρά εναλλασσόμενα ή αντίθετα φύλλα που δεν είναι διαιρεμένα.

Πολλά είδη Myriophyllum παρουσιάζουν ετεροφυλλία, δηλαδή το ίδιο φυτό μπορεί να σχηματίζει διαφορετικού τύπου φύλλα ανάλογα με το αν αυτά αναπτύσσονται κάτω ή πάνω από την επιφάνεια του νερού. Τα φύλλα που βρίσκονται έξω από το νερό είναι συχνά μικρότερα και πιο άκαμπτα από τα βυθισμένα και μπορεί να είναι λιγότερο διαιρεμένα ή ακόμη και εντελώς αδιαίρετα.

Ο τρόπος αναπαραγωγής διαφέρει επίσης ανάμεσα στα είδη. Ορισμένα είναι μόνοικα, με αρσενικά και θηλυκά άνθη στο ίδιο φυτό, ενώ άλλα είναι δίοικα, με τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη να βρίσκονται σε διαφορετικά φυτά. Τα άνθη είναι συνήθως πολύ μικρά, τετραμερή και εμφανίζονται συχνά στις μασχάλες των φύλλων που βρίσκονται πάνω από την επιφάνεια του νερού. Τα θηλυκά άνθη συνήθως δεν διαθέτουν πέταλα.

Ο καρπός είναι συνήθως σχιζοκάρπιο, το οποίο κατά την ωρίμανσή του διαχωρίζεται σε μικρές καρπικές μονάδες. Οι καρποί και τα φύλλα ορισμένων ειδών μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πηγή τροφής για υδρόβια πουλιά. Τα πουλιά θεωρείται επίσης ότι συμβάλλουν στη διασπορά των σπόρων αλλά και φυτικών τμημάτων από έναν υγρότοπο σε άλλον.

Στους φυσικούς βιότοπους όπου απαντούν, τα Myriophyllum μπορούν να αποτελούν σημαντικό μέρος των οικοσυστημάτων του γλυκού νερού. Η πυκνή υποβρύχια βλάστησή τους προσφέρει καταφύγιο σε υδρόβια ασπόνδυλα, προνύμφες εντόμων, μικρά ψάρια και άλλους οργανισμούς.

Το Myriophyllum sp. που παρουσιάζεται εδώ στην Κύπρο είναι καλλιεργούμενο φυτό κήπου, το οποίο χρησιμοποιείται ως διακοσμητικό υδρόβιο φυτό σε τεχνητές λιμνούλες και υδρόκηπους. Το λεπτό και συχνά φτερωτό φύλλωμα των φυτών αυτού του γένους τα καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικά για τη δημιουργία διακοσμητικών υδάτινων χώρων.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να μην παρουσιάζεται το συγκεκριμένο φυτό ως αυτοφυές είδος της Κύπρου μόνο και μόνο επειδή καλλιεργείται στο νησί. Η παρουσία ενός φυτού σε μια τεχνητή λιμνούλα, έναν κήπο ή άλλο καλλιεργούμενο χώρο δεν σημαίνει ότι αποτελεί μέρος της φυσικής χλωρίδας της Κύπρου.

Επίσης, δεν πρέπει να αποδώσουμε συγκεκριμένη γεωγραφική καταγωγή στο φυτό που παρουσιάζεται εδώ όσο παραμένει άγνωστο το ακριβές είδος του. Διαφορετικά είδη του Myriophyllum είναι αυτοφυή σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου. Επομένως, όσο το φυτό προσδιορίζεται μόνο ως Myriophyllum sp., δεν μπορούμε να αναφέρουμε με ασφάλεια την ακριβή φυσική γεωγραφική του προέλευση.

Ορισμένα είδη του γένους έχουν δημιουργήσει προβλήματα όταν μεταφέρθηκαν έξω από τη φυσική τους εξάπλωση μέσω του εμπορίου καλλωπιστικών υδρόβιων φυτών. Για παράδειγμα, το Myriophyllum aquaticum, γνωστό ως Parrot's feather, είναι είδος με φυσική εξάπλωση στη Νότια Αμερική, το οποίο έχει εισαχθεί σε πολλές άλλες περιοχές. Ένα άλλο είδος, το Myriophyllum heterophyllum ή Broadleaf watermilfoil, είναι αυτοφυές στη Βόρεια Αμερική και έχει καταστεί χωροκατακτητικό σε περιοχές της Ευρώπης.

Τα παραδείγματα αυτά αφορούν συγκεκριμένα είδη και δεν πρέπει να συγχέονται με τη γεωγραφική εξάπλωση ολόκληρου του γένους. Το γένος Myriophyllum παρουσιάζει κοσμοπολίτικη εξάπλωση, ενώ κάθε επιμέρους είδος έχει τη δική του φυσική γεωγραφική κατανομή.

Η σωστή ταυτοποίηση είναι επομένως απαραίτητη πριν γίνουν αναφορές στην καταγωγή, την οικολογία ή τον πιθανό χωροκατακτητικό χαρακτήρα ενός συγκεκριμένου φυτού. Χωρίς τα απαραίτητα διαγνωστικά χαρακτηριστικά, η ταυτοποίηση ενός καλλιεργούμενου φυτού αποκλειστικά από τη γενική του εμφάνιση μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε λανθασμένο προσδιορισμό.

Τα καλλωπιστικά υδρόβια φυτά επίσης δεν πρέπει να απελευθερώνονται σε φυσικούς ποταμούς, ρυάκια, φράγματα, λίμνες ή υγροτόπους. Ορισμένα ξενικά υδρόβια φυτά μπορούν να πολλαπλασιαστούν ακόμη και από μικρά φυτικά τμήματα και, εφόσον βρουν κατάλληλες συνθήκες, να εξαπλωθούν γρήγορα ανταγωνιζόμενα την αυτοφυή υδρόβια βλάστηση.

Επομένως, το water milfoil που παρουσιάζεται εδώ είναι ορθότερο να καταγράφεται ως Myriophyllum sp. – μη προσδιορισμένο είδος του γένους Myriophyllum που καλλιεργείται ως διακοσμητικό υδρόβιο φυτό κήπου στην Κύπρο. Μέχρι να υπάρξει ασφαλής ταυτοποίηση σε επίπεδο είδους, δεν πρέπει να γίνεται πιο συγκεκριμένος ισχυρισμός για τη γεωγραφική καταγωγή του ή για το καθεστώς του στη φυσική χλωρίδα της Κύπρου.

                                              Photos  Geri 

by Fani Konstantinou

Text by George Konstantinou

Water milfoil – Myriophyllum sp. is an aquatic plant belonging to the genus Myriophyllum and the family Haloragaceae. The plant presented here from Cyprus is cultivated as a garden aquatic plant. As its exact species has not been reliably identified, it is scientifically safer to refer to it simply as Myriophyllum sp., without assigning a specific species name.

The genus Myriophyllum comprises about 69 species of freshwater aquatic plants and has a cosmopolitan distribution, with representatives occurring in many parts of the world. The greatest centre of diversity of the genus is Australia, where 43 recognised species occur, 37 of which are endemic. This does not mean that the genus as a whole originated in Australia; rather, Australia supports the greatest known diversity and a particularly high number of endemic Myriophyllum species.

Species of Myriophyllum are predominantly submerged freshwater plants. Many are characterised by elongated stems containing air canals and by leaves arranged in whorls around the stem. The submerged leaves of many species are finely and pinnately divided, producing the delicate, feather-like appearance for which water milfoils are well known.

However, there is considerable variation within the genus, and not all species have this typical appearance. For example, the North American species Myriophyllum tenellum has alternately arranged, scale-like leaves, while several Australian species have small alternate or opposite leaves that are not divided.

Many Myriophyllum species are heterophyllous, meaning that the same plant may produce leaves of different forms depending on whether they develop below or above the water surface. Emergent leaves are often smaller and more rigid than submerged leaves and may be much less divided or completely undivided.

The reproductive biology also varies among species. Some are monoecious, with male and female flowers occurring on the same plant, while others are dioecious, with male and female flowers occurring on separate plants. The flowers are generally very small, usually four-parted, and are commonly produced in the axils of emergent leaves. Female flowers usually lack petals.

The fruit is typically a schizocarp, which separates at maturity into small nutlet-like units. The fruits and leaves of some species provide an important food source for waterfowl. Aquatic birds are also believed to contribute to the dispersal of seeds and vegetative material between different bodies of water.

In their natural habitats, water milfoils can form an important component of freshwater ecosystems. Their submerged vegetation provides shelter and habitat for aquatic invertebrates, insect larvae, small fish and other freshwater organisms. Dense underwater foliage can also provide feeding and refuge areas for many forms of aquatic life.

The Myriophyllum sp. presented here in Cyprus is a cultivated garden plant, used as an ornamental aquatic plant in artificial ponds and water gardens. Its finely divided and often feather-like foliage makes members of this genus attractive plants for ornamental freshwater features.

It is important, however, not to describe this particular plant as a native species of Cyprus simply because it is cultivated on the island. A plant growing in a garden pond or another artificial environment does not automatically form part of the native flora of Cyprus.

It is equally important not to assign a geographical origin to this particular specimen while its species remains unidentified. Different species of Myriophyllum are native to different regions of the world. Therefore, as long as the plant is identified only as Myriophyllum sp., its precise natural geographical origin cannot safely be stated.

Some members of the genus have become problematic outside their natural ranges after being introduced through the ornamental aquatic plant trade. For example, Myriophyllum aquaticum, commonly known as Parrot's feather, is native to South America but has been introduced into many other regions. Another species, Myriophyllum heterophyllum, commonly known as Broadleaf watermilfoil, is native to North America and has become invasive in parts of Europe.

These examples concern individual species and should not be confused with the geographical distribution of the genus as a whole. The genus Myriophyllum has a cosmopolitan distribution, while individual species have their own distinct natural ranges.

Accurate identification is therefore essential before making statements about the origin, ecology or invasive status of a particular plant. Without the necessary diagnostic characteristics, identifying a cultivated specimen solely from its general appearance can easily result in an incorrect species determination.

Ornamental aquatic plants should never be released into natural rivers, streams, reservoirs, lakes or wetlands. Some introduced aquatic species can reproduce from small fragments and, under favourable conditions, may spread rapidly and compete with native aquatic vegetation.

The water milfoil presented here should therefore be recorded as Myriophyllum sp. – an unidentified species of the genus Myriophyllum cultivated as an ornamental garden plant in Cyprus. Until a reliable species-level identification is available, no more specific claim should be made regarding its geographical origin or its status within the natural flora of Cyprus.